LSD quá khứ và hiện tại: con đường phát triển, toàn cảnh lĩnh vực và lợi suất lãi suất
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
LSD quá khứ và hiện tại: con đường phát triển, toàn cảnh lĩnh vực và lợi suất lãi suất
Số lượng token được đặt cược càng nhiều thì việc thay đổi cơ chế đồng thuận của blockchain càng trở nên khó khăn, vì những người đặt cược nắm giữ token có động lực duy trì trạng thái hiện tại.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: SAURABH
Dịch: TechFlow
Con người đã tranh luận về khái niệm "chân lý" từ lâu. Chúng ta chia nó thành các loại khác nhau để tư duy được mạch lạc hơn —— chân lý tuyệt đối, chân lý khách quan, chân lý cá nhân, v.v. Chân lý có thể tồn tại dưới nhiều hình thức, nếu bạn muốn. Trong thế giới tài chính, thứ tự giao dịch mới là yếu tố quyết định chân lý cuối cùng, và blockchain hỗ trợ việc thiết lập những chân lý này.
Thiên tài của Satoshi nằm ở việc tìm ra cách giúp các máy tính phân tán ở các vị trí địa lý khác nhau có thể độc lập đạt được sự đồng thuận về thứ tự giao dịch giống nhau. Từ “độc lập” ở đây rất quan trọng, bởi vì phụ thuộc vào nút khác đồng nghĩa với hệ thống dựa trên niềm tin —— không khác gì so với hệ thống tài chính truyền thống hiện tại. Việc sử dụng khối (block) làm đơn vị xây dựng cho phép các nút tự suy luận ra thứ tự “đúng đắn”. Về cơ bản, mạng lưới blockchain thường được phân biệt theo ai có quyền đề xuất khối mới.
Cơ sở
Trong Bitcoin, một khối mới được đề xuất thông qua bằng chứng công việc (PoW). Điều này đảm bảo rằng người đề xuất khối đã thực hiện đủ công việc, cho thấy họ đã tiêu tốn tài nguyên như điện năng hoặc thiết bị khai thác. Hành vi tấn công spam lên mạng do đó trở thành hoạt động thua lỗ.
Nhiều nhà sản xuất khối (trong trường hợp này là thợ đào) cạnh tranh để tạo ra một khối, nhưng chỉ có một khối được chấp nhận. Điều này có nghĩa là công việc của những người còn lại là lãng phí. Xét đến tuổi đời của Bitcoin và cơ chế khuyến khích cho người tham gia mạng, việc thay đổi mô hình đồng thuận của Bitcoin hiện tại là rất khó. Tuy nhiên, các mạng mới có thể chọn phương pháp khác.
Các hệ thống bằng chứng cổ phần (PoS) tránh sự cạnh tranh giữa các nhà sản xuất khối bằng cách bầu chọn họ. Các mạng này không yêu cầu thợ đào chạy máy móc phức tạp và tiêu thụ điện để tranh giành khả năng khai thác. Thay vào đó, các nhà sản xuất khối được lựa chọn dựa trên số lượng token gốc của mạng mà người tham gia đặt cược.
Phiên bản đặt cược cổ phần sớm nhất tương tự như gửi tiết kiệm kỳ hạn. Token bị khóa trong một khoảng thời gian nhất định, có thể ngắn tới một tuần. Ngân hàng thường cung cấp lãi suất cao hơn cho tiền gửi kỳ hạn nhằm khuyến khích cá nhân giữ vốn lâu dài. Ngân hàng dùng số tiền này cho các hoạt động thương mại như cho vay, trong khi tài sản đặt cược sẽ tạo ra (và bỏ phiếu xác nhận) các khối mới và bảo vệ các khối cũ.
Số lượng token đặt cược càng lớn thì càng khó thay đổi cơ chế đồng thuận của blockchain, vì những người nắm giữ token có động lực duy trì trạng thái hiện tại. Trong hầu hết các mạng đặt cược, những người tham gia bảo vệ mạng sẽ nhận được một phần nhỏ token làm phần thưởng. Khoản thưởng này trở thành mức lợi tức cơ bản của họ.
Cơ hội
Kể từ khi sự xuất hiện của các mạng PoS như Solana, toàn ngành đã phát triển các dịch vụ giúp người dùng dễ dàng đặt cược. Có hai lý do chính:
-
Như bảng trên cho thấy, các trình xác thực thường cần máy tính chuyên dụng trị giá hàng nghìn đô la. Người dùng phổ thông có thể không sở hữu thiết bị này hoặc không muốn mất công quản lý.
-
Nó giúp tận dụng nguồn tài sản mã hóa đang nằm im. Các sàn giao dịch như Coinbase và Binance cho phép người dùng đặt cược thông qua sản phẩm của họ, đồng thời thu một khoản chênh lệch nhỏ giữa phần thưởng do mạng cung cấp và phần thưởng chuyển đến người dùng đặt cược.
Một cách đo quy mô thị trường đặt cược là cộng tổng vốn hóa thị trường của tất cả các chuỗi dựa trên PoS. Con số này vào khoảng 318 tỷ USD. Trong đó Ethereum chiếm 72%. Tỷ lệ “đặt cược” được nhắc đến bên dưới đo lường phần trăm token gốc của mạng được dùng để đặt cược.
Ethereum có tỷ lệ đặt cược thấp nhất trong số các mạng lớn. Nhưng xét về giá trị tuyệt đối tính bằng USD, nó là gã khổng lồ.
Lý do Ethereum thu hút lượng lớn vốn đặt cược là vì lợi nhuận mạng cung cấp bền vững hơn. Vì sao? Trong tất cả các mạng bằng chứng cổ phần, Ethereum là mạng duy nhất bù đắp lượng phát hành hàng ngày bằng cách đốt một phần phí giao dịch. Số ETH bị đốt trên Ethereum tỷ lệ thuận với mức độ sử dụng mạng.
Miễn là mọi người còn sử dụng mạng, lượng token được phát ra làm phần thưởng đặt cược sẽ được cân bằng bởi lượng token bị đốt như một phần của mô hình phí. Đây là lý do vì sao lợi nhuận của các trình xác thực Ethereum bền vững hơn các mạng PoS khác. Hãy xem xét bằng con số cụ thể.
Theo dữ liệu từ Ultrasound.money, năm nay Ethereum sẽ phát hành khoảng 775.000 ETH cho người đặt cược. Đồng thời, Ethereum sẽ đốt khoảng 791.000 ETH làm phí giao dịch. Điều này có nghĩa là ngay cả sau khi trả phần thưởng, nguồn cung ETH vẫn đang giảm (khoảng 16.000 ETH).
Hãy so sánh việc đốt ETH của Ethereum với việc mua lại cổ phiếu. Khi người sáng lập công ty đại chúng bán cổ phiếu, điều đó khiến nhà đầu tư lo lắng. Nhưng khi công ty liên tục mua lại cổ phiếu từ thị trường, điều đó thường được coi là dấu hiệu lành mạnh. Cổ phiếu tăng, mọi người đều cảm thấy hài lòng hơn. Thông thường, trong môi trường lãi suất thấp, các công ty có nhiều tiền mặt và tự tin vào triển vọng tương lai sẽ chọn mua lại cổ phiếu thay vì dùng tiền để mua các công cụ khác như trái phiếu kho bạc.
Việc đốt ETH của Ethereum giống như hành động mua lại cổ phiếu. Nó rút ETH khỏi lưu thông. Và càng nhiều người dùng Ethereum, lượng ETH bị rút khỏi thị trường càng lớn. Kể từ khi EIP-1559 ra mắt cách đây khoảng hai năm, Ethereum đã "mua lại" hơn 10 tỷ USD giá trị ETH. Tuy nhiên, có một điểm khác biệt giữa việc mua lại cổ phiếu và việc mạng PoS đốt token như một phần của mô hình phí: các công ty đại chúng không phát hành cổ phiếu mới mỗi quý.
Giả sử việc mua lại rút cổ phiếu khỏi thị trường. Trong trường hợp Ethereum, lượng token mới phát hành (làm phần thưởng đặt cược) cân bằng với lượng token bị đốt (làm phí giao dịch). Sự cân bằng giữa phát hành và đốt cháy này có thể là lý do tại sao Ethereum không tăng mạnh ngay sau khi hoàn tất hợp nhất hồi đầu năm.
Chúng tôi đã thực hiện một phép tính đơn giản để so sánh điều này với các mạng khác. Trong biểu đồ bên dưới, vốn hóa thị trường đặt cược đề cập đến giá trị tài sản chảy vào mạng. Chênh lệch giữa lượng phát hành và lượng đốt (qua phí) cho ra lượng phát hành ròng. ETH là mạng duy nhất mà chúng tôi có thể xác minh có tỷ lệ phát hành ròng âm nhẹ trong vòng một năm qua. Điều này giải thích tại sao có quá nhiều startup xây dựng xung quanh nó.
Toàn cảnh thị trường đặt cược
Mặc dù đầu tư vào Ethereum (ETH) có lợi về mặt kinh tế, nhưng nó tồn tại một số vấn đề căn bản khiến người dùng nhỏ lẻ khó tham gia. Thứ nhất, bạn cần sở hữu 32 ETH để trở thành trình xác thực. Với giá hiện tại, điều này tương đương khoảng 60.000 USD, bằng học phí thạc sĩ tài chính tại Trường Kinh tế Luân Đôn, hoặc mua một NFT Bored Ape.
Đây là một mức giá khá cao nếu bạn muốn đặt cược. Thách thức khác là, cho đến gần đây, việc đặt cược trên Ethereum là một chiều. Sau khi cam kết làm trình xác thực, bạn không thể biết chắc khi nào lấy lại được tiền. Nghĩa là nếu bạn cần gấp ETH, bạn sẽ không thể rút ra.
Biểu đồ dưới đây từ Glassnode cho thấy ETH mới đang được đặt cược nhanh hơn sau nâng cấp Shanghai.
Rất nhanh chóng, các phái sinh đầu tư đặt cược thanh khoản (LSDs) ra đời để giải quyết các vấn đề này. Thứ nhất, nó cho phép người tham gia nhỏ lẻ đầu tư mà không mất quyền truy cập vào tài sản đặt cược. Người dùng có thể rút lợi nhuận bất cứ lúc nào. Thứ hai, ngay cả với lượng ETH ít hơn, người ta vẫn có thể tham gia đặt cược. Nhưng làm sao để đạt được điều này? Mô hình này dựa trên hai điểm:
-
Cấp cho người đặt cược một token giống biên lai, xác nhận họ đã gửi ETH vào hợp đồng ký quỹ.
-
Tạo các nhóm ETH và gửi từng nhóm 32 ETH để người đầu tư có thể đặt cược với số lượng ETH nhỏ hơn.
Hãy tưởng tượng bạn đang gây quỹ cho một chuyến đi cùng lớp đại học. LSDs cung cấp cơ chế tương tự cho những người đam mê tiền mã hóa muốn đặt cược. Thị trường hiện nay xuất hiện ba mô hình LSD nổi bật.
Trong mô hình Rebase, người dùng nhận được token bằng đúng số lượng ETH họ khóa qua giao thức. Ví dụ, nếu bạn khóa 2 ETH qua Lido, bạn nhận được 2 stETH. Khi bạn nhận phần thưởng từ đặt cược, số lượng stETH sẽ tăng dần hàng ngày. Dù mô hình này đơn giản, nhưng số lượng thay đổi liên tục gây khó khăn cho khả năng kết hợp giữa các giao thức DeFi. Tùy theo khu vực pháp lý, mỗi lần nhận token mới có thể là một sự kiện phải chịu thuế.
Với các token có thưởng như cbETH do Coinbase phát hành và rETH do Rocket Pool phát hành, giá trị token được điều chỉnh chứ không phải số lượng.
Frax áp dụng mô hình hai token, trong đó ETH và phần thưởng tích lũy được tách thành hai phần. Chúng được gọi là frxETH và sfrxETH, trong đó frxETH neo 1:1 với ETH, còn sfrxETH là một kho chứa tích lũy lợi nhuận đặt cược cho các trình xác thực Frax ETH. Tỷ giá hoán đổi frxETH sang sfrxETH tăng dần theo thời gian khi ngày càng có nhiều phần thưởng được thêm vào kho. Cơ chế này tương tự như c-token của Compound, vốn liên tục tích lũy phần thưởng lãi suất.
Tất nhiên, các nhà cung cấp dịch vụ đặt cược thanh khoản không cung cấp lựa chọn này cho người dùng nhỏ lẻ chỉ vì thiện chí. Đằng sau đó là động cơ lợi nhuận. Các doanh nghiệp đặt cược thanh khoản thu một khoản phí cố định từ phần thưởng do mạng cung cấp. Vì vậy, nếu ETH mang lại lợi suất đặt cược 5% mỗi năm, Lido sẽ thu 50 điểm cơ bản (0,5%) từ người đặt cược.
Theo phép tính này, Lido thu gần 1 triệu USD mỗi ngày từ người đặt cược. 10% trong số đó được phân bổ cho các nhà vận hành nút và DAO. Nó gần như không có đối thủ cạnh tranh đáng kể từ các đối tác token hóa. Mặc dù chúng tôi không có dữ liệu về các phái sinh lớn khác như Rocket Pool hay Coinbase ETH, nhưng có thể ước tính sơ bộ doanh thu của họ.
Ví dụ, Coinbase đã đặt cược 2,3 triệu ETH và thu 25% phí trên lợi nhuận đặt cược. Giả sử lợi suất đặt cược là 4,3%, giá ETH là 1.800 USD, riêng từ ETH, doanh thu của Coinbase vào khoảng 45 triệu USD. Dữ liệu từ báo cáo SEC cho thấy Coinbase thu gần 70 triệu USD mỗi quý từ việc đặt cược tất cả tài sản được hỗ trợ.
Trong năm qua, bộ phận tài chính của Lido là một trong số ít đơn vị tích lũy được giá trị đáng kể từ doanh thu hoạt động. Khi tôi viết bài này, đã có 279 triệu USD chảy vào kho tài chính DAO của Lido. Chỉ trong 30 ngày qua, giao thức này đã tạo ra 5,4 triệu USD doanh thu, so với 1,7 triệu USD của Aave và 400.000 USD của Compound. So sánh chi phí của các dự án phái sinh đặt cược thanh khoản khác với Lido cho thấy vị thế thống trị của nó trên thị trường LSD.
Khi thị trường đặt cược phát triển, những người mới có thể làm xói mòn lợi nhuận của Lido, và người đặt cược có thể chuyển sang nơi khác để tìm phí thấp hơn. Nhưng hiện tại, điều tôi biết là Lido là một trong số ít dự án mã hóa có thể kiếm lời quy mô lớn từ tài sản nhàn rỗi. Khoảng 15 tỷ USD ETH đã được đặt cược trên Lido. Miễn là ETH tiếp tục sinh lời và tiền không rút ra, các doanh nghiệp đặt cược thanh khoản sẽ vẫn ổn định.
Hơn nữa, khác với Uniswap hay Aave, Lido ít bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường. Lido tận dụng sự lười biếng của con người.
Lãi suất phi rủi ro
Lãi suất phi rủi ro là mức lãi suất thu được từ một khoản đầu tư không có rủi ro vỡ nợ. Vì vậy nó được gọi là “phi rủi ro”. Thông thường, trái phiếu do chính phủ có nền tài chính và chính trị ổn định phát hành được coi là phi rủi ro. Khoan đã, tại sao chúng ta lại nói về lãi suất phi rủi ro?
Trong lĩnh vực đầu tư, một khoản đầu tư tốt hay xấu được đánh giá dựa trên chi phí vốn. Mỗi nhà đầu tư trước khi rót vốn đều đặt câu hỏi cơ bản: lợi nhuận kỳ vọng có lớn hơn chi phí vốn hay không?
Nếu có, thì khoản đầu tư đó khả thi; nếu không, thì không. Chi phí vốn bao gồm chi phí vốn chủ sở hữu và chi phí nợ.
Chi phí nợ rất rõ ràng, đó là lãi suất bạn phải trả. Chi phí vốn chủ sở hữu phụ thuộc vào ba yếu tố: lãi suất phi rủi ro, mức độ rủi ro của khoản đầu tư so với tài sản phi rủi ro, và phần bù rủi ro.
Nếu không có lãi suất phi rủi ro xác định, sẽ rất khó xác định chi phí vốn, từ đó đánh giá cơ sở của bất kỳ khoản đầu tư nào.
Hãy lấy ví dụ lãi suất liên ngân hàng London (LIBOR). Nó là chuẩn để định giá lãi suất cho mọi thứ, từ trái phiếu lãi suất thả nổi đến các hợp đồng phái sinh. Lãi suất mà các trình xác thực Ethereum nhận được có thể là chuẩn gần nhất để xác định các lãi suất khác trong DeFi.
Hiện tại, cách tính lãi trong DeFi có vấn đề. Ví dụ, cho vay ETH trên Compound có lợi suất hàng năm (APR) khoảng 2%, trong khi lợi suất trình xác thực theo Ethereum Foundation là 4,3%. Trong điều kiện lý tưởng, lãi suất cho vay ETH nên cao hơn chút ít so với lợi suất trình xác thực, vì:
-
Ứng dụng rủi ro hơn giao thức. Rủi ro hợp đồng thông minh trong thị trường cho vay đang bị định giá sai.
-
Nếu các lựa chọn thay thế đặt cược thanh khoản vừa cung cấp tính thanh khoản vừa mang lại lợi suất cạnh tranh, nhà đầu tư gần như không có động lực cho vay tiền vào hợp đồng thông minh. Và đó chính xác là tình trạng hiện tại.
Như đã đề cập trước đó, tỷ lệ đặt cược của Ethereum là một trong những tỷ lệ thấp nhất. Khi chức năng rút tiền được kích hoạt, lượng tài sản đổ vào đặt cược liên tục tăng. Khi tài sản tăng, lợi suất cho mỗi trình xác thực sẽ giảm, vì ngày càng nhiều tài sản đang tranh giành lợi nhuận hữu hạn. Số lượng ETH phát hành không tăng tỷ lệ thuận với số lượng token đặt cược.
Động cơ lợi nhuận thúc đẩy mọi thứ xung quanh chúng ta. Nếu các trình xác thực nhận thấy chi phí cơ hội, họ sẽ chuyển tài sản đặt cược sang nơi khác. Ví dụ, nếu lãi suất cho vay ETH hoặc cung cấp thanh khoản trên Uniswap rõ ràng cao hơn lợi suất trình xác thực, họ sẽ không còn động lực vận hành nút xác thực. Trong trường hợp đó, việc tìm kiếm nguồn lợi nhuận thay thế cho trình xác thực là then chốt để duy trì an ninh cho Ethereum.
Việc đặt cược lại (re-staking) đang trở thành một lựa chọn khác để trình xác thực tăng lợi nhuận.
EigenLayer là một trong những phần mềm trung gian hàng đầu hỗ trợ việc đặt cược lại. Hãy giải thích chi tiết hơn. Khi bạn sử dụng một blockchain như Bitcoin hay Ethereum, bạn phải trả phí không gian khối để giao dịch của bạn được lưu trữ vĩnh viễn trong một khối. Phí này có thể khác nhau tùy mạng. Hãy thử thực hiện giao dịch trên Bitcoin, Ethereum, Solana và Polygon để quan sát sự khác biệt.
Tại sao lại như vậy? Sách trắng của EigenLayer giải thích một cách tinh tế —— không gian khối là kết quả của sự tin cậy phi tập trung do các nút hoặc trình xác thực phía dưới cung cấp. Giá trị của sự tin cậy phi tập trung càng lớn, giá không gian khối càng cao.
Cơ chế đặt cược lại cho phép chúng ta đi sâu vào ngăn xếp phi tập trung và tạo ra thị trường cho sự tin cậy phi tập trung. EigenLayer cho phép các trình xác thực Ethereum tái sử dụng sự tin cậy của họ và giúp các blockchain mới hưởng lợi từ cùng mức tin cậy đó.
Nó mở rộng mức độ an toàn của một mạng sang các ứng dụng khác như Roll-up, cầu nối xuyên chuỗi hoặc oracles.
Vấn đề quan trọng
Tất cả nghe có vẻ tốt, nhưng bạn có thể tự hỏi ai đang sử dụng những thứ này. Chúng ta có thể phân tích từ góc độ cung - cầu. Về phía cung, có ba nguồn.
-
Người đặt cược ETH gốc (tự đặt cược ETH),
-
Người đặt cược lại LST (đặt cược lại các LST như stETH hoặc cbETH), và
-
Nhà cung cấp thanh khoản ETH (đặt cược token LP chứa ETH như một trong các tài sản), họ cũng có thể chọn xác thực cho các chuỗi khác.
Về phía cầu, thường là các ứng dụng mới hoặc các chuỗi mới tìm cách khởi động an ninh. Bạn có thể muốn xây dựng một mạng oracle, lấy dữ liệu chuỗi và truyền nó đến các ứng dụng DeFi.
Vài năm trước, khi Ethereum và một vài mạng lớp 1 khác đang phát triển, chúng ta chưa chắc chắn liệu có chuỗi nào sẽ thống trị. Đến năm 2023, chúng ta thấy nhiều tầng cùng vận hành song song. Ý tưởng về các chuỗi ứng dụng chuyên biệt dường như khả thi.
Nhưng vấn đề là: Tất cả các chuỗi sắp xuất hiện này có nên tự xây dựng an ninh từ đầu không?
Chúng ta không nên vội vàng kết luận là không. Hãy nhìn lại quá trình phát triển của Web2 để hình thành quan điểm. Trong giai đoạn đầu của Internet, giống như các startup Web3 ngày nay, các nhà sáng lập phải tự tìm giải pháp cho các vấn đề như thanh toán, xác thực danh tính và hậu cần. Vài năm sau, các công ty như Stripe, Twilio, Jumio ra đời, giải quyết những thách thức này. Một phần lý do eBay mua lại Paypal vào đầu những năm 2000 là để giải quyết vấn đề thanh toán của họ.
Bạn thấy một mô hình chưa? Các ứng dụng trên Internet đạt quy mô khi họ thuê ngoài những thứ không liên quan đến năng lực cốt lõi của mình.
Đến năm 2006, AWS giảm mạnh chi phí phần cứng. Một bài báo quan trọng năm 2018 trên Harvard Business Review khẳng định AWS đã thay đổi diện mạo của đầu tư mạo hiểm như chúng ta biết, do ảnh hưởng đến chi phí thử nghiệm. Bỗng nhiên, bạn có thể cung cấp dịch vụ phát trực tuyến vô hạn (Netflix), lưu trữ (Dropbox) hoặc mạng xã hội (Facebook) mà không cần lo lắng về việc tự mua máy chủ.
Việc đặt cược lại đóng vai trò với mạng blockchain giống như AWS với máy chủ. Bạn có thể thuê ngoài một trong những khía cạnh tốn kém nhất của an ninh mạng. Những nguồn lực tiết kiệm được nhờ đó có thể được dùng tốt hơn để tập trung vào ứng dụng bạn đang xây dựng.
Hãy quay lại câu hỏi trước đó. Mỗi chuỗi có nên tự xây dựng an ninh không? Câu trả lời là không. Bởi vì không phải chuỗi nào cũng muốn trở thành mạng thanh toán toàn cầu như Ethereum, Bitcoin hay SWIFT. Không có sự an toàn tuyệt đối trong blockchain công cộng. Các khối mang tính xác suất (việc hoàn tác một hoặc hai khối không hiếm), an ninh là một phạm vi. Khi bạn tập trung xây dựng ứng dụng, bạn nên tập trung vào người dùng.
Việc đưa mức độ an ninh lên mức có thể cạnh tranh với các chuỗi có hiệu ứng mạng khổng lồ là chậm chạp và đau đớn. Và nếu bạn là một chuỗi dành riêng cho ứng dụng, người dùng của bạn không quan tâm đến an ninh, miễn là nó đủ tốt cho ứng dụng bạn cung cấp.
Bản đồ thị trường đặt cược liên tục thay đổi. Nếu việc phê duyệt ETF kích hoạt làn sóng quan tâm từ tổ chức đối với tài sản kỹ thuật số, đây sẽ là một trong số ít ngành tăng trưởng theo cấp số nhân.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@joel_john95
