52 cấm kỵ trong giao dịch: Những bài học mỗi nhà giao dịch nên rút ra từ trải nghiệm đau đớn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
52 cấm kỵ trong giao dịch: Những bài học mỗi nhà giao dịch nên rút ra từ trải nghiệm đau đớn
Đừng bao giờ phá vỡ quy tắc giao dịch hoặc lệch khỏi kế hoạch khi đang trong trạng thái cảm xúc mạnh.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: kel xyz
Biên dịch: TechFlow
-
Không bao giờ được tăng lệnh quá mức. Một khi vị thế quá lớn, lý trí của bạn sẽ bị cảm xúc nuốt chửng. Ngay cả khi phán đoán của bạn đúng, việc tăng lệnh quá mức dẫn đến cháy tài khoản là con đường hủy diệt nhanh nhất.
-
Không bao giờ giao dịch khi mệt mỏi hoặc thiếu ngủ. Mệt mỏi trong ra quyết định còn phá hủy trader mạnh hơn cả thanh lý.
-
Không bao giờ giao dịch nếu không có lợi thế rõ ràng. Giao dịch mà không có lợi thế rõ ràng chẳng qua chỉ là cờ bạc với nhiều bước thừa. Nếu bạn không thể giải thích lợi thế của mình trong một câu, thì rất có thể bạn thực sự không có lợi thế nào cả.
-
Không bao giờ mở lệnh vì buồn chán. Cảm giác muốn "làm gì đó" thường dẫn đến lợi nhuận dưới mức tối ưu. Rất nhiều lúc, không làm gì cả mới là lựa chọn tốt nhất. Nếu bạn nhận ra bản thân đang mở lệnh chỉ để "bận rộn" hay vì "lâu rồi chưa giao dịch", hãy tự vấn lại. Giao dịch chỉ để hành động sẽ dẫn đến những quyết định vội vàng và thua lỗ. Thị trường không thưởng cho người "giao dịch nhiều nhất", mà chỉ thưởng cho người "giao dịch sinh lời nhất". Đôi khi, giao dịch tốt nhất chính là không giao dịch.
-
Không bao giờ giao dịch ngay sau khi thua lớn. Lúc này bạn dễ rơi vào cảm xúc, cố gắng dùng một canh bạc tồi tệ để gỡ lại tất cả. Cố gắng bù đắp mọi tổn thất trong một lần duy nhất chắc chắn sẽ khiến bạn thua lỗ nặng hơn.
-
Không bao giờ mở lệnh mà không có kế hoạch thoát lệnh. Dù là cắt lỗ theo thời gian, cắt lỗ theo giá, điểm vô hiệu hóa hay kế hoạch thoát lệnh dựa trên sự kiện, bạn đều phải xác định rõ trước khi mở lệnh. Hãy nhớ rằng, khoảnh khắc khách quan cuối cùng là trước khi bạn đặt lệnh. Một khi đã vào lệnh, thừa nhận sai lầm sẽ trở nên khó khăn, vì vậy hãy quyết định trước thời điểm cắt lỗ.
-
Không bao giờ quá ám ảnh về vị thế của bạn. Thị trường không quan tâm đến niềm tin của bạn. Hoặc là bạn cắt lỗ, hoặc bị thị trường loại bỏ.
-
Không bao giờ giao dịch theo PNL (lợi nhuận/lỗ) – hãy giao dịch thị trường thật. Lo lắng về thua lỗ hay đắm chìm trong lợi nhuận quá khứ sẽ làm mờ phán đoán và bóp méo thực thi của bạn.
-
Không phải mọi quan điểm đều phù hợp để giao dịch. Những giao dịch tốt nhất thường là không giao dịch. Bảo toàn vốn và sự tập trung tinh thần để chờ cơ hội thuận lợi quan trọng hơn việc ép bản thân vào thị trường.
-
Không bao giờ chống lại xu hướng. Sức mạnh của xu hướng mạnh hơn bạn. Hãy thích nghi với xu hướng, nếu không sẽ bị đào thải.
-
Không bao giờ bắt đáy mù quáng. Thứ rẻ mạt có thể còn rẻ hơn nữa.
-
Không bao giờ phá vỡ quy tắc giao dịch hoặc lệch khỏi kế hoạch khi đang kích động cảm xúc. Các quy tắc tồn tại là có lý do — thường xuất phát từ những trải nghiệm đau đớn. Khi bạn tự thuyết phục mình "chỉ lần này thôi" bỏ qua quy tắc (như dời điểm cắt lỗ, tăng lệnh hoặc lệnh quá lớn), bạn đã mở cánh cửa cho hỗn loạn. Kỷ luật là tiếp tục làm điều đúng ngay cả khi khó khăn. Như một khẩu quyết giao dịch nổi tiếng nói: Lập kế hoạch rồi giao dịch, giao dịch theo kế hoạch.
-
Không bao giờ dùng hết toàn bộ đạn dược trong một lần.
-
Không bao giờ giao dịch vượt quá vùng an toàn của bạn. Nếu lệnh quá lớn, bạn sẽ bắt đầu ra quyết định dựa trên nỗi sợ hãi, nghĩ rằng thị trường hay người khác đang chống lại bạn, thậm chí thấy những "bóng ma" không tồn tại. Hãy điều chỉnh kích thước lệnh theo chất lượng giấc ngủ đêm của bạn.
-
Không bao giờ để lòng tự trọng ngăn bạn rời khỏi một giao dịch tồi. Thừa nhận bạn sai — cắt lỗ, thiết lập lại và tiếp tục tiến lên.
-
Không bao giờ đánh giá thấp tính phản thân của thị trường. Mạnh có thể càng mạnh hơn, yếu có thể càng yếu thêm.
-
Không bao giờ giả định thanh khoản luôn hiện hữu. Lối thoát luôn nhỏ hơn bạn tưởng. Thanh khoản không do bạn quyết định, mà do thị trường quyết định.
-
Không bao giờ nhầm lẫn tính ngẫu nhiên thành chiến lược. Mua vì giá tăng, hoặc bán khống vì "cảm giác cao quá", không phải là giao dịch, mà là cờ bạc mù quáng. Ngay cả với quản lý rủi ro tốt, nếu việc vào lệnh của bạn không có cơ sở, cuối cùng cũng sẽ chảy máu đến chết.
-
Không bao giờ mắc cùng một sai lầm hai lần. Sai lầm trong giao dịch là không tránh khỏi, nhưng lặp lại sai lầm là không thể chấp nhận được. Không bao giờ được thua hai lần theo cùng một cách.
-
Không bao giờ quên phòng thủ. Sai lầm là có thể chấp nhận, nhưng lặp lại sai lầm thì không. Bảo vệ vốn luôn là ưu tiên hàng đầu. "Đừng tập trung vào kiếm tiền; hãy tập trung vào bảo vệ số tiền bạn đã có."
-
Không bao giờ chỉ chú ý tấn công. Sinh tồn quan trọng hơn tất cả. Nếu bạn không đặt cược, bạn không thể thắng. Nếu mất hết vốn, bạn không thể đặt cược nữa.
-
Không bao giờ để cuộc sống phình to sau một chiến thắng lớn. Vấn đề sẽ bắt đầu khi bạn bắt đầu dự báo thu nhập năm dựa trên một giao dịch may mắn.
-
Không bao giờ quên chuyển sang phòng thủ sau các đợt bùng nổ. Những khoản thua lớn thường xảy ra sau chuỗi chiến thắng, khi sự tự tin thái quá bắt đầu xuất hiện. Tự soi xét bản thân — giao dịch lớn gần đây của bạn hoàn toàn vô nghĩa đối với thị trường.
-
Không bao giờ để kiêu ngạo, cái tôi hay tự tin thái quá chi phối. Luôn giữ sự khiêm tốn.
-
Không bao giờ giao dịch khi bạn không kiểm soát được tình huống. Ví dụ như sự kiện họp FOMC của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
-
Không bao giờ tự mãn. Một chiến lược hiệu quả trong môi trường thị trường này có thể thất bại trong môi trường khác. Giao dịch là một kỹ năng đòi hỏi cải tiến liên tục. Sự thoải mái thường là kẻ thù của lợi nhuận. Đừng giả định bạn biết thị trường sẽ đi đâu. Như một câu danh ngôn nói: “Chúng ta có hai loại người dự báo: loại không biết, và loại không biết rằng họ không biết.” Đừng giả định lợi thế của bạn là vĩnh viễn. Thị trường đang vận động, lợi thế sẽ biến mất, chiến lược hiệu quả ở chu kỳ trước có thể vô dụng ở chu kỳ tới. Luôn tối ưu, luôn kiểm tra — ngừng lại đồng nghĩa với cái chết.
-
Không bao giờ tiếp tục tăng lệnh cho một vị thế thua lỗ sau khi logic đã bị bác bỏ.
-
Không bao giờ giao dịch với tư duy “chắc chắn”, mà hãy giao dịch với “niềm tin”.
-
Không bao giờ giả định thị trường “phải” làm điều gì đó, đặc biệt là dựa trên mô hình gần đây. Thị trường không nợ bạn bất kỳ logic hay sự liên tục nào. Chỉ vì thị trường vừa tăng (hoặc giảm) liên tục không có nghĩa là nó sẽ không đảo chiều đột ngột. Tránh dùng những từ như “chắc chắn” hay “không thể” trong giao dịch. Hãy linh hoạt — mọi chuyện đều có thể xảy ra. Nhắc nhở bản thân: đừng bao giờ nói “điều này vĩnh viễn không thể xảy ra” với hành vi thị trường.
-
Không bao giờ coi tỷ lệ thắng là tất cả. Tối đa hóa tỷ lệ thắng để cảm thấy tốt hơn là một cái bẫy. Chốt lời sớm hoặc tránh những khoản lỗ nhỏ cần thiết cuối cùng sẽ làm hại khả năng sinh lời.
-
Không bao giờ đánh giá thấp kỷ luật, kiên nhẫn, kiểm soát rủi ro và thực thi, mà đặt cược tất cả vào lợi nhuận siêu ngạch. Nhiều trader có chiến lược alpha tốt, nhưng không biết cách triển khai đúng. Thực thi tốt không chỉ bao gồm chọn giao dịch gì và giao dịch ra sao, mà còn bao gồm chọn thời điểm KHÔNG giao dịch. Đôi khi, quyết định thực thi tốt nhất là không giao dịch, đặc biệt khi điều kiện không thuận lợi. Luôn tự hỏi: “Tôi có lợi thế ở đây không? Hay chỉ đang tung đồng xu?” Nếu là trường hợp sau, hãy để dành vốn cho cơ hội tốt hơn.
-
Không bao giờ sụp đổ sau thua lớn, hay quá phấn khích sau chiến thắng lớn. Sức bền cảm xúc là tài sản mạnh mẽ nhất của một trader.
-
Không bao giờ bỏ qua diễn biến giá sau tin tức. Nếu phản ứng của thị trường trái ngược với kỳ vọng của bạn, hãy thoát lệnh ngay lập tức. Thị trường đang nói với bạn điều gì đó mà bạn chưa nhìn thấy.
-
Không bao giờ giao dịch theo niềm tin của người khác. Nếu bạn mua theo lời khuyên của người khác, bạn cũng cần họ nói khi nào nên thoát — và khi họ im lặng, bạn sẽ mắc kẹt. Như Livermore từng nói: “Không ai có thể kiếm được tiền lớn bằng cách nghe theo lời khuyên của người khác.” Rèn luyện kỹ năng riêng, xây dựng hệ thống của bạn. Nếu bạn không thể tin vào quyết định của chính mình, bạn chỉ là quân cờ trong giao dịch của người khác.
-
Không bao giờ đi ngược trực giác. Nếu cảm giác sai, thì thường là sai thật.
-
Không bao giờ cố nắm bắt mọi biến động thị trường. Cố gắng bắt từng nhịp tăng giảm là hành vi ngu ngốc. Luôn nhìn thị trường với tâm thế dư dả chứ không phải thiếu thốn — thị trường luôn tồn tại và có đủ cơ hội để bạn kiếm lời. Bạn không cần phải ra tay mỗi lần.
-
Không bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của thất bại. Những thất bại ban đầu và thất bại thường xuyên (trong khi vẫn trụ được trên sân chơi) là bí mật giúp bạn giỏi hơn.
-
Không bao giờ giữ vị thế thua lỗ sau khi logic giao dịch đã bị bác bỏ, đặc biệt là sau một đợt giảm sâu. Tư duy "tôi đã lỗ quá nhiều, không thể bán bây giờ" sẽ khiến bạn về 0 hoàn toàn.
-
Không bao giờ để tâm lý “gỡ hòa” chi phối quyết định của bạn. Tâm lý này dẫn đến giao dịch quá mức và cuối cùng làm sạch tài khoản.
-
Không bao giờ chỉ tập trung vào điểm vào lệnh. Một giao dịch chỉ kết thúc khi bạn thoát lệnh. Biết khi nào đóng lệnh quan trọng ngang với biết khi nào mở lệnh.
-
Không bao giờ xem nhẹ phần “nhàm chán” (quản lý vị thế, cắt lỗ, tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận) — đây mới là chìa khóa giúp bạn sống sót trên thị trường. Đừng đợi đến khi chịu thua lỗ thảm khốc mới học bài học này.
-
Không bao giờ giao dịch vì cảm giác kích thích từ adrenaline. Mục tiêu của giao dịch là chiến thắng, không phải tìm kiếm cảm giác mạnh.
-
Không bao giờ sa vào ảo ảnh của “sức mạnh bề mặt” — loại sức mạnh này thường chỉ là biểu hiện chậm trễ so với thực tế.
-
Không bao giờ ở lại hoặc mở lệnh vì “hy vọng” hay suy nghĩ theo ý muốn.
-
Không bao giờ đánh giá thấp tầm quan trọng của quản lý rủi ro. Ưu tiên bảo vệ vốn hơn là đuổi theo lợi nhuận. "Hãy chăm sóc những khoản thua của bạn, lợi nhuận sẽ tự lo cho chính nó."
-
Không bao giờ mở lệnh hay đóng lệnh một cách liều lĩnh. Giống như bạn tích lũy lệnh từng bước, bạn cũng nên rút lệnh từng phần — “toàn bộ vào, toàn bộ ra” là công thức dẫn đến thảm họa.
-
Không bao giờ thực hiện giao dịch mà bạn không chịu được thua lỗ. Không giao dịch đơn lẻ nào nên lớn đến mức đẩy bạn ra khỏi thị trường. Lời khuyên quan trọng nhất là đừng bao giờ để thua lỗ mất kiểm soát. Bạn phải có thể sai liên tiếp 20 hay 30 lần mà vẫn còn đủ vốn. Không bao giờ để một vị thế đơn lẻ đe dọa sự nghiệp giao dịch của bạn.
-
Không bao giờ giao dịch nếu không có lợi thế. Nếu không có lợi thế, hãy rút lui. Ép giao dịch vượt khung của bạn chỉ làm bào mòn tài khoản.
-
Không bao giờ cho rằng lợi thế của bạn là vĩnh viễn. Thị trường đang thay đổi, lợi thế sẽ biến mất, chiến lược hiệu quả ở chu kỳ trước có thể vô dụng ở chu kỳ tới. Luôn tối ưu, luôn kiểm tra — ngừng lại đồng nghĩa với cái chết.
-
Không bao giờ đánh giá chất lượng giao dịch chỉ bằng kết quả. Giao dịch tốt đôi khi vẫn thua tiền, và giao dịch xấu cũng có thể may mắn thắng. Tập trung vào thực thi, chứ không phải kết quả.
-
Không bao giờ giữ lệnh chỉ vì sợ trông ngốc nghếch hay vì dư luận xã hội. Tôi đã thấy nhiều người "hi sinh" quá sớm vì sợ bị sỉ nhục trước công chúng. Cắt lỗ không do dự. Thị trường không quan tâm đến lòng tự trọng của bạn — bạn cũng vậy.
-
Không bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của việc rời đi. Nếu bạn đang trong chuỗi thua, hãy xả lệnh và nghỉ ngơi. Tư bản tâm lý quan trọng ngang với tư bản tài chính. Điều then chốt là phá vỡ vòng xoáy cảm xúc tiêu cực.
Khi quay lại, hãy giữ lệnh nhỏ, chỉ tăng dần khi đã lấy lại sự tự tin.
Những bài học này đến từ sách tôi đã đọc, từ việc học hỏi các trader hàng đầu, và từ vô số sai lầm tôi đã mắc phải trên hành trình này.
Giao dịch là cô độc, đầy đau đớn và khiến bạn nghi ngờ tất cả. Nhưng nếu được chọn lại một lần nữa? Tôi vẫn sẽ chọn giao dịch, bất chấp tất cả.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@kelxyz_
