Làm thế nào để đấu giá chuỗi song song Polkadot?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Làm thế nào để đấu giá chuỗi song song Polkadot?
Càng đấu giá muộn, tỷ lệ thất bại càng cao.
Chuyên sâu báo cáo Web3Các khe cắm parachain của Polkadot sẽ được bán thông qua hình thức đấu giá nến (candle auction) không cần giấy phép, với một số cải tiến được thực hiện trên cơ chế này nhằm đảm bảo an toàn cho blockchain.
Cơ chế đấu giá nến
Đấu giá nến là một biến thể của đấu giá công khai, trong đó người tham gia liên tục đưa ra mức giá cao hơn, và người đặt giá cao nhất tại thời điểm kết thúc sẽ được xem là người chiến thắng.
Hình thức đấu giá nến lần đầu tiên được sử dụng vào thế kỷ 16 để bán tàu thủy, tên gọi xuất phát từ "một cây nến cháy" dùng để xác định khoảng thời gian mở cửa cho cuộc đấu giá. Khi ngọn lửa tắt và cây nến cháy hết, cuộc đấu giá sẽ đột ngột chấm dứt, và người đang dẫn giá tại thời điểm đó sẽ giành chiến thắng.
Khi áp dụng đấu giá nến trên mạng internet, chúng cần một con số ngẫu nhiên để xác định thời điểm kết thúc.
Đấu giá khe cắm parachain hơi khác biệt so với đấu giá nến truyền thống ở chỗ nó không dùng số ngẫu nhiên để quyết định độ dài giai đoạn mở cửa. Thay vào đó, nó có một giai đoạn mở rõ ràng, nhưng việc kết thúc sẽ được xác định hồi tố – tức là sau khi giai đoạn mở chính thức kết thúc, hệ thống sẽ chọn ngẫu nhiên một thời điểm trong quá khứ làm mốc kết thúc thật sự. Do đó, mặc dù các lượt đấu giá vẫn được chấp nhận trong suốt giai đoạn mở, nhưng vì thời điểm kết thúc thực tế có thể xảy ra trước lúc người dùng gửi giá, nên những lượt đấu giá về sau sẽ có xác suất thất bại cao hơn.
Acala &Laminar giải thích: Cụm “trong lúc kết thúc bình thường, lại xác định hồi tố rằng đã kết thúc tại một thời điểm trong quá khứ” có nghĩa là khi cuộc đấu giá chính thức kết thúc, hệ thống sẽ tính toán ngẫu nhiên một khối trong quá khứ – khối đó mới thực sự là thời điểm kết thúc đấu giá. Tuy nhiên điều này chỉ được tính toán sau khi quy trình hoàn tất, do đó không ai có thể biết trước đấu giá sẽ kết thúc khi nào.
Tại sao sử dụng đấu giá nến?
Tính minh bạch và mở của hệ thống blockchain tạo ra những hình thức tấn công mà trước đây không tồn tại trong các kiểu đấu giá truyền thống. Khi được thực hiện trên internet hay blockchain, đấu giá công khai đặc biệt dễ bị tấn công.
Hiện tượng "tấn công đấu giá" xảy ra khi người tham gia cố tình trì hoãn việc đặt giá đến sát thời điểm kết thúc, với hy vọng giành được tài sản với giá thấp hơn giá trị thực.
Ví dụ, Alice định giá một món đồ ở mức 30 USD. Cô đặt giá khởi điểm 10 USD, với mong muốn mua được rẻ hơn. Chiến lược của Alice là tăng dần giá thầu cho đến khi vượt quá 30 USD – giá trị thực mà cô đánh giá. Người tham gia khác là Eve, định giá món đồ này ở mức 11 USD. Chiến lược của Eve là quan sát cuộc đấu giá và chỉ đặt giá 11 USD trong giây cuối cùng. Trước khi Alice kịp phản ứng, cuộc đấu giá đã kết thúc, khiến cô mất quyền sở hữu. Cơ chế này là không tối ưu vì nó không tìm ra giá trị thực của món đồ, và cũng không trao món đồ cho người trân trọng nó nhất.
Trên blockchain, vấn đề này còn nghiêm trọng hơn vì có thể tạo cơ hội cho người sản xuất khối (block producer) can thiệp – bằng cách tự thêm giao dịch của mình hoặc bỏ qua các giá thầu khác – để thao túng kết quả tại khối cuối cùng. Ngoài ra, có khả năng người tham gia độc hại hoặc người sản xuất khối cố tình tấn công để gây hại cho những người đấu giá trung thực.
Chính vì vậy, đấu giá Vickrey – một dạng đấu giá giá thứ hai, trong đó các mức giá được ẩn và chỉ được tiết lộ sau – đã trở thành một cơ chế được đánh giá cao. Ví dụ, nó được áp dụng làm cơ chế đấu giá tên đọc được trên ENS (https://ens.domains/). Đấu giá nến là một giải pháp thay thế khác, không yêu cầu cơ chế hai bước (gửi và tiết lộ) như đấu giá Vickrey, do đó cho phép hợp đồng thông minh tham gia trực tiếp.
Đấu giá nến cho phép mọi người biết trạng thái hiện tại của cuộc đấu giá, nhưng không ai biết khi nào nó thực sự kết thúc – điều này khuyến khích người tham gia đặt giá sớm. Nếu không, họ có thể rơi vào tình huống: cuộc đấu giá đã "kết thúc" từ trước cả khi họ kịp đặt giá.
Ứng dụng trên Polkadot
Polkadot sẽ sử dụng một tín hiệu ngẫu nhiên dựa trên VRF, vốn cũng được dùng ở nhiều nơi khác trong giao thức. VRF sẽ cung cấp cơ sở cho yếu tố ngẫu nhiên, từ đó xác định hồi tố thời điểm "kết thúc" của cuộc đấu giá.
Khi một tài khoản đặt giá, họ có thể chọn bất kỳ khoảng thời gian hay phạm vi nào sẵn có cho một khe cắm. Tuy nhiên, nếu một parachain (với cùng STF) đặt giá, thì parachain đó phải đặt giá trên một phạm vi liên tục cho đến khi nó chiếm trọn một khoảng. Họ sẽ không thể đấu giá cho các khe cắm trùng lặp (không thể có nhiều parachain cùng thời điểm), cũng không thể đấu giá cho các khe cắm tương lai nếu giữa các khoảng có khoảng trống. Nếu một parachain khởi động lại sau khi đã kết thúc thời hạn thuê khe cắm, nó sẽ cần khởi động lại từ một genesis mới (có thể là bản chụp toàn bộ trạng thái cũ), và cần có tài khoản bên ngoài đặt giá giúp.
Thời hạn thuê khe cắm tối đa là 2 năm, chia thành từng giai đoạn 6 tháng. Các parachain có thể thuê một khe cắm trong bất kỳ khoảng thời gian liên tục nào trong 2 năm. Theo thời gian, các parachain có thể thuê nhiều khe cắm khác nhau, nghĩa là họ có thể kéo dài thời gian thuê vượt quá 2 năm bằng cách thuê các khe cắm liên tiếp.
Cách thức đấu giá?
Mỗi khe cắm parachain có thời hạn tối đa 2 năm. Mỗi khoảng thời gian 6 tháng được chia thành một chu kỳ thuê riêng biệt. Nhiều chu kỳ liên tiếp tạo thành một phạm vi (range).
Trước sáu tháng so với thời điểm bắt đầu chuỗi thuê khe cắm parachain, sẽ diễn ra một loạt các cuộc đấu giá.
Người tham gia sẽ nộp một hồ sơ đấu giá cấu hình, cụ thể hóa số lượng DOT họ sẵn sàng khóa và phạm vi thời gian mong muốn. Phạm vi khe cắm có thể là bất kỳ khoảng liên tục nào từ chu kỳ 1 đến 4.
Cấu hình đấu giá mẫu của một người tham gia đơn lẻ có thể như sau:
Thuật toán chọn người thắng sẽ lựa chọn các mức giá không chồng lấn để tối đa hóa tổng số DOT nắm giữ trong suốt 2 năm thuê khe cắm parachain. Điều này có nghĩa là, trong một chu kỳ thuê khe cắm cụ thể, người đặt giá cao nhất chưa chắc luôn chiến thắng (xem ví dụ bên dưới).
Tại mỗi khối, một số ngẫu nhiên sẽ được xác định dựa trên VRF mà Polkadot sử dụng. Mỗi cuộc đấu giá cũng có một ngưỡng (threshold) bắt đầu từ 0 và tăng dần đến 1. Số ngẫu nhiên do VRF tạo ra sẽ được kiểm tra song song với ngưỡng này để xác định liệu khối đó có phải là điểm kết thúc đấu giá hay không. Ngoài ra, VRF sẽ chọn một khối từ epoch trước đó để lấy trạng thái giá thầu (nhằm giảm thiểu các cuộc tấn công từ các validator độc hại).
Ví dụ
Tình huống không có cạnh tranh
Có một khe cắm parachain khả dụng.
Alice đặt giá 20 DOT, chọn phạm vi 1-2.
Bob đặt giá 30 DOT, chọn phạm vi 3-4.
Cuộc đấu giá kết thúc.
Alice khóa 20 DOT và sẽ sử dụng khe cắm parachain trong năm đầu tiên.
Bob khóa 30 DOT và sẽ sử dụng khe cắm parachain trong năm thứ hai.
Tình huống cạnh tranh
Có một khe cắm parachain khả dụng.
Charlie đặt giá 75 DOT, chọn phạm vi 1-4.
Dave đặt giá 100 DOT, chọn phạm vi 3-4.
Emily đặt giá 40 DOT, chọn phạm vi 1-2.
Chúng ta hãy tính toán giá trị định giá của từng người theo thuật toán. Giá trị này được tính bằng cách nhân số DOT khóa với số chu kỳ trong phạm vi đã chọn.
Charlie: 75*4 = 300, chọn phạm vi 1-4.
Dave: 100*2 = 200, chọn phạm vi 3-4.
Emily: 40*2 = 80, chọn phạm vi 1-2.
Mặc dù xét theo số DOT, Dave là người đặt giá cao nhất, nhưng khi tính toán giá trị định giá, ta thấy rằng do anh chỉ đấu giá cho 2 chu kỳ, nên anh phải chia sẻ khe cắm với Emily – người đặt giá thấp hơn. Tổng giá trị định giá của Dave và Emily là 280.
Charlie định giá toàn bộ phạm vi ở mức 300, do đó Charlie giành được toàn bộ khe cắm parachain.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao không ai đấu giá toàn bộ thời hạn tối đa?
DOT dùng để đấu giá sẽ bị khóa trong suốt thời gian thuê khe cắm. Điều này đồng nghĩa với chi phí cơ hội – tức là bạn không thể dùng số DOT này để làm việc khác. Đối với các parachain muốn đóng góp cho Polkadot, cơ chế này giúp đồng bộ lợi ích giữa parachain và chuỗi relay của Polkadot.
Cơ chế này đảm bảo sự đa dạng của các parachain như thế nào?
Việc chia khe cắm thành các khoảng thời gian 6 tháng một phần cũng nhằm mục đích tăng tính đa dạng cho các parachain, ngăn chặn các parachain lớn và có nhiều vốn tích trữ khe cắm. Bằng cách đặt mỗi chu kỳ là 6 tháng nhưng toàn bộ khe cắm kéo dài 2 năm, cơ chế này vừa cho phép các parachain lớn có đủ nguồn lực duy trì khe cắm khi hết hạn, vừa tạo cơ hội cho các parachain khác dần tham gia vào hệ sinh thái, chiếm các chu kỳ 6 tháng còn trống. Ví dụ, nếu một parachain lớn đã giành được khe cắm từ chu kỳ 1-4, họ sẽ rất muốn giành tiếp khe cắm từ chu kỳ 2-5. Trong cơ chế này, một parachain khác có thể giành chu kỳ 5 (vì chỉ cần chu kỳ 5), đồng thời cho phép một parachain thứ hai sử dụng khe cắm trong khoảng 2-4.
Tại sao tính ngẫu nhiên trên blockchain lại khó?
Tính ngẫu nhiên là một vấn đề đối với hệ thống blockchain. Việc tạo ra một số ngẫu nhiên đáng tin cậy trên một mạng lưới minh bạch và mở, nơi các bên khác phải có thể xác minh, lại mở ra khả năng bị thao túng bởi các thành phần tham gia. Một số giải pháp đã được đề xuất, bao gồm hash-onions như RANDAO và hàm ngẫu nhiên có thể xác minh (VRFs). Trong đó, VRF là cơ chế Polkadot sử dụng làm nền tảng cho tính ngẫu nhiên của mình.
Tài nguyên
Parachain Allocation: Mô tả sâu hơn về cơ chế phân bổ parachain trên trang nghiên cứu W3F https://research.web3.foundation/en/latest/polkadot/Parachain-Allocation.html.
Mã nguồn cho khe cắm parachain
https://github.com/paritytech/polkadot/pull/239
Liên kết gốc
https://wiki.polkadot.network/docs/en/learn-auction
Dịch: PolkaWorld
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
