Phân tích sơ lược về mô hình tái đặt cược lại và lợi nhuận của EigenLayer
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích sơ lược về mô hình tái đặt cược lại và lợi nhuận của EigenLayer
EigenLayer đã thay đổi mô hình an ninh mạng như thế nào thông qua cơ chế sáng tạo «chức năng tái ký quỹ» (re-staking), đồng thời mở ra các cơ hội lợi nhuận mới cho trình xác thực và nhà đầu tư?
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Siddharth Rao, IOSG Ventures
Xin chân thành cảm ơn Kratik Lodha của Renzo đã cung cấp phản hồi quý giá cho bài viết này, cũng như đóng góp từ đội ngũ IR.
Phần "Tái ký quỹ"
Giới thiệu về EigenLayer
Khoảng một năm trước, EigenLayer đã khởi động hành trình mới nhằm hỗ trợ hiểu rõ hơn về an ninh mạng trong các mô hình mới, khái niệm "tái ký quỹ" (re-staking) ra đời. Tóm lại, các trình xác thực ETH giờ đây có thể bảo vệ an toàn cho nhiều mạng lưới khác nhau, bao gồm các tầng cơ bản như lớp dữ liệu (DA), các mạng tính toán, hay các phần mềm trung gian như bộ sắp xếp chia sẻ (shared sequencer). Về bản chất, bất kỳ mạng nào cũng cần một dạng cơ chế đồng thuận nào đó mà không cần phải tự gây quỹ để đảm bảo an ninh. Những mạng này trên EigenLayer được gọi là Dịch vụ được Xác thực Chủ động (Actively Validated Services - AVS).
Nếu không có EigenLayer, bất kỳ ai muốn trở thành nhà vận hành hệ thống (ví dụ như DA) đều cần đầu tư vào phần cứng và khoản ký quỹ ban đầu. Điều này khiến các dự án cần tập hợp trình xác thực buộc phải phát hành token với định giá rất cao (đôi khi không hợp lý) để thu hút phần thưởng lạm phát lớn. Việc này có thể dẫn đến bán tháo mang tính đầu cơ quy mô lớn, gây bất lợi nghiêm trọng cho các nhà vận hành trình xác thực.
Thật vậy, tồn tại rủi ro đòn bẩy giảm vị thế từ một nhà vận hành đơn lẻ, nhưng luôn sẽ có những trình xác thực hoạt động tốt muốn tận dụng cơ hội này để kiếm thêm thu nhập.
EigenLayer cho phép tái ký quỹ gốc Ethereum thông qua việc tạo ra EigenPods hoặc sử dụng các token ký quỹ linh hoạt (LSTs) như stETH, rETH và cbETH, nhằm bảo vệ an ninh cho mạng AVS. Bất kỳ ai sở hữu LST thực chất đều là người đóng góp vào sự an toàn và phi tập trung của Ethereum, đồng thời nhận phần thưởng từ mạng Ethereum. Việc tái ký quỹ các LST nhằm cung cấp an ninh cho mạng AVS để đổi lấy lợi nhuận từ AVS. Do đó, người tái ký quỹ LST sẽ đủ điều kiện nhận phần thưởng từ mạng lưới (sau khi trừ phí vận hành).
Nếu ký quỹ và tái ký quỹ có lợi, thì tại sao lại cần tính “linh hoạt”?
Nếu bạn tin tưởng vào mô hình ký quỹ linh hoạt của Ethereum, thì bạn cũng nên chấp nhận cả mô hình tái ký quỹ linh hoạt. Ký quỹ linh hoạt trên Ethereum thực tế liên quan đến hai bên: Lido và các nhà tham gia cá nhân. Người tham gia cá nhân có thể nói rằng: Tôi không có đủ ETH, không có phần cứng, thậm chí không có thời gian để vận hành một trình xác thực, nhưng tôi muốn tối ưu hóa lợi nhuận từ số ETH của mình. Các công ty ký quỹ sẽ nói: Tôi có thể giúp bạn; tôi sẽ giữ một phần lợi nhuận làm phí vận hành, và thực hiện hoàn toàn minh bạch.
Việc này loại bỏ năm chi phí đối với công chúng: chi phí phần cứng, bảo trì phần cứng, thời gian, công sức và dung lượng tư duy.
Đối với EigenLayer, ngoài những chi phí kể trên còn có thêm chi phí ủy quyền bổ sung. Trên Ethereum, mỗi nút do nhà vận hành điều hành đều là "có thể thay thế", nghĩa là mạng xem mọi nút như nhau dù chạy trên hạ tầng bare-metal, điện toán đám mây hay nơi khác.
Với EigenLayer, có một mạng lưới bảo vệ các mạng khác, và mỗi nhà vận hành trong mạng này có thể chọn xác thực những mạng nào họ mong muốn. Về cơ bản, điều này có nghĩa là không tồn tại hai nhà vận hành nào giống hệt nhau. Vì vậy, các nhóm giàu kinh nghiệm hoặc hiệp hội sẽ lựa chọn khôn ngoan những nhà vận hành có chiến lược tốt để giải quyết nỗi lo ngại cho người tham gia cá nhân.
Phần "Linh hoạt"
Cơ hội nhận được lợi nhuận ETH cao hơn bất kỳ giao thức ký quỹ nào trên Ethereum trong suốt cả năm.
Nếu chỉ xét riêng lợi nhuận, có khoảng 1.748 cách để tăng lợi tức ETH của bạn.
Giá trị thực sự nằm ở mức lợi suất gần như «không rủi ro», nghĩa là cách kiếm ETH với rủi ro thấp nhất. Với token linh hoạt, rủi ro càng nhỏ thì khả năng LST đó được đưa vào các giao thức khác càng cao, tính kết hợp càng mạnh, nhu cầu đối với LST càng lớn. Tất cả bắt nguồn từ niềm tin vào mức rủi ro thấp nhất.
Việc đánh giá rủi ro đối với LST không quá khó khăn. Bạn có rủi ro dựa trên nhà vận hành (nhà vận hành tắt trình xác thực, chất lượng nhà vận hành, chất lượng phần cứng...) và rủi ro dựa trên mạng (rủi ro hợp đồng thông minh). Cơ chế đồng thuận cho mọi rủi ro là như nhau, yêu cầu phần cứng tối thiểu cho mọi nhà vận hành cũng giống nhau.
Trong tái ký quỹ, có nhiều yếu tố cần cân nhắc hơn, chủ yếu bao gồm: yêu cầu phần cứng (có cần mở rộng không), kiểm toán an ninh AVS, thử nghiệm thực tế cơ chế đồng thuận mới, mô hình kinh tế học của chính AVS, cùng các yếu tố phụ nhỏ hơn như loại nhà hỗ trợ (nhà đầu tư, đối tác...) mà AVS nhận được. Chỉ riêng 15 AVS đang hoạt động trên EigenLayer đã có tới 32.767 chiến lược khả thi. Chúng ta không thể kỳ vọng các nhà đầu tư nhỏ lẻ đưa ra quyết định sáng suốt.
Người tham gia cá nhân sẽ không làm điều này; nếu họ đơn giản sao chép chiến lược của bất kỳ nhà vận hành nào và bị giảm vị thế, niềm tin sẽ mất đi, ảnh hưởng đến thanh khoản của mạng. Nếu mỗi nhà vận hành tung ra LST riêng của mình, sẽ dẫn đến phân mảnh quá mức hoặc tập trung quá mức ngay từ đầu. Ngay cả khi nhiều nhà vận hành dùng chung chiến lược nhưng có các token tái ký quỹ linh hoạt (LRT) khác nhau, vẫn dẫn đến phân mảnh không cần thiết. Một LRT chung với chiến lược thống nhất và sự phi tập trung nhà vận hành là cực kỳ quan trọng đối với thành công của EigenLayer.
Điều này đảm bảo vòng phản hồi tích cực cho «rủi ro thấp nhất», có thể hiểu như sau:
Quản lý rủi ro tốt nhất → Thanh khoản cao hơn → Được đưa vào danh sách trắng nhiều nhất → Được sử dụng nhiều nhất → Thanh khoản cao nhất → Phổ biến nhất → Rủi ro thấp nhất
Đó là vì việc mất 1 ETH do bị giảm vị thế từ 100.000 trình xác thực ít rủi ro hơn nhiều so với việc mất 1 ETH từ 1 trình xác thực duy nhất. Đây là lý do tại sao mọi người vẫn chọn ký quỹ với Lido. Gần đây, Lido trải qua một sự cố giảm vị thế, trong đó hơn 20 trình xác thực mỗi cái bị giảm khoảng 1,1 ETH (tổng cộng khoảng 20 ETH). Mặc dù đối tác cơ sở hạ tầng của họ đã chịu toàn bộ tổn thất, nhưng con số này rất nhỏ so với 8,83 triệu ETH đang được ký quỹ tại Lido. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc có các đối tác đáng tin cậy.
Tái ký quỹ linh hoạt hoạt động như thế nào?
Người dùng gửi LST/ETH của họ vào hợp đồng quỹ của nền tảng tái ký quỹ linh hoạt. Người tái ký quỹ sẽ nhận được token LRT (token tái ký quỹ linh hoạt) tương ứng. Sau đó, hợp đồng này phân bổ các token này đến hợp đồng quản lý chiến lược trong giao thức EigenLayer. Hợp đồng quản lý chiến lược sẽ ủy quyền các token này cho các nhà vận hành nút và đảm bảo họ tuân thủ chiến lược. Quản trị LRT có thể chọn chiến lược cụ thể. Các nhà vận hành xác thực AVS cơ sở, giữ lại một phần phần thưởng. Phần còn lại chuyển về giao thức LRT, giao thức này trích một phần và cuối cùng phân phối phần còn lại cho người tái ký quỹ. Cách này rõ ràng trích xuất nhiều hơn so với LST (token ký quỹ linh hoạt), nhưng đòi hỏi nhiều công sức và tài nguyên duy trì hơn.
Lợi suất hấp dẫn đến mức nào?
Chúng ta chưa biết phần thưởng AVS (Dịch vụ Xác thực Chủ động) sẽ được phân bổ ra sao, cũng chưa rõ từng cơ chế đồng thuận sẽ vận hành thế nào. Nhưng dựa trên một vài phép tính toán cơ bản, dưới đây là một số kịch bản có thể tham khảo khi tính toán lợi suất trên EigenLayer.
Khi xem xét FDV (định giá pha loãng hoàn toàn), dựa theo dữ liệu FDV đã biết cuối cùng của các dự án tham chiếu, các token dự án có thể khởi chạy với định giá cao hơn, khiến lợi suất hấp dẫn đáng kể. Ước tính thận trọng, chúng tôi giả định giá trị FDV của tất cả các đối tác được công bố trên trang hệ sinh thái EigenLayer bằng với định giá vòng gây quỹ cuối cùng của họ. Tính đến ngày 19 tháng 10, TVL (tổng giá trị khóa) của EigenLayer khoảng 172k ETH, lợi suất cơ bản của Lido khoảng 3%, theo tính toán của chúng tôi, tổng lượng phát hành khoảng 62 triệu USD (cả hai đều chịu ảnh hưởng bởi giá TGE và lượng phát hành, là con số khá thận trọng, tức 2,5% cung token và FDV), tương đương lợi suất APY tăng cường trung bình khoảng 9%, có thể đạt tổng cộng 12%.
Trong kịch bản tích cực hơn, lợi suất tăng cường có thể đạt tới 15% APY. Tất nhiên, những con số này dựa trên giả định; nếu muốn thảo luận sâu hơn về phương pháp tính toán, hãy nhắn tin riêng cho tôi trên Twitter (@Rao_Sidd).
Hệ sinh thái LRT
-
Ion Protocol: giao thức cho vay, cho phép vay tài sản bằng LST và LRT;
-
Renzo: nền tảng chuyên về tái ký quỹ linh hoạt. Chấp nhận tất cả EL LST (Token Ký Quỹ Linh Hoạt EigenLayer) và ETH, đổi lấy token LRT ezETH của họ;
-
Rio: nền tảng chuyên về tái ký quỹ linh hoạt. Chấp nhận tất cả EL LST và ETH, đổi lấy token LRT reETH của nền tảng;
-
Puffer Finance: giao thức LRT dựa trên DVT;
-
Inception LRT: giao thức LRT tập trung vào việc đảm bảo an toàn cho L2;
-
Swell: giao thức LST, cũng đang xây dựng LRT riêng. LST của Swell cũng nằm trong danh sách ứng cử viên cuộc thi JokerAce dành cho tái ký quỹ trên EigenLayer;
-
Stader Labs: Stader Labs cũng có LST ETHx riêng và đang tạo LRT riêng;
-
Genesis LRT: cung cấp LRT tùy chỉnh, cho phép mỗi khách hàng tạo LRT riêng theo cấu hình rủi ro mong muốn, chủ yếu hướng tới khách hàng lớn và tổ chức bước vào lĩnh vực này;
-
Astrid Finance: sử dụng mô hình rebase, người dùng nhận rstETH, rrETH hoặc rcbETH tùy theo nội dung stake trong pool và số dư, số dư sẽ tự động điều chỉnh khi phần thưởng tích lũy;
-
KelpDAO: mô hình tương tự Renzo và Rio;
-
Ether.Fi: cho phép người dùng chỉ cần gửi ETH vào pool để đổi lấy token LRT eETH của nền tảng.
Không gian này có thể phát triển ra sao trong tương lai?
Để trở thành người chiến thắng thực sự trong không gian này, cần bắt đầu bằng việc xây dựng niềm tin cao nhất. Các LRT cũng sẽ tuân theo vòng phản hồi tích cực giống như LST. Quản lý rủi ro là yếu tố quan trọng nhất để thu hút người tái ký quỹ, người cung cấp thanh khoản và các đối tác.
Vào một thời điểm nào đó trong tương lai (chưa xác định thời gian), lợi suất có thể hơi cao hơn lợi suất ETH, nhưng điều này sẽ phụ thuộc vào thiết kế và mức độ sử dụng mô hình kinh tế của AVS cơ sở. Việc sử dụng AVS có thể trở thành lựa chọn lợi suất rủi ro thấp nhất mà người dùng nhận được trên Ethereum, là sự kết hợp giữa phần thưởng đồng thuận Ethereum và lợi suất AVS.
Gần đây, Mantle đã ký quỹ 40.000 ETH từ quỹ BitDAO vào Lido, trong tương lai gần điều này có nghĩa họ sẽ sở hữu lượng lớn stETH, có thể niêm yết trên Mantle, và một phần cũng sẽ được tái ký quỹ trên EigenLayer (khi giới hạn cung LST được nâng lên). Ví dụ, nếu Mantle chọn sử dụng EigenDA làm lớp DA, trong trường hợp đó họ sẽ nghiêng mạnh về chiến lược rủi ro thấp nhất, vì các AVS này vừa bảo vệ kho quỹ, vừa hỗ trợ chiến lược và mục tiêu tổng thể của Mantle.
Mantle cũng có thể khuyến khích sử dụng LST của nền tảng họ: mntETH, và xây dựng LRT (token tái ký quỹ linh hoạt) tương ứng. Điều này sẽ giúp Mantle tận dụng hiệu quả nguồn vốn, đồng thời hỗ trợ đảm bảo an ninh cho lớp DA mà họ cam kết. Các phí kiếm được có thể được hoàn lại dưới dạng phí Gas cho người dùng của họ.
Do môi trường cạnh tranh, luật phân bố lũy thừa (power law) sẽ phát huy tác dụng (bối cảnh cạnh tranh thị trường có xu hướng «người thắng tất»), 1-2 giao thức hàng đầu cuối cùng có thể kiểm soát 80-90% thị trường. Tôi cho rằng chỉ những giao thức hoàn toàn tập trung phát triển thị trường này mới có hy vọng nổi bật, vì thị trường này đòi hỏi sự đầu tư tập trung cao độ. Cũng có thể một số giao thức LST lớn sẽ tích hợp ngược lên chuỗi cung ứng giống như Swell, nhưng hiện tại chưa có thêm dấu hiệu nào.
Việc các giao thức LRT sẵn sàng sử dụng ngay từ ngày đầu tiên là cực kỳ quan trọng. Niềm tin lớn nhất từ thị trường cá nhân đến từ TVL (tổng giá trị khóa). Dự án nào thu hút được TVL tốt ngay trong ngày đầu hoặc ngày thứ hai khi EigenLayer khởi chạy có thể trở thành người dẫn đầu trong tương lai gần.
Luôn có người theo đuổi lợi suất cao, đặc biệt là các nhà đầu tư mạo hiểm. Khi các giao thức LRT được áp dụng rộng rãi hơn, sẽ có nhiều tích hợp DeFi hơn, nhiều chiến lược sẽ được mở khóa theo cấp số nhân, có thể tạo ra hiệu ứng vòng xoáy tích cực.
Chúng tôi cho rằng theo thời gian, mọi nhà vận hành sẽ chọn các chiến lược ngày càng giống nhau và nhận lợi suất thấp nhất. Điều này chủ yếu phụ thuộc vào thiết kế mới cũ của AVS cơ sở và mô hình kinh tế của chúng. Để tránh tình trạng các cá voi LST và giao thức ký quỹ linh hoạt kiểm soát quá nhiều trên EigenLayer, cần có kiểm soát ở cấp độ giao thức. Nếu lợi suất tái ký quỹ ngày càng ít rủi ro, các giao thức ký quỹ linh hoạt sẽ trở thành trung tâm quyền lực trong hệ sinh thái Ethereum. Điều này có thể được giảm nhẹ bằng cách áp dụng sớm phiên bản «Proof of Governance» (Bằng chứng quản trị) theo khái niệm của Jon Charbonneau.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
IOSG Ventures
