DWF Labs: Dẫn đầu cuộc cách mạng DePIN, khám phá giá trị, đổi mới và vượt qua thách thức
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
DWF Labs: Dẫn đầu cuộc cách mạng DePIN, khám phá giá trị, đổi mới và vượt qua thách thức
Bài viết này sẽ đi sâu vào tìm hiểu giá trị độc đáo mà "DePINs" mang lại so với các giải pháp hiện có.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: DWF Labs Research
Biên dịch: TechFlow
Trong lĩnh vực Web3 và Internet vạn vật (IoT) đang không ngừng phát triển, một khái niệm cách mạng đã xuất hiện, thách thức các mô hình kết nối truyền thống và mở đường cho một tương lai phi tập trung. DePIN (Mạng hạ tầng vật lý phi tập trung) là một khuôn khổ đổi mới, nằm ở điểm giao giữa công nghệ phi tập trung và IoT.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ đi sâu vào tìm hiểu giá trị độc đáo mà “DePINs” mang lại so với các giải pháp hiện có. Ngoài ra, chúng tôi cũng sẽ thảo luận về một số thách thức then chốt mà các dự án có thể gặp phải, cũng như những yếu tố then chốt mà chúng tôi đang tìm kiếm ở các dự án xây dựng trong lĩnh vực này.
Hiểu về DePIN: Nguồn gốc và tiềm năng thị trường
Thuật ngữ DePIN được Messari đặt ra vào cuối năm 2022, là viết tắt của "Decentralized Physical Infrastructure Networks". Khái niệm này chính xác mô tả các giao thức Web3, tập hợp và cung cấp dịch vụ hoặc tài nguyên từ mạng máy vật lý phi tập trung, đồng thời sử dụng mô hình token để tạo động lực.
Để hiểu được tầm quan trọng của DePIN, cần thiết phải xem xét nguồn gốc và sự tiến hóa của chính Internet vạn vật (IoT). Sự ra đời của IoT có thể được truy ngược về những năm 1980. Ý tưởng cốt lõi là tích hợp khả năng tính toán vào các đồ vật thông thường, giúp chúng có thể giao tiếp với nhau. Khi internet bắt đầu phát triển nhanh chóng từ đầu những năm 2000, sự gia tăng mạnh mẽ của các thiết bị kết nối đã thúc đẩy nhu cầu chuẩn hóa. Dưới sự lãnh đạo của Nhóm công tác kỹ thuật Internet (IETF), Giao thức Internet (IP) trở thành nền tảng truyền dữ liệu xuyên suốt mạng. Theo thời gian, các phiên bản IP mới liên tục phát triển, và phiên bản IPv6 mới nhất đã phá vỡ giới hạn của cơ sở hạ tầng hiện tại bằng khả năng đáp ứng nhu cầu thay đổi liên tục của internet.
Sự bùng nổ của internet kéo theo nhiều thách thức, trong đó an ninh và quyền riêng tư trở thành những vấn đề then chốt. Tính chất kết nối chéo của các thiết bị tạo ra rủi ro lớn, khi chỉ một thiết bị dễ bị tấn công cũng có thể làm tổn hại toàn bộ mạng lưới. Rò rỉ dữ liệu là một trong những lỗ hổng phổ biến nhất của IoT, và kể từ giữa những năm 2010, các sự cố rò rỉ dữ liệu tại Mỹ đã gia tăng đáng kể. Điều này đưa ra lập luận thuyết phục cho việc tìm kiếm các phương án thay thế phi tập trung nhằm bảo vệ môi trường IoT năng động và không ngừng phát triển.
Mặc dù lĩnh vực IoT không ngừng tiến bộ, nhưng hành trình cải thiện hiệu quả vẫn còn tiếp diễn. Động lực này đã sinh ra Helium – một mạng không dây phi tập trung, nhằm cải thiện khả năng kết nối và sự tham gia công bằng của người dùng. Trong một lĩnh vực bị chi phối bởi các tập đoàn lớn, sự xuất hiện của các giải pháp thay thế phi tập trung mở ra cơ hội quý giá cho cả người dùng lẫn các nhà sáng lập tiềm năng. Điều này kích hoạt cạnh tranh lành mạnh và có khả năng tạo ra các sản phẩm tốt hơn. Thị trường IoT đang tăng trưởng nhanh chóng, dự kiến doanh thu sẽ tăng gấp đôi trong vòng năm năm tới, có thể vượt quá 20 tỷ USD vào năm 2028. Do đó, các giải pháp phi tập trung này, hay còn gọi là “DePIN”, chắc chắn sẽ có tiềm năng tăng trưởng khó tin trong những năm tới.
Khám phá hệ phả của DePIN: Từ máy vật lý đến tài nguyên số trong tiến hóa Web3
Trong bức tranh năng động của DePIN, phạm vi định nghĩa rất rộng. Bản thân blockchain cũng có thể được coi là phù hợp với khái niệm DePIN. Chúng vận hành thông qua các thợ đào hoặc trình xác thực trong mạng phi tập trung, cuối cùng cung cấp một tài nguyên then chốt gọi là “đồng thuận”. Khái niệm DePIN có lẽ đã tồn tại kể từ khi mạng phi tập trung Bitcoin được lý thuyết hóa, nhưng chỉ gần đây mới được công nhận chính thức.
Để minh họa rõ ràng hơn, chúng tôi đã tạo một biểu đồ phân tích DePIN. Biểu đồ này bao gồm dải từ các mạng máy vật lý phi tập trung nhấn mạnh vào phần cứng cụ thể và không quan tâm đến phần mềm, đến các mạng tài nguyên số phi tập trung nhấn mạnh vào phần mềm cụ thể và không quan tâm đến phần cứng.
Nhiều mạng tài nguyên phi tập trung có thể bắt nguồn từ các phiên bản Web2 tương ứng, vì mục tiêu của chúng là giải quyết hiệu quả hơn các vấn đề hiện có. Tuy nhiên, một số khác được tạo ra để đáp ứng nhu cầu đặc thù trên chuỗi. Trong thế giới Web2, các giải pháp như vậy hoặc là không thể hoặc là không cần thiết. Ví dụ, các oracle như Chainlink là sản phẩm duy nhất của Web3. Chúng cho phép các hợp đồng thông minh thực thi dựa trên dữ liệu thực tế, bằng cách sử dụng mạng các nút oracle độc lập để duy trì tính chất không cần tin tưởng (trustless) của hệ thống.
Việc liệu các giải pháp như Chainlink có nên được coi là DePIN hay không đã gây ra tranh luận. Điều này phụ thuộc vào cách hiểu của mỗi người về tính chất vật lý của các nút/người cung cấp dịch vụ trong mạng, vốn thường chạy trên các máy độc lập. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng hơn là giá trị mà các mạng phi tập trung này mang lại so với các mạng tập trung. Bằng cách tập trung vào lợi ích của sự phi tập trung, chúng tôi hy vọng có thể dẫn dắt sự phát triển của Web3, tạo ra giá trị thực sự cho đại chúng.
Giá trị tổng thể của DePIN
Bây giờ chúng ta đã bàn về “cái gì”, đã đến lúc khám phá “tại sao”. Mỗi giao thức DePIN đều có ba bên liên quan chính:
-
Người dùng phía cầu (người tiêu dùng tài nguyên)
-
Người dùng phía cung (người cung cấp tài nguyên)
-
Giao thức (đội ngũ và nhà đầu tư)
Xem xét tất cả các bên liên quan, hiệu ứng phi tập trung có thể mang lại ba giá trị độc đáo cho DePIN:
1. Hiệu quả kinh tế từ tài nguyên chưa được sử dụng tối ưu
Lợi ích chính và quan trọng nhất của DePIN nằm ở lợi thế kinh tế mà chúng mang lại, giúp tất cả các bên liên quan đều được hưởng lợi. Hiệu quả kinh tế đáng kể từ việc phi tập trung đến từ khả năng tận dụng các tài nguyên nhàn rỗi trên toàn cầu, vốn nếu không sẽ bị lãng phí.
Với điện toán phi tập trung, theo thời gian, các máy chủ, GPU, CPU (phía cung) trên toàn cầu dần mất giá hoặc lỗi thời, nay đã có cách để thương mại hóa tài sản của họ. Đồng thời, các giao thức DePIN (trung gian) có thể tập hợp các tài nguyên tính toán này với chi phí tích hợp và vận hành thấp hơn, sau đó cung cấp lại với giá thấp hơn cho những người dùng cần chúng (phía cầu). Điều này cũng có nghĩa là các tài nguyên có thể thay thế như năng lực tính toán và băng thông có thể được sử dụng đồng đều hơn trên toàn cầu, không chỉ vì chi phí thấp hơn mà còn vì không cần xây dựng cơ sở hạ tầng ở mọi nơi.
Quy mô thị trường điện toán đám mây toàn cầu đạt 633 tỷ USD, dự kiến tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) từ 2023 đến 2032 là 16%. Tùy theo từng trường hợp sử dụng, các công ty có thể chi từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu USD chỉ cho nhu cầu điện toán đám mây, con số này có thể giảm đáng kể nhờ điện toán phân tán.
Ví dụ, Akash là một mạng lưới phi tập trung các nhà cung cấp dịch vụ đám mây, có thể tập hợp và cung cấp năng lực điện toán với chi phí thấp hơn cho các nhà phát triển. Nhờ phi tập trung, dịch vụ này có thể được tổ chức hiệu quả và rẻ hơn khoảng 80% so với các nhà cung cấp dịch vụ tập trung truyền thống như AWS, Google Cloud và Microsoft Azure.
Một nguồn tiềm năng khác của hiệu quả kinh tế là khả năng nhận diện sự khác biệt về hiệu suất giữa các nút cho các trường hợp sử dụng khác nhau. Một số nút có thể chuyên sản xuất/mua sắm một nhóm tài nguyên nhất định, và các giao thức DePIN có thể thông minh phân bổ công việc để phù hợp với thế mạnh của từng nút. Hiệu quả này tương tự như hiệu quả kinh tế mà toàn cầu hóa mang lại, khi mỗi quốc gia tự nhiên chuyên sản xuất một nhóm tài nguyên, sau đó trao đổi với nhau những tài nguyên mà họ không chuyên, tạo nên một nền kinh tế toàn cầu hiệu quả hơn. Điều này một lần nữa giúp giảm chi phí cho giao thức và người dùng phía cầu, đồng thời cho phép người dùng phía cung tập trung vào việc cung cấp những thứ mà tài sản của họ giỏi nhất, thay vì cố gắng tối ưu mọi thứ.
2. Giảm rào cản gia nhập cho các bên liên quan và khu vực địa lý
DePIN đang cách mạng hóa quy tắc gia nhập thị trường bằng cách giảm đáng kể rào cản gia nhập cho cả người cung cấp tài nguyên và các dự án mới, tạo ra một hệ sinh thái bao hàm và năng động hơn.
Tiếp cận dễ dàng tài nguyên và dịch vụ
DePIN đơn giản hóa quy trình tham gia của các nhà cung cấp tài nguyên và dịch vụ, loại bỏ các rào cản không cần thiết và chào đón các bên tham gia phù hợp với tiêu chuẩn DePIN. Cách tiếp cận đơn giản này đã chứng minh hiệu quả khi thu hút nhiều đóng góp viên, làm cho mạng DePIN vững chắc hơn. Thành công của Storj là minh chứng rõ ràng, cơ sở nhà cung cấp của nó vượt xa Filecoin, cho thấy ảnh hưởng tích cực của cách gia nhập đơn giản này.
Tăng trưởng thích nghi xuyên khu vực thông qua các giải pháp địa phương hóa
DePIN có khả năng mở rộng nhanh chóng ở các khu vực khác nhau. Thông qua các cơ chế khuyến khích, DePIN có thể dễ dàng mở rộng mạng mà không cần đi theo con đường mở rộng truyền thống của các thực thể tập trung. Hơn nữa, DePIN có thể tận dụng cấu trúc phân tán của mình để cung cấp các giải pháp tài nguyên tùy chỉnh cho từng khu vực và nhóm dân cư. Sự linh hoạt này đảm bảo tài nguyên có thể tiếp cận rộng rãi và phù hợp cao với nhu cầu cụ thể của từng thị trường địa phương.
Mở rộng hỗn hợp với nguồn cung tập trung
DePIN có thể áp dụng chiến lược mở rộng linh hoạt, kết hợp cả nguồn cung tài nguyên tập trung và phi tập trung. Ví dụ, Storj đã tối ưu hóa khả năng mở rộng bằng cách tập trung hóa việc truy cập và quản lý cơ sở dữ liệu thông qua các vệ tinh điều khiển của Storj. Mô hình hỗn hợp chiến lược này cho phép các nhà vận hành cá nhân đảm bảo an toàn mạng với cơ sở hạ tầng tối thiểu, điều này thể hiện rõ qua cơ sở nhà cung cấp khổng lồ của Storj (khoảng 514 nghìn) so với Filecoin (khoảng 3,8 nghìn).
Về bản chất, bằng cách giảm rào cản và áp dụng mô hình mở rộng hỗn hợp, DePIN nuôi dưỡng một hệ sinh thái bao hàm hơn, phản hồi toàn cầu tốt hơn và thích nghi động hơn cho các nhà cung cấp tài nguyên và các nhà phát triển dự án.
3. Quản trị và an ninh
Các mạng phi tập trung cũng có thể triển khai các hệ thống quản trị tốt hơn. Người dùng đầu tư vào giao thức DePIN từ cả phía cầu và phía cung có thể bày tỏ tiếng nói thông qua bỏ phiếu và đề xuất quản trị mở. Điều này khiến các quyết định có thể phù hợp với lợi ích tối đa của tất cả các bên liên quan và thúc đẩy các đề xuất mang lại lợi ích cộng sinh. Ngược lại, các quyết định trong hệ thống tập trung hoàn toàn do nhà đầu tư chi phối, những người quan tâm nhiều hơn đến lợi nhuận tài chính cá nhân.
Tính chất không cần tin tưởng, an ninh và sẵn sàng của việc cung cấp tài nguyên là đặc trưng vốn có của DePIN. Chúng không phát sinh chi phí cao liên quan đến an ninh và cơ sở hạ tầng chất lượng cao như các hệ thống tập trung yêu cầu. Ngay cả khi một số nút gặp sự cố, mạng DePIN vẫn có thể duy trì việc cung cấp dịch vụ. Ngược lại, các nhà cung cấp dịch vụ tập trung đối mặt với điểm thất bại đơn lẻ, nếu hệ thống của họ bị lỗi hoặc bị xâm phạm, có thể dẫn đến gián đoạn nghiêm trọng. Năm 2022, nhiều sự cố gián đoạn dịch vụ đám mây đã xảy ra, ví dụ như Google Cloud chậm trễ vào tháng 1, Slack ngừng hoạt động ba giờ vào tháng 2. AWS, nhà cung cấp tập trung, đã trải qua hai giờ gián đoạn vào tháng 7 năm 2023 do mất điện. Mặc dù không thường xuyên, nhưng khả năng hầu hết các nút trong mạng DePIN cùng lúc ngừng hoạt động hoặc bị tổn hại là thấp hơn nhiều, từ đó cung cấp đảm bảo tốt hơn về tính sẵn sàng và an ninh.
Tuy nhiên, để đảm bảo những lợi ích này thực sự mang lại giá trị cho các bên liên quan, cần thực hiện các biện pháp thích hợp. Khi xây dựng DePIN, cũng cần cân nhắc một số yếu tố và rào cản mà DePIN có thể gặp phải – đây cũng chính là những gì DWF Ventures đang tìm kiếm trong các giao thức DePIN.
Những rào cản tiềm tàng và yếu tố quyết định thành công
Mặc dù DePIN thực sự có tiềm năng mang lại giá trị lớn cho người dùng cả phía cung và phía cầu trên các tài nguyên hiện có, nhưng khi tìm kiếm các dự án DePIN thành công, chúng tôi cân nhắc một số yếu tố then chốt.
Một số yếu tố then chốt bao gồm:
-
Hiệu suất mở rộng để sánh ngang các đối thủ tập trung
-
Dễ dàng gia nhập và áp dụng
-
Sự nhất quán trong kinh tế học token và cơ chế khuyến khích
1. Hiệu suất mở rộng để sánh ngang các đối thủ tập trung
Khi cân nhắc lợi ích kinh tế, DePIN cũng phải đảm bảo tính cạnh tranh về hiệu suất so với các đối thủ tập trung. Hiệu suất của giao thức DePIN là yếu tố then chốt thúc đẩy việc áp dụng từ phía cầu, điều này lại thúc đẩy việc áp dụng từ phía cung. Có thể quản lý hiệu suất của giao thức DePIN theo ba cách chính:
-
Thông số kỹ thuật phần cứng và phần mềm
-
Nhu cầu có thể giải quyết được
-
Độ nhạy cảm và mật độ theo vị trí
Thông số kỹ thuật phần cứng và phần mềm
Thông số kỹ thuật phần cứng và phần mềm liên quan đến yêu cầu về chất lượng tài nguyên hoặc dịch vụ mà các bên tham gia phía cung cần đáp ứng. DePIN có thể yêu cầu thiết bị/chương trình chuyên dụng để đảm bảo tính nhất quán về chất lượng dịch vụ, hoặc cho phép tương thích với các thiết bị phổ biến hơn như điện thoại di động hoặc máy tính xách tay. Yêu cầu thiết bị/chương trình chuyên dụng có thể nâng cao độ tin cậy và thời gian hoạt động cho người dùng cuối, nhưng sẽ trở thành một rào cản gia nhập khác cho nhà cung cấp dịch vụ. Trong hầu hết các trường hợp, hiệu suất thường được ưu tiên, vì nếu nhu cầu dịch vụ mạnh mẽ, nhà cung cấp thường sẵn sàng bỏ chi phí hoặc nỗ lực, ngay cả khi có rào cản gia nhập.
Các dự án cũng có thể chọn trở thành nhà phân phối độc quyền cho thiết bị/chương trình chuyên dụng của mình, hoặc hợp tác với bên thứ ba để thuê ngoài sản xuất/phát triển. Việc thuê ngoài có thể thúc đẩy cạnh tranh, tiềm năng nâng cao năng lực nhà cung cấp và giảm chi phí. Tuy nhiên, nếu sản xuất bị phân tán quá mức giữa các nhà cung cấp, có nguy cơ về chất lượng, hoặc nếu nhà cung cấp không đáp ứng được yêu cầu của dự án, có thể dẫn đến thiếu hụt nguồn cung tiềm năng.
Ví dụ, Helium bắt đầu tự sản xuất các bộ định tuyến hotspot vào năm 2019, nhưng đến cuối năm 2021 chỉ thu hút được khoảng 15.000 hotspot. Một đề xuất được thông qua vào đầu năm 2021 cho phép các nhà sản xuất bên thứ ba tham gia miễn là họ đáp ứng yêu cầu, có thể là một trong những nguyên nhân khiến số lượng hotspot tăng theo cấp số nhân từ đầu 2021 đến 2022. Hiện tại, Helium đã có hơn 28 nhà sản xuất tham gia, góp phần phi tập trung hóa và mang lại lựa chọn rộng rãi hơn cho người dùng. Ví dụ, Sensecap cung cấp thiết bị hotspot giá rẻ hơn với giá khoảng 130 USD, rẻ hơn nhiều so với hotspot Helium ban đầu có giá khoảng 495 USD.
Nhu cầu có thể giải quyết được
So với các đối thủ tập trung, một khía cạnh mà nhiều DePIN thiếu là bộ công cụ đầy đủ mà các đối thủ trưởng thành hơn cung cấp. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây tập trung như AWS cung cấp cho người dùng một hệ sinh thái công cụ khổng lồ để triển khai ứng dụng và phát triển sản phẩm, trong khi nhiều DePIN ngày nay tập trung nhiều hơn vào một dịch vụ đơn lẻ như năng lực tính toán hoặc lưu trữ dữ liệu. Điều này cho thấy tiềm năng to lớn mà DePIN có thể phát triển để sánh ngang với phạm vi khả năng của các giải pháp tập trung.
OORT đang tiến một bước theo hướng này, bằng cách xây dựng mạng lưới các nhà cung cấp dịch vụ theo chiều dọc và chiều ngang để cung cấp cơ sở hạ tầng tính toán và lưu trữ phân tán. OORT thực hiện điều này bằng cách sở hữu 3 lớp nhà cung cấp dịch vụ:
-
Các nút lưu trữ: Các nút lưu trữ dữ liệu từ Filecoin, Storj, Crust và Arweave.
-
Các nút biên: Thiết bị do mạng OORT phát hành có chức năng PC gia đình, dùng cho điện toán phân tán.
-
Các siêu nút: Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây công cộng và riêng tư như Tencent Cloud, Alibaba Cloud, Seagate, đáp ứng nhu cầu tính toán và lưu trữ cao cấp hơn.
Điều này có nghĩa là OORT có thể cung cấp đầy đủ các dịch vụ điện toán đám mây, đồng thời giữ lại lợi thế phi tập trung, vì bất kỳ nhu cầu nào về tính toán nặng/nhẹ hoặc lưu trữ dữ liệu lớn/nhẹ đều có thể được đáp ứng bởi một hoặc nhiều lớp nhà cung cấp dịch vụ.
Độ nhạy cảm và mật độ theo vị trí
Đối với một số dự án, việc đạt được mật độ người dùng đủ lớn trong một khu vực địa lý cụ thể là then chốt để đảm bảo hiệu quả và tính thực tiễn của dịch vụ mà họ cung cấp. Điều này tương tự như khái niệm đặt chỗ chung trong công nghệ truyền thống. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các dịch vụ phụ thuộc nhiều vào dữ liệu và tương tác dựa trên vị trí, như dịch vụ bản đồ hoặc nền tảng gọi xe.
Đối với dịch vụ bản đồ như Hivemapper, việc có lượng người dùng tập trung cao trong một khu vực nhất định là then chốt để nền tảng cung cấp thông tin chính xác và cập nhật mới nhất, điều này ảnh hưởng đến mức độ sử dụng sản phẩm. Ví dụ, phần lớn phạm vi phủ sóng của Hivemapper hiện tập trung tại Mỹ và một vài quốc gia châu Âu. Do phạm vi phủ sóng tại các khu vực như Đông Á còn rời rạc, Hivemapper đã thiết lập phần thưởng, như một phần của chương trình lập bản đồ có mục tiêu MIP-2. Các lĩnh vực được liệt kê trong đề xuất nhận thêm phần thưởng để khuyến khích bao phủ toàn diện hơn. Đây là yếu tố then chốt giúp Hivemapper có thể cạnh tranh với các giải pháp thay thế tập trung.
Tương tự, đối với dịch vụ gọi xe, việc có đủ số lượng tài xế và hành khách trong một khu vực nhất định là then chốt để đảm bảo trải nghiệm tốt nhất cho cả hai bên. Mật độ tài xế càng cao, thời gian chờ của hành khách càng ngắn và lựa chọn phương tiện càng nhiều. Drife là một ví dụ, công ty này tập trung chủ yếu vào việc thu hút tài xế lên nền tảng tại Bangalore, đến nay đã tuyển dụng hơn 10.000 tài xế. Điều này có thể đảm bảo hành khách có trải nghiệm người dùng tốt hơn, từ đó liên tục tạo ra nhu cầu đi xe để cân bằng với nguồn cung tài xế. Do đó, việc đạt được mật độ đủ lớn trong một khu vực địa lý cụ thể là then chốt để nâng cao hiệu suất dịch vụ.
2. Dễ dàng gia nhập và áp dụng
Giai đoạn ban đầu mà nhà cung cấp tương tác với mạng là quy trình gia nhập. Mặc dù thông số kỹ thuật phần cứng đóng vai trò nhất định, nhưng sau khi có được thiết bị cần thiết, các bước tiếp theo cũng quan trọng không kém. Sau khi thiết lập xong, nhà cung cấp phải giám sát thiết bị để đảm bảo đáp ứng các điều kiện cần thiết để kiếm phần thưởng. Các dự án yêu cầu nhà cung cấp phải quản lý chủ động hoặc thụ động sẽ ảnh hưởng đến số lượng nhà cung cấp sẵn sàng tham gia.
Ví dụ, đối với hầu hết người dùng, việc thiết lập hotspot Helium tương đối đơn giản. Đối với nhà cung cấp sử dụng Sensecap, một quy trình trực quan chỉ cần bật thiết bị và cấu hình Bluetooth là đủ để bắt đầu kiếm phần thưởng. Mặc dù có phí thiết lập một lần là 15 USD, nhưng nó loại bỏ sự phức tạp khi tương tác với blockchain, khiến nó hấp dẫn hơn với nhóm nhà cung cấp tiềm năng rộng lớn hơn. Nhà cung cấp sử dụng ứng dụng có thể dễ dàng theo dõi trạng thái hotspot trong một giao diện duy nhất, đảm bảo hotspot luôn hoạt động để kiếm phần thưởng một cách thụ động.
Ngược lại, các dự án như Spexigon yêu cầu người dùng phải tích cực tham gia trong dự án để kiếm phần thưởng. Sau khi mua drone được chỉ định (DJI Mini 2, giá khoảng 339 USD), người dùng phải tự bay và chụp ảnh từ vị trí của họ, đồng thời đảm bảo tuân thủ quy định địa phương. Hơn nữa, do Spexigon tập trung vào việc chụp ảnh các khu vực địa lý khác nhau, tiềm năng thu nhập của người dùng có thể bị giới hạn bởi môi trường xung quanh. Do đó, số lượng người dùng có thể tham gia Spexigon bị hạn chế bởi nhiều yếu tố — từ việc gia nhập, quy định đến việc phải tích cực vận hành drone để kiếm phần thưởng đều rất rắc rối.
Nhìn chung, một hướng dẫn dễ sử dụng và dễ tiếp cận sẽ giúp dự án tiếp cận được đối tượng rộng lớn hơn. Tuy nhiên, điều này cũng phụ thuộc vào yêu cầu và ưu tiên cụ thể của dự án. Đối với các dịch vụ được hưởng lợi từ số lượng lớn nhà cung cấp (ví dụ như Helium), yếu tố này quan trọng hơn việc quản lý các nhà cung cấp chất lượng cao.
3. Sự kết hợp giữa kinh tế học token và cơ chế khuyến khích
Yếu tố then chốt cuối cùng mà các giao thức DePIN cần lên kế hoạch cẩn thận là tiện ích và dòng giá trị được tạo ra bởi cơ chế token. Một sản phẩm tuyệt vời cần một mô hình token tuyệt vời tương xứng để đảm bảo tất cả các bên liên quan tham gia một cách được khuyến khích, từ đó token có thể phản ánh đúng giá trị của dự án.
Trước tiên, chúng ta có thể học hỏi từ mô hình tiện ích token đã được kiểm chứng của Chainlink để xác định khung cơ bản cho token DePIN. Trong mô hình tiện ích token của Chainlink, các bên liên quan tương tự như bất kỳ mạng tài nguyên phi tập trung nào:
-
Người dùng phía cầu (người tiêu dùng token)
-
Người dùng phía cung (người nhận và ký gửi token)
-
Đội ngũ và nhà đầu tư (người nắm giữ token)
Người dùng phía cầu trả token LINK để sử dụng dịch vụ Oracle, trong khi người dùng phía cung nhận token LINK để cung cấp dịch vụ. Điều này tạo ra nhu cầu đối với token theo cách trực tiếp liên quan đến nhu cầu dịch vụ.
Người dùng phía cung cũng cần ký gửi token để đảm bảo chất lượng dịch vụ, nếu không sẽ bị phạt nặng. Điều này khuyến khích cung cấp dịch vụ chất lượng cao hơn và tạo ra nhu cầu đối với token, nhu cầu này liên quan trực tiếp đến chất lượng dịch vụ tổng thể của tất cả nhà cung cấp, trong khi chất lượng này lại phụ thuộc vào nhu cầu sản phẩm — nhu cầu cao hơn khuyến khích nhiều nhà cung cấp hơn cung cấp dịch vụ chất lượng cao hơn.
Cuối cùng, nhu cầu token có lợi cho giá token, điều mà người nắm giữ token mong muốn. Điều này tạo ra nhu cầu lớn hơn từ nhà đầu tư thị trường thứ cấp đối với token.
Từ đây, chúng ta thấy rằng người dùng phía cầu ít quan tâm nhất đến giá token, trong khi đội ngũ và nhà đầu tư quan tâm nhất. Người dùng phía cung ở giữa, vì họ cũng có một phần phơi nhiễm nhất định với giá token thông qua token đã ký gửi. Dù sao, khung này tạo ra một kịch bản mà tất cả các bên liên quan đều đóng vai trò trong việc hỗ trợ giá token.
Phát hành token cũng cần được lên kế hoạch. Trong hầu hết các trường hợp, phát hành token tồn tại như một phần của hoạt động khuyến khích sớm nhằm thu hút người dùng. Xem xét ba bên liên quan này, việc phân bổ phần thưởng token cho ba nhóm này là hợp lý tùy theo mức độ khó mà dự án đánh giá việc thu hút họ vào mạng. Tất nhiên, đi kèm với phát hành token là lạm phát, do đó dự án cũng phải cân nhắc cách quản lý phát hành và đốt token. Dự án cũng phải cẩn thận không quá phụ thuộc vào phát hành token để khuyến khích người dùng phía cầu, vì trước hết họ nên bị thu hút bởi một sản phẩm chất lượng, và đó mới là khởi đầu. Nói chung, phần thưởng token nên tập trung nhiều hơn vào việc thu hút người dùng phía cung để đáp ứng nhu cầu sản phẩm chất lượng cao.
Một số DePIN cũng cho phép người dùng phía cầu thanh toán bằng các phương thức khác. Miễn là khoản thanh toán nhận được được dùng để mua token nhằm trả cho người dùng phía cung, thì điều này sẽ không ảnh hưởng đến nhu cầu token. Về bản chất, điều này chỉ cung cấp sự linh hoạt về kênh thanh toán cho người dùng phía cầu.
Đối với giao thức, doanh thu có thể đến từ việc lấy một phần phí mà người dùng phía cầu trả cho người dùng phía cung, hoặc thu phí thành viên hoặc phí cấp phép riêng biệt từ cả hai phía. Các dòng doanh thu này có thể được dùng để chi trả chi phí vận hành, và bất kỳ phần dư nào có thể được dùng để tăng thêm nhu cầu token thông qua chia sẻ doanh thu hoặc cơ chế mua lại và đốt. Dự án cũng có thể yêu cầu người nắm giữ token ký gửi token hoặc cung cấp thanh khoản để hưởng lợi từ việc chia sẻ doanh thu, từ đó ổn định giá token hoặc tăng tính thanh khoản.
Định hình thế hệ DePIN tiếp theo: Chúng tôi đang tìm kiếm điều gì
Tại DWF Ventures, chúng tôi tin rằng thành công của các dự án DePIN nằm ở việc tích hợp các yếu tố cụ thể. Những yếu tố này bao gồm thông số kỹ thuật phần cứng tùy chỉnh phù hợp với nhu cầu tài nguyên của dự án. Ngoài ra, một mô hình khuyến khích mạnh mẽ, kết hợp với kinh tế học token được thiết kế tốt, là then chốt để duy trì hệ sinh thái dự án. Việc ưu tiên tạo ra trải nghiệm người dùng được tối ưu hóa cho cả người tham gia phía cung và phía cầu cũng rất quan trọng.
Việc này đảm bảo dự án có thể thu hút và giữ chân người dùng, cuối cùng góp phần vào thành công và tuổi thọ tổng thể của dự án. Những yếu tố tổng hợp này tạo nền tảng cho sự thành công và phát triển bền vững của các kế hoạch DePIN.
Hiện tại, chúng tôi thấy rằng các dự án DePIN hiện có phần lớn đã thiết lập ba yếu tố đầu tiên, vì hầu hết các dự án chủ yếu nhằm mục đích khuyến khích người dùng phía cung. Điều này có thể hiểu được, vì người dùng phía cung là then chốt cho việc mở rộng mạng ban đầu.
Tuy nhiên, vẫn rất quan trọng khi đầu tư mạnh vào việc phát triển một sản phẩm thực sự hấp dẫn phía cầu, chứ không chỉ đơn thuần là một phiên bản phi tập trung của các dịch vụ hiện có.
Toàn bộ hệ sinh thái DePIN vẫn còn khá non trẻ. Mặc dù một số dự án đã tồn tại nhiều năm, nhưng chúng tôi kỳ vọng sẽ có thêm nhiều đổi mới trong lĩnh vực này, và có thể sẽ xuất hiện một giao thức thay đổi cuộc chơi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@DWFLabs
