Tiền mã hóa và kinh tế học token định hình hành vi người tiêu dùng như thế nào?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tiền mã hóa và kinh tế học token định hình hành vi người tiêu dùng như thế nào?
Xu hướng hành vi của người tiêu dùng có thể thay đổi trong chớp mắt, cũng có thể cần hàng chục năm nỗ lực mới chuyển hướng được.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Mason Nystrom
Biên dịch: TechFlow
Xu hướng hành vi của người tiêu dùng có thể thay đổi trong chớp mắt, hoặc cũng có thể mất hàng thập kỷ mới xoay chuyển được.
Chẳng hạn như quan điểm về làm việc từ xa gần như ngay lập tức chuyển từ “một lựa chọn tốt” thành nhu cầu thiết yếu trong hoạt động kinh doanh bình thường.
Tuy nhiên, phong trào ăn chay tương đối ít người biết đến kể từ đầu thế kỷ này đã mất gần hai thập kỷ để ảnh hưởng đến hàng ngàn người ở Mỹ. Sự thay đổi lớn về hành vi người tiêu dùng thường được thúc đẩy bởi công nghệ mới, xu hướng vĩ mô hoặc các sự kiện toàn cầu.
Trong suốt thế kỷ 21, tác nhân chính thúc đẩy hành vi người tiêu dùng mới là những trải nghiệm xã hội do công nghệ mới mang lại: internet, điện thoại di động, mạng xã hội và blockchain.
Trong số đó, blockchain vừa là một đột phá công nghệ, vừa là một cuộc cách mạng xã hội, và ngày nay Web3 đã tạo ra một môi trường màu mỡ.
Trên mảnh đất màu mỡ này, công nghệ blockchain sẽ tiếp tục nuôi dưỡng những hành vi tiêu dùng mới.
Token cung cấp một cơ chế để định hình cách người dùng hành xử trong mạng lưới, mở ra phương pháp thú vị để dự đoán và thiết kế các hành vi tiêu dùng mới. Các doanh nhân, nhà phát triển và người sáng tạo sẽ sử dụng token để mở rộng các hành vi hiện có, đồng thời cố ý hay vô tình tạo ra các chuẩn mực tiêu dùng mới.
Mô phỏng VS Hành vi người tiêu dùng mới nổi
Trong thiết kế sản phẩm, thiết kế mô phỏng là quá trình làm cho vật thể hiện tại tham chiếu tới vật thể tương ứng ngoài đời thực — ví dụ, khi chụp ảnh trên điện thoại, bạn chọn biểu tượng máy ảnh.
Tương tự, hành vi mô phỏng đề cập đến các hoạt động người dùng giống với hành vi tiêu dùng hiện tại — nó chỉ thay đổi hình thức tiêu dùng hoặc nhận thức, nhưng không thay đổi cả hai cùng lúc.
Ngược lại, “hành vi mới nổi” là khái niệm gần nhất với hành vi tiêu dùng mới, kết hợp cả sự thay đổi về hình thức tiêu dùng và nhận thức của người tiêu dùng. Mặc dù mọi thay đổi hành vi tiêu dùng đều có các tác nhân khác nhau, nhưng sự thay đổi về hình thức và nhận thức tiêu dùng thường được thúc đẩy bởi công nghệ mới.
Sự xuất hiện của mạng xã hội, dù là Facebook hay Reddit, đơn thuần chỉ biến đổi các hành vi tiêu dùng hiện có như nhắn tin trên điện thoại gập thành trò chuyện riêng tư, bình luận và diễn đàn công cộng. Hành vi người tiêu dùng thực sự đã thay đổi nhưng vẫn giữ nguyên hình thức tiêu dùng cơ bản.
Ngược lại, công nghệ mới, xu hướng vĩ mô hoặc sự kiện thay đổi quan điểm người tiêu dùng hoặc cách mọi người tương tác với nhau. Uber và Airbnb đã tạo ra thị trường, tận dụng các động lực kinh tế và xã hội để thương mại hóa sự tin tưởng (nếu bạn nói dối hoặc hành xử xấu, chúng tôi sẽ loại bạn khỏi nền tảng).
Tuy nhiên, những công nghệ mang tính cải cách nhất thường vừa thay đổi hình thức tiêu dùng cơ bản, vừa thay đổi nhận thức người tiêu dùng.
Ví dụ, ngành hàng không đã thay đổi hoàn toàn hình thức trước đây — từ ô tô và tàu hỏa sang máy bay, nhưng ngành này cũng cần khiến con người tin rằng bay ít nhất an toàn như lái xe.
Internet chuyển đổi hình thức tiêu dùng từ vật lý sang kỹ thuật số, và đòi hỏi sự thay đổi sâu sắc hơn trong nhận thức người tiêu dùng — coi các cộng đồng và mối quan hệ trực tuyến là có giá trị. Những thay đổi kịch tính nhất sẽ sinh ra các hành vi mới.
Thay đổi hình thức tiêu dùng
Hành vi người tiêu dùng mô phỏng nhất là thay đổi hình thức tiêu dùng. Giao tiếp bằng văn bản luôn là một hành vi tiêu dùng hiện tại, và hình thức này liên tục thay đổi theo sự phát triển công nghệ. Internet thúc đẩy sự ra đời của blog, sau đó dần trở thành “microblogging” thông qua mạng xã hội như Twitter.
Thay đổi nhận thức người tiêu dùng
Nhận thức người tiêu dùng có thể thay đổi dần dần hoặc ngay lập tức. Ngoài họp từ xa, xu hướng toàn cầu về tiến bộ công nghệ còn thay đổi quan điểm về khám chữa bệnh từ xa và nhiều dịch vụ từng phải gặp mặt khác.
Thông thường, nhận thức người tiêu dùng thay đổi trước tiên ở nhóm nhỏ, rồi theo thời gian lan tỏa thành chủ lưu.
Mỗi mạng xã hội bắt đầu với một yếu tố chân thực, đóng vai trò xúc tác tăng trưởng. BeReal là ví dụ mới nhất. Facebook từng độc đáo và chân thực trong số bạn học đại học của bạn. Snapchat có ít bộ lọc hơn Instagram. Tuy nhiên, tính chân thực cuối cùng sẽ phai nhạt khi áp dụng quy mô lớn (và quảng cáo quy mô lớn).
Hành vi người tiêu dùng mới nổi (sự thay đổi về hình thức + nhận thức)
Hành vi tiêu dùng mới nổi yêu cầu sự thay đổi cả về hình thức lẫn nhận thức tiêu dùng.
Blockchain thúc đẩy sự ra đời của NFT, vừa tạo điều kiện thay đổi hình thức tiêu dùng (từ ảnh kỹ thuật số sang blockchain), vừa thúc đẩy thay đổi nhận thức người tiêu dùng — các đối tượng kỹ thuật số có thể sở hữu và có giá trị.
Tương tự Airbnb, Ethereum thay đổi nhận thức người tiêu dùng bằng cách thương mại hóa sự tin tưởng và chuyển đổi định dạng giao dịch tài chính từ ứng dụng Web2 sang giao thức Web3. Sự kết hợp thay đổi về hình thức và nhận thức này dẫn đến việc DeFi được áp dụng rộng rãi hơn — các ứng dụng và giao thức tài chính phi tin cậy.
Tận dụng tối đa token và các hành vi người tiêu dùng tiền mã hóa mới
Mặc dù không phải tất cả các hành vi người tiêu dùng mới đều có thể dự đoán được, nhưng token là một hình thức tiêu dùng mới, cho phép các công ty hoặc giao thức thiết kế hành vi con người.
Bằng cách phân tích hành vi người tiêu dùng theo hướng mô phỏng và mới nổi, chúng ta có thể hình dung cách người tiêu dùng có thể hành xử trong tương lai. Hãy xem xét ba hành vi tiềm năng dưới đây trong lĩnh vực tiền mã hóa:
Giao tiếp và mạng xã hội
-
Hành vi mô phỏng: Truyền tin W2W (ví đến ví) — cá nhân kết nối với nhau qua ví trên các nền tảng như OpenSea hoặc Magic Eden.
-
Hành vi mới nổi: Mạng xã hội Web3 — sơ đồ mạng xã hội mở có nghĩa người theo dõi có thể gắn bó với người được theo dõi (điều này thay đổi cách chúng ta tương tác với người sáng tạo như thế nào?), nội dung có thể được đăng dưới dạng NFT (người tiêu dùng có coi nó là có giá trị không?)
Cơ sở hạ tầng vật lý
-
Hành vi mô phỏng: Nova Labs — cơ sở hạ tầng vật lý có thể được xây dựng và thiết kế bởi các công ty tư nhân (ví dụ, xây dựng blockchain Helium và thợ đào).
-
Hành vi mới nổi: Helium — việc mở khóa blockchain có nghĩa là khả năng phối hợp hành vi kinh tế - xã hội. Helium khởi xướng một mô hình kinh doanh mà người tiêu dùng được thưởng khi phân bổ vốn (mua hotspot) và thực hiện công việc (xây dựng và vận hành hotspot). Điều này đã sinh ra nhiều dự án lặp lại mô hình Helium với các trường hợp sử dụng mới. DIMO (dữ liệu xe cộ), Hivemapper (dữ liệu vị trí), Pollen (5G), Helium (5G), v.v.
Phân phối token
-
Hành vi mô phỏng: Thưởng token — nhận phần thưởng bằng token thay vì giới thiệu, giảm giá hoặc hoàn tiền mặt.
-
Hành vi mới nổi: Airdrop hồi tố — airdrop của Uniswap đã mở ra mô hình airdrop hồi tố, theo đó các giao thức cảm thấy có nghĩa vụ thưởng cho cộng đồng của họ, và người tiêu dùng giờ đây cũng sẵn sàng sử dụng sản phẩm mới sớm hơn.
Airdrop là một ví dụ thú vị minh họa cách các thử nghiệm phân phối token có thể kích hoạt các hành vi tiêu dùng mới theo thời gian. Mô hình này đã được lặp lại ở Hop Protocol (chống Sybil) và airdrop Optimism (thưởng dựa trên tiêu chí hoàn thiện hơn).
Rõ ràng, token mở ra không gian thiết kế vượt xa tiếp thị phân phối và tăng trưởng. Khi chúng ta thay đổi tư duy và xem token như một sản phẩm, chúng ta mở ra cánh cửa dẫn đến các hành vi tiềm năng của người tiêu dùng. Nghĩa là, "Các loại token mới — phân phối, chức năng và động lực — định hình hành vi người tiêu dùng như thế nào?"
Dù không thể dự đoán hoàn toàn các hành vi xã hội mới, nhưng chúng thường bị thúc đẩy bởi các mô hình kinh doanh mới, công nghệ mới hoặc các sự kiện và xu hướng vĩ mô. Các mạng tiền mã hóa và token cho phép chúng ta nhìn thấy tương lai của hành vi con người theo hướng mô phỏng và mới nổi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
