Phỏng vấn người sáng lập ERC6551: Các trường hợp ứng dụng, động lực đổi mới, thách thức và cơ hội của NFT
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phỏng vấn người sáng lập ERC6551: Các trường hợp ứng dụng, động lực đổi mới, thách thức và cơ hội của NFT
"Sự bùng nổ quy mô lớn của game blockchain sẽ xảy ra trong lĩnh vực bản địa."
Chuyên sâu báo cáo Web3Vào ngày 10 tháng 7, Wudiandao đã vinh dự mời Benny – người sáng lập ERC6551 – đến tham gia buổi trao đổi cùng 6 nhà sáng lập tại Wudiandao về những khó khăn và cơ hội của NFT, cũng như các chủ đề mở rộng như AI và game trên blockchain. Đáng chú ý, Benny cũng là thành viên sáng lập của CryptoKitties và ERC721. Dưới đây là bản dịch nội dung tinh hoa từ buổi thảo luận này. Bạn có thể quét mã QR trên poster cuối bài để xem lại toàn bộ sự kiện, hoặc tham gia cộng đồng ERC6551 để trao đổi sâu hơn với Benny.
CoachDAO Simon của Wudiandao: Mời mọi người giới thiệu ngắn gọn về bản thân
Benny: Sáu năm trước, tôi là một thành viên trong nhóm phát triển ERC721 và đã ra mắt dự án CryptoKitties. Sau đó, chúng tôi tiếp tục phát triển NBA Top Shot. Từ đó, chúng tôi bắt đầu hợp tác với các thương hiệu thời trang, và cuối cùng đã ra mắt dự án riêng mang tên SAPIENZ – một loại NFT về thời trang kỹ thuật số. Chúng tôi mong muốn nhân vật NFT có thể sở hữu quần áo, phụ kiện riêng, vì vậy chúng tôi đã tạo ra ERC6551. Đó là câu chuyện của tôi.
Boyu: Tôi là đồng sáng lập RE:DREAMER, tập trung vào việc số hóa tài sản thế giới thực, đặc biệt là hàng hóa vật lý phục vụ nền kinh tế tiêu dùng. Vì vậy, chúng tôi có nhiều mối liên hệ với các nhà sản xuất và chuỗi cung ứng. Chúng tôi muốn ghi lại nhiều hành vi và dữ liệu đời sống thông qua blockchain và lưu trữ trong NFT. Hiện tại, chúng tôi đang kết hợp ERC6551 với chuẩn riêng do chúng tôi phát hành là ERC6672.
Kekos: Tôi là đồng sáng lập Createra, đang xây dựng một công cụ phát triển game Web3. Chúng tôi cho rằng thiết kế của ERC6551 rất tuyệt vời, và đang thử nghiệm tích hợp nó vào game, ví dụ như trong lĩnh vực DID.
Shawn: Tôi là đồng sáng lập Parami Protocol. Chúng tôi cũng có giao thức ERC5489, có khả năng cách mạng hóa nền kinh tế sáng tạo trên Internet, biến NFT thành cổng khám phá nội dung Web3.
Kaiyang: Tôi là đồng sáng lập xBank, nơi chúng tôi cố gắng cân bằng giữa nhu cầu và nguồn cung NFT. Chúng tôi cung cấp đòn bẩy lớn hơn cho người mua NFT nhằm giảm rào cản tiếp cận.
Timmy: Tôi là đồng sáng lập Furion, đang phát triển NFT theo hướng DeFi – phân mảnh NFT (ERC721) thành token ERC20, sau đó trao quyền cho các token ERC20 này theo nhiều cách khác nhau để tăng tính ứng dụng.
Động lực đổi mới nào dẫn đến ERC6551? Benny có thể chia sẻ bối cảnh và quá trình sáng tạo không?
Benny: Trong suốt sáu năm qua, tôi luôn ủng hộ NFT. Tôi từng đến Thượng Hải, Hồng Kông, Đài Bắc để tham dự các hội nghị game và chia sẻ suy nghĩ về NFT và CryptoKitties. Tôi vẫn nhớ rõ lúc đó mọi người nhìn tôi bằng ánh mắt kỳ lạ, hoàn toàn không hiểu tôi đang nói gì. Như ai cũng biết, những năm đó ICO cực kỳ nóng, nên chẳng ai quan tâm đến NFT vốn là một ngách nhỏ.
Sau đó, Dapper Labs – nơi tôi tham gia – quyết định phát triển blockchain riêng mang tên Flow, và xây dựng NBA Top Shot trên nền tảng này. Vì vậy, chúng tôi đã bỏ lỡ Ethereum và các chuỗi tương thích EVM. Khi rời Dapper Labs, tôi trở lại hệ sinh thái Ethereum. Trong bốn năm đó, NFT đã trải qua nhiều thay đổi lớn – BAYC, AZUKI, Doodles… Vì vậy, tôi phải nhanh chóng học hỏi để bắt kịp. Tôi như một học sinh, miệt mài tìm hiểu cách mọi người sử dụng NFT và tiềm năng bùng nổ của NFT ở nhiều lĩnh vực. Thực tế, ERC6551 không phải là ý tưởng mới xuất hiện gần đây. Trên Flow và một số nền tảng khác, khái niệm gắn tài nguyên đã tồn tại. Vì vậy, ERC6551 là bản chất gốc của blockchain, nhưng lại không phải với Ethereum.
Việc ra đời ERC6551 không phải do vài người ngồi trong phòng tưởng tượng ra, mà đến từ nhu cầu thực tế khi làm dự án. SAPIENZ là sản phẩm hợp tác giữa Future Primitive và Jeff Staple – một nhà thiết kế đường phố nổi tiếng với 25 năm kinh nghiệm và đã hợp tác với hơn trăm thương hiệu như Nike. Trong quá trình này, chúng tôi nảy ra một ý tưởng thú vị: nếu nhân vật NFT có thể thay đồ, và quá trình này diễn ra trực tiếp trên chuỗi Ethereum mà không mất phí gas thì sao?
Tuy nhiên, giải pháp cho vấn đề này rất khó. May mắn thay, chúng tôi có cơ hội học hỏi từ Doodles và nhiều dự án khác đang đi theo hướng này. Trong một cuộc thi hackathon tại San Francisco, chúng tôi dùng công nghệ xmtp để tạo một dự án cho phép NFT gửi tin nhắn "nói chuyện" với nhau. Khi ăn sáng, tôi hỏi đội: Nếu NFT có thể "nói chuyện", liệu chúng ta có thể tạo cho mỗi NFT một tài khoản riêng để tương tác với các dApp khác hay sở hữu tài sản không?
Ý tưởng này thật sự hấp dẫn, nên sau đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu sâu rộng, tìm kiếm nhiều chuẩn và dự án, nhưng không thấy ai từng thực hiện điều này. Vậy là chúng tôi quyết định tự làm.
Trước hết, ERC6551 không phải là một chuẩn token. Nhiều người nhầm lẫn và so sánh nó với ERC721, nhưng thực tế ERC6551 chỉ đơn thuần là nối mỗi NFT độc lập với một tài khoản thuộc về chính nó. Nó rất cởi mở, và có 5 điểm quan trọng giúp bạn hiểu rõ hơn:
- Thứ nhất, ERC6551 áp dụng cho tất cả NFT trên Ethereum, Polygon và các chuỗi EVM khác, và hỗ trợ ngược – nghĩa là các NFT như CryptoKitties đã phát hành trước vẫn có thể liên kết tài khoản.
- Thứ hai, NFT của bạn có thể sở hữu ETH, USDC và các token theo chuẩn ERC20, ERC721, ERC1155.
- Thứ ba, không cần hợp đồng đóng gói, vì vậy bạn không cần gửi NFT vào một địa chỉ hợp đồng cụ thể nào.
- Thứ tư, NFT và tài khoản liên kết hoàn toàn tương thích với hạ tầng hiện có như Opensea, MetaMask, Etherscan...
- Thứ năm, nó hoàn toàn phi tập trung. Trước đây có một số giải pháp thực hiện theo cách tập trung, nhưng với chúng tôi, tinh thần phi tập trung là tối thượng. NFT là chủ sở hữu duy nhất của tài khoản liên kết – chúng tôi không bao giờ có thể làm điều xấu như lấy cắp tài sản người dùng.
Ứng dụng chính của ERC6551 là gì? Bạn nghĩ nó sẽ mang lại thay đổi và đổi mới gì cho game, mạng xã hội và các lĩnh vực khác?
Benny: Theo tôi, lĩnh vực rõ ràng nhất là game – nơi nó tạo ra một hệ thống kho đồ phi tập trung, điều này cực kỳ quan trọng đối với game. Chúng tôi đang trao đổi với nhiều đội phát triển game, họ đang cân nhắc dùng ERC6551 để tạo ra những thay đổi mới.
Thứ hai là DAO. Nhiều DAO phát hành thẻ thành viên dạng NFT, nhưng vấn đề nằm ở chỗ DAO liên quan đến lòng trung thành và danh tiếng. Trước ERC6551, ngoài thẻ thành viên, bạn còn nhận được điểm thưởng, SBT... Tất cả đều nằm riêng lẻ trong MetaMask. Khi bạn bán thẻ thành viên, những thứ kia vẫn ở lại với bạn. ERC6551 giúp cấu trúc lại điều này – nhiều DAO không chỉ phát hành thẻ, mà còn đưa các tài sản liên quan đến danh tiếng và hành vi vào chính chiếc thẻ đó.
Thứ ba là hạ tầng. Chúng tôi có nhiều dự án như Rabbit Hole đang dùng ERC6551, và đang khám phá lĩnh vực lập chỉ mục dữ liệu. Chúng tôi cũng đang thảo luận với Zora, Opensea về việc tích hợp chuẩn.
Thứ tư là mạng xã hội. Chúng tôi đang làm việc chặt chẽ với Lens Protocol, bởi vì trên Lens bạn có nhiều tài sản NFT như handle, followers, nhưng chúng nằm ngang hàng, chưa được cấu trúc, rối loạn và khó hiểu. ERC6551 có thể tạo mạng quan hệ cho chúng, vì vậy Lens Protocol rất quan tâm đến chúng tôi.
Năm nhà sáng lập Wudiandao, các bạn nghĩ ERC6551 sẽ tạo ra thay đổi gì cho lĩnh vực nào?
Boyu: Tôi cho rằng ERC6551 có tiềm năng rất lớn. Về phía chúng tôi, điều đặc biệt quan tâm là NFT có thể sở hữu bản quyền tài sản thế giới thực – điều này thực sự thú vị. Trước đây, mọi người chỉ nghĩ đến việc để người thật sở hữu tài sản số, nhưng bây giờ có thể đảo ngược: tài sản số sở hữu tài sản thật. Khi trao đổi với các thương hiệu, chúng tôi thấy rõ tiềm năng tạo ra nhiều kịch bản mới, đặc biệt là cơ chế thành viên.
Kekos: Tôi cũng nghĩ ERC6551 sẽ ứng dụng đầu tiên trong game và mạng xã hội. Ví dụ, NFT được liên kết tài khoản có thể sở hữu danh tính và tài sản riêng trên chuỗi, qua ERC6551, những tài sản này có thể trực tiếp tương tác với dApp, giúp nhiệm vụ trong game trở nên linh hoạt và tương tác cao hơn.
Shawn: Là một thành viên của Parami Protocol, tôi chắc chắn là người tin tưởng mạnh mẽ vào NFT. Trong mạng xã hội, NFT đã chứng minh là phương tiện hiệu quả để thể hiện danh tính, văn hóa, xu hướng... ERC6551 phù hợp với tầm nhìn của Parami Protocol – mã hóa ảnh hưởng và hành vi tương tác trên Internet.
Kaiyang: Hãy quay lại năm 2017, khi hợp đồng thông minh vừa xuất hiện nhưng chưa có nhiều ứng dụng. Nhưng giờ thì khác – chúng ta thấy nó có thể làm được rất nhiều việc. Cũng như hôm nay, chúng ta có một tài khoản NFT, tôi tin rằng sẽ có vô số trường hợp ứng dụng trong tương lai. Với xBank, nền tảng cho vay NFT, hãy tưởng tượng người dùng vào nền tảng với NFT làm tài khoản, tích lũy điểm tín dụng và uy tín, mở ra nhiều trò chơi mới. Chúng tôi sẽ tích cực khám phá khả năng tích hợp ERC6551 vào xBank.
Timmy: Tôi hoàn toàn đồng tình với những chia sẻ của Benny về xây dựng hệ sinh thái ERC6551. Theo tôi, nhu cầu đầu tiên trong hệ sinh thái này là giao dịch – làm sao kết hợp giao dịch ERC6551 với hai chuẩn token ERC20 và ERC721 là rất quan trọng, vì tính thanh khoản là thuộc tính quan trọng nhất của tài sản. Thứ hai là xây dựng cộng đồng – ví dụ khi mua BAYC, bạn tự động trở thành một phần cộng đồng. Tôi cho rằng cộng đồng thành viên rất quan trọng, đặc biệt với NFT kiểu PFP, một cộng đồng mạnh sẽ giúp phát triển hệ sinh thái tốt hơn.
Benny: Hai quan điểm Timmy vừa nêu rất thú vị. Khi tạo một DAO, bạn cần ví đa ký để quản lý tài sản cộng đồng và thêm người ký vào. Mỗi dự án NFT giống như một DAO – nếu có 10.000 NFT, sẽ có 10.000 địa chỉ ví. Phát hành một NFT đồng nghĩa tạo một DAO, nhưng bạn phải thêm 10.000 địa chỉ này vào ví đa ký, rồi cần 5.000 địa chỉ để biểu quyết – sẽ rất kém hiệu quả. Tôi tin sẽ có người bắt đầu thiết kế các công cụ DAO mới – một hướng đi thú vị để khám phá.
Thứ hai, nhiều người đang theo hướng DeFi. Tôi biết khá nhiều về NFT và DAO, nhưng thành thật mà nói, tôi không hiểu nhiều về DeFi – tôi là người mới. Tôi đã đầu tư nhiều tiền vào DeFi và thua lỗ hết. Tuy nhiên, về ERC6551, có hai quan điểm:
- Một là nó khiến NFT càng thêm phi tập trung, độc đáo, khó định giá hơn. Bạn có thể xem giá sàn trên Blur để giao dịch, nhưng với ERC6551, nhiều tài sản được chứa trong NFT, tích lũy dữ liệu trên chuỗi, khiến giá trị khó định hơn so với NFT truyền thống, dẫn đến khó giao dịch.
- Hai là ERC6551 có thể tạo ra khuôn mẫu DeFi mới. Dù tôi ít hiểu về DeFi, nhưng theo những gì biết, bạn có thể tạo một NFT làm LP trên Uniswap hay các giao thức DeFi khác, sinh lời, và tạo một rổ tài sản cho NFT đó – giống như một quỹ phòng hộ trên chuỗi, thậm chí bạn có thể bán nó trên Opensea.
Benny có kế hoạch gì cho ERC6551 trong tương lai? Làm sao để nhiều người chấp nhận nó hơn?
Benny: Trong tương lai gần, có thể sẽ xuất hiện thứ giống như cửa hàng tiện ích mở rộng, nơi các nhà phát triển có thể tạo plugin cài đặt lên NFT. Hãy tưởng tượng bạn sở hữu Azuki – hiện tại bạn chỉ có thể chờ đội dự án tạo hợp đồng mới để thêm chức năng cho NFT. Nhưng trong tương lai, nếu có cửa hàng tiện ích dựa trên ERC6551, và các nhà phát triển đăng tải nhiều tính năng thú vị, bạn có thể tự thêm vào NFT của mình – chứ không phải đợi người sáng tạo NFT.
Thứ hai, tôi nghĩ kết hợp AI là rất tuyệt. Ví dụ trong game, NPC có thể giao nhiệm vụ, trò chuyện với bạn. Trong metaverse tương lai cũng sẽ có NPC, nhưng khi con người rời khỏi thế giới ảo, cả thế giới trở nên trống rỗng như một thành phố ma. Việc chúng tôi đang thử là dùng AI và NFT lập trình được làm NPC để lấp đầy thế giới đó. Những NPC này cũng là một phần của blockchain – mọi hành động đều được ghi lại trên chuỗi, chúng có danh tính riêng, sở hữu tài sản riêng. Điều này khiến tôi cực kỳ hào hứng.
Mức độ an toàn của ERC6551 như thế nào?
Benny: Chúng tôi cho rằng nó tương đối an toàn. Mã nguồn đã được kiểm toán hai lần, và chúng tôi sẽ tiếp tục kiểm toán. Nhưng như bạn biết, hợp đồng thông minh không bao giờ 100% an toàn. Tôi sẽ cố gắng đảm bảo an toàn bằng kiểm toán, chương trình thưởng lỗ hổng... Trước hết, tôi phải nói rõ: khi tương tác với hợp đồng thông minh, luôn tồn tại rủi ro – điều này không thể loại trừ hoàn toàn. Không có gì là 100%.
Thứ hai, giả sử bạn có một NFT, và nó sở hữu các NFT khác. Cuối cùng, tất cả NFT vẫn phải do một ví nào đó nắm giữ – ví đó có thể là MetaMask hay Ledger. Nếu bạn để lộ cụm từ khôi phục (seed phrase), bạn vẫn có thể bị tấn công và mất tài sản.
Thứ ba, giả sử NFT của bạn đang nắm giữ nhiều tài sản, bạn niêm yết nó trên Opensea để bán trọn gói. Người mua đưa bạn một mức giá cho cả gói tài sản, nhưng bạn lại rút hết tài sản bên trong trước khi chấp nhận giao dịch – người mua chỉ nhận được cái vỏ NFT trống rỗng.
Giải pháp nghĩ ra là dùng khóa thời gian (time lock) – đặt thời hạn cho NFT, trong khoảng đó tài sản bên trong bị khóa. Người mua thấy tài sản bị khóa sẽ tin rằng bạn không làm điều xấu, nhưng đồng thời bạn cũng không thể rút tài sản bình thường. Đây chỉ là giải pháp tạm thời, chưa hoàn hảo.
Một giải pháp khác là chúng tôi đang hợp tác chặt chẽ với Opensea. Họ cử riêng một kỹ sư xử lý vấn đề này. Opensea sẽ kiểm tra xem tài sản có tồn tại không, tài khoản token có bị thay đổi không, và nếu có bất thường sẽ chặn người mua. Đây là giải pháp hiệu quả và lâu dài hơn.
Simon: ERC6551 và AI có thể kết hợp như thế nào?
Benny: Mỗi khi nghĩ đến điều này, tôi vừa hào hứng vừa sợ hãi. Hiện tại ChatGPT chỉ có thể trò chuyện, không sở hữu tài sản, không có ví riêng, nên dù thông minh cũng không thể làm điều ác. Nhưng như tôi vừa nói về NPC – nếu nó dùng flash loan kiếm hàng triệu đô, tấn công blockchain, rồi dùng tiền thuê người thật làm việc cho nó – thì sao? Chúng tôi sẽ tổ chức một sự kiện tại New York vào ngày 20 tháng 9, mời bạn bè từ OpenAI, NVIDIA, các nghệ sĩ... để cùng thảo luận về đạo đức. Một phần nào đó, chúng tôi đang giải phóng một sức mạnh không thể ngăn cản – nó có thể là tận diệt loài người. Có lẽ chúng ta cần phối hợp để đặt ra những chuẩn mực đạo đức thực sự.
Cũng như Elon Musk từng lo ngại về AI – nếu NPC tôi nói tới được tích hợp mô hình AI, thổi linh hồn vào, lại sở hữu tài sản, ví và có thể tương tác với người khác, trong khi blockchain là phi tập trung, thì trong thế giới blockchain, chúng có mọi quyền lực – giống như Skynet trong phim vậy. Tôi không biết có ai có giải pháp giảm thiểu rủi ro từ mô hình AI phi tập trung không, có lẽ đó là lý do các mô hình AI hiện nay chưa được mã nguồn mở.
Nhưng cuộc đối thoại hôm nay diễn ra vào năm 2023, cũng không khác mấy so với khi tôi nói về NFT vào năm 2018. Chúng ta vẫn ở giai đoạn rất sơ khai. Tôi tin rằng sự thay đổi này sẽ không đến từ các NFT blue-chip hiện tại, mà từ những dự án hoàn toàn mới, có suy nghĩ sâu sắc về điều này.
Tôi dành nhiều thời gian học tâm lý học. Số Dunbar, hay Định luật 150, cho rằng con người chỉ có thể duy trì khoảng 150 mối quan hệ xã hội ổn định và có ý nghĩa. Tôi cũng tự hỏi: con người có thể gắn bó sâu sắc với bao nhiêu đồ vật? Nếu nhà tôi cháy, tôi sẽ cứu thứ gì? Có thể là ảnh chụp cùng cha mẹ, hay chiếc nhẫn đính hôn. Hiện chưa có nghiên cứu nào về số lượng đồ vật có thể gắn bó sâu sắc với con người – giả sử là 100. Hiện tại, ít nhất 99% trong số đó là đồ vật thực. Nhưng tôi tin rằng sau 5-10 năm nữa, sẽ có rất nhiều đồ vật số mà bạn quan tâm. NFT, nhờ quyền sở hữu, sẽ khiến đồ vật số bắt đầu có ý nghĩa. Trên thực tế, bạn bị giới hạn bởi không gian sống – chỉ có thể đặt những món đồ ý nghĩa vào căn phòng nhỏ. Nhưng trong thế giới số, bạn có thể sở hữu hàng triệu món đồ. Vì vậy, NFT phá vỡ giới hạn về không gian và số lượng đồ vật con người có thể sở hữu. Thứ hai, trong thế giới thực, các đồ vật đều tĩnh. Nhưng trong thế giới số, bạn có thể lập trình và tương tác với NFT, thậm chí khi NFT kết hợp AI, nó có thể có ý thức riêng – điều đó sẽ cực kỳ thú vị.
Năm nhà sáng lập Wudiandao, các bạn sẽ tích hợp ERC6551 vào sản phẩm của mình như thế nào?
Timmy: Xây dựng cộng đồng rất quan trọng với tôi. Những người đóng góp sẽ nhận điểm thưởng, SBT – các phần thưởng về danh tiếng, sau đó có thể bỏ phiếu quyết định hướng sản phẩm hoặc hưởng ưu đãi, chiết khấu. Tôi cho rằng ERC6551 có thể hỗ trợ rất tốt ở khía cạnh này.
Kaiyang: Theo tôi, một mô hình định giá hợp lý hơn là rất quan trọng. Chúng tôi sẽ cân nhắc kỹ giao thức như ERC6551 sẽ ảnh hưởng thế nào đến việc định giá NFT, và điều chỉnh cho phù hợp.
Shawn: Tôi cho rằng tầm nhìn của Benny rất trùng khớp với Parami Protocol mà chúng tôi đang phát triển. Chúng tôi tin rằng thương hiệu cá nhân, ảnh hưởng và văn hóa có thể được mã hóa. Một phần nào đó, điều này sẽ trở thành một DAO, được định lượng giá trị trên chuỗi. Chúng tôi tin rằng ERC6551 và Parami Protocol có nhiều điểm kết nối. Hiện chúng tôi đã phát triển một tiện ích mở rộng cho trình duyệt Google để nâng cao khả năng tương tác và mở rộng cho NFT.
Kekos: Như tôi đã nói, tôi sẽ thử dùng ERC6551 kết hợp với DID trong game của chúng tôi. Hãy theo dõi chúng tôi.
Boyu: Vì chúng tôi tập trung vào tích hợp nhà sản xuất và chuỗi cung ứng – quá trình này rất phức tạp, vì một thực thể có thể đại diện cho nhiều vai trò và quyền hạn khác nhau. Ngoài ra, chương trình đại sứ cộng đồng mà chúng tôi đang triển khai cũng có nhiều quản lý vai trò và huy hiệu. Chúng tôi sẽ thử nghiệm sử dụng ERC6551 bên trong hệ thống.
ERC6551 giải quyết vấn đề đa chuỗi như thế nào?
Benny: Bản thân TBA (Token Bound Account) của ERC6551 có thể tương thích đa chuỗi. Giả sử bạn sở hữu một Moonbird, tài khoản được liên kết trên Ethereum mainnet là 0x123, địa chỉ này cũng sẽ là địa chỉ trên Polygon, Optimism, Arbitrum và các chuỗi EVM khác. Khi bạn chuyển NFT từ Ethereum sang chuỗi EVM khác, tài khoản tương ứng trên chuỗi đó vẫn thuộc về bạn. Nhưng vấn đề lớn nhất là: nếu Moonbird của bạn đang nắm giữ tài sản trên Optimism, thì Moonbird trên mainnet làm sao điều khiển được nó? Chúng tôi đang phát triển “người giám hộ tài khoản”, dùng các giải pháp đa chuỗi như LayerZero để cho phép Moonbird thao tác tài sản xuyên chuỗi. Nhưng chúng tôi chưa hài lòng với ý tưởng này, vì nó vẫn mang tính tập trung – cần một nhà cung cấp đa chuỗi. Vì vậy, chúng tôi đang xây dựng phiên bản mới tự động và bản địa hơn, cho phép tài khoản NFT thực hiện chữ ký đa chuỗi. Vấn đề duy nhất là bạn phải trả phí gas từ chuỗi chính đến các chuỗi khác. Chúng tôi đang nghiên cứu một số ý tưởng khả thi, và tích cực trao đổi với đội Optimism về việc không cần trả phí gas trên mainnet, chỉ cần chữ ký để thực hiện chuyển tài sản – đây là giải pháp phi tập trung hơn. Chưa ai từng làm điều này, nên nó vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu. Chúng tôi tin có 80% khả năng thực hiện được.
Cuối cùng, nếu bạn muốn phát hành NFT hay game trên chuỗi, bạn có thể chọn Ethereum mainnet vì nơi đó có nhiều người chơi NFT hơn. Sau đó, bạn có thể phát hành điểm tích lũy, huy hiệu... gắn với NFT đó trên Layer2. Bạn chỉ cần chứng minh mình sở hữu NFT trên mainnet là đủ. Điều này cần nhiều thời gian nghiên cứu và thử nghiệm – khoảng 2 đến 4 tháng.
Theo bạn, điều quan trọng nhất với một nhà sáng lập là gì?
Benny: Tôi cho rằng vị trí địa lý của nhà sáng lập – châu Á hay châu Âu – không quan trọng. Điều quan trọng nhất là chúng ta phải có trách nhiệm truyền bá và giáo dục, giúp nhiều người hiểu về dự án của mình. Dù hôm nay chúng ta đang nói về ERC6551, tôi muốn nhấn mạnh: với tư cách là một nhà sáng lập, bạn cần thường xuyên tự hỏi: tại sao mình làm điều này? Hãy gạt bỏ công nghệ sang một bên, đào sâu vào mục đích thực sự – bạn muốn giải quyết vấn đề gì? Sau đó hãy tự hỏi: liệu công nghệ hiện tại có phải cách tốt nhất để giải quyết vấn đề đó không? Tôi thường thấy nhiều tranh cãi về ERC6551 – người nói nó không hay, người gọi là đạo từ thứ đã tồn tại từ lâu. Nhưng tôi cho rằng tranh cãi về công nghệ hay dở không quan trọng nhất, vì trước hết, mọi thứ đều mã nguồn mở, tôi không kiếm tiền từ đó. Thứ hai, tôi tin rằng nếu chúng ta cứ mãi cạnh tranh, tranh cãi, công kích nhau, chúng ta sẽ không thể đạt được mục tiêu lớn hơn trong lĩnh vực blockchain. Dù là Ethereum hay hệ sinh thái khác, đều phát triển nhờ hợp tác và đóng góp. Vì vậy, chúng ta phải hợp tác, cùng lớn mạnh, chứ không nên chỉ mãi tranh luận và công kích – điều đó không tạo ra thay đổi thực chất nào cho ngành.
Tôi cho rằng sáu năm kinh nghiệm với CryptoKitties và Dapper Labs của tôi bắt nguồn từ Ethereum, nơi tôi học được rất nhiều, đặc biệt là tinh thần phi tập trung. Dapper Labs là một công ty tập trung trị giá hàng trăm triệu đô, tôi là thành viên sáng lập, và khi phát triển đến 600 người, tôi cảm nhận được văn hóa công ty dần biến mất – sự tôn trọng phi tập trung và mục tiêu lớn lao đều tan biến, bắt đầu đưa ra nhiều quyết định sai lầm. Nhưng trong một tổ chức mã nguồn mở phi tập trung, bạn có thể ngăn điều đó xảy ra. Vì vậy, nếu bạn là một nhà sáng lập, bạn thực sự cần chú trọng đến việc phân quyền và mở cửa – chỉ như vậy tổ chức mới tồn tại lâu dài.
Game đa chuỗi có thể đón cơ hội vào năm tới không?
Benny: Dự đoán của tôi về tương lai chưa chắc đúng, tôi khó đoán chuyện ngày mai xảy ra gì. Nhưng tôi确实 thấy một số đội game rất thú vị. Tuy nhiên, tôi muốn nói rằng năm 2018, khi tôi đến Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản tham dự hội nghị game, tôi thấy rất nhiều công ty game lớn, có IP tốt và quan tâm đến Web3. Nhưng sau 6 năm, tôi không thấy họ thành công. Dĩ nhiên có thể có nhiều lý do như chính sách, nhưng theo tôi, game trên chuỗi cần hoàn toàn phi tập trung – thậm chí không nên có server tập trung. Sự bùng nổ của game trên chuỗi nên đến từ những lĩnh vực bản địa hơn. Tôi không tin IP truyền thống có thể giải quyết được, vì khi ở Dapper Labs, chúng tôi đã ký hợp tác với nhiều IP lớn như NBA nhưng cũng không thành công. Ngay cả Disney – IP khổng lồ – tôi cũng không nghĩ sẽ là ví dụ tốt. Có lẽ những IP phi tập trung, chưa từng tồn tại trước đây, sẽ thành công – như Nouns, BAYC. Tôi thấy nhiều đội game cố gắng ký hợp tác với các IP tập trung đã có sẵn, nhưng IP tập trung sẽ luôn làm điều tập trung – có quá nhiều thủ tục rườm rà, bạn không thể thực sự tự do sáng tạo. Vì vậy, game bùng nổ quy mô lớn nên là những game bản địa hơn, phi tập trung, phát triển từ dưới lên.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
