Đối thoại cùng Victor, Biên tập viên EIP của Ethereum: Vũ trụ đa chiều mã hóa của một kỹ sư Thung lũng Silicon
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Đối thoại cùng Victor, Biên tập viên EIP của Ethereum: Vũ trụ đa chiều mã hóa của một kỹ sư Thung lũng Silicon
Victor Zhou, vừa là Tác giả EIP, vừa là Biên tập viên EIP.
Chuyên sâu báo cáo Web3
Phỏng vấn: Sunny
Biên tập: Min
Nam Vịnh Silicon, thời tiết nắng đẹp.
Bạn có thể chưa quen với cái tên Chu Tải Nam (Victor Zhou), nhưng các giao thức như ERC1202, ERC5750 thì có lẽ không còn xa lạ. Victor Zhou chính là tác giả của các đề xuất cải tiến Ethereum (EIP), biên tập viên EIP người Hoa đầu tiên trên toàn cầu, và sở hữu nhiều danh tính đa dạng, hoạt động xuyên suốt cả Web2 lẫn Web3.
Ông là một kỹ sư kỳ cựu tại Thung lũng Silicon, gia nhập Google từ năm 2012 và làm việc trong 10 năm, đồng thời là người sáng lập cộng đồng công nghệ cao người Hoa tại khu vực "Tải Ca Tại Cốc", chương trình Tết Nguyên đán hàng năm do ông tổ chức được mệnh danh là “bữa cơm tất niên của người Hoa vùng Vịnh”;
Ông cũng là người xây dựng cộng đồng Ethereum, phát triển các giao thức EIP như ERC1202, ERC5750, trở thành biên tập viên EIP người Hoa đầu tiên trong cộng đồng Ethereum, thúc đẩy chuẩn hóa tầng ứng dụng của Ethereum hơn 5 năm;
Ông còn là nhà đầu tư, sáng lập quỹ đầu tư tiền mã hóa AlephCrypto;
Hiện nay, ông có thêm một danh tính mới: một doanh nhân khởi nghiệp. Năm 2023, sau khi rời Google, Victor Zhou bắt đầu hành trình khởi nghiệp Web3 của riêng mình.
Mang theo nhiều tò mò và thắc mắc, tại một quán cà phê ở Thung lũng Silicon, phóng viên Sunny của TechFlow đã có buổi phỏng vấn trực tiếp với Victor Zhou, trao đổi về cộng đồng Ethereum, đầu tư tiền mã hóa và con đường khởi nghiệp dưới góc nhìn đa chiều của ông. Trong cuộc trò chuyện, Victor thường sử dụng ngôn ngữ và tư duy kỹ thuật để diễn giải nhận thức của mình về ngành tiền mã hóa. Ban đầu những thuật ngữ kỹ thuật trừu tượng này có vẻ khó hiểu, nhưng qua cách chia sẻ rõ ràng, dễ hiểu, chúng lại phản ánh sâu sắc và khách quan bản chất của sự vật.
Về bản thân và cộng đồng Ethereum
TechFlow: Xin Victor giới thiệu sơ lược về bản thân, làm thế nào mà anh lại nhảy vào “hang thỏ” tiền mã hóa ngay từ khi đang làm ở các công ty lớn Web2, rồi tham gia xây dựng và phát triển Ethereum?
Victor Zhou: Trong 10 năm làm việc tại Google, tôi từng đảm nhiệm ở các bộ phận quảng cáo, tìm kiếm, YouTube và blockchain. Ngoài giờ làm việc từ sáng tới tối, mỗi ngày sau khi về nhà, tôi luôn tích cực tham gia và đóng góp cho các cộng đồng nguồn mở như Wikipedia và cộng đồng Ethereum. Tôi bắt đầu tích cực tham gia vào thiết kế giao thức Ethereum từ năm 2017. Tôi luôn yêu thích việc xây dựng mã nguồn mở, có lẽ đó cũng là lý do cuối cùng đưa tôi đến với ngành tiền mã hóa.
TechFlow: Là biên tập viên EIP người Hoa đầu tiên trong cộng đồng Ethereum, đồng thời là tác giả của các giao thức như ERC1202, ERC5750, anh chịu trách nhiệm xem xét tất cả các đề xuất EIP gửi đến cộng đồng ETH. Với vai trò biên tập, tiêu chí đánh giá và lựa chọn một “Đề xuất cải tiến Ethereum” (EIP) để thông qua và trở thành tiêu chuẩn thực tế là gì?
Victor Zhou: Ethereum là một cộng đồng phi tập trung, phương thức quản trị hoàn toàn khác biệt so với doanh nghiệp truyền thống, chủ yếu dựa vào một loạt cơ chế quản trị.
EIP là viết tắt của Đề xuất Cải tiến Ethereum (Ethereum Improvement Proposal). EIP là phần cốt lõi trong quản trị (governance) của Ethereum, nhiều quyết định quan trọng của cộng đồng đều dựa trên các EIP. Ví dụ, mọi hard fork đều cần đề xuất EIP. Các EIP nổi bật ở tầng thực thi bao gồm EIP-1559 về cập nhật phí giao dịch, các EIP nổi bật ở tầng ứng dụng bao gồm ERC20, ERC721. Biên tập viên EIP (EIP Editor) chịu trách nhiệm xem xét và phê duyệt EIP, là “người canh cổng”, đồng thời là một vai trò then chốt trong quản trị Ethereum. Nhiều người lầm tưởng rằng những người sáng lập như Vitalik có thể “ra lệnh” hay thay mặt cộng đồng và các nhà phát triển đưa ra quyết định. Thực tế đây là kiểu suy nghĩ kế thừa từ mô hình doanh nghiệp tập trung. Trong Ethereum, ý kiến cộng đồng được hình thành bằng cách đề xuất, tranh thủ sự ủng hộ và hiện thực hóa từ các thành viên khác, từ đó thúc đẩy quyết sách.
Cá nhân tôi giữ hai vai trò: vừa là một trong các tác giả EIP (EIP Author), vừa là một trong các biên tập viên EIP (EIP Editor). Dù vai trò biên tập viên rất then chốt trong quản trị cộng đồng và trên toàn cầu chỉ có 7 người, trong khi số lượng tác giả EIP thì đông đảo, có thể có hàng chục người đang hoạt động tích cực, nhưng về nhận diện bản thân, tôi trước hết coi mình là một “tác giả” (EIP Author), sau đó mới là một “biên tập viên” (EIP Editor).
Tác giả là người khởi xướng đề xuất và là “người lái xe”. Nhiệm vụ của họ là soạn thảo các tiêu chuẩn giao thức mới, sửa đổi bản thảo (Draft) dựa trên phản hồi từ cộng đồng, đặc biệt là từ các nhà phát triển, và cuối cùng thúc đẩy việc hoàn thiện bản thảo (Finalize).
Vai trò của biên tập viên là đảm bảo EIP tuân thủ quy tắc và định dạng, rõ ràng, dễ đọc, đúng quy chuẩn, và khả thi về mặt kỹ thuật (không yêu cầu tối ưu). Đồng thời, biên tập viên cũng thúc đẩy quá trình rà soát kỹ thuật đồng đẳng (Peer Technical Review) để thực hiện kiểm tra cuối cùng.
Hạt nhân của quản trị Ethereum chính là nhờ nhóm tác giả và biên tập viên đề xuất, thẩm định các đề xuất, kết hợp với việc các nhà phát triển và người dùng rộng rãi “bỏ phiếu bằng chân” để thực hiện.
TechFlow: Trong chu kỳ thị trường tăng giá trước đó, các chuỗi công khai mới từng phát triển mạnh mẽ, Ethereum bị chỉ trích vì hiệu suất thấp. Nhưng sau khi vượt qua chu kỳ, mọi người nhận ra Ethereum vẫn là vua của các chuỗi công khai. Từ kinh nghiệm và quan sát của anh, sức cạnh tranh thực sự của cộng đồng Ethereum là gì? Điều gì khiến họ làm đúng?
Victor Zhou: Trước hết, tôi không bình luận gì về giá cả và thị trường – không phải chuyên môn của tôi, nên lĩnh vực này xin để các chuyên gia nhận xét. Về mặt công nghệ và ứng dụng, cá nhân tôi cho rằng Ethereum (và các chuỗi tương thích) vượt trội hơn các loại chuỗi công khai khác về độ trưởng thành công nghệ. Máy ảo Ethereum (EVM) đã tạo ra hiệu ứng mạng đáng kể; lượng lớn hợp đồng thông minh DeFi và các ứng dụng khác được phát triển theo tiêu chuẩn ERC, ví dụ như USDT và USDC theo tiêu chuẩn ERC20 đạt tổng giá trị khoảng 110 tỷ USD. Gần 500 tỷ USD giá trị các token ERC20 được khóa trong hệ sinh thái DeFi. Ngoài ra, quy mô thị trường NFT vào khoảng 10 tỷ USD.
Tóm lại, lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Ethereum đến từ ba khía cạnh:
1. Sinh thái sôi động và công nghệ dẫn đầu
Sự phát triển nhanh chóng và tiên phong của công nghệ Ethereum bắt nguồn từ việc cộng đồng quy tụ hàng loạt nhà xây dựng và dự án xuất sắc, tạo ra môi trường “trăm hoa đua nở”, thúc đẩy sản phẩm Ethereum liên tục đổi mới. Ví dụ, cộng đồng Ethereum có một triết lý gọi là client diversity (đa dạng hóa nút), trong khi hầu hết các chuỗi công khai khác chỉ cần viết một phiên bản mã nút là đủ.
Ngay từ đầu, Quỹ Ethereum đã thúc đẩy ba đội phát triển nút bằng ba ngôn ngữ khác nhau: Python, Go, Cpp, đảm bảo giao thức Ethereum dựa trên “tiêu chuẩn” (protocol-based), chứ không phụ thuộc vào “cách hiện thực” (implementation-based). Không một đội phát triển nút nào có thể độc quyền diễn giải giao thức. Sau này xuất hiện thêm các phiên bản nút bằng JavaScript, Rust... Sự đa dạng công nghệ này giúp Ethereum trở nên phong phú và an toàn hơn rất nhiều, đồng thời mở rộng nguồn nhân lực phát triển. Tương tự, ngay từ đầu Ethereum cũng khuyến khích nhiều ví khác nhau như MyEtherWallet (MEW), Mist..., tạo điều kiện cho các ví khác tham gia. Logic này giống như cơ chế “đua ngựa” của Tencent.
Ethereum cũng rất cố gắng tránh mang tính “chính thức”. Quỹ rất nhỏ, chủ yếu hỗ trợ sinh thái thông qua các khoản tài trợ (Grant). Trong mắt công chúng, họ cố gắng giảm thiểu hình ảnh “chính phủ” để duy trì thái độ trung lập, khiêm tốn và cởi mở. Mô hình tương tác cộng đồng phi tập trung như vậy đã tạo ra nhiều kết quả tự nhiên, điểm khác biệt lớn so với nhiều chuỗi công khai vận hành theo kiểu doanh nghiệp.
2. Phát triển tiêu chuẩn và khả năng tương tác cao
Ethereum sở hữu nhiều tiêu chuẩn mở xuất sắc, từ tầng thực thi (Execution) đến tầng hợp đồng thông minh (Smart Contract), cho phép các hợp đồng thông minh và DApp phát triển có thể tương tác quy mô lớn. Ví dụ, một bên phát triển ERC20, một bên khác phát triển DeFi Uniswap có thể kết nối trực tiếp với mọi token đáp ứng ERC20; bên thứ ba phát triển giao diện người dùng (UI) có thể tương tác với Uniswap, từ đó ngay lập tức tương tác với cả Uniswap, các bản sao (fork) của nó và cả các phiên bản Uniswap trên các chuỗi khác.
3. Hiệu ứng mạng đã tạo thành hào moat
Kể từ khi phát triển chuỗi công khai, Ethereum đã tạo ra vô số ứng dụng. Tiêu chuẩn mở của Ethereum tạo ra khả năng tương tác, tích lũy hiệu ứng mạng theo cấp số nhân. Chúng ta có thể ước lượng hiệu ứng mạng Web3 bằng cách so sánh với Web2.
Hiệu ứng mạng Web2 là:
Lợi ích = N(người dùng) × N(nhà cung cấp) (khoảng N²)
Trong Internet truyền thống, các nhà cung cấp là các hòn đảo tách biệt, người dùng chỉ tương tác với một nhà cung cấp mỗi lần, tạo ra giá trị tương ứng.
Hiệu ứng mạng Web3 là:
Lợi ích = N(người dùng) × N(nhà cung cấp) × N(nhà cung cấp1) × N(người dùng1) × … × N(nhà cung cấpn) × N(người dùngh) (có thể là N⁴, N⁵,…, Nⁿ)
Trong Web3, các nhà cung cấp được kết nối qua blockchain, không còn là những hòn đảo tách biệt mà là quần đảo liên kết, phụ thuộc lẫn nhau. Mỗi người dùng có thể tương tác với nhiều nhà cung cấp cùng lúc – không chỉ đảo ngữ chủ ngữ, mà còn nâng cấp chiều kích hiệu ứng mạng, Internet từ đó có chiều sâu. Tiêu chuẩn phát triển và khả năng tương tác của Ethereum càng nâng cao hơn nữa chiều kích công nghệ này, tương đương việc tăng thêm 10⁶ vào cơ số tetra, hiệu ứng mạng như vậy là vượt ngoài tưởng tượng.
Về đầu tư
TechFlow: Ngoài kỹ sư, chúng tôi biết anh từng làm việc tại các tổ chức đầu tư, sau đó sáng lập quỹ đầu tư tiền mã hóa AlephCrypto. Với tư cách là một nhà đầu tư trong lĩnh vực tiền mã hóa, phương pháp luận đầu tư của anh là gì?
Victor Zhou: Bản thân tôi là một người xây dựng (Builder), là người phát triển tiêu chuẩn. Chúng tôi đặt cược vào các Builder, tin rằng giai đoạn hiện tại của blockchain tương tự thời kỳ đầu Internet, là giai đoạn “tập trung công nghệ”. Các đội sáng lập mà chúng tôi ưa thích cần có nền tảng kỹ thuật hoặc hiểu biết sâu sắc về sản phẩm blockchain. Chúng tôi tin rằng mình đang bước vào một cuộc cách mạng công nghiệp thế hệ mới không kém gì Công nghệ Thông tin (IT), đó là Công nghiệp Tin cậy (TT: Trust Technology).
Blockchain sẽ thay đổi toàn diện cách sống của con người thông qua việc số hóa niềm tin, tài sản và quyền lợi. Giống như mạng máy tính tạo ra “thông tin số” vượt xa tri thức trên sách vở, chúng tôi tin rằng các hợp đồng phi số hóa sẽ sớm bị thay thế bởi “hợp đồng số” có thể được thực thi một cách đáng tin cậy bằng máy móc.
Về khởi nghiệp và Thung lũng Silicon
TechFlow: Qua hồ sơ LinkedIn của anh, chúng tôi thấy anh đã nghỉ việc tại Google vào tháng 4/2023 và sáng lập công ty riêng (chế độ bí mật). Động lực nào khiến anh quyết định khởi nghiệp vào thời điểm này?
Victor Zhou: Tôi rất vui được chia sẻ về quyết định nghề nghiệp gần đây của mình. Tôi biết nhiều bạn bè có thể thắc mắc tại sao trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu này, tôi lại chủ động từ bỏ công việc ổn định tại Google để sáng lập công ty mới. Quyết định này có vẻ mạo hiểm, nhưng tôi tin rằng chính trong những thời khắc như vậy, tiềm năng lớn nhất để ươm mầm những đột phá thực sự.
Nhìn lại lịch sử, nhiều công ty vĩ đại đã ra đời trong mùa đông kinh tế. Ví dụ, trong khủng hoảng tài chính 2009, hàng loạt doanh nghiệp chất lượng đã trỗi dậy. AirBnB thành lập năm 2008, Uber, Slack, Square, Pinterest ra đời năm 2009, Google trỗi dậy giữa bong bóng dot-com năm 2001. Quân đội thường tấn công vào mùa đông vì mỗi ngày sau đó sẽ ấm hơn.
Thời điểm này, thách thức lớn nhất là huy động vốn. Tôi rất vinh dự khi trước khi nghỉ việc đã giành được sự tin tưởng và hỗ trợ từ các nhà đầu tư. Ngược lại, thị trường lao động hiện nay cung vượt cầu, nhiều nhân tài xuất sắc buộc phải tìm cơ hội mới, điều này lại tạo cơ hội cho chúng tôi tuyển dụng nhân sự giỏi. Đối với các dự án khởi nghiệp có rào cản kỹ thuật cao, mùa đông giúp loại bỏ bong bóng và nhiễu loạn bên ngoài, thu hút các nhà đầu tư và thành viên đội ngũ có tầm nhìn dài hạn và hiểu công nghệ.
Lĩnh vực tôi chọn là “hợp đồng thông minh như một dịch vụ” (Smart Contract as a Service). Tôi tin hạ tầng lĩnh vực này sắp chín muồi và có tiềm năng to lớn thay đổi cuộc sống. Tôi mong muốn công ty của mình có thể đóng góp thực sự ý nghĩa trong lĩnh vực này.
TechFlow: Anh có thể tiết lộ cụ thể dự án khởi nghiệp của mình là gì không? Vì sao chọn hướng đi này?
Victor Zhou: “Cuộc cách mạng Công nghệ Tin cậy” do blockchain mang lại là cuộc cách mạng công nghệ lớn nhất kể từ Cách mạng Thông tin, thể hiện ở khả năng nâng cao hiệu quả tạo ra, chuyển giao và lưu trữ niềm tin trong hợp tác con người. Hợp đồng thông minh là phương tiện chính để tạo, chuyển và lưu trữ niềm tin – là ngành công nghiệp phần mềm thế hệ tiếp theo. Dựa trên triết lý này, tôi sáng lập doanh nghiệp D3Serve, tên gọi lấy cảm hứng từ “Decentralized Serve” (dịch vụ phi tập trung) và hàm ý Web3. Chúng tôi hướng tới trở thành nhà dẫn đầu trong lĩnh vực “Hợp đồng thông minh như một Dịch vụ” (Smart Contract as a Service), xây dựng hạ tầng công nghệ tin cậy thế hệ mới, cung cấp dịch vụ hợp đồng thông minh đáng tin cậy, khả năng mở rộng cao nhằm nâng cao đáng kể hiệu quả truyền dẫn niềm tin trong hợp tác giữa doanh nghiệp và cá nhân.
Là một trong những người sáng lập, bản thân tôi là chuyên gia về chuẩn hóa hợp đồng thông minh, có kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm phong phú. Tôi tích cực tham gia xây dựng tiêu chuẩn hợp đồng thông minh và đạt được thành tựu đáng kể trong lĩnh vực này. Với chuyên môn và kinh nghiệm đó, tôi tin đội ngũ chúng tôi có thể phát triển các sản phẩm sáng tạo đáp ứng nhu cầu người dùng.
Hiện tại, công ty đang phát triển sản phẩm đầu tiên trong chế độ bí mật, tập trung vào lĩnh vực tên miền và trừu tượng tài khoản (Account Abstraction). Dù chưa thể tiết lộ chi tiết sản phẩm, tôi rất tin tưởng vào định hướng này và háo hức được giới thiệu sản phẩm ban đầu tới mọi người.
Chúng tôi tin chắc rằng, thông qua dịch vụ hợp đồng thông minh, doanh nghiệp và cá nhân sẽ dễ dàng hơn trong việc xây dựng mối quan hệ tin cậy, thiết lập thỏa thuận hợp tác và thực hiện hợp tác hiệu quả, an toàn. Chúng tôi cam kết cung cấp hạ tầng công nghệ tiên tiến, môi trường phát triển và triển khai hợp đồng thông minh đơn giản, đáng tin cậy cho người dùng. Chúng tôi sẽ không ngừng đổi mới và cải tiến để đáp ứng nhu cầu thị trường không ngừng phát triển.
Cuối cùng, tôi tràn đầy nhiệt huyết với chuẩn hóa và phổ biến hợp đồng thông minh, hy vọng thông qua nỗ lực của D3Serve, thúc đẩy ứng dụng rộng rãi hợp đồng thông minh trong mọi ngành nghề và đóng góp cho sự phát triển của cuộc cách mạng Công nghệ Tin cậy.
TechFlow: Dù ở Trung Quốc hay Mỹ, nhiều nhân viên công ty Internet lớn chuyển sang khởi nghiệp Web3. Về mô hình kinh doanh, tư duy, trải nghiệm người dùng... anh thấy khác biệt lớn nhất giữa khởi nghiệp Web2 và Web3 là gì?
Victor Zhou: Câu hỏi này rất rộng, liên quan nhiều khía cạnh. Nếu có dịp, tôi có thể viết riêng một bài để phân tích sâu. Tóm lại, sự khác biệt lớn nhất giữa khởi nghiệp Web2 và Web3 có thể nhìn từ ba khía cạnh:
-
Thứ nhất, tài khoản và thanh toán trong Web3 là chức năng tích hợp sẵn. Do đó trong thương mại hóa, Web2 thiên về mô hình miễn phí kết hợp trả phí, còn người dùng Web3 có xu hướng sẵn sàng trả phí tự nhiên hơn.
-
Thứ hai, ranh giới giữa người sáng tạo và người hâm mộ trong Web2 rất rõ ràng, còn trong Web3 ranh giới này trở nên mờ nhạt. Nhiều fan cuồng nhiệt tích cực tham gia đồng sáng tạo, đồng thời người sáng tạo cũng có thể trở thành fan của nhau.
-
Thứ ba, ranh giới cộng đồng trong Web2 và Web3 cũng mờ nhạt hơn, xuất hiện nhiều tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) hay các hình thức tổ chức mới, vượt qua giới hạn của một nền tảng đơn lẻ.
Hiện tại Web3 vẫn đối mặt nhiều thách thức về trải nghiệm người dùng như phí cao, độ trễ lớn, thông lượng thấp – tương tự tình trạng Internet thời kỳ đầu. Tuy nhiên, chúng tôi tin tưởng vào sự phát triển của Web3, tin rằng cùng với tiến bộ công nghệ và nỗ lực cộng đồng, các thách thức này sẽ dần được giải quyết. Sự phát triển của Web3 sẽ mang lại trải nghiệm Internet cởi mở và bao dung hơn, thúc đẩy đổi mới và hợp tác, tiếp tục đẩy mạnh tiến bộ công nghệ và phát triển xã hội.
TechFlow: Gần đây, các động thái chính sách của SEC về tiền mã hóa luôn thiếu thiện chí. Giám đốc điều hành Coinbase, Brian Armstrong thậm chí nói rằng nếu quy định tiền mã hóa không rõ ràng, Coinbase có thể dời khỏi Mỹ. Theo anh, Thung lũng Silicon hay nước Mỹ còn là mảnh đất màu mỡ cho khởi nghiệp Web3 không? Trong tương lai, anh có cân nhắc chuyển đến Singapore hay Hồng Kông để khởi nghiệp không?
Victor Zhou: Với các doanh nhân, một môi trường quản lý rõ ràng và hợp pháp là vô cùng quan trọng. Một khung pháp lý ổn định, minh bạch và công bằng sẽ thúc đẩy sự phát triển thịnh vượng của doanh nhân và toàn ngành. Gần đây, các doanh nghiệp trong ngành blockchain như Coinbase đã chỉ trích gay gắt chính sách quản lý của Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), thậm chí tuyên bố có thể phải di dời hoạt động ra khỏi Mỹ. Đáng chú ý, quan điểm này cũng nhận được sự ủng hộ từ nhiều nghị sĩ Mỹ.
Công nghiệp Công nghệ Tin cậy là lĩnh vực đổi mới và có ảnh hưởng lớn, thực sự đặt ra thách thức mới cho các cơ quan quản lý trên toàn thế giới. Đồng thời, nó cũng mở ra cơ hội phát triển cho nhiều quốc gia và khu vực muốn vượt qua Mỹ trong cạnh tranh toàn cầu. Một số khu vực pháp lý và quản lý ở châu Âu, châu Á và Mỹ Latinh coi lĩnh vực này là cơ hội mới, tích cực nghiên cứu và xây dựng chính sách, tạo nên bức tranh đa dạng, sôi động.
Ví dụ, Ủy ban Luật Anh (Law Commission) đã mời tôi và các thành viên cộng đồng mã nguồn mở khác góp ý kiến về quản lý DAO, nhằm hiểu nhanh và sâu hơn về diễn biến phát triển tiền mã hóa. Chúng tôi có thái độ tích cực và lạc quan với sự đổi mới quản lý giữa các khu vực pháp lý, tin rằng tương lai sẽ tốt đẹp hơn.
Về việc Thung lũng Silicon và Mỹ có còn là mảnh đất màu mỡ cho khởi nghiệp Web3 hay không, câu hỏi này chưa có lời đáp. Tình hình hiện tại có thể gây thách thức nhất định cho Mỹ, nhưng đồng thời cũng tạo cơ hội cho các quốc gia và khu vực khác. Toàn cầu đang nỗ lực xây dựng môi trường thuận lợi cho đổi mới và phát triển để thu hút doanh nhân và nhà đầu tư. Việc chuyển đến Singapore hay Hồng Kông khởi nghiệp sẽ phụ thuộc vào nhu cầu kinh doanh cụ thể và chiến lược phát triển. Chúng tôi sẽ theo dõi sát sao diễn biến môi trường quản lý toàn cầu để đảm bảo thúc đẩy sự nghiệp tại môi trường phù hợp nhất.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
