Lộ diện cha mẹ tinh anh của SBF đã giúp anh ta xây dựng đế chế tiền mã hóa như thế nào trong 10.000 từ?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Lộ diện cha mẹ tinh anh của SBF đã giúp anh ta xây dựng đế chế tiền mã hóa như thế nào trong 10.000 từ?
Cao lâu vạn trượng khởi từ mặt đất, thành công của FTX không phải do một người tạo nên. Với nền tảng cha mẹ đều là những học giả nổi tiếng tại Đại học Stanford, cánh cửa đã mở ra cho SBF và mang lại hiệu ứng hào quang cho công ty.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Max Chafkin & Hannah Miller, Bloomberg
Biên dịch: Felix & Joy, PANews
Trong gia đình Sam Bankman-Fried (SBF), Larry David (diễn viên hài người Mỹ) là thần tượng yêu thích. Vì vậy, khi cha mẹ nhận được email từ con trai Sam, sự phấn khích của họ là điều dễ hiểu. SBF viết rằng công ty FTX của anh sẽ phát một quảng cáo trong Super Bowl 2022, và David sẽ là diễn viên chính.
Diễn viên hài khó tính này từng thể hiện một loạt nhân vật hoài nghi – về cơ bản là phiên bản thời kỳ đồ đá hoặc thời Elizabeth của nhân vật do David tự biên tự diễn trong bộ phim truyền hình HBO “Curb Your Enthusiasm”. Trong video, ai đó sẽ trình bày một phát minh—bánh xe, bóng đèn, máy nghe nhạc Walkman, cuối cùng là FTX. Và David sẽ liên tục bác bỏ từng phát minh ấy. Quảng cáo cảnh báo khán giả rằng nếu họ không đầu tư vào tiền mã hóa, họ sẽ bỏ lỡ cơ hội làm giàu mang tính lịch sử. Khẩu hiệu là: "Đừng như Larry".
Cha mẹ SBF rất thích thú. "Siêu thực," mẹ SBF, Barbara Fried, viết. Cha SBF, Joseph Bankman, hào hứng nói về niềm vui và tự hào. Vài ngày sau, nhân viên nhận thêm phản hồi từ anh trai của Sam, Gabe. Anh hỏi liệu cha mình có thể đóng một vai nhỏ trong quảng cáo hay không, nói rằng cha anh quá khiêm tốn để tự đề nghị. Yêu cầu này phần nào kỳ lạ. Joseph Bankman lúc đó không giữ chức vụ chính thức tại FTX, cũng như Gabe. Gabe điều hành một tổ chức phi lợi nhuận được FTX tài trợ, chuyên phòng ngừa đại dịch.
Không lâu sau, Joseph Bankman xuất hiện tại trường quay, tham gia cảnh David kịch liệt phản đối Tuyên ngôn Độc lập. Khi được thông báo "nhân dân nên có quyền bầu cử", David trả lời đầy hoài nghi: "Ngay cả những kẻ ngu ngốc?". Joseph Bankman đội tóc giả rắc bột gật lên: "Đúng!". FTX đã chi khoảng 20 triệu USD để sản xuất và phát đoạn quảng cáo 60 giây này. Cùng thời điểm đó, Joseph Bankman chính thức gia nhập công ty với tư cách nhân viên.
Ảnh chụp màn hình quảng cáo Super Bowl của FTX hợp tác cùng Larry David
Một người am hiểu việc sản xuất quảng cáo cho biết, quyết định để cha của CEO đóng vai trò nhỏ lại có lý trong logic đảo ngược của FTX. Người này, giống đa số người được phỏng vấn cho bài viết này, yêu cầu giấu tên để tránh liên lụy đến vụ phá sản rối ren, nhiều vụ kiện tập thể và các vụ án hình sự. Về một mặt nào đó, Joseph Bankman chính là người sáng lập công ty.
Ngay trước khi con trai bị buộc tội gian lận, cả hai phụ huynh đều đã có sự nghiệp xuất sắc. Họ gặp nhau tại Đại học Stanford vào những năm 1980, giảng dạy luật hơn ba mươi năm, sống trong khuôn viên trường và nuôi dạy hai con trai. Joseph Bankman là chuyên gia thuế, nổi tiếng vì nỗ lực cải thiện luật thuế Mỹ để thân thiện hơn với công dân thu nhập thấp. Barbara Fried là nhà tư tưởng hàng đầu về đạo đức pháp lý, được kính trọng trong giới chính trị cấp tiến.
Khi quảng cáo phát sóng, các nhà phê bình cảnh báo FTX đang thu hút những nhà đầu tư thiếu hiểu biết bằng các công cụ tài chính rủi ro cao, bị cấm ở Mỹ. Khi tiền của họ biến mất mà không hay biết, vì đã bị chuyển sang một quỹ phòng hộ thuộc sở hữu của SBF. FTX phá sản và nộp đơn phá sản vào tháng 11 năm 2022.
Bìa tạp chí Bloomberg Businessweek
John Ray III, người từng điều hành vụ phá sản Enron, nay dẫn dắt quá trình phá sản FTX, gọi đây là vụ việc tồi tệ hơn cả Enron (vụ Enron, xảy ra tại Mỹ năm 2001, từng là công ty năng lượng, hàng hóa và dịch vụ lớn nhất thế giới, nhưng phá sản vào ngày 2/12/2001 sau bê bối tài chính, trở thành vụ phá sản doanh nghiệp lớn thứ hai trong lịch sử Mỹ). SBF bị cáo buộc dùng tiền khách hàng để trục lợi cho bản thân, gia đình và các cá nhân nội bộ khác, và hiện đang bị truy tố để thu hồi một phần tiền. Với SBF, vụ án hình sự còn đáng lo ngại hơn, dự kiến mở phiên tòa tại New York vào ngày 2 tháng 10. Công tố viên chưa buộc tội cha mẹ SBF vi phạm, nhưng cáo buộc SBF về tội gian lận, rửa tiền và hối lộ, với tài sản ròng ước tính 26 tỷ USD thời đỉnh cao. Vụ án có thể khiến SBF ngồi tù suốt đời. Tuy nhiên, anh vẫn khai không có tội, đổ lỗi cho quản lý kém chứ không phải tội ác.
Joseph Bankman và Barbara Fried tránh được nhiều cuộc điều tra xung quanh FTX. Ít nhất một phần vì họ chưa tường thuật đầy đủ vai trò của mình trong việc hỗ trợ con trai xây dựng nhóm ảnh hưởng kinh doanh và chính trị khổng lồ. Thay vào đó, họ thường được miêu tả là những người ngoài cuộc, thường khóc, hỗ trợ tinh thần cho con trai mỗi lần ra tòa. Nhưng tên họ gần như chắc chắn sẽ xuất hiện tại phiên xử. Nhóm bào chữa cho biết chiến lược có thể một phần dựa trên lời khuyên SBF nhận được từ các luật sư — bao gồm cả cha mẹ anh.
Phát ngôn viên Risa Heller của cặp đôi từ chối cho phép Joseph Bankman và Barbara Fried trả lời phỏng vấn. Risa Heller từng nói rằng ngoài vai trò cha mẹ ủng hộ, hai người không liên quan sâu rộng gì với FTX. Bà nói Barbara Fried chưa từng làm việc tại công ty, còn nhiệm kỳ ngắn ngủi của Joseph Bankman chủ yếu tập trung vào hoạt động từ thiện. Năm ngoái, SBF nói với tờ New York Times rằng cha mẹ anh "không tham gia bất kỳ phần quan trọng nào trong công ty của tôi".
Những nhân viên cũ và đối tác kinh doanh cho biết họ thấy hoàn toàn ngược lại. Các hồ sơ pháp lý cho thấy Joseph Bankman và Barbara Fried cực kỳ quan trọng trong việc biến con trai họ từ một lập trình viên vụng về thành ông trùm tiền mã hóa. Cặp vợ chồng kiếm được khoản lợi nhuận khổng lồ từ FTX, riêng năm 2022 đã thu về 26 triệu USD tiền mặt và bất động sản. Họ thường xuyên lui tới văn phòng công ty, cổ vũ tinh thần nhân viên, và được đưa vào các kênh giao tiếp nội bộ. Danh tiếng và mối quan hệ của họ đóng vai trò then chốt đối với thành công của FTX.
Như một bài viết ca ngợi từ Sequoia Capital, một trong những nhà đầu tư lớn nhất của FTX, đã nói: con trai họ dường như "sinh ra để làm CEO và người sáng lập sàn giao dịch tiền mã hóa". Bài viết cố gắng giải thích vì sao một trong những công ty đầu tư mạo hiểm danh giá nhất Thung lũng Silicon lại rót 150 triệu USD cho một thanh niên chơi game điện tử trong buổi thuyết trình đầu tư, và đưa ra hai minh chứng. Thứ nhất, SBF từng làm việc ngắn hạn tại một công ty giao dịch trên Phố Wall. Thứ hai, cha mẹ anh là giáo sư luật tại Stanford.
Ở Thung lũng Silicon, không ai muốn nghĩ mình đặc quyền. Các nhà đầu tư và doanh nhân đọc sách Ayn Rand (triết gia nổi tiếng thế kỷ 20, triết lý nhấn mạnh chủ nghĩa cá nhân, ích kỷ hợp lý và nền kinh tế thị trường tự do tối đa) thường tức giận khi bị cho rằng quyết định của họ không dựa trên suy luận tính toán. Tuy nhiên, chủ nghĩa ưu tú kiểu phản xạ ở Thung lũng Silicon lại rõ ràng đến mức không cần nhắc tới. Nhà đầu tư phần lớn thiên vị các công ty do người da trắng điều hành, những người sáng lập thường đến từ một nhóm nhỏ trường đại học ưu tú, đồng thời loại trừ bất kỳ ai lệch khỏi hình mẫu hời hợt về cách một người sáng lập thành công nên trông, nói và hành xử ra sao. Một số người công khai phân biệt đối xử với các doanh nhân trên 30 tuổi, có giọng địa phương, hoặc bất kỳ ai cư xử như thể họ chưa giàu.
Trong thế giới đặc quyền cực độ này, nơi đặc quyền nhất là Đại học Stanford — cái nôi sinh ra HP, Sun Microsystems, Cisco, Yahoo, Google và PayPal. Barbara Fried có nền tảng Harvard, Trường Luật Harvard, Tòa phúc thẩm vòng hai Hoa Kỳ và hãng luật Paul, Weiss. Năm 1987, Barbara Fried đến Harvard với tư cách giáo sư lâu dài và thuê một căn nhà trong khuôn viên. Một năm sau, bà gặp Joseph Bankman. Joseph tốt nghiệp Đại học California tại Berkeley và Trường Luật Yale, từng làm luật sư thuế tại Los Angeles, sau đó đến Stanford giảng dạy tranh tụng. Sau năm thứ hai đạt chức danh giáo sư lâu dài, Barbara và Joseph (cách mọi người gọi họ trong khuôn viên) công khai mối quan hệ. Họ dọn về sống chung, và khi căn nhà thuê của Barbara Fried được bán vào năm 1991, họ mua lại nó.
Ngôi nhà của Bankman và Fried tại khuôn viên Đại học Stanford
Ngôi nhà SBF lớn lên, cũng là nơi anh bị "giam lỏng tại gia" trong nửa đầu năm 2023, nằm ở cuối đường Cooksey Lane. Giá trị 3,6 triệu USD, nhưng điều này phản ánh nhiều hơn sự bùng nổ bất động sản kéo dài vài thập kỷ ở Palo Alto, chứ không phải sự xa hoa. Ngôi nhà là một tòa Craftsman màu xám khá bình thường, có bốn phòng ngủ, ba phòng tắm, một hiên rộng và một hồ bơi, nằm trên một khu đất rộng, xung quanh là những cây cổ thụ. Phía sau bất động sản là tòa nhà Lou Henry Hoover; công trình hiện đại từng là nhà của cựu Tổng thống Herbert Hoover, nay là nơi ở của Hiệu trưởng Đại học Stanford.
Thời thơ ấu SBF, xung quanh anh là một nhóm trí thức trẻ — tất nhiên là các giáo sư luật và sinh viên luật, nhưng cũng có nhà xã hội học, kỹ sư, nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, nhà cổ điển học và nhà khoa học xã hội. Mỗi Chủ nhật, Joseph Bankman gọi đồ ăn mang về hoặc nấu món đơn giản như mì Ý, rồi mời 15 khách vào phòng ăn trò chuyện, chủ đề thường là triết học và chính trị. SBF và Gabe, dù còn tuổi teen, đôi khi cũng tham gia. Joseph Bankman và Barbara Fried là những người làm từ thiện tự hào và kiên định. Cặp đôi không kết hôn, như họ nói với bạn bè: thật bất công khi các cặp đồng tính không thể kết hôn. Paul Brest, cựu Hiệu trưởng Trường Luật Stanford, nói: "Họ cảm thấy không nên tận dụng điều mà người khác không có. Họ là những con người rất đạo đức."
Joseph Bankman tại Trường Luật Stanford năm 2021
Lúc trẻ, Joseph Bankman có mái tóc xoăn đen, đặc điểm mà con trai thừa hưởng, đồng thời thái độ thân thiện — điều mà con trai anh không có. Cặp đôi gửi con đến trường Crystal Springs Uplands, một trường phổ thông tư thục 60.000 USD/năm, nơi toàn con em giới công nghệ Thung lũng Silicon. Lúc đó, Joseph Bankman đã trở thành một trong những chuyên gia hàng đầu về chính sách thuế Mỹ. Ông đề xuất chính phủ California triển khai chương trình thí điểm để chính quyền thu thuế thay cho người dân. Chương trình gây phản đối dữ dội từ các công ty chuẩn bị thuế và những người theo chủ nghĩa chuyên chế nhà nước nhỏ, khiến Joseph Bankman trở thành biểu tượng của phe tự do cải cách.
Với các học giả khác, Joseph Bankman là người hướng dẫn đầy cảm thông và khoan dung. Giáo sư Jay Soled của Đại học Rutgers nhớ lại khoảnh khắc Joseph an ủi ông sau khi bài thuyết trình thất bại. "Joseph chính là như vậy," ông nói. "Sẽ có lần khác, bạn chỉ ngày càng tiến bộ." Năm 2009, Joseph Bankman vừa giảng dạy toàn thời gian, vừa theo học trường y để trở thành nhà tâm lý học lâm sàng. Sau khi thực tập, ông bắt đầu làm nhà trị liệu hành vi nhận thức bán thời gian, đồng thời giảng dạy môn học tự chọn do ông và Barbara Fried cùng phát triển, giúp sinh viên luật quản lý lo âu.
Barbara Fried là một trí thức sắc sảo hơn chồng, dù được yêu mến trong khuôn viên trường, bà nổi tiếng vừa giúp sinh viên kiểm soát lo âu, vừa gây ra lo âu cho họ. Nghiên cứu học thuật của bà tập trung vào chủ nghĩa kết quả, một nhánh đạo đức học cho rằng hậu quả của hành động quan trọng hơn khái niệm trừu tượng về đúng sai. Những ý tưởng này dần trở thành niềm tin gia đình. Triết lý là làm điều tốt nhất có thể cho càng nhiều người càng tốt, nhưng nói cách khác ít nhân từ hơn thì là "đạt mục đích bằng mọi giá".
Barbara Fried
Bài luận nổi tiếng nhất của Barbara Fried tập trung vào "vấn đề xe điện", một thí nghiệm tư duy nổi tiếng liên quan đến một chuyến tàu định mệnh. Nó chủ yếu được các triết gia dùng để tranh luận về lựa chọn đạo đức: bạn có nên chuyển hướng tàu để giết người đứng trên đường ray khác, hay không làm gì để cả nhóm trên đường chính chết? Bài luận của Barbara cho rằng vấn đề này vô nghĩa, che giấu các lựa chọn đạo đức mà người hoạch định chính sách đối mặt trong đời thực — ví dụ như nên viện trợ bao nhiêu cho người nghèo, hay cung cấp bao nhiêu chăm sóc y tế cho người không bảo hiểm. "Có hàng trăm ngàn trang về điều này," Paul Brest, cựu Hiệu trưởng Trường Luật Stanford, nói. "Tôi cảm giác rằng với Barbara Fried, sau khi giải quyết xong 'xe điện', chẳng còn gì để nói nữa."
SBF đặt lòng tự tin của mẹ vào trung tâm chiến dịch marketing FTX. Công ty anh có thể chính thức kinh doanh bán tiền mã hóa, nhưng đó chỉ là cách tạo doanh thu cho các sứ mệnh cứu người. Trong một chiến dịch quảng cáo trên các tạp chí thời trang lớn, SBF và siêu mẫu Brazil Gisele Bündchen xuất hiện, trích dẫn lời người sáng lập FTX: "Tôi tham gia tiền mã hóa vì tôi muốn tạo ra ảnh hưởng toàn cầu lớn nhất mãi mãi." Tác phẩm của Barbara Fried xuất hiện lặp lại trong tiểu sử con trai, thường được dùng để gợi ý SBF là tỷ phú ít mưu mô hơn.
Bài viết nổi tiếng thứ hai của Barbara Fried liên quan trực tiếp hơn đến tình trạng hiện tại của con trai bà. Bài viết đăng làm trang bìa tạp chí quý Boston Review năm 2013, lập luận ủng hộ thái độ khoan dung hơn với người phạm pháp. "Triết học trách nhiệm cá nhân đã hủy hoại tư pháp hình sự," Barbara Fried viết. Bài viết có tiêu đề: "Không thể đổ lỗi".
SBF
Ngoài lời hứa làm điều tốt, kinh doanh tiền mã hóa luôn phức tạp về mặt pháp lý. SBF thành lập một quỹ phòng hộ tên Alameda Research năm 2017, nhằm tận dụng chênh lệch giá tiền mã hóa giữa châu Á và Mỹ. Nhanh chóng, quỹ này chuyển tiền khổng lồ giữa các châu lục, theo cách trông (như anh tự hào khoe trên podcast) giống hệt rửa tiền. Alameda gặp khó khăn khi mở tài khoản ngân hàng.
SBF cần luật sư. May mắn thay, có một người phù hợp tuyệt đối. Tháng 8 năm 2022, Joseph Bankman nói trên podcast FTX: "Từ đầu, tôi sẵn sàng giúp đỡ bất cứ khi nào cần thiết." Ông bổ sung rằng công ty lúc đó không có luật sư, "vai trò của tôi là hiển nhiên."
Các nhân viên Alameda cũ nói Joseph Bankman giúp soạn thảo các tài liệu pháp lý ban đầu. Hóa đơn từ hãng luật Fenwick & West của Alameda cho thấy Joseph Bankman là người tham dự các cuộc họp, cho thấy ông tham gia không chỉ các vấn đề thuế mà cả việc phát triển tài liệu tiếp thị cho FTX và FTT.
Trụ sở FTX đặt tại Hồng Kông cho đến khi chính quyền Hồng Kông siết chặt tiền mã hóa vào năm 2021. Một người am hiểu hoạt động FTX cho biết Joseph Bankman đóng vai trò then chốt trong việc chuyển đến Bahamas, nơi gần như không có giới hạn với tiền kỹ thuật số. Chi tiết cụ thể do chính Joseph Bankman thuê một luật sư sắp xếp — Daniel Friedberg, từng là luật sư tại Fenwick & West, sau này trở thành cố vấn pháp lý chính của FTX.
Với nhân viên, ấn tượng về SBF là anh thường tham vấn cha mình. Một cựu nhân viên nói, khi ai đó đưa ra lời khuyên pháp lý, SBF thường nói nghe có vẻ ổn, nhưng anh muốn "gọi điện cho Joseph Bankman" trước. Nhân viên này cũng nói hầu như mọi luật sư làm việc cho Alameda đều tỏ ra thân thiện với Joseph Bankman.
Các nhân viên cũ khác cho biết SBF đôi khi khó giao tiếp bằng ánh mắt khi làm việc với nhân viên, và có thể rất thẳng thắn, gần như tàn nhẫn, trong khi cha anh lại giỏi giao tiếp. Việc đào tạo trị liệu tâm lý khiến Joseph Bankman trở thành người lắng nghe xuất sắc, đồng thời ông cũng là người nói chuyện sôi nổi. Joseph hỏi han đời sống cá nhân của nhân viên, tham gia các trận cricket (môn thể thao yêu thích của nhân viên), và dự các buổi tiệc công ty. Barbara Fried cũng tham dự tiệc FTX, nhưng ít xuất hiện tại văn phòng. Họ đều là người trung gian giữa nhân viên và con trai. Nếu SBF nói điều gì đó cay nghiệt hoặc khó hiểu, cha anh sẽ cố gắng giải thích hoặc chỉ nói rằng ông hiểu con trai mình có thể khó hòa hợp. Một nhân viên khác nhớ rằng Joseph Bankman được xem là "ông già đáng yêu, một nhân vật có năng lực nhưng không đe dọa, người giúp con trai không mất kiểm soát."
Nhưng vai trò quan trọng nhất của Joseph Bankman và Barbara Fried là giúp con trai giành được sự tin tưởng từ những người có lẽ sẽ không muốn làm ăn với một tay mới nổi thô thiển. Theo hai nguồn tin, năm 2021, khi SBF tiếp cận Sequoia Capital để huy động vốn lớn, công ty này muốn hỗ trợ một sàn giao dịch tiền mã hóa toàn cầu, nhưng lo ngại về rủi ro pháp lý và quy định tiềm tàng.
FTX có trụ sở ở nước ngoài, vận hành ở rìa pháp lý. Nói nhẹ nhàng, nhiều người sáng lập các công ty cạnh tranh dường như linh hoạt về mặt đạo đức. Zhao Changpeng của Binance đang bị điều tra bởi các cơ quan Mỹ và nơi khác. Ông phủ nhận hành vi sai trái, nhưng từ chối tiết lộ vị trí chính xác trụ sở công ty. Arthur Hayes, đồng sáng lập và cựu CEO BitMEX, bị truy tố vì không ngăn chặn rửa tiền trên nền tảng. Theo một cáo trạng hình sự liên bang, ông khoe rằng đặt trụ sở BitMEX tại quần đảo Seychelles nhỏ ở Đông Phi vì "chỉ cần một quả dừa để hối lộ các cơ quan quản lý ở đó". Ông từ chức và cuối cùng đầu thú trước khi nhận tội.
Hoạt động cốt lõi của FTX giống Binance và BitMEX, nhưng SBF tin chắc mục tiêu dài hạn là được cơ quan quản lý Mỹ chấp thuận. Hơn nữa, anh có thứ mà các công ty khác không có: sự công nhận từ cựu ủy viên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC). Các nguồn tin cho biết, sau cuộc gọi từ một cựu quan chức SEC nổi tiếng, Sequoia bị thuyết phục đầu tư. Cựu quan chức SEC này từng tham vấn không chính thức với công ty về các giao dịch trước đó, giờ dạy tại Stanford. Ông phát biểu ủng hộ chiến lược pháp lý của FTX — liên quan đến việc kinh doanh ở nước ngoài đồng thời nỗ lực giành sự chấp thuận từ các cơ quan quản lý Mỹ — và nói rằng SBF tình cờ là con trai của một người bạn.
Sự bảo chứng này là một cách "Sam's parents undoubtedly opened doors," một người liên quan đến nỗ lực của SBF để chính giới Mỹ chấp nhận công ty anh nói.
Lúc đó, Barbara Fried đã thành lập một ủy ban hành động chính trị cánh tả "Mind the Gap", tự định vị là nhánh Silicon Valley của "phong trào kháng cự". Tổ chức này tư vấn cho các nhà tài trợ công nghệ nổi tiếng như cựu CEO Google Eric Schmidt và đồng sáng lập LinkedIn Reid Hoffman về việc đóng góp chiến dịch ở đâu. Vòng tròn các nhà tài trợ tinh hoa chào đón thành viên mới năm 2020: con trai Barbara Fried, người đã quyên góp hơn 5,5 triệu USD cho Đảng Dân chủ và các nhóm liên minh, lập tức trở thành một phần của Washington. Năm 2022, anh quyên góp khoảng 40 triệu USD.
Barbara Fried trực tiếp tài trợ cho các ứng cử viên mà Mind the Gap đề xuất. Cựu giám đốc FTX Nishad Singh thừa nhận đã chuyển tiền khách hàng FTX cho các sự nghiệp chính trị mà Barbara Fried ủng hộ, và quyên góp 1 triệu USD cho Mind the Gap năm 2021, trở thành nhà tài trợ lớn nhất chu kỳ bầu cử gần nhất của PAC. Mind the Gap chưa bị buộc tội vi phạm.
Joseph Bankman
Đồng thời, Joseph Bankman thường đi cùng con trai trong các cuộc họp với cơ quan quản lý và quan chức được bầu. Joseph cũng xuất hiện với tư cách phát ngôn viên cho hoạt động từ thiện của công ty tại các sự kiện FTX. Ông vẫn vận động cải cách thuế, nhưng giờ đôi khi đề cập một sở thích mới: tiền mã hóa.
Khi xuất hiện trên podcast FTX, Joseph Bankman quảng bá một dự án thí điểm tại Nam Florida do ông điều hành, dùng ví tiền kỹ thuật số thay cho tài khoản ngân hàng cho người nghèo. "Nếu bạn không thuộc hệ thống tài chính, mọi thứ đều khó khăn hơn," ông nói. "Chi phí兑现支票 rất cao. Chi phí chuyển tiền rất cao. Vì vậy đây là nỗi xấu hổ quốc gia." Joseph Bankman cam kết FTX sẽ giải quyết vấn đề này.
Trong các bài phỏng vấn tạp chí và truyền hình, SBF thể hiện sự giản dị. Anh đi giày thể thao cũ, sống chung nhà với bạn cùng phòng, lái xe Toyota Corolla, và quyên góp toàn bộ tiền tiết kiệm cho từ thiện. Đầu năm 2022, SBF nói với Bloomberg: "Bạn nhanh chóng nhận ra không còn cách nào thực sự hiệu quả để花钱让自己更快乐. Tôi không muốn du thuyền."
Thực tế, SBF và nhóm cốt cán tận hưởng cuộc sống xa xỉ, như các nhân viên sản xuất quảng cáo Super Bowl mô tả, văn phòng giống Thành phố Ngọc Lục Bảo trong "The Wizard of Oz". Công ty mua bất động sản hạng sang trị giá hàng trăm triệu USD, bao gồm một căn penthouse 30 triệu USD tại khu nghỉ dưỡng sang trọng nhất Bahamas, nơi SBF và bạn bè sống. Họ thuê máy bay riêng, và vì Amazon không phục vụ hòn đảo này, họ còn thuê dịch vụ gói hàng trực tuyến. Và — như đơn phá sản cho thấy — họ thậm chí mua một du thuyền dài 52 feet. Nó được Alameda mua cho Sam Trabucco, lúc đó là đồng CEO công ty.
Cha mẹ SBF dường như cũng chia sẻ "chiến lợi phẩm". Họ đi hạng nhất, đôi khi là máy bay riêng. Đến Bahamas, họ thường ở căn hộ ven biển trị giá 16 triệu USD. FTX chi khoảng 250 triệu USD mua căn hộ này và hơn 30 bất động sản khác trên đảo. Cha mẹ SBF qua phát ngôn viên nói họ coi ngôi nhà là tài sản công ty, không phải tài sản riêng.
SBF cũng bày tỏ quan điểm tương tự trong cuộc phỏng vấn tại Hội nghị New York Times. "Tôi biết đây không phải tài sản dài hạn của họ," anh nói. "Tôi không biết điều này được viết thế nào."
Một tài liệu bán nhà, theo yêu cầu hồ sơ công Bahamas, cho thấy cha mẹ SBF ký tên là đồng sở hữu căn hộ vào ngày 7/4/2022, có công chứng viên Bahamas làm chứng. Tài liệu không nhắc đến FTX và gọi bất động sản là "ngôi nhà nghỉ dưỡng". "Căn nhà được dùng làm nơi ở tạm thời khi Joseph Bankman làm việc tại Bahamas," phát ngôn viên cặp đôi nói trong tuyên bố. "Luật sư bên ngoài xác nhận với Joseph Bankman và Barbara Fried rằng FTX sẽ nắm giữ toàn bộ quyền sở hữu thực tế, và đồng ý ghi rõ điều này bằng văn bản."
Cùng thời điểm đó, Joseph Bankman nhận quà 10 triệu USD từ con trai. FTX phá sản, người đại diện Ray khởi kiện, cho rằng SBF lấy tiền này bằng cách vay từ tài khoản chứa tiền khách hàng. Theo đơn kiện, anh làm vậy sau khi tham vấn người đã trở thành cố vấn pháp lý cá nhân và chuyên nghiệp cao cấp — cha mình. Đơn kiện cho biết khoản vay chưa từng được chính thức hóa — không có thỏa thuận vay, hối phiếu, "hay dấu hiệu nào cho thấy SBF lấy tiền từ Alameda không phải để phục vụ gia đình mình." Cha anh chuyển gần 7 triệu USD vào tài khoản ngân hàng cá nhân; phần còn lại giữ lại trên FTX.
Xét theo việc giá tiền kỹ thuật số liên tục tăng, việc Joseph Bankman giữ một phần tiền tiết kiệm trên FTX dường như là quyết định hợp lý, chưa kể đến cơ hội thực hành các giá trị mới mà ông theo đuổi, nhưng vài tháng sau, đợt bán tháo toàn thị trường khiến ông mất 1 triệu USD và cuối cùng đe dọa chính FTX. Khi công ty bên bờ vực phá sản, SBF công khai tuyên bố mọi thứ ổn, đồng thời tìm cha để giảm thiểu thiệt hại. "Tài sản FTX đủ để bao phủ toàn bộ tài sản khách hàng," anh viết trên Twitter (nền tảng mạng xã hội giờ gọi là X), sau đó bị xóa, "Chúng tôi không đầu tư (lạm dụng) tài sản khách hàng."
Đằng sau hậu trường, cha anh truyền đạt thông điệp rất khác nhưng cuối cùng trung thực hơn: FTX gặp rắc rối, cần tiền mặt. Một người am hiểu cho biết, ngày 7/11, khi SBF phát tán thông tin sai lệch, hôm sau, anh và cha cùng các lãnh đạo khác ẩn nấp, cố gắng đối phó với tình trạng rút tiền ồ ạt mà họ gọi là. Joseph Bankman truyền đạt thông tin tương tự cho các nhà đầu tư, bao gồm cựu Thư ký Báo chí Nhà Trắng Trump và nhà tài chính Anthony Scaramucci, người nói ông lần đầu nghe về rắc rối FTX vào ngày 7/11.
Scaramucci cho biết, trong cuộc gọi sáng hôm đó, Joseph Bankman mô tả "sai lệch thanh khoản" khoảng 1 tỷ USD. Nhưng trong cuộc họp trực tuyến chiều muộn, Joseph nói con số thực tế là 4,5 tỷ USD. Cuối cùng, Scaramucci biết từ một nhân viên FTX khác rằng số tiền thực sự là 7 tỷ USD. "Tôi nghĩ Joseph Bankman muốn giúp con trai, nhưng ông ấy bị cuốn vào hoàn cảnh xảy ra," Scaramucci nói. "Bạn luôn muốn nghĩ tốt nhất cho con mình."
SBF và mẹ anh
Trong những ngày tiếp theo, Bankman xuất hiện trong các email gửi cho Tổng chưởng lý Bahamas và cơ quan quản lý chứng khoán hàng đầu nước này, người nhận được tin về khả năng挪用资金 và gửi các tin nhắn ngày càng hoảng loạn, tóm lại là hỏi rốt cuộc chuyện gì đang xảy ra. SBF cc cha mình, cố trì hoãn hành trình của họ. Anh đề cập "khoảng trống thanh khoản" và hứa công ty đang nỗ lực tìm nhà đầu tư. Trong email sau đó, cha anh cũng được cc, ông đề xuất hoàn trả nhà đầu tư Bahamas trước người khác — công tố viên liên bang cho rằng đề xuất này về bản chất là nỗ lực "mua" ảnh hưởng tại quốc gia này.
Ngay trước khi nộp đơn phá sản, Bankman thúc giục cơ quan quản lý và chủ nợ tránh phán xét vội vàng. Người am hiểu cho biết lập trường ban đầu của ông là các nhà quản lý FTX chỉ là những đứa trẻ phạm sai lầm. Ông giải thích họ sẽ hoàn tiền, rồi mọi người có thể tiếp tục cuộc sống.
Tuy nhiên, cha mẹ SBF không cố gắng hoàn trả tiền mặt. Họ không giải thích lý do, nhưng vụ kiện do Ray đại diện chủ nợ FTX khởi xướng ám chỉ một lý do: họ cần tiền để tài trợ cho vụ bào chữa hình sự của con trai.
SBF bị bắt vào giữa tháng 12 năm ngoái, sau đó dẫn độ về Mỹ và được tại ngoại. Tiền bảo lãnh 250 triệu USD do hai đồng nghiệp của cha mẹ anh tại Stanford và giấy tờ nhà anh làm tài sản đảm bảo. Trong thời gian chờ xét xử, SBF bị yêu cầu ở nhà. Sự thay đổi đột ngột này khiến bạn bè và giảng viên Stanford bàng hoàng, họ vừa quen với hình ảnh cậu bé họ từng thấy ở Joe and Barb là một tỷ phú tiền mã hóa. Giờ đây, anh lại là thủ lĩnh của một trong những vụ lừa đảo lớn nhất lịch sử Mỹ. Trên đường về nhà, rào chắn an ninh được dựng lên, phong tỏa con đường. Sinh viên và giới truyền thông dừng lại theo dõi; cha mẹ SBF nói với bạn bè rằng do lo ngại an toàn, họ mua một con chó German Shepherd.
"Tất cả những điều này thật bệnh hoạn," Tim Rosenberger, người tốt nghiệp trường luật đầu năm nay, nói. "Họ định thuê giáo sư mới à? Ai sẽ dạy luật thuế?"
Trong nhóm chat của các cựu nhân viên FTX, tranh luận về việc cha mẹ anh có biết các tội danh bị cáo buộc hay không rất gay gắt. Đồng thời, bạn bè của cặp đôi khó hiểu làm sao hai người nổi tiếng đạo đức lại mắc sai lầm đạo đức nghiêm trọng như vậy. Tháng 8, công tố viên cáo buộc SBF rò rỉ thông tin hủy hoại một cựu nhân viên, cố gắng đe dọa nhân chứng. Luật sư anh phủ nhận, nhưng anh bị đưa đến Trung tâm Giam giữ Metropolitan Brooklyn.
Khi con trai bị giam giữ, Barbara Fried bật khóc trong hàng ghế khán giả cố gắng tiến lại gần. "Đó là con trai tôi!" bà nói khi một cảnh sát liên bang拦住 cô. Bà nhìn SBF cởi áo khoác theo quy trình chuẩn, tháo cà vạt, cúi người tháo dây giày tây. Khi mẹ khóc, cha ôm vai an ủi.
Bạn bè nói họ lo lắng cho cặp đôi. Từ khi SBF bị bắt, cha mẹ chưa từng giảng dạy. Joseph Bankman hủy các lớp học, Barbara Fried nghỉ hưu khỏi trường hai tháng trước khi FTX sụp đổ, và từ chức khỏi tổ chức phi lợi nhuận chính trị của bà. "Việc này xảy ra với một gia đình đầy trí tuệ và nhiệt huyết công ích," giáo sư John Donohue III, bạn cũ của gia đình tại Stanford, nói, "thật hủy diệt."
"Khó để nghĩ 'Sao họ lại không biết?'" một người bạn khác giấu tên nói. "Điều hợp lý nhất tôi có thể hiểu là niềm tin mù quáng. Họ không nắm được toàn bộ tình hình."
Điều này đương nhiên hợp lý. Nếu mô tả của công tố viên chính xác, hành vi lừa dối của SBF là chống xã hội — không chỉ lừa nhà đầu tư, mà cả đối tác kinh doanh và thậm chí nhân viên riêng. Không ngoa khi nói anh có thể đã lợi dụng cha mẹ — cùng sự nghiệp học thuật rực rỡ của họ — để xây dựng một doanh nghiệp bóc lột. SBF từng nhiều lần tuyên bố là tỷ phú. Sao anh không mua một căn nhà đẹp cho bố mẹ? Sao cha anh không thể đóng phim Super Bowl cùng Larry David?
Nhưng các nhà phê bình nói rằng ngay cả khi họ không biết về việc挪用资金 bị cáo buộc, cha mẹ vẫn phải chịu một phần trách nhiệm. Kim chỉ nam đạo đức của Barbara Fried có thể giải thích cách con trai bà có thể phớt lờ các khuyết điểm đạo đức rõ ràng để phục vụ lợi ích lớn hơn mà ông cho là. Theo hướng suy nghĩ này: nếu kết
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Bloomberg
