Phỏng vấn Chủ tịch Quỹ Solana Lily Liu: Xây dựng hệ sinh thái blockchain như leo tháp Babel
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Phỏng vấn Chủ tịch Quỹ Solana Lily Liu: Xây dựng hệ sinh thái blockchain như leo tháp Babel
Trước "lượng truy cập khổng lồ", đội ngũ chính thức của Solana bất thường bình tĩnh và kiềm chế.
Chuyên sâu báo cáo Web3Người được phỏng vấn: Lily Liu, Chủ tịch Quỹ Solana
Phỏng vấn & biên soạn: Anderson Sima, Tổng biên tập Foresight News
Nếu thống kê tiểu sử các nhà sáng lập doanh nghiệp trong thế giới Web3, ta dễ dàng nhận thấy rằng phần lớn những người đứng đầu hệ sinh thái và dự án hàng đầu đều là di dân mới. Ví dụ, Vitalik Buterin – người sáng lập Ethereum – mang gốc gác Nga, Zhao Changpeng – người sáng lập Binance – là người gốc Hoa, Elon Musk – tỷ phú luôn theo dõi lĩnh vực tiền mã hóa – mang gốc Nam Phi.
AnnaLee Saxenian, một học giả tại Đại học California, từng dùng khái niệm "New Argonauts" (Các anh hùng Argonaut hiện đại) để chỉ nhóm di dân này. Trong thần thoại Hy Lạp, các anh hùng Argonaut là một nhóm dũng sĩ đã cùng nhau vượt biển trên con thuyền Argo để tìm kiếm tấm da vàng (Golden Fleece). Saxenian mượn hình ảnh này để mô tả cộng đồng kỹ thuật di cư hiện đại: họ rời quê hương đến “vùng đất phiêu lưu”, tích lũy tri thức, kỹ năng và nguồn lực quý giá, rồi quay về đóng góp cho quê nhà dưới dạng “tấm da vàng” công nghệ, thúc đẩy đổi mới và phát triển tại nơi họ sinh ra.
Solana, một nền tảng trải qua nhiều lần hồi sinh, cũng không phải ngoại lệ. Hai người sáng lập, Anatoly Yakovenko mang gốc Ukraine, Raj Gokal đến từ Ấn Độ, còn Lily Liu – người điều hành Quỹ Solana – cũng là người gốc Hoa.
Lily có tổ tiên ở Trường Sa, Hồ Nam, tên tiếng Trung là Lưu Nguyên Lập. Cha mẹ bà rời Trung Hoa đại lục đến Đài Loan vào năm 1949, sau đó du học Mỹ và định cư tại đây như thế hệ di dân đầu tiên. Lily sinh ra tại Mỹ, nhưng vẫn giữ trong mình biểu tượng văn hóa "nữ tử thích ăn cay" – bắt nguồn từ mùi bếp lửa mỗi ngày khi ông bà nấu ăn, âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn bà từ thuở nhỏ. Sau khi tốt nghiệp Đại học Stanford, Lily quay trở lại châu Á làm việc, tích lũy nhiều năm kinh nghiệm tại Bắc Kinh, Thượng Hải. Tình cờ, bà bắt đầu tiếp xúc với Bitcoin và công nghệ blockchain từ năm 2013. Năm 2021, theo lời mời của hai người sáng lập Solana là Anatoly Yakovenko và Raj Gokal, bà chính thức gia nhập Solana và đảm nhiệm vai trò quản lý quỹ.
Đầu năm 2025, Foresight News đã thực hiện một cuộc phỏng vấn độc quyền với Lily. Theo bà, hệ sinh thái Solana hiện tại không chỉ tập trung vào một loại ứng dụng nhất định như Memecoin. Tham vọng thật sự của Solana là trở thành một cơ sở hạ tầng tài chính mới hướng tới toàn cầu. Điều này cũng lý giải vì sao cộng đồng lại đổ xô về hệ sinh thái Solana giữa cơn sốt Memecoin, nhưng phía Solana lại cực kỳ bình tĩnh và kiềm chế trước "luồng lưu lượng khổng lồ" này.
Dưới đây là nội dung bài phỏng vấn, đã được lược bớt một phần:
Foresight News: Năm 2024 vừa qua, Solana đạt được những tiến triển quan trọng nào?
Lily:
Xét theo bất kỳ tiêu chí nào, năm 2024 đều chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể của hệ sinh thái chúng tôi. Dù là khối lượng giao dịch, số lượng người dùng hay lượng vốn, mọi mặt đều thể hiện xu hướng tăng mạnh. Khoảng tháng 9 hoặc tháng 10 năm ngoái, chúng tôi đã vượt mặt Ethereum ở một vài chỉ số then chốt. Một là khả năng thu hút giá trị kinh tế (economic value capture) của chính blockchain – chúng tôi đã vượt Ethereum vào tháng 10. Thứ hai, nếu xét về doanh thu ở tầng ứng dụng, chúng tôi cũng vượt mặt Ethereum. Ngoài ra, theo báo cáo gần đây dành cho các nhà phát triển, trong khoảng 6 năm qua, hàng năm đều có một báo cáo chi tiết về số lượng nhà phát triển ở các khu vực khác nhau. Từ tháng 7 năm ngoái, cộng đồng nhà phát triển của chúng tôi là nhóm tăng trưởng nhanh nhất.
Hiện tại Ethereum có khoảng 20.000 nhà phát triển, họ bắt đầu từ năm 2015 với hợp đồng thông minh, khởi điểm sớm hơn. Chúng tôi hiện có khoảng 7.500 nhà phát triển, dù khởi động muộn hơn Ethereum 5 năm, nhưng tốc độ tăng trưởng rất nhanh.
Theo những dữ liệu này, hệ sinh thái blockchain của chúng tôi đang trở nên phong phú và có giá trị hơn, điều này thu hút ngày càng nhiều nhà phát triển và thành viên cộng đồng. Mục tiêu chính của phát triển ứng dụng là thu hút người dùng và tạo ra sản phẩm sinh lời, từ đó hình thành vòng lặp tích cực.
Năm 2024, xét theo những chỉ số này, nhiều dữ liệu của Solana đều lập kỷ lục mới.
Foresight News: Nếu dùng một từ khóa để tóm tắt biểu hiện của Solana trong năm 2024, chị sẽ chọn từ gì?
Lily:
Chắc chắn không phải Memecoin. (cười)
Foresight News: Năm 2025, trọng tâm của Solana là gì?
Lily:
Thực tế bên trong chúng tôi có vài định hướng chiến lược. Chúng tôi có một khuôn khổ đánh giá tăng trưởng blockchain, tương tự cấu trúc ba tầng. Tầng cơ bản nhất là chính blockchain, nó là nền tảng cho cả hệ sinh thái, giống như miếng đất – nếu không có blockchain, nhà phát triển và người dùng đều không thể hoạt động.
Tầng thứ hai là tầng ứng dụng (application), cần có cộng đồng nhà phát triển để xây dựng ứng dụng – giống như cần đất đai, nhà cửa, và cần người phát triển, vận hành thì mới hình thành xã hội – kinh tế.
Tầng thứ ba là tầng “thành phố”: hệ sinh thái cần phát triển thành những thành phố thành công như New York, Hồng Kông, Singapore. Một mặt cần có văn hóa, mặt khác cần mô hình kinh tế đặc thù. Trong quá trình phát triển, một mặt cần tiếp tục đổi mới mạng lưới blockchain, thúc đẩy công nghệ liên tục – ví dụ ở tầng mạng lưới cơ bản, mục tiêu của chúng tôi là tăng băng thông và giảm độ trễ.
Ở tầng ứng dụng, định hướng của chúng tôi là chú trọng vào các nhà sáng lập, ứng dụng và token (founders, applications and tokens). Năm 2017, một bài viết ngành từng đề cập rằng, giá trị trong blockchain chủ yếu được thu thập ở tầng ứng dụng – giống như Facebook, Google trong Web2 đã tạo ra lượng giá trị khổng lồ ở tầng ứng dụng. Trong ngành blockchain, điều này cũng hình thành một quan điểm: chúng ta cần chú trọng phát triển tầng thứ hai.
Tài sản cốt lõi của hệ sinh thái chúng tôi là nhân tài. Nếu lấy thành phố làm ví dụ, New York là New York vì có đội ngũ nhân tài quốc tế. Blockchain cần công nghệ, nhưng nhân tài mới là yếu tố then chốt. Trong 10 năm qua có rất nhiều dự án blockchain, nhưng chỉ có Ethereum và Solana xây dựng được cộng đồng nhà phát triển lớn mạnh, bởi vì tạo ra một hệ sinh thái thành công khó gấp trăm lần so với việc chỉ làm một dự án.
Chúng tôi luôn chú trọng nhà phát triển, nhưng để tạo ra một ứng dụng thành công ngày nay, cần năng lực rộng hơn – không chỉ là lập trình viên, mà còn cần nhân sự về sản phẩm, marketing... Ngay từ đầu, blockchain như mô tả trong whitepaper Bitcoin, tầm nhìn là thực hiện quyền sở hữu kỹ thuật số cá nhân, thậm chí là quyền sở hữu cộng đồng – khác biệt hoàn toàn với mô hình sở hữu công ty hay quốc gia hiện nay, mở ra khả năng cho một mô hình sở hữu mới.
Để hiện thực hóa tầm nhìn blockchain, cần vài điều kiện: một là mạng lưới hiệu suất cao, hai là cộng đồng nhà phát triển, ba là tài sản đủ lớn và cách thức sử dụng tài sản hợp lý. Ở tầng ứng dụng, chúng tôi cần xây dựng một hệ thống kinh tế lành mạnh, chú trọng vào tài sản trên chuỗi (assets on chain).
Đồng thời, để xây dựng một hệ sinh thái blockchain tốt đẹp, ngoài “năng lực cứng”, chúng tôi còn cần “năng lực mềm” – ví dụ như văn hóa. Nếu muốn giải thích tại sao New York có văn hóa và bầu không khí đặc biệt, đó là vì tồn tại một cảm giác vô hình. Xây dựng một thành phố, một mặt cần cơ sở vật chất, mặt khác cần phần mềm – ở đây phần mềm bao gồm con người và văn hóa giữa họ. Như Abu Dhabi hay Dubai, trong 20–30 năm qua, họ không ngừng phát triển cơ sở hạ tầng, đồng thời thu hút các tổ chức văn hóa như bảo tàng Louvre nhằm tạo sức hút về văn hóa.
Nếu suy nghĩ sâu hơn, chúng tôi mong muốn xây dựng một hệ thống kinh tế lớn mạnh trên blockchain, để thu hút tài sản, cần tạo ra những điều không thể thực hiện bằng phương pháp truyền thống trên chuỗi. Cho đến nay, sức hấp dẫn chính của blockchain chủ yếu nằm ở đầu cơ. Nhưng về dài hạn, hệ thống kinh tế không chỉ là giao dịch, mà còn là một hệ thống trao đổi. Mọi nền kinh tế đều có phần giao dịch, nhưng thanh toán không chỉ đơn thuần là mua bán, mà là một hình thức trao đổi.
Trong ngành chúng tôi hiện nay, chủ yếu vẫn là đầu cơ – ví dụ tài sản tăng từ 0 lên 10 đô la, điều này tạo ra giá trị thị trường ban đầu cho ngành. Nhưng về dài hạn, chúng tôi hy vọng sẽ có các ứng dụng truyền thống dựa trên giao dịch, và thị trường lớn hơn dựa trên thanh toán. Chúng tôi không chỉ làm giao dịch hay thanh toán, mục tiêu là trở thành một nền tảng tổng quát, giống như Internet không chỉ là email hay một ứng dụng đơn lẻ. Chúng tôi muốn thu hút mọi loại tài sản, cung cấp dịch vụ tài chính cho toàn bộ phạm vi tài sản.
Foresight News: Trump sắp nhậm chức, Solana đánh giá thế nào về các biện pháp quản lý tiền mã hóa của chính phủ Mỹ nhiệm kỳ mới?
Lily:
Chúng tôi rất quan tâm đến việc ông Trump lên nắm quyền. Trong 4 năm qua, chính phủ Mỹ khá thiếu ủng hộ blockchain, thậm chí có phần phản đối tiền mã hóa, nhưng hiện tại tình hình đã thay đổi. Chính quyền mới có mức độ coi trọng và hỗ trợ công nghệ khác biệt. Chúng tôi biết rằng trong 30 năm qua, Mỹ luôn dẫn đầu trong mỗi làn sóng phát triển công nghệ tại Thung lũng Silicon. Chúng tôi tin rằng chính quyền mới sẽ thừa nhận vai trò chiến lược của blockchain đối với nước Mỹ. Vì vậy, chúng tôi rất mong muốn và đã có kế hoạch hợp tác với chính phủ Mỹ trong tương lai.
Foresight News: Các dòng vốn Phố Wall trong năm 2024 đã mạnh tay mua vào ETF Bitcoin dạng quỹ giao ngay, nhưng vốn chưa chảy vào hệ sinh thái. Dưới sự lãnh đạo của chính phủ Mỹ mới, liệu có thêm nhiều nhân tài và dòng vốn tiến vào lĩnh vực tiền mã hóa không?
Lily:
Đúng vậy, mỗi chu kỳ sẽ có ngày càng nhiều người thuộc các nền tảng khác nhau quan tâm và bước vào lĩnh vực blockchain. Điều này phụ thuộc vào lĩnh vực ứng dụng nổi bật trong từng chu kỳ, sẽ thu hút tương ứng nhân tài và tài sản.
Chu kỳ hiện tại chú trọng một số hướng ứng dụng mới, ví dụ như các sản phẩm cấu trúc trên chuỗi kết hợp với sản phẩm cấu trúc trong tài chính truyền thống – có không gian thiết kế rất lớn, nơi các nhân tài Phố Wall có thể tham gia. Chúng tôi cũng thấy một số phát triển mới, như Ethena – một stablecoin mới với công nghệ và hệ thống riêng, một số chuyên gia Phố Wall có thể học hỏi mô hình này, áp dụng các thiết kế tài chính truyền thống lên chuỗi. Sự kết hợp này sẽ mang lại sản phẩm và tầm nhìn mới, thúc đẩy sự phát triển hệ sinh thái.
Foresight News: Vitalik từng bình luận về Solana, ông ấy cho rằng Solana chưa đủ phi tập trung. Nhưng tôi cũng thấy mặt khác, nhiều dự án gần đây tuyên bố sẽ chuyển sang Solana. Chị nhìn nhận thế nào về mối quan hệ cạnh tranh giữa Solana và Ethereum?
Lily:
Tôi rất trân trọng đội ngũ sáng lập Ethereum ban đầu. Họ đã có tầm nhìn xây dựng Ethereum từ năm 2015 và hiện thực hóa công nghệ – điều này thật sự đáng nể. Họ thực sự chú trọng đến tính phi tập trung và hiểu rõ tầm quan trọng của nó. Năm ngoái, Vitalik cũng viết bài luận bàn về các nguyên tắc và tầm nhìn, phù hợp với các nguyên tắc và lý tưởng của blockchain.
Nhưng hiện tại Ethereum và cộng đồng EVM đã thay đổi rất lớn, cộng đồng EVM trở nên cực kỳ rộng lớn, khiến một số chỉ số và thực tế không còn khớp nhau. Chúng ta không thể mãi dùng góc nhìn cũ để đánh giá. Về việc đo lường tính phi tập trung, từ năm 2020 đến nay đã có nhiều thay đổi. Nhiều người hiểu quá đơn giản về tính phi tập trung – cho rằng càng nhiều nút, phân tán càng cao thì chuỗi càng tốt, nhưng thực tế không phải vậy.
Chúng tôi đã đưa ra một số lựa chọn kỹ thuật, ví dụ tăng yêu cầu kỹ thuật và chi phí cho các nút, khoảng gấp đôi Ethereum (không phải gấp 10), nhằm hỗ trợ tốt hơn cho sản phẩm và trải nghiệm người dùng, giảm gánh nặng cho người dùng và nhà phát triển. Vì vậy, một số quan điểm trong ngành về tính phi tập trung là không chính xác, dựa trên thông tin lỗi thời.
Bên cạnh đó, một số dự án L2 tuyên bố chú trọng tính phi tập trung, nhưng thực tế lại vận hành theo cách tập trung – ví dụ sử dụng sequencer tập trung, điều này về logic là mâu thuẫn.
Foresight News: Về hệ sinh thái Sui và Base, chị đánh giá thế nào về mối quan hệ với họ?
Lily:
Tôi biết nhiều nhà phát triển thích ngôn ngữ của Sui. Chúng tôi hoan nghênh cạnh tranh, vì cạnh tranh thúc đẩy chúng tôi đổi mới nhanh hơn và tốt hơn. Hiện tại, Sui là một hệ sinh thái khá thành công, họ chú trọng sản phẩm, có ứng dụng, sản phẩm và người dùng. Chúng tôi cũng mong muốn học hỏi thêm từ họ.
Về Base, quay lại tầm nhìn ban đầu của Bitcoin: sở hữu của cộng đồng, chú trọng quyền sở hữu cá nhân và cộng đồng. Nhưng mâu thuẫn của Base nằm ở chỗ: theo dữ liệu năm ngoái, phần lớn phí mạng lưới của họ biến thành lợi nhuận cho Coinbase, trong khi khoản đóng góp cho mạng chính Ethereum rất ít, phần lớn lợi nhuận vẫn do Coinbase giữ lại.
Nếu tính theo năm, lợi nhuận Coinbase thu được từ Base gần đạt 100 triệu USD. Là một công ty, phục vụ cổ đông là điều hợp lý, nhưng xét theo giá trị cốt lõi ban đầu của blockchain – quyền sở hữu cá nhân và cộng đồng – thì Base chủ yếu đại diện cho sở hữu công ty, điều này không phù hợp với khái niệm blockchain.
Phân bổ doanh thu Q4/2024 của Coinbase, hình ảnh từ X
Foresight News: Hai lĩnh vực nóng nhất năm 2024 là Memecoin và AI Agent, chị đánh giá thế nào về hai lĩnh vực này?
Lily:
Theo tôi, Memecoin là một dạng tài sản. Mỗi chu kỳ đều có các cơn sốt công nghệ khác nhau, ví dụ như NFT, game blockchain, DePIN… nhưng điểm chung của chúng là đều cần lưu lượng. Lưu lượng ở đâu, con người sẽ đổ xô đến đó.
Khi tôi gia nhập Solana, cộng đồng cho rằng Solana là một blockchain dành cho NFT, sau đó lại coi nó là blockchain DePIN, giờ thì gọi vui là “blockchain meme”. Thực tế, chúng tôi chưa bao giờ tự định nghĩa mình chỉ phục vụ một lĩnh vực duy nhất, chúng tôi muốn trở thành một nền tảng tổng quát.
Hiện nay, nhiều dự án công nghệ AI chọn phát hành token trên Solana vì hiệu suất cao, tốc độ nhanh và phí giao dịch rẻ, quan trọng nhất là vì Solana có lưu lượng – có lưu lượng mới định giá được.
Cũng như không ai nói Ethereum chỉ là một blockchain chuyên về một lĩnh vực, vì Ethereum ban đầu đã muốn trở thành một máy tính tổng quát. Sau vài năm phát triển, chúng tôi cũng đã trở thành một nền tảng tổng quát.
Foresight News: Về chủ đề AI + Crypto, chị có suy nghĩ gì?
Lily:
Tôi cho rằng mọi công nghệ mới đều trải qua một "Gartner Hype Cycle" (chu kỳ độ nóng của công nghệ). Mỗi công nghệ đều có giai đoạn phát hiện, tăng trưởng mạnh, rơi vào đáy, sau đó phục hồi và cuối cùng đi vào ổn định. Lĩnh vực blockchain cũng phát triển theo quy luật này: trước là NFT, nay là Meme và AI – tất cả đều sẽ tồn tại lâu dài, nhưng đều phải trải qua quá trình này.
Chu kỳ độ nóng công nghệ, hình ảnh từ Wikipedia
Tôi cho rằng AI hiện tại đang ở giai đoạn đầu, tăng trưởng mạnh mẽ, về dài hạn sẽ có ứng dụng, nhưng có thể bị thổi phồng quá mức. Thực tế, nhiều ý tưởng đổi mới đã từng được thảo luận cách đây 10 năm, ví dụ như AI + giao dịch, hiện tại một số ứng dụng bắt đầu hiện thực hóa những ý tưởng đó.
Foresight News: Giờ chúng ta hãy nói cụ thể hơn về hệ sinh thái Solana. Gần đây, sàn giao dịch Backpack đã mua lại giấy phép phái sinh châu Âu của FTX. Quỹ Solana có tham gia hay đóng vai trò gì trong thương vụ này không?
Lily:
Hoàn toàn không. Thành thật mà nói, tôi chỉ biết tin này qua bạn vừa nhắc, tôi nên chúc mừng họ. (cười)
Foresight News: Năm 2024 chúng tôi ra mắt Blinks, điện thoại Solana cũng cập nhật lên thế hệ thứ hai, nhưng sau khi cơn sốt qua đi, liệu chúng có bị đình trệ không?
Lily:
Blinks bản thân là một công cụ dành cho nhà phát triển, không phải sản phẩm trực tiếp hướng tới người tiêu dùng, mà là để hỗ trợ nhà phát triển sử dụng công nghệ này tạo ra các sản phẩm mới mà người dùng có thể tận hưởng và sử dụng. Về dài hạn, Solana chúng tôi có nhiều chức năng khác nhau cần tích hợp, Blinks là một trong những tính năng quan trọng cho nhà phát triển. Nó được ra mắt cách đây 6 tháng, hiện là sản phẩm mã nguồn mở, nhiều người đang dùng nó phía sau để phát triển ứng dụng thanh toán, phát hành token... Điểm đặc biệt là nó có thể hiện diện trên mọi nền tảng mạng xã hội và cho phép người tiêu dùng sử dụng trực tiếp.
Foresight News: Còn về điện thoại Solana thì sao?
Lily:
Điện thoại không phải sản phẩm do quỹ chúng tôi trực tiếp làm, mà là dự án của các nhóm khác. Điện thoại thế hệ hai – Seeker – vẫn chưa được phát hành chính thức. Từ góc nhìn của quỹ và toàn bộ hệ sinh thái, thiết bị di động cực kỳ quan trọng đối với ngành và sự phát triển của Solana, vì người tiêu dùng toàn cầu chủ yếu sử dụng internet qua điện thoại. Hiện tại trải nghiệm blockchain trên thiết bị di động còn nhiều vấn đề, một là an ninh, hai là chính sách của Apple và Google trên App Store – ví dụ Apple thu 30% lợi nhuận, điều này liên quan đến mô hình kinh doanh và giải pháp phần mềm. Có các nhóm đang cố gắng giải quyết bài toán tích hợp blockchain với thiết bị di động từ con số 0, quỹ chúng tôi rất hoan nghênh nhiều loại điện thoại, phần cứng và phần mềm di động hỗ trợ. Hiện có các dự án điện thoại ở nhiều mức giá, như điện thoại 99 USD hướng tới thị trường châu Phi và Nam Mỹ, hoặc thiết bị khoảng 500 USD, chúng tôi hoan nghênh nhiều lựa chọn để đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng.
Foresight News: Gần đây, các dự án đoạt giải tại hackathon Solana được cộng đồng rất quan tâm. Chị đánh giá thế nào?
Lily:
Tôi cho rằng hackathon của chúng tôi vẫn là hoạt động tập trung vào công nghệ và phát triển. Việc mọi người quan tâm đến khả năng kiếm tiền của các dự án là điều bình thường, nhưng chúng tôi chủ yếu nuôi dưỡng từ góc nhìn phát triển công nghệ cộng đồng nhà phát triển. Tôi cũng mong muốn khu vực nói tiếng Hoa có thêm nhiều đại diện xuất hiện tại hackathon, vì tôi luôn cho rằng đây là thị trường quan trọng.
Ngành chúng tôi có hai thị trường chính: một là Mỹ, hai là khu vực nói tiếng Hoa. Từ ba năm trước khi tôi gia nhập Quỹ Solana, chúng tôi đã làm việc về tăng trưởng toàn cầu, biến Solana thành thương hiệu quốc tế, hoạt động tại khoảng 20 quốc gia. Nếu phân chia thị trường theo nhân tài và vốn, chỉ có Mỹ và Trung Quốc sở hữu cả hai. Châu Âu là thị trường nhà phát triển tài năng cao cấp, Ấn Độ là thị trường nhà phát triển, Trung Đông là thị trường vốn...
Trong 4 năm qua, cả thị trường nói tiếng Hoa và Mỹ đều chịu hạn chế về quản lý, nhưng hiện tại Mỹ đã mở cửa hơn, khu vực nói tiếng Hoa cũng có không gian hợp tác kỹ thuật nhất định. Vì vậy tôi rất lạc quan về khu vực nói tiếng Hoa, hy vọng thu hút nhân tài từ đó, vì nhân tài là tài sản quý giá nhất của hệ sinh thái.
Thách thức của chúng tôi là làm sao thu hút được những nhân tài này, chủ yếu xem dự án của chúng tôi có thể cung cấp gì, vì thu hút nhân tài tức là hy vọng họ rời công việc hiện tại để khởi nghiệp – yêu cầu này rất cao. Tôi cũng hiểu mỗi khu vực có cân nhắc khác nhau, nên chúng tôi liên tục suy nghĩ làm sao để Solana nhận được sự công nhận nhiều hơn từ nhân tài.
Foresight News: Trong ngành có nhiều quỹ, chúng khác gì với các quỹ truyền thống và đảm nhiệm vai trò gì?
Lily:
Quỹ trước hết là một thực thể pháp lý, điều này tạo khả năng hiện thực cho các dự án blockchain vận hành trong hệ thống pháp lý hiện hành, vì luật pháp hiện tại yêu cầu chúng tôi phải có thực thể. Tôi nhớ ban đầu Ethereum chọn đăng ký quỹ tại Thụy Sĩ, đó là một khởi đầu và thử nghiệm, sau đó mọi người bắt đầu noi theo đăng ký quỹ tại Thụy Sĩ.
Các quỹ truyền thống như Quỹ Gates, họ nhận vốn từ Microsoft, chủ yếu để tối ưu thuế hoặc tránh thuế – ví dụ kiếm tiền rồi quyên góp một phần để giảm thuế, hoặc quyên góp toàn bộ để không phải nộp thuế.
Nhưng mục đích của quỹ blockchain hoàn toàn khác với quỹ truyền thống. Dù đều là thực thể, nhưng tài sản của quỹ blockchain không phải do họ tự kiếm ra, mà do dự án phân bổ cho họ. Vì vậy vai trò của họ là trở thành một phần sở hữu cộng đồng, giúp cung cấp cơ sở hạ tầng công cộng, giống như chính phủ cung cấp dịch vụ công – ví dụ hỗ trợ phát triển công cụ nhà phát triển và các công việc phối hợp. Vì nhiều công ty tập trung vào sản phẩm sinh lời riêng, sẽ không chịu trách nhiệm các việc công cộng này, nên quỹ đảm nhận vai trò đó. Theo góc nhìn này, quỹ blockchain giống như chính quyền một thành phố, chúng tôi là công chức trong lĩnh vực công nghệ, phục vụ cộng đồng.
Foresight News: Trong nhiều ngành, chủ đề giới tính và các tin tức liên quan đều là chủ đề nhạy cảm. Chị nhìn nhận thế nào về chủ đề nữ giới làm việc trong lĩnh vực blockchain?
Lily:
Tôi đã làm việc trong lĩnh vực này 10 năm, thực sự chưa bao giờ nghĩ giới tính ảnh hưởng đến hiệu quả hay tình trạng công việc của tôi. Có lẽ trải nghiệm của tôi khá may mắn, nhưng tôi luôn cảm thấy ngành này chào đón mọi người từ mọi nền tảng đến đổi mới và thúc đẩy công nghệ. Một nhà phát triển 20 tuổi và một giao dịch viên 50 tuổi giàu kinh nghiệm ở Phố Wall đều có thể hợp tác. Blockchain không quá quan tâm đến nền tảng trước đó, mà chú trọng đóng góp trong ngành – dù là nam hay nữ, nói ngôn ngữ nào, nền tảng gì hay bao nhiêu tuổi. Tất nhiên, ở đâu cũng có hành vi phạm tội, kẻ quấy rối phụ nữ kia chỉ là trường hợp cá biệt, không đại diện cho ngành chúng tôi.
Theo tôi, blockchain mang lại cơ hội cho nhiều người – khi bạn bước vào lĩnh vực này từ bất kỳ nền tảng nào, bạn đều có cơ hội bình đẳng, không phải kết quả bình đẳng, mà là cơ hội bình đẳng. Thực tế điều này không phải nơi nào cũng đạt được, vì nhiều quốc gia có hạn chế về kinh tế, chính trị, việc làm... Vì vậy tôi cho rằng khái niệm blockchain rất quan trọng, nó thu hút nhiều người không chỉ vì công nghệ hay kiếm tiền, mà còn vì một tầm nhìn bình đẳng – cho phép mọi người từ mọi nền tảng bước vào một nền tảng quốc tế.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Foresight News
