Tìm kiếm Alpha tiếp theo: Toàn cảnh bản đồ lĩnh vực cơ sở hạ tầng DAO
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tìm kiếm Alpha tiếp theo: Toàn cảnh bản đồ lĩnh vực cơ sở hạ tầng DAO
Cạn ly vì tương lai của DAO!
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Old Fashion Research
TL;DR
-
DAO đang ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến lĩnh vực tiền mã hóa, nhưng sự phát triển của chúng đối mặt với nhiều thách thức; ngày càng có nhiều công cụ và giải pháp DAO xuất hiện nhằm giúp các DAO vượt qua những thách thức này và tối ưu hóa hoạt động vận hành.
-
Chúng tôi cho rằng trong chu kỳ thị trường tăng giá tiếp theo của tiền mã hóa, DAO có khả năng sẽ thay thế các dự án P2E, đảm nhận vai trò chính trong việc thu hút người dùng ngoài hệ sinh thái tiền mã hóa tham gia; bởi vì giá trị cốt lõi mà DAO mang lại đa dạng hơn nhiều, không đơn thuần chỉ tập trung vào lợi nhuận như các trò chơi P2E.
-
Chúng tôi đã nghiên cứu các đặc điểm quan trọng của DAO liên quan đến những công cụ được thiết kế, bao gồm khuôn khổ DAO, cơ chế khuyến khích đóng góp (quản lý thanh toán/dòng tiền, nền tảng định danh và uy tín), quản lý tài chính, cũng như quản trị/giáo phiếu DAO.
-
Là một lĩnh vực tương đối mới mẻ, các công cụ DAO phát triển nhanh chóng và hiện tại đã có khá nhiều công cụ sẵn sàng phục vụ cho các DAO. Tuy nhiên, tại sao những sản phẩm công cụ này lại chưa được tận dụng triệt để?
-
Thực tế là thị trường công cụ DAO đã bão hòa và cực kỳ phân mảnh; phần lớn các công cụ này được phát triển riêng lẻ nhằm đáp ứng nhu cầu cụ thể, thiếu đi sự phối hợp giữa các công cụ khác nhau.
-
Điều chúng tôi mong muốn nhìn thấy chính là cơ sở hạ tầng dành cho DAO, chứ không chỉ đơn thuần là các công cụ. Nó cần tích hợp tất cả các công cụ hiệu quả và tạo điều kiện hợp tác giữa chúng; giống như một trung tâm mô-đun, tích hợp mọi công cụ lại với nhau nhằm hỗ trợ DAO vượt qua mọi thử thách và phát triển mạnh mẽ.
DAO là gì?
DAO, viết tắt của “Tổ chức Tự trị Phi tập trung” (Decentralized Autonomous Organization), là một thực thể do cộng đồng khởi xướng và vận hành mà không có quyền lực trung tâm nào. DAO hoàn toàn phi tập trung và luôn minh bạch trước công chúng: các quy tắc cơ bản được xây dựng bằng hợp đồng thông minh, và các quyết định đã đạt được sẽ được thực thi; bất cứ lúc nào, các đề xuất, bỏ phiếu, thậm chí cả mã nguồn đều có thể bị công chúng giám sát.
Mục đích của DAO là quản lý và giám sát một thực thể tương tự như công ty. Tuy nhiên, DAO hoạt động tốt nhất khi không có một cá nhân hay tổ chức quyền lực duy nhất; các nhà lãnh đạo tập thể và thành viên chính là những người điều hành tổ chức. Các thành viên DAO là những người ra quyết định duy nhất về mọi vấn đề liên quan đến tương lai tổ chức, bao gồm nhưng không giới hạn ở các vấn đề về phát triển công nghệ và phân bổ ngân sách.
Quá trình bỏ phiếu của DAO được ghi lại trên blockchain. Người dùng phải lựa chọn giữa các phương án loại trừ lẫn nhau. Thông thường, quyền biểu quyết của người dùng được xác định theo số lượng token họ sở hữu. Ví dụ, một người sở hữu 100 token DAO sẽ có quyền biểu quyết gấp đôi người sở hữu 50 token.
Phương pháp này nhằm khuyến khích những người nắm giữ lượng lớn cổ phần trong DAO hành xử trung thực. Giả sử một người nắm giữ 25% tổng quyền biểu quyết có thể hành xử sai trái; tuy nhiên, nếu làm vậy, họ cũng sẽ gây hại trực tiếp đến giá trị 25% cổ phần mà họ đang sở hữu.
Hầu hết các DAO cũng có kho bạc, nơi lưu trữ các token có thể dùng cho giao dịch pháp định. Các thành viên DAO có thể bỏ phiếu quyết định cách sử dụng nguồn vốn này; ví dụ, một DAO muốn sở hữu một NFT hiếm có thể bỏ phiếu xem có nên dùng ngân sách kho bạc để đổi lấy tài sản đó hay không.
Vấn đề và thách thức hiện tại
Mặc dù DAO ngày càng phổ biến, nhiều người tiên phong vẫn chắc chắn sẽ gặp phải các vấn đề và trở ngại. Vì số người quan tâm đến DAO chỉ chiếm một phần nhỏ trong cộng đồng Web3, DAO vẫn đang ở giai đoạn sơ khai. Chúng tôi tin rằng đây sẽ là một hình thức tổ chức vượt trội hơn cấu trúc doanh nghiệp truyền thống. Phần này sẽ trình bày một số khó khăn trong vận hành và quản lý liên quan đến DAO trong hệ sinh thái Web3.
1. Tìm kiếm và tham gia
Hãy tưởng tượng các bước mà một người tham gia Web3 có thể thực hiện để gia nhập một DAO và đóng góp kỹ năng chuyên môn của mình.
Bước đầu tiên là tiến hành nghiên cứu toàn diện để tìm ra DAO phù hợp với mục tiêu chung và có nhu cầu về sự giúp đỡ của họ. Với phần lớn mọi người, ngay từ bước đầu tiên này đã rất khó khăn. Bởi vì số lượng DAO liên tục gia tăng, và mục đích của từng tổ chức lại rất khác nhau, nên việc tìm được một DAO lý tưởng là điều vô cùng nan giải.
Việc tìm kiếm DAO lý tưởng còn khó khăn hơn nữa đối với những người đóng góp muốn thử sức, đặc biệt khi họ không chắc chắn về khả năng thành công, họ có thể từ bỏ ngay từ đầu. Những danh sách DAO như của Messari có thể giúp ích phần nào, nhưng chúng không cung cấp đủ thông tin để khiến cá nhân nào đó kiên quyết gia nhập một DAO cụ thể. Chỉ đơn thuần đăng tuyên bố sứ mệnh trên website hoặc mạng xã hội là chưa đủ với DAO.
Khi một người tìm được DAO phù hợp, bước quan trọng tiếp theo là quy trình và hồ sơ gia nhập. Do mỗi DAO vận hành theo cách riêng, quy trình onboarding cũng khác nhau: có nơi chỉ cần mua token, có nơi lại yêu cầu trải qua nhiều vòng phỏng vấn và nộp đơn.
Như bài viết của Avenueplace.eth về DAO đã nói, cách thức diễn giải và thực thi quy trình onboarding sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định thành viên lý tưởng – tức là các yếu tố nền tảng.
2. Động lực - Phát triển cá nhân
Khi nói đến động lực trong DAO, việc thưởng token là điều bình thường, vì nỗ lực bỏ ra cần được đền đáp xứng đáng.
Tuy nhiên, tiền bạc không nên và cũng sẽ không là động lực chính cho các thành viên DAO.
Điều chưa được đề cập trước đó là làm việc trong DAO không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn giúp phát triển năng lực, mở rộng kiến thức và mạng lưới quan hệ.
Do bản chất của DAO, cá nhân dễ dàng tham gia và đóng góp cho nhiều DAO khác nhau. Trong con đường nghề nghiệp Web2 chuẩn mực, khi nhân viên tích lũy thêm kinh nghiệm, họ có khả năng hoàn thành nhiều nhiệm vụ hơn và mang lại giá trị cao hơn; do đó, họ cũng được trả lương cao hơn và được giao những nhiệm vụ thách thức hơn. Vậy thì khi làm việc trong DAO, làm thế nào để một người thể hiện danh mục đầu tư đã được kiểm chứng và liên quan đến DAO, để họ có lợi thế khi ứng tuyển vào các DAO khác?
SourceCred là một trong những công cụ được xây dựng theo hướng này, ghi nhận mức độ tham gia DAO trên chuỗi. Nhiều ứng dụng liên quan đến SBT cũng có thể phát hành token không thể chuyển nhượng để chứng minh đóng góp và thành tựu cá nhân. DAO cũng có thể học hỏi từ các doanh nghiệp, như hướng dẫn và đánh giá thành viên.
3. Phát triển hệ thống DAO
Làm thế nào để DAO công bằng, có thể mở rộng và duy trì mô hình quản trị phi tập trung là thách thức của DAO và nhiều dự án Web3 khác. Như một bài viết của TheDefiant đã nêu, nhiều DAO chỉ đơn giản sao chép hệ thống của người đi trước mà không cân nhắc liệu chiến lược đó có phù hợp với dự án của họ hay không.
Do bản chất kỹ thuật số và phi tập trung của DAO, chúng thường thiếu cơ sở hạ tầng phát triển và hiệu quả như các tổ chức truyền thống. Nhiều DAO buộc phải tự xây dựng cơ sở hạ tầng và công cụ trước khi khởi nghiệp, nhưng phần lớn các công cụ này đều rất "kỳ cục". DAO thiếu cơ sở hạ tầng thích hợp trong các lĩnh vực như báo cáo, quản lý tài chính, quản trị, lương thưởng, giao tiếp và quản lý định danh. Nếu không có cơ sở hạ tầng phù hợp để quản lý, nhiều DAO sẽ đối mặt với tình trạng mất thành viên và thiếu gắn kết.
Về khả năng mở rộng, nếu DAO tập trung hóa và vận hành thông qua thực thể pháp lý, chúng sẽ phát triển nhanh hơn. Mặc dù các hệ thống này có điểm yếu, nhưng chúng được xây dựng nhằm điều phối quyết định giữa các bên có lợi ích kinh tế chung. Việc các holder token không tham gia bỏ phiếu là một thách thức lớn khác mà DAO phải vượt qua. Những holder không hoạt động sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến vận hành DAO. Như đã nói, mặc dù nhiều người có thể nhanh chóng bỏ phiếu thuận, nhưng ủy quyền lại có thể dẫn đến tập trung hóa. Một số DAO đang xem xét sử dụng các biện pháp khuyến khích để giải quyết vấn đề này — thưởng cho holder hoạt động và phạt những holder không hoạt động.
Tìm hiểu sâu về công cụ DAO
Khi số lượng DAO và các nhóm kỹ thuật số khác tiếp tục tăng lên, nhu cầu về cơ sở hạ tầng và công nghệ thúc đẩy sự phát triển của DAO cũng ngày càng gia tăng. Các công cụ DAO giúp DAO vượt qua một số khó khăn đã nêu ở trên.
Sự lựa chọn ngày càng phong phú về công nghệ DAO cho phép chúng ta tổ chức hiệu quả các DAO, quản lý tài chính, điều chỉnh động lực, bỏ phiếu và ghi nhận đóng góp, từ đó thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái dự án và giải phóng tiềm năng thực sự của DAO.
Khung DAO
Ý tưởng và nguyên tắc then chốt khi phát triển hoặc xây dựng một DAO là tạo ra một cộng đồng tối thiểu khả thi (MVC). Khi xây dựng DAO, có rất nhiều yếu tố liên quan đến công việc và thiết kế nằm ngoài dự kiến. Trước đây, đã có nhiều công nghệ giúp đơn giản hóa quá trình xây dựng DAO. Tuy nhiên, khi DAO phát triển, các công cụ cũ trở nên lỗi thời, việc cập nhật sản phẩm cũng trở nên chậm chạp và rườm rà.
Chúng ta đều biết lợi thế của các tổ chức nhỏ như startup là khả năng điều chỉnh nhanh và hành động nhanh. Trong bối cảnh không có quy tắc hay tiêu chuẩn cụ thể, thật sự có thể áp dụng khái niệm MVC vào lĩnh vực DAO và thử nghiệm mô hình này — vừa duy trì tính trơn tru trong vận hành, vừa nhanh chóng thấy được kết quả.
Syndicate gần đây đã ra mắt giao thức mạng xã hội Collectives. Người dùng có thể dễ dàng xây dựng cộng đồng riêng trên nền tảng không cần mã. Vì nó được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn ERC-721M (một mở rộng của ERC-721 do Syndicate phát triển, M đại diện cho mô-đun), nên nó có tính tổ hợp và tương tác cao trong toàn bộ hệ sinh thái, thậm chí cho phép tùy chỉnh dữ liệu gốc và cá nhân hóa theo nhu cầu của từng cộng đồng. Tính mô-đun, tùy biến, phát triển được và lập trình được là một trong những nguyên tắc cốt lõi của họ khi xây dựng cộng đồng, điều này cũng phù hợp với tầm nhìn của chúng tôi về công cụ DAO trong tương lai.
Một dự án khác tập trung vào khái niệm MVC là Metropolis (trước đây là Orca Protocol), họ coi mỗi MVC như một pod và đặt lại tên cho toàn bộ dự án nhằm nhấn mạnh cách từng pod làm việc (gói đa ký) kết nối và hợp tác để hình thành một thành phố kỹ thuật số phức tạp và mạnh mẽ.
Aragon là một nền tảng quản lý DAO, giúp đơn giản hóa việc tạo lập và quản lý DAO cho các tổ chức. Aragon cung cấp một loạt sản phẩm, từ tạo DAO đơn giản đến mở rộng với các ứng dụng DAO khác nhau, đến hỗ trợ chuyên gia theo yêu cầu. Những nền tảng như Aragon có thể giúp người sáng lập dễ dàng xây dựng một DAO đáp ứng nhu cầu cụ thể của họ. Một đặc điểm nổi bật khác là khả năng phát triển cộng đồng và doanh nghiệp bằng nhiều công cụ DAO khác nhau; Aragon hợp tác với các công cụ này để mở rộng quy mô cho các DAO được xây dựng trên nền tảng của họ.
Khi đã có khái niệm phát triển MVC trước, cơ sở hạ tầng và công cụ khung DAO có thể cung cấp kinh nghiệm xây dựng, từ đó liên tục tối ưu và điều chỉnh các công cụ cần thiết ở giai đoạn hiện tại. Mặc dù trong tương lai gần sẽ có thêm nhiều DAO, nhưng cần nhận thức rằng tốc độ không nhất thiết phải là tiêu chí quan trọng nhất khi xây dựng DAO mới.
Tôi tin rằng tính thích nghi và linh hoạt sẽ là yếu tố then chốt phân biệt một nền tảng khởi động tốt và một nền tảng chỉ muốn được xây dựng.
Động lực cho người đóng góp
Trong việc thúc đẩy thành viên DAO, việc phân phối token theo mức độ đóng góp luôn là phương pháp trực tiếp nhất để tưởng thưởng.
Tuy nhiên, sâu xa hơn, chúng ta cũng nên xem xét đến phát triển cá nhân, như đã nêu trong phần vấn đề: mặc dù có nhiều công cụ DAO hỗ trợ quản lý tài chính và dòng thanh toán, nhưng rất ít giải pháp DAO công nhận đóng góp cá nhân.
Hãy cùng xem qua một số công cụ quản lý tài chính và dòng thanh toán đã nêu như Gnosis Safe, Utopia, Superfluid và Zebec Protocol.
Quản lý tài chính
Gnosis Safe là nền tảng quản lý tài chính đa chữ ký dành cho DAO. Kho bạc đa chữ ký không phải là điều hiếm thấy đối với DAO, chúng mang lại tính linh hoạt trong việc quản lý tài sản số của tổ chức. Kho bạc là một trong những khía cạnh quan trọng nhất trong nền tảng DAO, do đó việc bảo vệ an toàn số tiền trong kho bạc là rất quan trọng. Gnosis Safe yêu cầu xác nhận từ nhiều thành viên trong nhóm trước khi thực hiện giao dịch, nhằm ngăn chặn việc truy cập trái phép vào tài sản tổ chức.
Gnosis Safe còn bao gồm một số tính năng khác như tích hợp DeFi, tăng cường quyền riêng tư, và hỗ trợ thêm các tài sản số khác như token ERC-721 (nghệ thuật số, tên ENS, tài sản game, v.v.).
Các công cụ DAO như Gnosis Safe giúp các giao dịch trên chuỗi trong DAO trở nên an toàn và hiệu quả hơn. Ngoài ra còn nhiều ứng dụng đa chữ ký khác như Exponent, Domo và Multis cũng đang nỗ lực đạt được mục tiêu tương tự; tuy nhiên, khi trải nghiệm các nền tảng này, ta thấy chúng khá giống nhau: hầu hết đều tương thích đa chuỗi, giao diện người dùng rõ ràng, có bảng điều khiển chi tiết về tài sản và giao dịch cùng chức năng phân tích kế toán.
Thanh toán/Quản lý dòng tiền
Do bản chất phi tập trung của DAO và số lượng lớn người đóng góp liên tục tạo giá trị cho DAO, việc thưởng, thanh toán và phân phối lương có thể trở nên lộn xộn. Utopia và SuperFluid đều là các công cụ DAO giúp DAO quản lý, đơn giản hóa và tự động hóa quy trình thanh toán hiệu quả hơn. Các công cụ này tương thích với nhiều ví đa chữ ký như Gnosis Safe và được tích hợp vào quy trình DAO.
Utopia cho phép người dùng tạo danh sách người nhận (người đóng góp)/thanh toán định kỳ/yêu cầu trước khi thực hiện thanh toán (phí gas do Utopia chịu). DAO cũng có thể sử dụng thanh toán định kỳ, phân loại theo vai trò của người đóng góp, lưu lại lịch sử đóng góp và thanh toán, đồng thời tuân thủ quy định thuế (đặc biệt tại Mỹ).
Superfluid về bản chất tương tự Utopia, khi giới thiệu khái niệm thanh toán theo dòng. Thanh toán theo dòng là hình thức thanh toán liên tục theo khoảng thời gian định sẵn (ví dụ: hàng năm, hàng tháng, hàng tuần, thậm chí từng giây) — dòng token liên tục chảy trên blockchain, không khóa vốn, việc chuyển tiền sẽ diễn ra vô hạn trừ khi bị hủy hoặc tài khoản người gửi cạn tiền, và tốc độ dòng tiền có thể thay đổi bất cứ lúc nào.
Giờ đây sau khi đã thảo luận về quản lý tài chính đa chữ ký, tự động hóa lương thưởng và thanh toán theo dòng, cũng như các công cụ thực hiện các thao tác này, chúng ta hãy cùng bàn về giao thức Zebec. Zebec là một nền tảng quản lý tài chính DAO toàn diện, bao gồm tất cả các chức năng kể trên. Zebec tập hợp ưu điểm của các công cụ này, cho phép các DAO trên chuỗi Solana thực hiện mọi thao tác tài chính trên một giao thức duy nhất. Hơn nữa, Zebec có thể trực tiếp nạp/rút bằng tiền pháp định, giảm thiểu sự phiền toái khi phải chuyển đổi tiền tệ liên tục.
So với các sản phẩm khác, Zebec có lợi thế lớn về chức năng, nhưng tôi tin rằng theo thời gian, các nền tảng khác cũng sẽ áp dụng khái niệm tương tự để mở rộng chức năng và dịch vụ của họ.
Đóng góp/Công nhận
Ngoài lợi ích tài chính cho người đóng góp, chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc công nhận đóng góp từ các thành viên DAO khác nhau. Cảm giác được công nhận nội bộ trong DAO có tác dụng phi thường trong việc đoàn kết cộng đồng và khuyến khích các thành viên khác cống hiến nhiều hơn. Trong phần này, chúng ta sẽ xem xét các nền tảng quản lý nhiệm vụ/công nhận người đóng góp như DeWork và CharmVerse.
Dework là một nền tảng quản lý dự án gốc Web3. Nó bao gồm thanh toán bằng token, xác thực và thưởng cho công việc hoàn thành. Trên nền tảng này, DAO có thể xác định rõ lộ trình dự án và các nhiệm vụ cần hoàn thành. DAO cũng có thể cung cấp ngữ cảnh cho các kế hoạch đang diễn ra và thu hút người đóng góp mới. Đồng thời, DAO có thể lọc hồ sơ ứng viên theo nhiều nhiệm vụ khác nhau và chọn cá nhân/nhóm phù hợp nhất. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, phần thưởng có thể được trao cho người đóng góp dưới dạng token trên chuỗi. Ngoài lợi ích tài chính, mọi nhiệm vụ hoàn thành của người đóng góp sẽ được lưu trong hồ sơ cá nhân trên chuỗi, họ có thể dùng để viết sơ yếu lý lịch, giúp người khác hiểu được công việc họ đã làm cho DAO.
Tương tự Dework, Charmverse là một nền tảng vận hành luồng công việc Web3, bao gồm danh sách nhiệm vụ, thưởng, tài liệu và bỏ phiếu. Nhóm có thể tạo nhóm giới hạn quyền truy cập bằng token/NFT cho holder, hoặc sử dụng giao thức Moloch DAO để mời thành viên. CharmVerse còn cung cấp các công cụ quản trị cho DAO, hướng dẫn họ hoàn thành liền mạch các giai đoạn trong quy trình đề xuất cộng đồng — từ giai đoạn ban đầu soạn thảo đề xuất đến thảo luận cộng đồng và bỏ phiếu.
Giao diện Dework khiến tôi liên tưởng đến sự kết hợp giữa các công cụ Web2 cho DAO, Discord và Notion. Nó thân thiện với cả người phụ trách dự án và người đóng góp. Điều tôi đặc biệt thích là người đóng góp có thể nhận huy hiệu thành tựu theo đóng góp của họ. Cả CharmVerse và Dework đều đề cao việc công nhận giá trị của người đóng góp DAO thông qua huy hiệu "Bằng chứng công việc" (POAP). Người đóng góp cũng có thể dễ dàng tạo danh tính chuyên nghiệp trên chuỗi, đặc biệt trong không gian DAO, nơi họ nổi bật và người khác có thể dễ dàng nhận ra thành tích của họ.
DAOU cũng là một dự án mới thú vị, chuyển đổi dữ liệu hoạt động trong DAO thành dữ liệu xác minh được trên chuỗi thông qua Soulbound Tokens (SBT) và Social Oracle. Gần đây họ giành giải đồng tại cuộc thi hackathon ETH Shanghai. Bằng cách tận dụng "Social Oracle" để khuyến khích các thành viên DAO xác minh dữ liệu do thành viên khác tạo ra, từ đó nâng cao độ tin cậy của dữ liệu. Họ sẽ chấm điểm từng thành viên dựa trên hoạt động xã hội, mức độ tham gia và tổng thể đóng góp, trao cho họ uy tín trong DAO; uy tín này có thể dùng cho các chức năng DAO như airdrop định hướng, whitelist, v.v. Khái niệm này rất thú vị, vì nó giống như một bộ tổng hợp xã hội, giúp DAO phát hiện các thành viên và người đóng góp chủ chốt. Về nguyên tắc, không thể phân biệt giữa hoạt động xã hội chất lượng cao và số lượng thông tin, ví dụ như người gửi spam "GM" mỗi giờ trên Discord và người thường xuyên đóng góp nội dung chất lượng cao.
Quản trị/ Bỏ phiếu DAO
Quy trình quản trị và bỏ phiếu DAO là một điểm then chốt khác khi DAO đưa ra quyết định.
Ban đầu, token và cổ phiếu là hình thức quyền biểu quyết chủ yếu.
Sau đó, nhiều kỹ thuật bỏ phiếu DAO hơn xuất hiện nhằm đảm bảo việc bỏ phiếu và quản trị vẫn được phân tán và khuyến khích nhiều thành viên cộng đồng tham gia ra quyết định hơn. Snapshot, Commonwealth và Tally là những đại diện tiêu biểu cho công cụ quản trị và bỏ phiếu DAO, được sử dụng rộng rãi trong các DAO hoạt động tích cực.
Snapshot là một client quản trị đa chuỗi bên ngoài chuỗi, không mất phí gas, nổi bật với kết quả dễ xác minh và khó tranh cãi. Trong việc tính toán quyền biểu quyết, nó có độ linh hoạt nhất định. Snapshot hỗ trợ nhiều phương pháp bỏ phiếu, đáp ứng nhu cầu của các tổ chức khác nhau. Việc tạo đề xuất và bỏ phiếu trên Snapshot rất đơn giản vì quá trình diễn ra bên ngoài chuỗi, do đó không cần bất kỳ phí gas nào.
Từ góc nhìn của chủ sở hữu và thành viên DAO, Snapshot là nền tảng thân thiện với người dùng. Quá trình tạo không gian chỉ mất chưa đến 5 phút, do đó chủ sở hữu DAO có thể nhanh chóng và dễ dàng xây dựng mô hình quản trị của mình. Trong việc bỏ phiếu, thành viên có thể viết đề xuất trên Snapshot, thiết lập ngày bắt đầu và kết thúc, rồi đăng bỏ phiếu. Người khởi xướng bỏ phiếu còn có thể chọn phương pháp bỏ phiếu như bỏ phiếu đơn, bỏ phiếu chấp thuận, bỏ phiếu bốn lựa chọn, v.v., để phù hợp với các tình huống khác nhau mà DAO có thể gặp phải.
Tổng quan tạo Không gian trên Snapshot
Các thành viên DAO cũng có thể tìm kiếm DAO yêu thích, tham gia và tham gia vào bất kỳ quy trình bỏ phiếu nào họ đủ điều kiện. Hiện đã có hơn 10.000 DAO từ các blockchain khác nhau tham gia Snapshot, trong đó có cả những DAO lớn như Uniswap, Aave và ENS.
Bảng điều khiển Spaces trên Snapshot
Tally.xyz cũng là một nền tảng quản trị DAO, hoạt động tương tự Snapshot với cơ chế bỏ phiếu bên ngoài chuỗi. Điểm thú vị của Tally là "hợp đồng quản trị viên" — một hợp đồng thông minh mã nguồn mở, cho phép holder token quản lý DAO thông qua bỏ phiếu trên chuỗi. Hợp đồng quản trị viên xử lý các đề xuất DAO: theo dõi tiến độ đề xuất, tính toán số phiếu để xem liệu chúng có được phê duyệt hay không. Nếu một đề xuất được phê duyệt, quản trị viên sẽ thực thi đề xuất trên chuỗi. Các đề xuất trên chuỗi có thể thực hiện mọi thứ, như chuyển tiền từ kho bạc, thay đổi tham số giao thức DeFi, thay đổi quyền hạn của sub-DAO, đúc NFT, hoặc thay đổi các quy tắc do quản trị viên đặt ra.
Quy trình Hợp đồng Quản trị viên của Tally
Lợi ích lớn nhất của mô hình quản trị viên là DAO đưa ra mọi quyết định trên chuỗi. Vì hợp đồng thông minh thực hiện mọi việc trên chuỗi, cử tri không cần tin tưởng bên thứ ba để tính phiếu hoặc thực hiện giao dịch. DAO có thể tương tác với quản trị viên qua giao diện ứng dụng họ chọn, vì ai cũng có thể gọi hợp đồng thông minh.
Tôi tin khái niệm quản trị viên này đã tồn tại; nếu chưa, thì đây cũng sẽ là bước đi logic tiếp theo. Phương pháp phi tập trung và tự chủ này có thể tránh được sự thao túng trong bóng tối trong DAO, đạt được sự minh bạch tuyệt đối trong toàn bộ quy trình, dù ban đầu có thể chịu rủi ro từ hợp đồng thông minh.
Sự xuất hiện của cơ sở hạ tầng DAO
So với các khía cạnh khác của Web3, lĩnh vực công cụ DAO vẫn còn ít người tham gia và lạc hậu. Để vận hành phần lớn hoạt động, các DAO hiện tại chủ yếu dựa vào các nền tảng truyền thống như Discord, Twitter, và một vài công cụ Web3 như Gnosis (cho đa chữ ký) và Snapshot (cho bỏ phiếu). Các công cụ DAO Web3 chưa mang lại giá trị đủ thuyết phục để khiến các DAO lớn thay đổi quy trình hiện tại của họ.
Lĩnh vực công cụ DAO khá phân mảnh, với các đề xuất tập trung vào các vấn đề và trường hợp sử dụng cụ thể. Theo tôi, sự thiếu gắn kết và tính tổ hợp rõ ràng giữa các dự án là một trong những lý do chính khiến các kế hoạch công cụ DAO chưa được tận dụng đầy đủ. Tất nhiên, dù mọi nỗ lực này đều có lợi cho DAO, nhưng việc thực thi thực tế có thể được cải thiện thêm không?
Chúng tôi tin rằng khi số lượng và chất lượng DAO tăng theo cấp số nhân, người sáng lập và thành viên DAO sẽ cần thêm nhiều cơ chế quản lý, mở rộng và đóng góp. Do đó, nhu cầu cấp thiết về các ứng dụng công cụ DAO phức tạp hơn sẽ xuất hiện, thúc đẩy sự trỗi dậy của thế hệ công cụ DAO tiếp theo.
Dù chúng tôi tin rằng về lâu dài các dự án công cụ DAO sẽ thành công, nhưng chúng tôi ủng hộ sự thay đổi về định hướng — từ việc tạo ra công cụ DAO tuyệt vời tiếp theo sang xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho mọi DAO. Tiếp theo sẽ thảo luận một số điểm then chốt, giúp mở rộng lĩnh vực công cụ DAO và biến nó thành hình mẫu cho doanh nghiệp tương lai; cũng như lý do tại sao chúng tôi nói cần xây dựng cơ sở hạ tầng chứ không phải công cụ.
Chúng ta vẫn cần những loại công cụ nào?
Nhìn chung, so với các lĩnh vực khác, một số lĩnh vực vấn đề có công cụ tốt hơn và chức năng toàn diện hơn. Ví dụ, trong quản lý tài chính, các dự án như Gnosis Safe, Multis và các nền tảng quản lý tài chính đa chữ ký khác cũng như nền tảng dòng thanh toán có thể quản lý tài sản DAO hiệu quả. Tương tự, các ứng dụng như Snapshot, Tally và Commonwealth cũng giải quyết hiệu quả vấn đề bỏ phiếu và quản trị DAO, dù không hoàn toàn.
Ví dụ, trong lĩnh vực nền tảng tham gia cộng đồng và thảo luận DAO, rõ ràng cần thêm nhiều đổi mới. Hiện tại, phần lớn DAO thực hiện các hoạt động này trên các ứng dụng Web2 (như Discord, Telegram, thậm chí Slack). Chúng ta vẫn chưa thấy bất kỳ hệ thống Web3 nào đáp ứng tiêu chuẩn cơ bản này cho DAO. Nếu có một giải pháp Web3 nhằm quản lý, tham gia và thưởng cho cộng đồng DAO, và vượt trội hơn các sản phẩm Web2 tương tự, thì đó sẽ là điều tuyệt vời. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng không cần thiết phải thiết kế giải pháp thay thế cho discord/telegram, vì "vật không hỏng thì đừng sửa".
Chúng tôi đang tìm kiếm một trung tâm DAO độc lập với chuỗi, nơi DAO có thể thực hiện mọi thứ từ phân tích bỏ phiếu trên chuỗi đến giao tiếp cộng đồng bên ngoài chuỗi. Không phải chúng tôi cần một giải pháp "một kích thước phù hợp với tất cả", mà cần một giải pháp có thể tích hợp và phối hợp giữa các công cụ DAO khác nhau. Hãy tưởng tượng: một quy trình onboarding DAO Aragon mô-đun hơn, một giải pháp phù hợp với cả chuyên gia Web3, người mới bắt đầu và người sáng tạo đang khám phá lĩnh vực. Nếu có thể thống nhất tất cả các nguồn lực này và cho phép DAO xây dựng nền tảng riêng như xếp khối Lego, thì thật tuyệt vời.
Từ công cụ DAO đến cơ sở hạ tầng DAO
Dựa trên nghiên cứu và kết quả thử nghiệm từ tất cả các dự án khác nhau này, chúng tôi đã tổng hợp một số nhận định và ý tưởng cho cơ sở hạ tầng DAO trong tương lai.
DAO nên ưu tiên thiết kế mô-đun, linh hoạt, thích nghi và mã nguồn mở ở mức tối đa có thể, để có thể tích hợp như khối Lego vào ngăn xếp công cụ DAO hiện có. Chúng tôi mong muốn DAO có thể nâng cấp mô-đun, giống như máy tính, không cần thay cả hệ thống. Điều chúng tôi muốn thấy là việc xây dựng cơ sở hạ tầng DAO, chứ không chỉ là công cụ.
Không cần giải pháp bao quát hay phổ quát: DAO phải tự khám phá quy trình và khung làm việc cùng thành viên, đồng thời học hỏi từ các DAO và tổ chức khác. Chúng tôi cho rằng mỗi cộng đồng đều có nhu cầu cơ sở hạ tầng riêng biệt, do đó cần các giải pháp tùy chỉnh linh hoạt.
Cộng đồng nên là vô hạn và có thể di chuyển tập thể. Ví dụ, hội nghề nghiệp hoàn toàn ngược lại với nền tảng tích hợp. Mục tiêu của chúng tôi là tạo sự tương tác giữa mọi nền tảng cộng đồng, để chia sẻ, hợp tác và tương tác.
Thông qua chu kỳ phát triển và sử dụng công cụ, các công cụ DAO sẽ luôn phát triển cùng DAO và khuôn khổ DAO; khi có khoảng trống giữa các công cụ, con người sẽ phát triển thêm công cụ mới. Vì lý do này, OFR đang tìm kiếm những người đang nỗ lực theo hướng này. Nếu bạn biết dự án nào phù hợp, hãy nhắn trực tiếp trên Twitter hoặc gửi email cho chúng tôi.
Vì tương lai của DAO, cạn ly!
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Old Fashion Research
