Phân tích NFT chủ đề phụ nữ: Phân tâm học, ánh nhìn và hướng dẫn thị trường tương lai
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phân tích NFT chủ đề phụ nữ: Phân tâm học, ánh nhìn và hướng dẫn thị trường tương lai
Việc tôi mang thân phận nam giới có khiến cho việc viết về phụ nữ của tôi vốn dĩ đã mang một thiên hướng định kiến nào đó hay không?
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Mingzin
Chỉnh sửa: Vương Hàm Vũ
Khi bắt đầu viết bài này, tôi từng trăn trở với một vấn đề nan giải khiến việc hành văn trở nên khó khăn: Danh tính nam giới có khiến tôi khi viết về phụ nữ bẩm sinh mang theo định kiến lập trường nào đó hay không? Đây có lẽ là câu hỏi mà bất kỳ ai muốn bàn luận về vấn đề danh tính đều phải đối mặt. Sau này tôi nhận ra, thực ra lập trường của tác giả không tồn tại khái niệm đạt chuẩn hay không, bởi bản thân việc viết lách vốn dĩ là một cuộc thăm dò từ bên ngoài sự việc, là một phán đoán chưa đi đến hồi kết. Vì vậy, trước khi triển khai chủ đề, tôi mong độc giả của bài viết này hãy tiếp cận nó với tư duy phản biện, cùng tôi trải nghiệm nỗi ưu tư của một kẻ đứng ngoài cuộc; đồng thời trong quá trình suy ngẫm về chủ đề gây tranh cãi này, hy vọng mọi người luôn cảnh giác trước lập trường nam giới, cố gắng mở rộng góc nhìn để khám phá đa nghĩa của sự vật.
Trước hết, có lẽ cần chỉ ra một thực tế như sau: Dù là ngành công nghiệp công nghệ truyền thống hay lĩnh vực tiền mã hóa mới nổi, nhóm phụ nữ ở vị trí phụ thuộc (subordinate) trong xã hội luôn thiếu vắng đại diện rõ ràng. Nhà báo thương mại Sohini Bagchi từng chỉ ra rằng nghiên cứu từ BitMEX cho thấy trên toàn cầu, phụ nữ chỉ chiếm khoảng 5% nhà đầu tư tiền mã hóa, trong khi con số này ở nhóm nhà đầu tư cổ phiếu truyền thống là khoảng 24%. Theo Báo cáo tình hình tiền mã hóa Mỹ năm 2021, mặc dù mục tiêu ban đầu khi phát minh Bitcoin và các loại tiền mã hóa khác là thúc đẩy công bằng tài chính, nhưng đến nay 75% chủ sở hữu tiền mã hóa vẫn là nam giới. Về tỷ lệ dữ liệu, sự "vắng mặt" về mặt ngôn thuyết của phụ nữ rõ ràng phơi bày hiện trạng ngành bị nam giới lãnh đạo, chi phối. Không thể phủ nhận, nếu khảo sát kỹ hơn ta cũng dễ dàng phát hiện vấn đề bất công giới tính, áp chế tiếng nói phụ nữ trong nhiều ngành nghề khác; thế nhưng trong thị trường NFT – lĩnh vực nóng bỏng gần đây của tiền mã hóa, ta dường như thấy được khả năng phụ nữ giành lại quyền đại diện thông qua nghệ thuật.
Năm 2021, văn hóa NFT PFP lan tỏa mạnh mẽ trên toàn cầu đã tạo ra hiệu ứng hình ảnh hấp dẫn và gắn kết, giá trị sở hữu cá nhân độc nhất và tính chất ảo hóa kỹ thuật số của chúng cho thấy tiềm năng tái cấu trúc vị thế ngôn thuyết trung tâm. Trái lại, chính tình trạng "mất tiếng nói" của phụ nữ trong lĩnh vực tiền mã hóa lại tạo nên bối cảnh thực tế để xây dựng nghệ thuật mã hóa đề tài nữ giới trên thị trường NFT. Do đó, hàng loạt nhà đầu tư nữ, các dự án và đông đảo nghệ sĩ nữ đổ xô vào thế giới mã hóa, cùng nhau kiến tạo nên mảnh đất màu mỡ cho nghệ thuật mã hóa đề tài nữ. Đợt sóng này còn thu hút thêm nhiều tác giả với các danh tính khác nhau gia nhập lĩnh vực mã hóa, nhất thời trăm chiều tranh tụ, khí thế hùng tráng.
Về lập trường và giá trị, hiện nay các NFT PFP đề tài nữ có thể chia thành hai loại: một là NFT PFP nữ quyền, hai là NFT PFP dành cho phụ nữ đích thực. Việc phân loại tưởng chừng mâu thuẫn này là do NFT PFP nữ quyền hiện đang tiến gần tới dòng chính của thị trường NFT, điều này không tránh khỏi việc giá trị ảnh hưởng của nó bị nghi ngờ từ những nhóm có lập trường chính trị trái ngược. Hệ quả phụ thuộc chính trị đối với nữ quyền thường hại nhiều hơn lợi, và tôi kiên quyết cho rằng chỉ khi thực hành phi biểu tượng mới có thể tìm ra con đường thực tế phi tập trung trong bối cảnh Web3.0, mới có thể tiến tới NFT PFP dành cho phụ nữ đích thực. Vì vậy, trọng tâm bài viết này nằm ở việc luận giải mối ẩn họa tiềm tàng trong các dự án NFT nữ quyền hiện nay dưới ba phương diện: lý luận điện ảnh phân tâm học, cái nhìn của phụ nữ và xu hướng thẩm mỹ thị trường, nhằm trả lời câu hỏi trong thời đại Web3.0 chúng ta thực sự cần loại dự án NFT nữ giới nào.
Nếu series Azuki xây dựng một hình thái tưởng tượng hậu dân tộc từ văn hóa hoạt hình Nhật Bản, còn mfers diễn tả triệu chứng tư tưởng thời hậu hiện đại toàn cầu, thì sự xuất hiện của các series NFT nữ quyền có thể truy nguyên nguồn gốc (xuất phát từ thế giới thực) lúc này lại đóng vai trò như sự tự phản chiếu hình ảnh phụ nữ. Dưới tác động của các mạch kể chuyện như “trao quyền cho phụ nữ” (women’s empowerment) và hệ thống biểu tượng văn hóa chồng chất, sự tự phản chiếu này khiến các NFT PFP nữ quyền dệt nên một giấc mộng tưởng cách mạng đầy hào nhoáng. Nếu dùng lý luận phân tâm học về máy điện ảnh (cinematic apparatus) để phân tích, thì đây đúng là thỏa mãn điều kiện cơ bản để thiết lập quan hệ giữa văn bản và chủ thể khán giả.
Ví dụ điển hình, các series WoW, The Crypto Chick và Boss Beauties – hiện đang được phe chủ lưu các dự án NFT đề tài nữ ca ngợi – mô hình nhân vật nữ và mạch kể chuyện tương ứng của chúng đều tràn ngập sáo ngữ, sự mất mát cảm giác mới mẻ xét cho cùng chẳng qua là phục tùng tính đúng đắn chính trị, khiến những câu chuyện tưởng chừng truyền cảm hứng này rốt cuộc trở thành "mật mã làm giàu" đáng cười. Những ký hiệu quyến rũ mang hơi thở tư bản tràn ngập khắp nơi biến các tác phẩm NFT PFP nữ quyền này thành hàng hóa lung linh tô điểm cho nhu cầu tiêu dùng, thậm chí lợi dụng tiêu dùng để bóc lột tiếng nói vốn đã yếu thế của phụ nữ. Viễn cảnh thay đổi xã hội mà câu chuyện nữ quyền đưa ra thực ra giống như lâu đài trên không, hư vô mờ ảo.
Giáo sư Nhan Cảnh Quyên chỉ ra rằng trong xã hội tiêu dùng, nam giới cũng như phụ nữ, đều có thể trở thành đối tượng bị nhìn ngắm. Rõ ràng, khi xảy ra xu hướng thị trường phải đáp ứng nhu cầu của nhóm tiêu dùng chủ đạo là phụ nữ, nam giới tất yếu trở thành khách thể bị nhìn. Trong lịch sử "cái nhìn nam giới", thường mô phỏng ra một hình mẫu phụ nữ lý tưởng, nam giới phóng chiếu dục vọng bản thân lên hình ảnh phụ nữ trước mắt, từ đó thuộc tính hàng hóa của phụ nữ phục vụ cho cái nhìn nam giới. Sự xuất hiện của "cái nhìn phụ nữ" cũng không khác biệt, phía sau vẫn là sự thao túng âm thầm của tư bản. Tư bản lấy kích thích tiêu dùng của phụ nữ làm mục đích cốt lõi, “biến nam giới thành vật phẩm do xã hội tiêu dùng sản xuất ra, thành hàng hóa ký hiệu phù hợp với thẩm mỹ tiêu dùng của phụ nữ”.
Trên thị trường NFT hiện nay, NFT PFP nữ quyền thực hành chính là kiểu "cái nhìn phụ nữ" trong bối cảnh chủ nghĩa tiêu dùng, tự khoác lên mình lớp vỏ bề ngoài hấp dẫn và tuyên ngôn kêu gọi nhận dạng giá trị, nhưng bên trong lõi chỉ đơn thuần thay thế phụ nữ bị nhìn bằng nam giới bị nhìn. Tuyên ngôn tự thân của NFT PFP nữ quyền hoàn hảo thoả mãn tiềm thức dục vọng của những người khao khát cải biến vận mệnh phụ nữ; trong tưởng tượng của họ, người phụ nữ ở vị trí phụ thuộc, cấp thiết cần được cứu rỗi chính là nhân vật chính chờ khai phá, còn NFT PFP nữ quyền cho họ thấy một khả năng rực rỡ để trao vị thế lý tưởng.
Theo lý luận phân tâm học, nhà lý luận điện ảnh Jean-Louis Baudry cho rằng máy điện ảnh xây dựng chủ thể khán giả theo ba cách:
-
Cơ chế thoái lui (regression);
-
Nhận dạng sơ cấp (primary identification);
-
Ẩn giấu các “dấu hiệu rõ ràng” ghi nhận danh tính tác giả phim (the concealment of those ‘marks of enunciation’ that stamp the film with authorship).
1. Cơ chế thoái lui
Cơ chế thoái lui ám chỉ việc điện ảnh như một cỗ máy mơ mộng kích hoạt một bối cảnh quan sát tổng thể, khiến khán giả trải nghiệm cảm giác như trở về tử cung, mức độ trí tuệ suy giảm khiến dục vọng vô thức được kích hoạt đầy đủ; điện ảnh cố gắng đưa khán giả trở về thời điểm trước khi hình thành “cái tôi” (ego), tức trạng thái sớm của phát triển tinh thần khi “tôi” và người khác, nội tại và ngoại tại chưa phân biệt. Khi các nhà đầu tư nữ chưa tìm được NFT PFP nào có thể đánh dấu danh tính Web3.0 của mình, có thể nói “cái tôi” trên không gian mạng của họ vẫn chưa hình thành, trạng thái hỗn loạn chủ thể này giống như thoái lui về trạng thái trẻ sơ sinh chưa trải qua giai đoạn soi gương, không thể xác định ranh giới thực sự giữa bản thân và thế giới.
Nhà lý luận điện ảnh Pháp Christian Metz chỉ ra rằng lý luận điện ảnh phân tâm học phân biệt chủ thể khán giả điện ảnh với con người chủ thể trong thế giới khách quan thực tế; chủ thể khán giả điện ảnh cần thiết lập và biểu đạt thông qua cơ chế vận hành vô thức. Lý luận điện ảnh phân tâm học cho rằng vị trí chủ thể của khán giả điện ảnh bị chính cỗ máy điện ảnh kiến tạo, cỗ máy này không xây dựng chủ thể hiện thực khách quan, mà kích hoạt một vị trí chủ thể trong giấc mộng vô thức, từ đó được chiếm giữ và hình thành bởi khán giả điện ảnh. Vì vậy, theo lý luận điện ảnh phân tâm học, khán giả (chủ thể) vừa là một “không gian” có tính “sản xuất” (productive – sản sinh ảo tưởng), đồng thời cũng là “không gian” mang tính “trống rỗng” (empty – có thể bị chiếm giữ).
Áp dụng lý luận điện ảnh phân tâm học để khảo sát văn hóa NFT PFP nữ quyền, ta phát hiện cơ chế vận hành của nó thực chất đồng cấu với cỗ máy điện ảnh. Trong bối cảnh Web3.0, có lẽ ai cũng cần PFP (hình đại diện) để tạo cầu nối với thế giới ảo, nhóm phụ nữ vốn lâu nay mất tiếng nói càng cần sự kết nối này. Việc NFT nữ quyền đồng hóa phụ nữ tương tự như điện ảnh đồng hóa chủ thể khán giả, chúng kiến tạo câu chuyện đẹp đẽ đặt phụ nữ vào giấc mộng vô thức. Các nhà đầu tư nữ vì thế trở thành một dạng tồn tại như chiếc bình rỗng mang theo “không gian”, trong khẩu hiệu NFT PFP nữ quyền chứa đựng những mạch kể tinh vi phổ biến như “trao quyền cho phụ nữ” và “giọng nói của phụ nữ”, về mô hình cũng đan xen các đặc trưng ký hiệu “phụ quyền”. Giống như khán giả trong phòng tối, người phụ nữ bị áp bức ngoài đời thật chỉ có thể thụ động tiếp nhận hệ thống ký hiệu viết nên “thần thoại” tốt đẹp này, bước vào một thể chế niềm tin (belief regime) trong Web3.0; họ buộc phải tin rằng NFT PFP nữ quyền và hệ thống giá trị của nó là chân thực và hiệu quả.
2. Nhận dạng sơ cấp
Cơ chế nhận dạng sơ cấp là việc khán giả điện ảnh đồng bộ hóa và nội hóa hành động “nhìn” (the act of looking), tạo ra ảo giác rằng bộ phim xảy ra dưới sự kiểm soát có ý thức của họ. Khi phụ nữ tận mắt chứng kiến Boss Beauties ra mắt, dưới sự thao túng của ngôn ngữ tiêu dùng được dệt kỹ, họ thoái lui thành cái tôi trống rỗng, thụ động; họ chưa từng thấy bất kỳ series NFT nào tuyên bố đại diện cho phụ nữ, họ chỉ hiểu rằng mình đang “nhìn” những NFT PFP nữ quyền này, điều này khiến họ tự nhiên đồng hóa với điểm tập trung của ống kính mà hình ảnh thể hiện, thiết lập “nhận dạng sơ cấp”, rồi thông qua hệ thống ký hiệu kể chuyện phức tạp và trực tiếp để triển khai nhận dạng thứ cấp.
Boss Beauties #5867 #3091 #7546 #3423
Có thể thấy, bốn NFT PFP được tạo ngẫu nhiên từ series Boss Beauties #5867, #3091, #7546, #3423 đều thể hiện hình ảnh phụ nữ tự tin và đa dạng. Từ trái sang phải lần lượt là nữ nghệ sĩ, vận động viên, quân nhân và cảnh sát, những hình ảnh nữ giới với nước da và trang phục nghề nghiệp khác nhau, dường như cho ta thấy một nỗ lực phi tập trung. Hơn nữa, đối lập nhị nguyên theo nghĩa truyền thống trong các PFP này cũng bị phá vỡ, ví dụ hình ảnh “quân nhân” không còn riêng thuộc về nam giới uy nghiêm, mạnh mẽ, mà cũng có thể là nữ giới đội tai mèo và thắt khăn quàng hồng. Hình tượng nhân vật là điểm bán hàng lớn nhất của các NFT PFP nữ quyền này, chúng dựa vào biểu tượng (icon) hoàn hảo phù hợp với tính đúng đắn chính trị để thu về thiện cảm thị trường, dường như vững vàng chiếm vị trí người chiến thắng lớn nhất trong lĩnh vực NFT.
The Crypto Chicks #653 #2585 #4566 #3419
Tuy nhiên, giấc mộng tinh xảo này của các hình ảnh nữ giới sụp đổ trước logic thương mại. Ta không thể không chú ý rằng các PFP này có khuynh hướng đồng nhất hóa, khuôn mẫu rõ rệt, ngũ quan phụ nữ bị gò bó trong quan niệm thẩm mỹ Âu-Mỹ ăn sâu, chỉ cần tập trung vào đôi môi đầy đặn, gợi cảm na ná nhau cũng đủ cảm nhận điều này. Xu hướng thẩm mỹ của cả dự án PFP ngày càng có xu hướng tập trung hóa, thậm chí thiết lập bá quyền thẩm mỹ, những hình ảnh trái với thuộc tính thẩm mỹ này sẽ không được phép tồn tại và trưng bày. Việc kêu gọi đa dạng và khẩu hiệu đại diện cho phụ nữ cuối cùng chỉ là bề ngoài, bởi chúng thực chất chỉ nịnh bợ kỳ vọng hình ảnh và nhận dạng thẩm mỹ của những người mua quý tộc; chẳng phải đây là nghịch lý lớn nhất đối với thực tiễn phi tập trung Web3.0 sao?
Boss Beauties #8310 #8500 #4108 #2012
Cũng cần chỉ ra rằng thuật toán tạo ngẫu nhiên cũng là con dao hai lưỡi. Trong logic tạo thuật toán, dùng sắc tộc và màu da rõ rệt nhất làm chuẩn, những nhân vật nữ được tạo ngẫu nhiên theo sai lệch từ chuẩn này lại trở thành các dị bản chủng tộc khác nhau, sự khác biệt và lặp lại được kết hợp kỳ lạ trong cùng một nhân vật. Ví dụ như bốn nhân vật nữ trong hình trên có màu da và danh tính chủng tộc khác nhau, nhưng lại đồng loạt đội kiểu tóc Karaba (Karaba là kiểu tóc phổ biến ở phụ nữ châu Phi), khiến việc thể hiện sự khác biệt danh tính nữ giới trở nên buồn cười đến mức khó tin.
Trong thanh lọc chọn lựa, dự án cung cấp năm thiết kế hình dạng khuôn mặt: năng động, hình lê, hình trứng, tròn và góc cạnh. Cách quy nạp này quá thô thiển, mỗi đặc điểm ngoại hình của phụ nữ đều tràn ngập ánh mắt quan sát; đồng thời “hình dạng khuôn mặt” của phụ nữ ở đây bị biến thành đối tượng thống kê, chẳng bằng nói để tạo vẻ “đa dạng”, chi bằng nói là thu thập dữ liệu khổng lồ. Cách làm đơn giản thô bạo như vậy, coi “con người cụ thể” như không tồn tại, e rằng cuối cùng sẽ phản噬 chính bản thân tư bản.
Khác với quá trình thiết lập nhận dạng thứ cấp dần dần của máy điện ảnh, NFT PFP nữ quyền nhờ hình thức liên phương tiện mà có khả năng thiết lập đồng thời cả nhận dạng sơ cấp và thứ cấp, điều này đẩy nhanh đáng kể tốc độ đồng hóa cảm giác nhận dạng của người tiêu dùng nữ. Mỉa mai thay, khẩu hiệu nổi bật nhất của Boss Beauties là: “A Woman can be Everything she wants” (Một người phụ nữ có thể trở thành bất cứ điều gì cô ấy muốn).
Học giả Sandy Flitterman-Lewis chỉ ra rằng sau khi đồng bộ hóa các bước hồi quy, nhận dạng sơ cấp và thứ cấp, khán giả điện ảnh sẽ có ấn tượng rằng những hình ảnh hiện trên màn hình là do chính họ tưởng tượng ra, ngược lại quên mất đây là sản phẩm mơ mộng giả tạo. Điều này cũng đạt được mục đích của đạo diễn phim, khiến “nhãn hiệu” của họ dần biến mất, khiến khán giả quên rằng đây vốn là một ảo tưởng không thuộc về họ, mà là biểu hiện dục vọng của chính họ.
Hãy nhắc lại một lần nữa, quá trình điện ảnh xây dựng chủ thể, tức quá trình khán giả điện ảnh thiết lập ý thức nhận dạng bản thân và danh tính chủ thể thông qua hình ảnh màn ảnh, một lần nữa được diễn lại trong thế giới ảo Web3.0. “Nhà đầu tư nữ” khi đối diện NFT PFP tạm thời mất đi bản thân, đồng thời cũng củng cố bản thân. Nói cách khác, tại thời điểm đầu tiên xác lập danh tính hư cấu và khẳng định danh tính, những người phụ nữ này vừa mất đi bản thân, vừa tìm lại được “bản thân” tưởng tượng trong NFT PFP nữ quyền.
Chìm đắm trong những hình ảnh PFP do nhóm sáng lập “chen hàng tư” sản xuất, phụ nữ bắt đầu tin một cách vô thức rằng những nhân vật nữ này chia sẻ cùng họ ảo tưởng, và đại diện cho dục vọng bị壓 chế của họ. Ẩn giấu đằng sau khẩu hiệu tuyên truyền kiểu “giúp phụ nữ giành quyền tự chủ, trở thành hình ảnh trong lòng mình” là sự cải biến ngầm và quy định thô bạo về thẩm mỹ hình ảnh phụ nữ, phụ nữ thậm chí không nhận ra mình rơi vào không chỉ vòng xoáy tiêu dùng, mà còn là nhà tù ngôn thuyết.
Ví dụ nhận dạng thứ cấp (1)
“The Crypto Chicks là series NFT đầu tiên được thiết kế nhằm tôn vinh vẻ đẹp độc đáo và đa dạng của tất cả phụ nữ khắp nơi trên thế giới.”
Ví dụ nhận dạng thứ cấp (2)
“World of Women là một cộng đồng thể hiện sự độc đáo, bao dung và cơ hội bình đẳng cho mọi người. Được tạo nên từ bộ sưu tập 10.000 tác phẩm nghệ thuật đầu tiên thể hiện phụ nữ đa dạng và mạnh mẽ.”
Việc đưa lý luận điện ảnh phân tâm học vào khảo sát các dự án NFT PFP nữ quyền là cần thiết vì nó có thể vạch trần sự khác biệt căn bản giữa các dự án này với các赛道 NFT khác. Sự độc đáo của các dự án NFT PFP nữ quyền nằm ở chỗ chúng có cách biểu đạt hình ảnh phụ nữ trong thế giới thực đủ phong phú và cụ thể. Đồng thời, do các NFT PFP nữ chủ lưu tích cực thao túng “giá trị nữ quyền” và mạch kể chuyện nữ giới (như hai ví dụ nhận dạng thứ cấp trên hình), khiến chúng có ảnh hưởng chủ đạo trong lĩnh vực nghe nhìn như phương tiện điện ảnh, có thể tùy ý kiểm soát danh tính và nhận dạng giá trị của phụ nữ trong thế giới ảo.
Lý do cần “soi mói” các mô hình nhân vật mang tính chơi đùa (playfulness) này là vì nhóm sáng lập cho rằng họ cần được đối xử nghiêm túc. Nếu không cho phép đào sâu đặt câu hỏi về những lỗ hổng logic và thao túng tư duy này, thì các yêu cầu chính trị nghiêm túc như “phụ quyền”, “đa dạng” mà họ kêu gọi sẽ trở nên vô hiệu và giả dối. Giáo sư Nhan Cảnh Quyên sau đó làm rõ: “Một khi phụ nữ trở lại thực tế bên ngoài thế giới mô phỏng, họ sẽ phát hiện định kiến giới ẩn sâu trong xã hội vẫn tồn tại. Trong lúc thất vọng và tổn thương, họ còn suýt chìm đắm trong thế giới mô phỏng, làm suy yếu ý thức nữ quyền và khả năng chống đối.”
Tóm lại, mạch kể chuyện nữ giới của NFT PFP nữ quyền so với điện ảnh nữ quyền là rất thô bạo và phiến diện; hơn nữa, chính trị danh tính nữ giới do các nhân vật PFP này kiến tạo hoàn toàn không thể hiện sự quan tâm thực tế tới địa vị xã hội và hình ảnh của phần lớn phụ nữ. Mặt khác, do các nhân vật NFT PFP nữ này có tính truy nguyên nhất định, có nghĩa là chúng cần ở mức độ nào đó phản ánh quá trình kiến tạo sắc tộc, giới tính, giai cấp trong xã hội thực tế, vì vậy chúng ta phải mạnh mẽ kêu gọi các dự án NFT nữ quyền này phải chịu trách nhiệm với nhân vật và khẩu hiệu nữ quyền mà họ thiết kế. Dù sao thì, thế giới Web3.0 không thể chỉ xây dựng hoàn chỉnh bằng vài thủ đoạn tô vẽ “bình yên hạnh phúc” hời hợt.
Hiện nay thị trường NFT mới nổi vẫn đang trong giai đoạn tăng trưởng hoang dã, giá trị của nhiều dự án được thực hiện chủ yếu dựa trên cảm xúc của giới đầu cơ, chất lượng dự án反倒 trở thành yếu tố không ai quan tâm. Trong赛道 NFT PFP đề tài nữ, hệ thống thẩm mỹ chủ lưu lại tương tự các trò chơi trang điểm flash player tồn tại từ十几年 trước, đây là thực trạng đáng xấu hổ. Nếu tiếp tục buông lỏng cách vận hành đầy mùi vị kim tiền, coi nữ quyền như “mật mã làm giàu”, thì sắp tới sẽ phải đối mặt và giải quyết vấn đề đạo đức và thẩm mỹ thực sự.
Tại hạng mục tranh giải chính LHP Cannes và LHP Venice năm 2021, chúng ta đã được chứng kiến ba bộ phim xuất sắc khởi nguồn từ góc nhìn nữ giới: Ti-ta-ni-um, Người Phụ Nữ Tồi Tệ Nhất Thế Giới, Sự Kiện Xảy Ra. Ti-ta-ni-um kể một ngụ ngôn cyborg, mạnh dạn phá vỡ khung sườn giới tính nhị nguyên và nền tảng nhận thức luận. Người Phụ Nữ Tồi Tệ Nhất Thế Giới lấy Bắc Âu – nơi bình đẳng giới đạt trình độ cao nhất – làm bối cảnh, kể về nỗi lo âu và phiền muộn của phụ nữ hiện đại trước những chủ đề phổ quát như tình yêu, sự nghiệp và cuộc sống. Sự Kiện Xảy Ra đưa ta quay lại nước Pháp thập niên 1960, khi phá thai chưa hợp pháp, trải nghiệm bi kịch của nữ chính khiến người xem suy ngẫm về sự đàn áp tàn nhẫn của xã hội đối với phụ nữ, cũng như tính cần thiết của việc giành quyền kiểm soát “tử cung”.
Ti-ta-ni-um. Đạo diễn Julia Ducournau Người Phụ Nữ Tồi Tệ Nhất Thế Giới. Đạo diễn Joachim Trier Sự Kiện Xảy Ra. Đạo diễn Audrey Diwan
Giáo sư Đới Tân Hoa từng nói: “Ý nghĩa lớn nhất của nữ quyền không chỉ nằm ở bình đẳng nam nữ, càng không phải đối đầu nam-nữ, mà ở chỗ lấy toàn bộ kinh nghiệm sống của phụ nữ làm nguồn tài nguyên văn hóa mới, cung cấp không gian tưởng tượng cho thế giới, để sáng tạo ra một tương lai mới hợp lý hơn, khác biệt hơn, một tương lai khác với logic hiện đại, logic nam giới, logic tư bản, càng không phải quay về ngày xưa do phụ quyền chi phối.”
Không thể phủ nhận, hiện nay tư duy thẩm mỹ và tư duy tổng thể của thị trường NFT thua xa ngành giải trí truyền thống, điều này đương nhiên có giới hạn lịch sử do nền tảng phát triển chưa vững chắc. Nhưng khi tất cả mọi người đều đang kêu gọi tôn trọng và đề cao kinh nghiệm nữ giới, NFT PFP nữ quyền lại vẫn mê mải trao tặng biểu tượng chính trị trong khung sườn nữ giới. Cách xử lý như vậy bị người đời khinh miệt, và chắc chắn sẽ trở thành “kẻ逆行” đi ngược với đạo đức và thị trường tương lai ngày càng phi tập trung, đa dạng hơn.
Tôi tin chắc rằng, muốn biến hành động thành hiện thực, nhất định phải khuyến khích nghệ sĩ nữ thực hành phản kháng và sáng tác xuất phát từ kinh nghiệm bản thân, họ phải phá vỡ cái nhìn nam giới, điều này không chỉ là phi trung tâm nam giới, mà còn là mang lại cái nhìn thực sự của phụ nữ và tư duy phi tập trung. Thế giới Web3.0 không cần thêm sự sản xuất cơ giới các khẩu hiệu chính trị trừu tượng, loại bỏ những ý thức hệ cũ rích của các nhóm sáng lập NFT nữ quyền mới là trọng tâm nhiệm vụ của Web3.0 lúc này.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
