Hành trình xung phong vào tiền mã hóa của các công ty niêm yết: Thủ pháp bản, thủ pháp diệu, thủ pháp tục
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Hành trình xung phong vào tiền mã hóa của các công ty niêm yết: Thủ pháp bản, thủ pháp diệu, thủ pháp tục
Thành công của các công ty niêm yết trong lĩnh vực tài sản mã hóa sẽ phụ thuộc vào khả năng vượt qua đầu cơ ngắn hạn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Sanqing
I. Giới thiệu
Tài sản kỹ thuật số, đặc biệt là Bitcoin và Ethereum, đã không còn là những kênh đầu tư ở rìa mà đang dần trở thành một lực lượng không thể xem thường. Năm 2024, hiệu suất của Bitcoin đặc biệt xuất sắc với tỷ suất sinh lợi vượt quá 113%, vượt trội rõ rệt so với tất cả các loại tài sản truyền thống chính, điều này càng thu hút sự chú ý rộng rãi từ các nhà đầu tư tổ chức.
Hiện tại, tổng giá trị tài sản đầu tư toàn cầu đã vượt quá 200 nghìn tỷ USD, trong đó tiền mã hóa chiếm khoảng 1,5%. Xu hướng tăng trưởng này mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp, đồng thời đi kèm với những thách thức chưa từng có. Bài viết này sẽ phân tích sâu chiến lược, thực tiễn và rủi ro tiềm tàng của các công ty niêm yết trong lĩnh vực tài sản mã hóa thông qua ba khía cạnh "bản thủ", "diệu thủ" và "tục thủ" trong cờ vây.
II. 「Bản thủ」: Phân bổ và vận hành tài sản mã hóa vững chắc
Đặc điểm: Lấy kiểm soát rủi ro làm trọng tâm
Các công ty áp dụng chiến lược «bản thủ» thường xem tài sản mã hóa như một loại tài sản dự trữ thay thế, nhằm đa dạng hóa rủi ro suy giảm giá trị tiền tệ truyền thống hoặc như phần mở rộng tự nhiên của hoạt động kinh doanh hiện tại. Đặc điểm nổi bật là quy mô đầu tư tương đối kiểm soát được, có liên hệ logic với hoạt động kinh doanh chính, đồng thời chú trọng tính tuân thủ và minh bạch. Những công ty này thường không coi đầu tư tài sản mã hóa là nguồn lợi nhuận chính, mà là công cụ hỗ trợ quản lý tài chính hoặc hoạt động kinh doanh.
Việc các công ty phi mã hóa chấp nhận Bitcoin như tài sản tài chính nhấn mạnh mức độ chấp nhận ngày càng cao của Bitcoin như một phương tiện lưu trữ giá trị hợp pháp (tương tự vàng kỹ thuật số) trên bảng cân đối kế toán doanh nghiệp. Động thái này đánh dấu sự chuyển dịch trong quan điểm của doanh nghiệp về tài sản kỹ thuật số, từ đầu cơ thuần túy sang góc nhìn mang tính tổ chức và dài hạn hơn.
Truyền thống, bộ phận tài chính doanh nghiệp chủ yếu nắm giữ tiền mặt và các khoản tương đương tiền để đảm bảo thanh khoản và ổn định. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp bắt đầu nắm giữ dự trữ bằng nhiều loại tiền tệ khác nhau, và một số công ty rõ ràng xác định Bitcoin là “tài sản dự trữ tài chính chính”, coi nó là “sự thay thế cho dự trữ tiền mặt truyền thống”. Một quyết định chiến lược như vậy từ một công ty phi mã hóa phù hợp chặt chẽ với lập luận giá trị của “vàng kỹ thuật số”, cho thấy các tổ chức ngày càng tin tưởng rằng Bitcoin có thể phòng hộ lạm phát và bất ổn kinh tế, giúp nó vượt lên trên vai trò tài sản đầu cơ thuần túy, trở thành một phần trong quản lý tài chính doanh nghiệp.
Phân tích điển hình: Bitcoin như tài sản dự trữ
Tesla: Thử nghiệm thận trọng và điều chỉnh linh hoạt
Tesla đã gây tiếng vang lớn vào tháng 2 năm 2021 khi tuyên bố mua khoảng 42.902 Bitcoin với giá trị khoảng 1,5 tỷ USD nhằm “tối đa hóa lợi tức tiền mặt”. Động thái này được coi là sự công nhận đáng kể từ một gã khổng lồ công nghệ dành cho tiền mã hóa, thúc đẩy giá Bitcoin tăng mạnh.
Tuy nhiên, chiến lược của Tesla không cố định, tính thích nghi là đặc điểm then chốt của «bản thủ». Công ty tạm ngừng chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin vào tháng 5/2021 vì lo ngại về tiêu thụ năng lượng trong khai thác Bitcoin, và bán 75% lượng Bitcoin nắm giữ vào tháng 7/2022, giảm lượng dự trữ xuống còn 10.725 Bitcoin. Dù đã bán ra quy mô lớn, lượng Bitcoin còn lại vẫn đạt lợi nhuận đáng kể nhờ thị trường tăng giá, đến cuối năm 2024 có giá trị vượt 1 tỷ USD, báo cáo lợi nhuận đạt 495 triệu USD.
Chiến lược điều chỉnh thực tế sau bước đi ban đầu táo bạo, dựa trên các yếu tố bên ngoài (như vấn đề môi trường từ khai thác Bitcoin), sẵn sàng bán phần lớn tài sản trong khi vẫn giữ cổ phần chiến lược, thể hiện tầm quan trọng của sự linh hoạt, khả năng phản hồi trước mối lo ngại của các bên liên quan và kỷ luật trong việc hiện thực hóa lợi nhuận. Cách làm này phân biệt rõ ràng với kiểu đánh bạc mù quáng và đầu cơ.
Trong khi đầu cơ thuần túy có thể nhân đôi vị thế bất chấp các yếu tố bên ngoài, hoặc hoàn toàn từ bỏ tài sản khi thua lỗ. Quyết định bán phần lớn cổ phần vì lý do môi trường nhưng vẫn giữ lại lượng nắm giữ cốt lõi tạo lợi nhuận của Tesla thể hiện cách tiếp cận tinh tế, có trách nhiệm, ưu tiên giá trị thương hiệu dài hạn và quản lý rủi ro hơn là đầu cơ thuần túy, vô độ. Phản ứng được suy xét kỹ lưỡng này, ngay cả sau bước đi táo bạo ban đầu, cũng thể hiện bản chất của chiến lược «bản thủ».
Semler Scientific: Khám phá dự trữ tiền mặt thay thế
Công ty chăm sóc sức khỏe Semler Scientific đã tuyên bố vào tháng 5 năm ngoái việc áp dụng Bitcoin như tài sản dự trữ chính, ban đầu mua 581 Bitcoin với giá 40 triệu USD. Kể từ đó, công ty tiếp tục mua thêm, theo thông báo gần nhất đã nắm giữ 3.192 Bitcoin với tổng chi phí 280,4 triệu USD, giá mua trung bình là 87.854 USD/mảnh. Hội đồng quản trị công ty cho rằng nắm giữ Bitcoin là lựa chọn tốt nhất cho dự trữ tiền mặt, coi đây là sự thay thế cho dự trữ tiền mặt truyền thống.
Việc một công ty chăm sóc sức khỏe chấp nhận Bitcoin như tài sản tài chính chính đánh dấu một sự xác nhận rộng rãi, xuyên ngành về tiềm năng vai trò của Bitcoin trong quản lý tài chính doanh nghiệp. Điều này đưa câu chuyện “phòng hộ lạm phát” và “vàng kỹ thuật số” vượt ra khỏi lĩnh vực công nghệ và natively crypto, cho thấy mối lo ngại kinh tế vĩ mô và nhu cầu tìm kiếm tài sản lưu trữ giá trị thay thế đang thúc đẩy nhiều công ty niêm yết đa dạng hơn cân nhắc đưa Bitcoin vào bảng cân đối kế toán của họ.
Đối với một công ty không thuộc lĩnh vực công nghệ hay mã hóa, việc coi Bitcoin là “tài sản dự trữ tài chính chính” là một bước đột phá lớn đối với quản lý tài chính truyền thống. Quyết định này cho thấy niềm tin sâu sắc của công ty vào lập luận giá trị dài hạn của Bitcoin như một công cụ phòng hộ lạm phát và bất ổn kinh tế, chứ không phải đầu cơ ngắn hạn. Nó cho thấy chiến lược «bản thủ» về đa dạng hóa tài chính đang tiến hóa để bao gồm các tài sản phi truyền thống, và sự tiến hóa này dựa trên đánh giá chín chắn về rủi ro kinh tế vĩ mô.
Phân tích điển hình: Tích hợp vào hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp gốc mã hóa
Coinbase: Nắm giữ dài hạn và hỗ trợ hệ sinh thái
Là một trong những sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất, Coinbase đã nắm giữ Bitcoin và các tiền mã hóa khác kể từ khi thành lập năm 2012, coi chúng là tài sản nắm giữ dài hạn để hỗ trợ nền kinh tế mã hóa và hệ sinh thái. Năm 2021, Coinbase cập nhật chiến lược đầu tư, cam kết đầu tư 500 triệu USD tiền mặt và các khoản tương đương vào một danh mục tài sản mã hóa đa dạng, đồng thời phân bổ 10% lợi nhuận ròng hàng quý vào danh mục này.
Chiến lược của Coinbase thông qua việc nắm giữ một danh mục tài sản mã hóa đa dạng và phân bổ một phần lợi nhuận ròng vào danh mục này thể hiện phương pháp “có lợi ích gắn liền”. Bằng cách liên kết trực tiếp lợi ích tài chính của mình với sự tăng trưởng và ổn định của nền kinh tế mã hóa mà họ phục vụ, Coinbase tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và thể hiện cam kết sâu sắc với lĩnh vực tài sản kỹ thuật số. Đây không chỉ đơn thuần là quản lý tài chính, mà còn là đầu tư chiến lược vào thị trường mà họ thúc đẩy, củng cố uy tín của họ như một thực thể gốc mã hóa.
Đối với một sàn giao dịch mã hóa, việc nắm giữ tài sản mã hóa là «bản thủ» hiển nhiên. Tuy nhiên, cam kết phân bổ một tỷ lệ nhất định lợi nhuận ròng vào danh mục và nắm giữ danh mục đầu tư đa dạng (không chỉ riêng Bitcoin) cho thấy sự liên kết chiến lược sâu sắc hơn với toàn bộ hệ sinh thái mã hóa. Việc đầu tư tích cực vào các tài sản mà họ giao dịch và hệ sinh thái mà họ hỗ trợ vượt xa quản lý tài chính cơ bản; đó là một động thái chiến lược nhằm xây dựng niềm tin, thể hiện niềm tin dài hạn và hưởng lợi trực tiếp từ sức khỏe và tăng trưởng tổng thể của nền kinh tế mã hóa.
Block: Tầm nhìn chiến lược và hội nhập thanh toán kỹ thuật số
Block (trước đây là Square) nắm giữ 8.038 Bitcoin, khoản đầu tư này phù hợp chặt chẽ với tầm nhìn mở rộng của công ty trong lĩnh vực thanh toán kỹ thuật số và fintech. Giám đốc điều hành Jack Dorsey tin rằng Bitcoin sẽ trở thành tiền tệ nội sinh của internet, và công ty coi khoản đầu tư của mình là công cụ “trao quyền kinh tế” và hỗ trợ phát triển Bitcoin.
Khoản nắm giữ Bitcoin của Block không chỉ đơn thuần là đa dạng hóa tài chính, mà là sự thể hiện trực tiếp tầm nhìn chiến lược dài hạn của CEO về thanh toán kỹ thuật số và tương lai của internet.
Điều này cho thấy «bản thủ» có thể được tích hợp sâu vào câu chuyện chiến lược dài hạn của công ty, vượt xa quản lý tài chính đơn giản, trở thành thành phần cốt lõi trong bản sắc và định hướng tương lai của công ty. Đây là một động thái nền tảng nhằm củng cố sứ mệnh công ty và đồng bộ hóa tài sản tài chính với cam kết công nghệ và triết lý của họ. Khác với nhiều công ty coi tiền mã hóa là khoản đầu tư độc lập, chiến lược của Block rõ ràng liên quan đến niềm tin cơ bản của họ rằng Bitcoin là “tiền tệ nội sinh của internet”. Điều này nâng cấp khoản nắm giữ mã hóa của họ từ tài sản tài chính thuần túy thành tài sản chiến lược hỗ trợ phát triển kinh doanh, đổi mới sản phẩm và định vị thị trường dài hạn. Sự tích hợp sâu sắc giữa chiến lược tài chính và tầm nhìn công ty là dấu hiệu của một «bản thủ» được thực hiện tốt.
III. 「Diệu thủ」: Chiến lược tài trợ và tăng trưởng sáng tạo với tài sản mã hóa
Đặc điểm: Sử dụng tài sản mã hóa để gia tăng giá trị doanh nghiệp
Chiến lược «diệu thủ» vượt xa việc đơn thuần nắm giữ tài sản, mà tích hợp sâu tài sản mã hóa vào cấu trúc vốn, mô hình kinh doanh hoặc động cơ tăng trưởng của công ty, nhằm tạo ra dòng giá trị mới hoặc nâng cao đáng kể năng lực cạnh tranh của hoạt động kinh doanh hiện tại. Cốt lõi nằm ở việc thông qua kỹ thuật tài chính tinh vi hoặc đổi mới kinh doanh, biến những đặc tính của tài sản mã hóa (như phi tập trung, khả năng lập trình) thành lợi thế cạnh tranh độc đáo của doanh nghiệp. Những chiến lược này thường đòi hỏi chuyên môn cao độ, tư duy tiên phong và kiểm soát rủi ro chính xác.
Phân tích điển hình: «Tiêu chuẩn Bitcoin» và chồng vốn của MicroStrategy
Cơ chế tài trợ đa tầng và tích lũy Bitcoin
MicroStrategy (nay là Strategy), dưới sự lãnh đạo của Michael Saylor, từ năm 2020 đã chuyển dịch chiến lược cốt lõi từ phần mềm phân tích doanh nghiệp sang chiến lược tập trung vào Bitcoin, trở thành nhà nắm giữ Bitcoin doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Sáng tạo thực sự nằm ở mô hình tài trợ «chồng vốn», thông qua việc phát hành trái phiếu chuyển đổi, cổ phiếu ưu đãi các loại (Strife Preferred Stock, Strike Preferred Stock, Stride Preferred Stock) và cổ phiếu phổ thông, hiệu quả chuyển đổi vốn fiat thành vị thế Bitcoin, đồng thời không từ bỏ quyền kiểm soát hay pha loãng đáng kể giá trị cổ đông.
«Diệu thủ» của MicroStrategy không chỉ nằm ở việc mua Bitcoin, mà còn ở cách họ tài trợ cho những khoản mua này. Chồng vốn đa tầng của họ là một sáng tạo tài chính phức tạp, cho phép tận dụng khẩu vị rủi ro khác nhau của các nhà đầu tư, hiệu quả tạo ra “trái phiếu tổng hợp” được hỗ trợ bởi Bitcoin. Điều này biến một chiến lược tài chính đơn giản thành một sản phẩm tài chính phức tạp, phân biệt họ với việc tích lũy Bitcoin thuần túy và tạo ra vị thế thị trường độc đáo. Kỹ thuật tài chính sâu sắc này mang lại lợi thế cạnh tranh khó sao chép, trừ khi các công ty khác có chuyên môn và sự tin tưởng thị trường tương tự.
Cụ thể, trái phiếu chuyển đổi cung cấp lợi nhuận tiềm năng thấp rủi ro và liên quan đến Bitcoin, thu hút nhà đầu tư nợ tổ chức; cổ phiếu ưu đãi Strife mô phỏng thu nhập cố định hạng cao, thu hút nhà đầu tư bảo thủ; cổ phiếu ưu đãi Strike kết hợp thu nhập cố định và tiềm năng tăng giá cổ phiếu; cổ phiếu ưu đãi Stride đóng vai trò đệm vốn thứ cấp, thu hút nhà đầu tư theo đuổi lợi suất cao; cổ phiếu phổ thông hướng đến các nhà đầu tư tin tưởng vào Bitcoin. Tính đến tháng 5 năm 2025, Strategy đã tích lũy được 580.250 Bitcoin, thông qua tài trợ vốn cổ phần và nợ cũng như dòng tiền hoạt động.
Sức hấp dẫn với nhà đầu tư và định vị thị trường
Chiến lược của MicroStrategy khiến cổ phiếu của họ trở thành một khoản đặt cược đòn bẩy vào Bitcoin, thu hút các nhà đầu tư muốn có vị thế với tiền mã hóa nhưng lại muốn đầu tư thông qua một công ty đại chúng được quản lý. Mục tiêu của Michael Saylor là thách thức thị trường trái phiếu toàn cầu trị giá hàng nghìn tỷ USD, bằng cách phát hành các công cụ sinh lời liên quan đến Bitcoin để hấp thụ nhu cầu từ các loại vốn khác nhau.
MicroStrategy hiệu quả tạo ra một loại công cụ đầu tư mới: một đại diện giao dịch công khai, có vị thế trực tiếp vào Bitcoin, nhưng cấu trúc vốn được thiết kế tinh vi, thu hút các nhà đầu tư tổ chức rộng rãi hơn so với sở hữu trực tiếp tiền mã hóa hoặc ETF Bitcoin truyền thống. Điều này mở rộng phạm vi vốn có thể đầu tư vào tiền mã hóa, cung cấp cấu hình rủi ro đa dạng trong một thực thể công ty duy nhất. Mặc dù ETF Bitcoin đã tồn tại, MicroStrategy cung cấp một lựa chọn khác biệt.
Bằng cách xây dựng bảng cân đối kế toán xoay quanh Bitcoin và phát hành các công cụ nợ/cổ phần khác nhau, nó cho phép nhà đầu tư tiếp cận Bitcoin với khẩu vị rủi ro khác nhau, có thể thu hút những người do giới hạn quy định hoặc ủy quyền nội bộ mà không thể hoặc không muốn đầu tư trực tiếp vào tiền mã hóa hoặc thông qua ETF truyền thống. Định vị thị trường chiến lược này tạo ra một ngách thị trường độc đáo và thu hút vốn vốn có thể đã đứng ngoài quan sát thị trường mã hóa.
Phân tích điển hình: Chiến lược định vị Ethereum của SharpLink Gaming
Học hỏi và đổi mới: Mô hình tài trợ và mở rộng kinh doanh
Nền tảng cá cược thể thao SharpLink Gaming đã công bố một kế hoạch tham vọng đầu tư 1 tỷ USD để mua Ethereum, chiến lược này lấy cảm hứng từ chiến lược Bitcoin của Michael Saylor. Kế hoạch huy động vốn thông qua việc phát hành tối đa 1 tỷ USD cổ phiếu phổ thông để mua Ethereum, và Joseph Lubin, đồng sáng lập Ethereum, đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị, gia tăng độ tin cậy và chuyên môn cho khoản đầu tư.
SharpLink Gaming áp dụng chiến lược Ethereum tương tự MicroStrategy cho thấy «diệu thủ» của Saylor đang trở thành khuôn mẫu có thể sao chép được cho các tiền mã hóa khác ngoài Bitcoin. Điều này báo hiệu một xu hướng các công ty sẽ áp dụng chiến lược huy động vốn và tài chính tương tự cho các tài sản kỹ thuật số chính khác, mở rộng phạm vi tham gia tiền mã hóa doanh nghiệp vượt ra ngoài Bitcoin và thể hiện sự tự tin ngày càng tăng vào hệ sinh thái tài sản kỹ thuật số rộng lớn hơn. MicroStrategy đã khởi xướng «tiêu chuẩn Bitcoin».
SharpLink Gaming áp dụng mô hình tương tự cho Ethereum là sự xác nhận rộng rãi hơn cho phương pháp chiến lược này. Sự tham gia của Joseph Lubin, một nhân vật nổi tiếng trong lĩnh vực blockchain, càng hợp pháp hóa sự thích nghi này cho các altcoin, cho thấy «diệu thủ» không giới hạn ở Bitcoin, mà cũng có thể áp dụng cho các tài sản blockchain nền tảng khác có hệ sinh thái mạnh mẽ và trường hợp sử dụng rõ ràng (như hợp đồng thông minh và dApps). Điều này cho thấy sự tiến hóa chiến lược từ trọng tâm đơn tài sản sang chiến lược tài chính kỹ thuật số đa tài sản.
Phản ứng thị trường và ảnh hưởng tiềm năng
Thông báo của SharpLink Gaming đã tạo ra sự quan tâm thị trường đáng kể và phản ứng tích cực, cổ phiếu của họ tăng vọt hơn 400%, riêng ngày 3 tháng 6 năm 2025 đã tăng 24,75%. Điều này cho thấy thị trường tin tưởng vào chiến lược tài chính táo bạo của công ty và ý định dẫn đầu kế hoạch tài chính Ethereum. Việc đầu tư vào Ethereum không chỉ là quyết định tài chính, mà còn là quyết định chiến lược, nhằm tận dụng công nghệ blockchain của Ethereum (hợp đồng thông minh, dApps) để nâng cao dịch vụ, duy trì tính cạnh tranh trong ngành công nghệ luôn thay đổi nhanh chóng.
Phản ứng tích cực của thị trường đối với thông báo của SharpLink Gaming cho thấy các nhà đầu tư ngày càng có xu hướng thưởng cho những công ty có thể trình bày rõ ràng lý do chiến lược cho sự tham gia tiền mã hóa của họ, đặc biệt khi sự tham gia này được tích hợp với hoạt động kinh doanh cốt lõi và được thúc đẩy bởi những nhà lãnh đạo đáng tin cậy. Điều này vượt xa "sốt tiền mã hóa" thuần túy, chuyển sang sự công nhận về việc tạo ra giá trị dài hạn thông qua công nghệ blockchain, đánh dấu sự trưởng thành trong nhận thức của nhà đầu tư về lĩnh vực này.
Việc cổ phiếu tăng vọt không chỉ đơn thuần vì đã mua Ethereum; mà còn vì ý định chiến lược của công ty là sử dụng công nghệ Ethereum để phát triển dApps và hợp đồng thông minh nhằm nâng cao nền tảng cá cược thể thao của họ. Điều này cho thấy thị trường bắt đầu phân biệt giữa đầu tư tiền mã hóa mang tính đầu cơ và những khoản đầu tư có chiến lược tích hợp kinh doanh rõ ràng, được thúc đẩy bởi công nghệ, từ đó củng cố khái niệm «diệu thủ». Sự tham gia của những nhân vật nổi bật trong lĩnh vực blockchain như Joseph Lubin cũng mang lại thêm niềm tin và tính hợp pháp cho nhà đầu tư.
Cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận trong các chiến lược đổi mới
«Diệu thủ» tuy tiềm năng lớn nhưng cũng đi kèm rủi ro cao. Chiến lược của MicroStrategy khiến cổ phiếu của họ gắn chặt với Bitcoin, đối mặt với rủi ro biến động thị trường lớn. Các nhà phân tích chỉ ra rằng không phải công ty nào cũng có thể sao chép thành công chiến lược của MicroStrategy, vì lợi thế của họ nằm ở đổi mới tài chính, chứ không phải sao chép đơn giản. Việc bắt chước đơn thuần có thể dẫn đến hậu quả «tục thủ», do thiếu hiểu biết sâu sắc về khả năng chịu rủi ro và môi trường thị trường của chính mình.
Dù MicroStrategy thể hiện «diệu thủ», nhưng vấn đề đặt ra là liệu các công ty tài chính Bitcoin khác có thể xây dựng lợi thế cạnh tranh tương tự hay “hào moat kinh tế” hay không. Nếu không có đổi mới tài chính độc đáo hay tích hợp kinh doanh sâu rộng, thì việc chỉ đơn thuần nắm giữ tiền mã hóa, dù cách huy động vốn tinh vi, cũng có thể không bền vững hoặc mang lại sự khác biệt dài hạn; nếu không hiểu sâu động lực thị trường mà chỉ theo đuổi tăng giá tài sản, cuối cùng có thể dẫn đến kết quả «tục thủ».
Khó có thể nói công ty tài chính nào đáng đầu tư hơn công ty nào, vì chúng đều không có hào moat kinh tế để giữ chân vốn của nhà đầu tư. Đây là thách thức then chốt đối với bất kỳ công ty nào muốn thực hiện «diệu thủ». Nếu đổi mới chỉ thuần túy về tài chính và dễ sao chép, hoặc nếu hoạt động kinh doanh cốt lõi không hỗ trợ đổi mới này (như trường hợp của MicroStrategy), thì «diệu thủ» nhanh chóng sẽ biến thành «tục thủ», vì công ty sẽ quá phụ thuộc vào thị trường mã hóa biến động.
IV. 「Tục thủ」: Bắt trend mù quáng và những nỗ lực thất bại với tài sản mã hóa
Đặc điểm: Hành vi đầu cơ thiếu chiều sâu chiến lược
Chiến lược «tục thủ» thường biểu hiện là sự theo đuổi mù quáng các điểm nóng thị trường, thiếu hiểu biết sâu sắc về bản chất, rủi ro và sự phù hợp với hoạt động kinh doanh của chính mình đối với tài sản mã hóa. Những nỗ lực này thường nhằm mục đích đầu cơ ngắn hạn, không xây dựng được mô hình kinh doanh bền vững, cuối cùng dẫn đến thua lỗ tài chính, tổn hại danh tiếng, thậm chí đối mặt với xử phạt quy định hoặc giải thể phá sản. Cốt lõi nằm ở sự phi lý trong ra quyết định, thực thi thô sơ và đánh giá thấp rủi ro.
Nhiều trường hợp «tục thủ» có đặc điểm chung là công ty tham gia lĩnh vực tiền mã hóa vào thời điểm đỉnh cao của sự thổi phồng thị trường, động lực đến từ FOMO và khát khao lợi nhuận nhanh chóng, chứ không dựa trên phân tích cơ bản hay chiến lược dài hạn. Điều này thường dẫn đến việc đầu tư với giá ảo cao, và chịu tổn thất nghiêm trọng trong điều chỉnh thị trường không thể tránh khỏi, cho thấy sự thất bại trong việc áp dụng các nguyên tắc đầu tư thận trọng vào loại tài sản mới nổi, ví dụ như SoftBank của Masayoshi Son đầu tư vào công ty khi Bitcoin gần mức cao nhất mọi thời đại. Nhà đầu tư cá nhân dễ bị ảnh hưởng bởi cơn sốt thị trường, dẫn đến những khoản đầu tư chọn sai thời điểm hoặc thiếu suy xét. Hành vi này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến kết quả «tục thủ», vì nó ưu tiên lợi nhuận đầu cơ hơn là kế hoạch chiến lược lành mạnh và quản lý rủi ro.
Phân tích điển hình: Cạm bẫy của việc ăn theo và thổi phồng khái niệm
Công ty Meitu: Thua lỗ đầu tư và khủng hoảng kinh doanh cốt lõi
Công ty Meitu từng công bố vào năm 2021 với quy mô lớn việc mua Bitcoin và Ethereum với giá khoảng 100 triệu USD (khoảng 670 triệu Nhân dân tệ), trở thành một trong những công ty niêm yết Hồng Kông đầu tiên “đầu cơ tiền ảo”. Chiến lược này lúc đó được thị trường coi là tín hiệu tiến vào lĩnh vực Web3 và blockchain, cổ phiếu ngắn hạn tăng hơn 14%. Tuy nhiên, khi thị trường tiền mã hóa biến động mạnh, Meitu gặp tổn thất giảm giá tài sản trong nửa đầu năm 2022, lỗ ước tính từ 275 triệu đến 350 triệu Nhân dân tệ.
Mặc dù lợi nhuận chưa thực hiện từ Ethereum từng bù đắp lỗ từ Bitcoin, nhưng tổng thể so với đỉnh đã bốc hơi tới tám phần. Cộng với tình trạng phát triển kinh doanh chính yếu kém, người dùng Meitu Xiuxiu流失, công ty đối mặt với thử thách nghiêm trọng. Lúc đó, dư luận cho rằng chiến lược tìm điểm tăng trưởng mới thông qua tài sản kỹ thuật số của Meitu đã không thành công, ngược lại còn làm trầm trọng thêm rủi ro tài chính.
Theo đà phục hồi dần của thị trường mã hóa, Meitu cuối cùng đã bán toàn bộ tài sản mã hóa nắm giữ vào cuối năm 2024, đạt tổng lợi nhuận ròng khoảng 571 triệu Nhân dân tệ, thành công “rút lui an toàn”. Dù thao tác này cuối cùng có lãi, nhưng CEO của công ty cũng thừa nhận, nếu có cơ hội chọn lại, ông sẽ ưu tiên đầu tư vốn vào các dự án đổi mới liên quan đến hoạt động kinh doanh chính, vì chi phí quản lý và sự bất định do biến động giá tiền quá cao. Trường hợp Meitu cho thấy, khi doanh nghiệp đối mặt với瓶颈 trong kinh doanh chính, việc đánh cược mù quáng vào tài sản rủi ro cao có thể mang lại lợi nhuận ngắn hạn, nhưng hành vi đầu cơ thiếu chiều sâu chiến lược, lệch khỏi hoạt động cốt lõi này, chính là biểu hiện điển hình của «tục thủ».
GameStop: Nỗ lực đầu cơ trong困境 chuyển đổi
Tháng 3 năm 2025, Hội đồng quản trị GameStop vội vàng sửa đổi chính sách đầu tư, liệt kê Bitcoin vào danh mục tài sản có thể nắm giữ, và trong cùng tháng huy động được 1,3 - 1,5 tỷ USD thông qua trái phiếu chuyển đổi lãi suất 0%, tuyên bố “có thể dùng toàn bộ để mua tiền ảo tùy tình hình thị trường”. Chỉ hai tháng sau, công ty thông báo mua đợt đầu 4.710 Bitcoin với tổng chi phí khoảng 510 triệu USD, chiếm 11% dự trữ tiền mặt cuối năm tài chính 2024 của họ. Dưới tác động của câu chuyện “bắt chước MicroStrategy”, tin tức khiến GME tăng 7% trước giờ giao dịch nhưng phiên chính lại đảo chiều giảm 10% – kiểu tăng cảm xúc theo tin nóng rồi giảm trở lại điển hình, cho thấy thị trường thiếu niềm tin dài hạn vào “cuộc chuyển đổi kiểu đánh bạc” này.
Để có vốn mua tiền ảo, GameStop đã tăng số cổ phiếu đang lưu hành lên 395 triệu cổ phiếu vào năm 2024 thông qua ATM và phát hành bổ sung, tăng 29% so với cùng kỳ; nếu toàn bộ trái phiếu chuyển đổi 0% chuyển đổi, vốn cổ phần sẽ bị pha loãng thêm hơn 10%. Trong khi đó, doanh thu năm tài chính 2024 của họ giảm từ 5,27 tỷ USD năm trước còn 3,82 tỷ USD, hoạt động bán lẻ vật lý tiếp tục thu hẹp. Trong bối cảnh thiếu dòng tiền ổn định và liên tục pha loãng cổ phần, GameStop đặt cược tăng trưởng cốt lõi vào Bitcoin biến động cao, chẳng khác nào “đầu cơ ngắn hạn theo kiểu FOMO” hơn là một chiến lược kỹ thuật số.
Chính vì thiếu chiều sâu chiến lược và quản lý rủi ro thô sơ, động thái này trở thành ví dụ điển hình «tục thủ»: giá Bitcoin điều chỉnh có thể khiến công ty không những khó đạt lợi nhuận dài hạn, mà còn có thể làm xấu đi cơ bản do pha loãng cổ phần và đòn bẩy nợ, gây ra biến động mạnh cho cổ phiếu, khiến “cuộc chuyển đổi kiểu đánh bạc” đối mặt với thử thách nghiêm trọng.
「Tục thủ」dễ bị ảnh hưởng hơn bởi các rủi ro và thách thức phổ biến trong đầu tư tài sản mã hóa
Bong bóng định giá và vòng luẩn quẩn tài sản
Thị trường tài sản mã hóa có đặc điểm rõ rệt là “vòng luẩn quẩn tài sản”, giá cả do giao dịch biên quyết định, sau đó nhân với số lượng tài sản mã hóa sẽ ra vốn hóa thị trường.
Tuy nhiên, vốn hóa này chứa thành phần “ảo”, khi chuyển đổi sang hệ thống tiền pháp định sẽ bị khấu trừ. Đặc biệt đúng với những tài sản mã hóa thanh khoản thị trường thứ cấp thấp, lượng lưu hành nhỏ hoặc dễ bị thao túng giá. Xét từ góc độ kinh tế thực, nguồn lợi nhuận của thị trường tài sản mã hóa khác với thị trường tài chính chính thống, nơi bản chất là hoạt động sản xuất kinh doanh trong kinh tế thực.
Khi định giá thị trường đã phản ánh đầy đủ kỳ vọng của nhà đầu tư, giá tài sản thường đối mặt với áp lực điều chỉnh. Thị trường tiền mã hóa chịu ảnh hưởng lớn từ tâm lý thị trường, tâm lý tích cực thường đẩy giá lên, trong khi tâm lý tiêu cực có thể dẫn đến bán tháo. Hành vi bị điều khiển bởi tâm lý này khiến biến động giá tiền mã hóa so với chỉ số cổ phiếu trở nên khó dự đoán.
Thiếu quy định và tính dễ tổn thương của thị trường
Một rủi ro nổi bật của thị trường tài sản mã hóa là thiếu quy định và mạng lưới an toàn. Hiện tại, hoạt động tiền mã hóa được quản lý chỉ chiếm phần rất nhỏ toàn bộ thị trường, phần lớn hoạt động là gánh chịu rủi ro không bị giới hạn, ví dụ như CEX cung cấp giao dịch ký quỹ trên 100 lần, điều này là không tưởng trong thị trường tài chính chính thống.
Khi thị trường tài sản mã hóa gặp khủng hoảng, dù là giá giảm mạnh, nhà đầu tư thua lỗ khổng lồ, hay tổ chức tập trung bị rút tiền ồ ạt, đứng bên bờ phá sản, đều không nhận được sự hỗ trợ từ các biện pháp an toàn của chính phủ. Việc xử lý khủng hoảng trong thị trường tài sản mã hóa phần lớn chỉ có thể diễn ra tự phát, vô trật tự, dẫn đến một số nhà đầu tư và tổ chức chịu tổn hại không thể khắc phục.
Tính chất xuyên ngành và xuyên biên giới của tài sản mã hóa làm giảm hiệu quả của các biện pháp quy định do các quốc gia thực hiện riêng lẻ mà không cần phối hợp. Các tổ chức quốc tế như IMF kêu gọi các nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa cần được cấp phép, đăng ký và ủy quyền, đồng thời yêu cầu thận trọng bổ sung đối với các thực thể thực hiện nhiều chức năng, nhằm ứng phó xung đột lợi ích. Thiếu chuẩn mực kế toán thống nhất cũng dẫn đến sự dị biệt trong thực hành báo cáo tài chính, có thể ảnh hưởng đến nhận định của các nhà phân tích về vị thế tài sản mã hóa của doanh nghiệp, gia tăng bất cân xứng thông tin.
Bất cân xứng thông tin và tâm lý nhà đầu tư
Việc nắm giữ tài sản mã hóa liên quan đáng kể đến việc gia tăng lỗi dự báo lợi nhuận và độ phân tán của các nhà phân tích, độ phân tán trong khuyến nghị của các nhà phân tích cũng tỷ lệ thuận với lượng tài sản mã hóa nắm giữ. Điều này cho thấy tài sản mã hóa mang lại sự phức tạp cho quyết định của các nhà phân tích, gia tăng bất cân xứng thông tin. Trong bối cảnh thiếu chuẩn mực kế toán nhất quán, các nhà phân tích khó xác định chính xác ảnh hưởng của vị thế tài sản mã hóa đến hiệu quả tài chính doanh nghiệp.
Nhà đầu tư có sự gần giống về chiến lược đầu tư, vị thế nắm giữ, thuật toán và tâm lý, khi thị trường bất ổn sẽ hành động đồng loạt, từ đó khuếch đại thêm sự bất ổn thị trường, đặc biệt là hiệu ứng bầy đàn của nhà đầu tư bán lẻ.
Cơ chế truyền dẫn tâm lý này, cộng với các kênh liên kết vốn có trong thị trường tài sản mã hóa, khiến rủi ro có thể lan truyền nhanh chóng, ví dụ khi một dự án DeFi gặp vấn đề, ngay cả khi không có liên hệ trực tiếp trên bảng cân đối kế toán, các dự án tương tự cũng có thể bị rút tiền ồ ạt do người dùng nghi ngờ tính bền vững của họ.
V. Kết luận
Việc các công ty niêm yết khám phá lĩnh vực tài sản mã hóa giống như chơi cờ vây, vừa có «bản thủ» vững chắc, vừa có «diệu thủ» tinh tế, cũng có «tục thủ» sai lầm. Những doanh nghiệp thành công có thể tích hợp tài sản kỹ thuật số vào chiến lược cốt lõi, quản lý rủi ro thận trọng và tích cực thích nghi với môi trường quy định luôn thay đổi.
Thành công của các công ty niêm yết trong lĩnh vực tài sản mã hóa sẽ phụ thuộc vào khả năng vượt lên đầu cơ ngắn hạn, coi tài sản kỹ thuật số là tài sản chiến lược dài hạn và kết hợp chúng với việc tạo ra giá trị cốt lõi của doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là cần hiểu sâu tiềm năng của công nghệ blockchain và nền kinh tế mã hóa, chứ không chỉ chú ý đến biến động giá ngắn hạn của token. Đối với doanh nghiệp, «diệu thủ» thực sự nằm ở khả năng dự đoán và định hình tương lai kinh tế số, sử dụng tài sản mã hóa như một công cụ để hiện thực hóa tầm nhìn đó, chứ không chỉ đơn thuần là trò chơi con số trên báo cáo tài chính.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
