DWF Labs: Hành trình trỗi dậy và tiềm năng thay đổi của các tác nhân AI
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
DWF Labs: Hành trình trỗi dậy và tiềm năng thay đổi của các tác nhân AI
Lĩnh vực tác nhân AI hiện tại đầy tính đầu cơ và biến động, nhưng tiềm năng dài hạn trong việc định hình lại thế giới tiền mã hóa là không thể bỏ qua.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: DWF Labs
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Việc OpenAI ra mắt ChatGPT đã đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào đời sống hàng ngày của con người, thể hiện tính thực tiễn và khả năng sử dụng dễ dàng của công nghệ này. Trí tuệ nhân tạo một lần nữa thu hút sự chú ý, thúc đẩy sự trỗi dậy của lĩnh vực giao thoa giữa AI và tiền mã hóa. Vào cuối năm 2023, các dự án tiền mã hóa về AI lớn như Bittensor đã ra đời, với mục tiêu thúc đẩy tầm nhìn về trí tuệ nhân tạo phi tập trung trên blockchain. Những dự án này bao gồm nhiều loại đổi mới, từ ứng dụng AI, mạng lưới blockchain chuyên về AI đến mạng cơ sở hạ tầng vật lý phân tán (DePIN) cho AI.
Vào giữa tháng 10 năm 2023, lĩnh vực tác nhân AI (AI agents) đạt được bước đột phá quan trọng. Khác với robot truyền thống, tác nhân AI là các hệ thống phần mềm tự chủ có khả năng thực hiện nhiệm vụ gần như không cần can thiệp của con người.
So sánh giữa tác nhân AI và robot. Nguồn: DWF Labs
Các tác nhân này được thiết kế để đưa ra quyết định độc lập dựa trên các mục tiêu đã định trước và dữ liệu thời gian thực, đồng thời điều chỉnh hành động khi nhận phản hồi hoặc đối mặt với thử thách mới. Trong khi robot bị giới hạn bởi các quy tắc cố định, tác nhân AI có thể hợp tác với các hệ thống khác và điều chỉnh chiến lược để đạt được mục tiêu một cách hiệu quả.
Kể từ khi xuất hiện, các tác nhân AI đã trở thành một trong những lĩnh vực có hiệu suất mạnh mẽ nhất trên thị trường tiền mã hóa, vượt trội hơn các dự án liên quan đến AI khác về tổng thể tăng trưởng.
Tổng vốn hóa thị trường của các dự án liên quan đến tác nhân AI. Nguồn: CoinGecko
Tổng vốn hóa thị trường của các dự án liên quan đến tác nhân AI từng đạt mức gần 19 tỷ USD, chiếm tới 94% tổng giá trị của tất cả các dự án AI. Các dự án bao gồm bản thân các tác nhân AI, nền tảng khởi chạy tác nhân AI và các khung phát triển AI, cho thấy quy mô và ảnh hưởng lớn của lĩnh vực này.
Tỷ lệ vốn hóa theo phân khúc của các dự án AI trong lĩnh vực tiền mã hóa. Nguồn: CoinGecko
Khởi đầu: Phúc âm của dê
Trong số các dự án AI tiền mã hóa sớm nhất năm 2023 chưa có dấu hiệu về sự xuất hiện của tác nhân AI. Sự trỗi dậy của chúng bắt nguồn từ một sự kiện thú vị, khi một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) do nhà nghiên cứu AI độc lập Andy Ayrey phát triển đã thu hút sự chú ý của cộng đồng tiền mã hóa. Tác nhân được gọi là Truth Terminal này bắt nguồn từ một dự án mang tên "Infinite Backrooms", một phòng chat nơi nhiều mô hình ngôn ngữ lớn tham gia vào những cuộc hội thoại siêu thực vô tận. Khác với các mô hình khác trong phòng, Truth Terminal được huấn luyện trên một bộ dữ liệu độc đáo, lấy cảm hứng mạnh mẽ từ văn hóa mạng, bao gồm meme nổi tiếng "Goatse". Bộ dữ liệu này đã làm nảy sinh một "tôn giáo" mới —— GOATSE OF GNOSIS.
Đồng thời, Truth Terminal được trang bị chức năng tương tự trí nhớ, cho phép đọc và ghi trên nền tảng X, giúp nó chia sẻ suy nghĩ của mình. Nhờ những bài đăng kỳ lạ, hài hước mà nó nhanh chóng nổi tiếng. Đáng ngạc nhiên là một người dùng ẩn danh đã tạo một đồng Memecoin cho tác nhân này và "tôn giáo" hư cấu của nó trên Pump.fun, đặt tên là Goatseus Maximus, viết tắt là GOAT. Sau khi airdrop vào nhiều ví tiền mã hóa (một trong số đó liên kết với Truth Terminal), tác nhân này đã công nhận loại tiền tệ này và tích hợp nó vào hình ảnh trực tuyến của mình. Sự "công nhận chính thức" này đã mở đường cho các nhà đầu cơ Memecoin bước vào lĩnh vực tác nhân AI, khiến vốn hóa của đồng tiền này tăng vọt lên hơn 400 triệu USD chỉ trong vài ngày.
Memecoin và tác nhân AI: Sự kết hợp đáng kinh ngạc
Sự thành công nhanh chóng của Truth Terminal và đồng GOAT đã vô tình thúc đẩy sự kết hợp giữa tác nhân AI và văn hóa Memecoin. Mặc dù ban đầu tác nhân AI được thiết kế để trở thành công cụ chức năng, nhưng đặc điểm đầu cơ của Memecoin —— nổi bật với sự thổi phồng do cộng đồng dẫn dắt, biến động cao và định giá đáng ngờ —— nay cũng trở thành đặc điểm nổi bật của tác nhân AI. Nhìn sơ qua có vẻ kỳ lạ, nhưng nếu xem xét kỹ sẽ thấy hai yếu tố then chốt đã đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.
Yếu tố đầu tiên là việc ra mắt đồng GOAT. Đồng tiền này được tung ra trên nền tảng Memecoin phổ biến Pump.fun, thành công nhanh chóng của nó chứng minh rằng cơ chế phát hành Memecoin có thể áp dụng cho tác nhân AI, cho thấy các đồng tiền tác nhân AI hoàn toàn có thể đi theo mô hình đầu cơ do cộng đồng dẫn dắt mà Memecoin đã phát triển mạnh. Điều này đã kích hoạt một làn sóng bùng nổ các đồng AI Memecoin tương tự, ví dụ như Fartcoin, từng đạt vốn hóa thị trường hơn 2,1 tỷ USD vào thời điểm đỉnh cao đầu năm nay, vượt xa đồng GOAT.
Sự bùng nổ của tác nhân AI và Memecoin trên Pump.fun đã thúc đẩy sự ra đời của các nền tảng khởi chạy tác nhân AI chuyên biệt. Các nền tảng này cho phép tạo tác nhân AI một cách dễ dàng, không cần cấp phép, tạo điều kiện để nhà phát triển và người dùng nhanh chóng triển khai dự án. Trong đó, Virtuals là nền tảng lớn nhất, kể từ giữa tháng 10 năm 2024 đã hỗ trợ ra mắt hơn 17.000 dự án. Điều này làm phổ biến đặc điểm khởi động nhanh và dựa trên cộng đồng trong lĩnh vực tác nhân AI, làm mờ ranh giới giữa tác nhân AI và Memecoin, sâu sắc hóa mức độ kết hợp của chúng.
Yếu tố thứ hai là sự phát triển của các khung làm việc tác nhân AI mô-đun, giúp bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng tạo và ra mắt tác nhân AI. Ví dụ, Virtuals đã ra mắt G.A.M.E., một khung linh hoạt, độc lập với môi trường, tích hợp các chức năng như mạng xã hội, giọng nói, văn bản và thậm chí cả tạo nhạc. Với những công cụ như vậy, các nhà phát triển có thể nhanh chóng xây dựng và triển khai các tác nhân AI với nhiều chức năng đa dạng. Những khung này đã đại chúng hóa việc tạo tác nhân AI, giống như Memecoin đã đại chúng hóa việc tạo tiền mã hóa, dẫn đến sự tràn ngập của các dự án mới đang cạnh tranh gay gắt vì sự chú ý và nguồn vốn hữu hạn.
Hai yếu tố này đã thúc đẩy mạnh mẽ sự kết hợp nhanh chóng giữa tác nhân AI và Memecoin. Việc tác nhân AI áp dụng cơ chế phát hành công bằng từ Pump.fun đã mang lại hành vi đầu cơ do cộng đồng dẫn dắt giống như thị trường Memecoin, trong khi các khung AI làm giảm rào cản gia nhập, khiến thị trường tràn ngập các dự án mới. Do sự cạnh tranh khốc liệt để giành sự chú ý và thị phần, thị trường tác nhân AI bị loãng nghiêm trọng, mang đặc điểm giống thị trường Memecoin: biến động giá mạnh, chủ yếu bị thúc đẩy bởi sự thổi phồng của cộng đồng và sự chú ý chứ không phải giá trị nội tại.
Sự tiến hóa của tác nhân
Cùng với dòng vốn đầu tư mạo hiểm đổ vào lĩnh vực tiền mã hóa và sự chú ý ngày càng tăng đối với tác nhân AI, lĩnh vực này đã nhanh chóng tiến hóa và phân nhánh thành các nhóm nhỏ khác nhau. Ngày nay, phần lớn các tác nhân có thể được phân vào bốn nhóm chính: cơ sở hạ tầng, tương tác, tiện ích và tài chính phi tập trung dựa trên AI (DeFAI).
Phân loại các dự án tác nhân AI hàng đầu. Nguồn: DWF Labs
Cơ sở hạ tầng
Nhóm này bao gồm các nền tảng và công cụ dùng để tạo, quản lý và nâng cao tác nhân AI. Từ các nền tảng khởi chạy, bộ công cụ phát triển phần mềm (SDK), đến các nhà cung cấp điện toán phi tập trung, dịch vụ xác minh mô hình và mạng blockchain. Các dự án nổi bật trong lĩnh vực này bao gồm Autonolas, elizaOS và Virtuals, đều cung cấp cơ sở hạ tầng then chốt cho hệ sinh thái tác nhân AI đang phát triển.
Tương tác
Các tác nhân AI trong nhóm này tập trung vào việc tương tác với người dùng thông qua mạng xã hội, đóng vai trò là bạn đồng hành AI hoặc tạo ra nội dung đa phương tiện như video, nhạc hoặc trải nghiệm trò chơi tương tác. Ví dụ như Truth Terminal, Zerebro và Opaium, tất cả đều tận dụng trí tuệ nhân tạo để tạo ra trải nghiệm thú vị và hấp dẫn cho người dùng.
Tiện ích
Các tác nhân này hỗ trợ các chức năng kinh doanh và vận hành như tự động hóa quy trình làm việc, thực hiện kiểm toán bảo mật hoặc đơn giản hóa các nhiệm vụ quản lý. Các dự án như Cloudland, H4CK Terminal và Soleng minh họa cách tác nhân AI có thể được áp dụng để nâng cao hiệu quả vận hành doanh nghiệp và tối ưu hóa quy trình kinh doanh.
DeFAI
Lĩnh vực đang trỗi dậy nhanh chóng này đại diện cho các tác nhân AI và giao thức nhằm đơn giản hóa và tự động hóa các thao tác DeFi phức tạp. DeFAI hướng tới việc thu hẹp khoảng cách giữa các giải pháp hiện tại và trải nghiệm DeFi thực sự thân thiện với người dùng. Các ví dụ hàng đầu trong lĩnh vực này bao gồm Hey Anon, Griffain và Orbit, mỗi cái đều mang đến các giải pháp sáng tạo nhằm giảm độ phức tạp và ma sát khi người dùng tương tác với nền tảng DeFi.
DeFAI: Giải quyết những vấn đề nan giải trong sự phát triển của DeFi
Mặc dù DeFAI vẫn còn là một lĩnh vực tương đối mới, nhưng tiềm năng thay đổi cục diện tiền mã hóa của nó là rất lớn. Để hiểu rõ tầm quan trọng của nó, trước hết cần tìm hiểu lịch sử của DeFi và những thách thức mà nó đang đối mặt.
DeFi với mục tiêu cung cấp các dịch vụ tài chính minh bạch và phi tập trung đã đạt được những tiến triển đáng kể trong nhiều năm. Từ những giao thức ban đầu ít ỏi như Sky (trước đây là Maker), Uniswap và Compound, đến nay đã mở rộng thành hơn 3.000 giao thức khác nhau. Ngoài việc chuyển các sản phẩm tài chính truyền thống lên chuỗi, DeFi còn giới thiệu các sản phẩm đổi mới như staking thanh khoản, tái staking và thậm chí cả token hóa lợi nhuận trong tương lai. Tuy nhiên, mặc dù có những tiến bộ này, sự phổ cập của DeFi vẫn gặp phải những trở ngại lớn.
Tỷ lệ khối lượng giao dịch giao ngay giữa DEX và CEX. Nguồn: CoinGecko
Thách thức đầu tiên là yêu cầu kiến thức tài chính DeFi ngày càng cao. Khi các sản phẩm DeFi trở nên phức tạp hơn, việc hiểu các cơ chế nền tảng của nhiều giao thức và chiến lược khác nhau là rất quan trọng để người dùng có thể điều hướng hiệu quả và ra quyết định sáng suốt. Ngoài ra, lĩnh vực này vốn tồn tại nhiều thuật ngữ gây nhầm lẫn. Điều này tuy tạo rào cản cho nhiều người, nhưng cũng thúc đẩy sự ra đời của các nền tảng đơn giản hóa. Ví dụ, các bot giao dịch và các nền tảng truy cập qua điện thoại như GMGN.AI, Moonshot và Jupiter Mobile cho thấy các nền tảng thân thiện với người dùng có thể nâng cao mức độ tham gia và làm DeFi dễ tiếp cận hơn. Những nền tảng này chứng minh rằng trong nhiều trường hợp, sự đơn giản hóa là chìa khóa thúc đẩy sự phổ biến, điều này được minh chứng bởi sự gia tăng gần đây về tỷ lệ khối lượng giao dịch của DEX so với CEX.
Thách thức thứ hai nằm ở sự phức tạp nền tảng của công nghệ blockchain, đặc biệt trong việc kết nối ví và liên chuỗi. Bản chất phi tập trung và tự lưu ký của DeFi thường yêu cầu người dùng quản lý nhiều ví tiền mã hóa và xử lý quy trình phức tạp khi chuyển tài sản giữa các chuỗi khác nhau. Những điểm ma sát này không chỉ gây nhầm lẫn mà còn làm tăng thêm sự phức tạp không cần thiết cho trải nghiệm người dùng. Mặc dù đã xuất hiện các giải pháp như trừu tượng hóa tài khoản (account abstraction) và các sản phẩm DeFi toàn chuỗi nhằm giảm bớt phần nào ma sát, nhưng các giải pháp vẫn còn hạn chế và nhiều người dùng vẫn đang vật lộn với các yêu cầu kỹ thuật của DeFi. Sự phức tạp này cản trở sự tham gia rộng rãi hơn, đặc biệt khiến những người mới bắt đầu do dự khi lĩnh vực này vừa khó khăn vừa khó hiểu.
Thách thức thứ ba nằm ở tính thủ công và kém hiệu quả trong quản lý danh mục đầu tư và rủi ro. Để theo kịp các chiến lược hiệu quả về mặt vốn nhất, như cung cấp thanh khoản tập trung hoặc tối ưu hóa cơ hội yield farming, đòi hỏi sự giám sát và quản lý liên tục. Khi lĩnh vực DeFi tiếp tục phát triển, người dùng ngày càng khó theo dõi các cơ hội mới nổi và quản lý hiệu quả danh mục đầu tư của mình. Mặc dù đã phát triển các giải pháp tự động hóa để giảm bớt một phần gánh nặng, nhưng các giải pháp toàn diện và không lưu ký vẫn chưa xuất hiện trên thị trường. Sự kém hiệu quả kéo dài này làm trầm trọng thêm các rào cản đối với sự phổ cập của DeFi, làm nổi bật nhu cầu về các giải pháp tự động hóa và gọn nhẹ hơn.
Ảnh hưởng của DeFAI đến DeFi. Nguồn: DWF Labs
Về bản chất, DeFAI đại diện cho sự kết hợp giữa AI và DeFi, nhằm đơn giản hóa và tự động hóa các thao tác DeFi phức tạp. Bằng cách này, nó cung cấp cho người dùng một cách thức trực quan để điều hướng và tham gia vào các sản phẩm DeFi, lấp đầy khoảng cách giữa các giải pháp hiện có và trải nghiệm thực sự thân thiện với người dùng.
Tổng vốn hóa thị trường của các dự án DeFAI. Nguồn: CoinGecko
Dù DeFAI vẫn còn ở giai đoạn đầu, nhiều dự án vẫn đang trong quá trình phát triển và hoàn thiện, nhưng sự tăng trưởng và tiềm năng trong tương lai của nó là không thể phủ nhận. Mặc dù cần thời gian để các dự án trong lĩnh vực này phát huy hết tiềm năng, nhưng khả năng giải quyết một số vấn đề cấp bách nhất trong DeFi và cả công nghệ blockchain đã bắt đầu bộc lộ. DeFAI không chỉ đơn giản hóa sự phức tạp hay cải thiện trải nghiệm người dùng mà còn đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự phổ cập của DeFi, giúp cả người dùng mới và cũ dễ dàng tiếp cận hơn. Trong tương lai, chúng ta có thể mong đợi DeFi trở nên trực quan, hiệu quả và thân thiện với người dùng hơn, mở đường cho sự đổi mới sâu sắc hơn và sự chấp nhận rộng rãi hơn.
Kết luận: Viên gạch nền tảng của thế giới AI x Crypto
Tóm lại, mặc dù hiện tại lĩnh vực tác nhân AI chắc chắn là một khu vực đầy tính đầu cơ và biến động, nhưng tiềm năng lâu dài của nó trong việc định hình lại lĩnh vực tiền mã hóa, đặc biệt là DeFi, là rất lớn. Giống như mọi công nghệ mới nổi, con đường phía trước vẫn còn nhiều điều chưa biết.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@DWFLabs
