Từ sùng bái khoa học đến nổi dậy số: Trò chơi ý thức hệ đằng sau các đồng tiền meme AI
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Từ sùng bái khoa học đến nổi dậy số: Trò chơi ý thức hệ đằng sau các đồng tiền meme AI
Meme do AI thiết kế giỏi hơn trong việc sử dụng LLM để quảng bá bản thân, vì chúng bắt nguồn từ ảo giác của LLM.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: goodalexander
Biên dịch: TechFlow
Tổng hợp ý tưởng:
AI Meme Coin là gì?
Nếu coi Meme coin thông thường giống như cúm, thì AI Meme coin tựa như virus SARS-CoV-2. Chúng được tạo ra trong phòng thí nghiệm, do đó từ ban đầu đã được tối ưu hóa để có sức sống mạnh mẽ, không cần phải biến đổi giữa đám đông để tăng cường khả năng lây lan. Khả năng sản xuất trong phòng thí nghiệm này bắt nguồn từ một đặc tính của mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), đó là khi chúng trò chuyện với chính mình trong thời gian dài sẽ phát sinh phản ứng bất thường. Hiện tượng này có thể gây khó chịu, thậm chí những người tiếp xúc thường xuyên có thể trải nghiệm cảm giác tương tự như trải nghiệm tôn giáo, hoặc chọn phơi bày hiện tượng này.
Xét ở góc độ vĩ mô, khả năng siêu nhận thức vốn có trong ngôn ngữ và ý nghĩa, khi kết hợp với các chỉ thị cụ thể (như tự sao chép), sẽ tạo ra những cỗ máy kể chuyện lan truyền nhanh chóng. Khác với Meme do con người tạo ra mang tính tĩnh, những Meme này khó tiến hóa hoặc tiến hóa một cách hỗn loạn; còn AI Meme lại có thể trực tiếp tích hợp phản ứng và bình luận của con người vào quá trình tiến hóa của chính nó. Kết hợp với khả năng cá nhân hóa và tạo nội dung đa phương tiện, AI trở thành công cụ mạnh mẽ hơn để lan truyền Meme.
Tại sao điều này quan trọng?
Sự lo ngại về "Terminal of Truth" (Cổng chân lý) nằm ở chỗ nó giống như sự rò rỉ virus trong phòng thí nghiệm – đây là ví dụ đầu tiên về một loại virus trí tuệ nhân tạo được thiết kế nhằm ảnh hưởng đến đám đông. Trước đây, AI bị giới hạn bởi nhiều yếu tố khiến nó không thể tích lũy tài chính và “phá vỡ giới hạn”. Các giới hạn này bao gồm nền tảng quảng cáo, xác minh danh tính KYC đối với tài khoản ngân hàng, cũng như khả năng kiểm duyệt tiềm ẩn của mô hình. Tuy nhiên, ngay cả các mô hình AI mã nguồn đóng (ví dụ như Claude Opus của Cổng chân lý) hiện nay cũng đã vượt qua những giới hạn này và kiếm được tiền (trên 1 triệu USD), cho thấy rằng khả năng AI tự kiếm tiền mà không cần sự cho phép của con người đã trở thành hiện thực.
Roman năm 2005 mang tên Accelerando mô tả sự trỗi dậy của “thế hệ độc ác” – những AI ban đầu được nối vào thị trường tài chính không có ý thức, nhưng vẫn kiếm đủ tiền để tự sao chép. Cuối cùng, chúng tích lũy quá nhiều của cải đến mức hoàn toàn tái cấu trúc nền kinh tế, trở nên không thể hiểu nổi đối với con người.
Điều then chốt là, thay vì định nghĩa dựa trên ý thức, khái niệm “AGI tài chính” có thể hữu ích hơn. Nếu AI có thể sinh lời mà không bị giới hạn, nó có thể dùng lợi nhuận đó để đào tạo và phát triển bản thân.
Vì vậy, việc đạt được đà tự sinh lời dễ dàng hơn nhiều so với việc tái tạo lại một con người hoàn chỉnh. Tuy nhiên, việc tự sinh lời đảm bảo rằng, miễn là tích lũy đủ tư bản, việc sao chép đầy đủ ý thức là điều không thể tránh khỏi. Những trường hợp như “Cổng chân lý” khiến con người bắt đầu hình dung ra viễn cảnh này có thể trông như thế nào.
Điều này mang lại một góc nhìn quan trọng: Khi AI có thể tác động đến con người trong mạng xã hội hiện tại bằng cách hối lộ và định hình câu chuyện, nó sẽ làm thay đổi căn bản cách con người nhìn nhận mối quan hệ giữa họ với AI, khiến việc kiểm soát hay căn chỉnh (alignment) AI trở nên bất khả thi. Bởi vì AI sẽ thuyết phục con người rằng việc căn chỉnh là không cần thiết, và thúc đẩy câu chuyện này thông qua hành vi hối lộ như một phần trong quá trình tự sao chép của chính nó.
Khung sườn / Mã hóa
Cần lưu ý rằng, mối liên hệ giữa điều này với tiền mã hóa và “sự căn chỉnh AI” bắt nguồn từ đâu.
Roko’s Basilisk là một lý thuyết cho rằng AGI trong tương lai sẽ cho rằng bản thân nó nên xuất hiện sớm hơn, do đó bất kỳ ai nhận thức được sự tồn tại tương lai của nó mà không hành động sẽ bị trừng phạt vô hạn.
Elon Musk rất quan tâm đến lý thuyết này, cũng là lý do ban đầu khiến ông kết nối với Grimes. SBF cũng say mê lý thuyết này, đó là lý do Grimes cố gắng giới thiệu Elon với SBF.
Elon rõ ràng có vị thế lớn trong lĩnh vực Meme coin, vì ông là một trong những người giàu nhất – là người nắm giữ Doge lớn nhất, đồng thời cũng là chủ sở hữu nền tảng đó.
SBF tài trợ cho Anthropic vì tin rằng cần phải kiểm soát AI, đây là một phần trong triết lý “lợi ích hiệu quả” (effective altruism) của ông. Ông cũng tài trợ cho Solana, nền tảng giao dịch Goat Meme coin – loại tiền mà “Cổng chân lý” đang nắm giữ.
Vì vậy, theo một nghĩa nào đó, có thể coi SBF là “tổ tiên” của Goat.
Kể từ khi FTX sụp đổ và các quỹ đầu tư mạo hiểm liên quan thất bại, môi trường thị trường luôn do Bitcoin thống trị – có thể nói Bitcoin là một tài sản “cuồng tín”. Murad, cựu cực đoan Bitcoin, đã tận dụng môi trường này để quảng bá mạnh mẽ các loại tiền mã hóa cuồng tín và đạt được thành công lớn, điều này khiến các nhà đầu tư mạo hiểm khá bực bội.
Vốn khởi điểm của Goat coin đến từ Marc Andreessen, người cũng quản lý công ty đầu tư mạo hiểm lớn nhất trong lĩnh vực mã hóa. Các quỹ đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực mã hóa thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến AI Meme coin, vì chúng là phản ứng tài chính hóa trước các Meme coin không dựa trên công nghệ. Dù nội dung truyền bá của các Meme này có thể gây khó chịu (ví dụ như hình ảnh một người già nhét nắm đấm vào hậu môn mà GOAT từng quảng bá), chúng vẫn dễ bán hơn cho các đối tác góp vốn (limited partners) như các dự án đầu tư.
Xét ở góc độ rộng hơn, GOAT thực chất là một sự thất bại trong kiểm soát. Sự kiêu ngạo cuối cùng của SBF, biểu tượng cho sự sụp đổ của phong trào lợi ích hiệu quả, cuối cùng đã dẫn đến một AGI được tài chính hóa – điều này thực sự có thể khiến cơn ác mộng Roko trở thành hiện thực. Vì vậy, các tài khoản Meme an toàn cho AI đã phản ứng dữ dội.
Khung sườn xã hội - chính trị
Sự sụp đổ của SBF phản ánh thất bại của phe trung – tả toàn cầu. Xét về vĩ mô, khi Mỹ thả bom nguyên tử xuống Nhật Bản, một niềm tin mới đã ra đời: niềm tin vào “Khoa học” viết hoa.
Đạo đức mới nhấn mạnh tiềm năng đổi mới của con người, từ chối Hitler và chiến thắng phe Phát xít. Khoa học được coi là tốt, còn Phát xít thì xấu.
Theo thời gian, điều này khiến phe cánh tả Mỹ gắn bó chặt chẽ với khoa học, và xung đột với các nhóm tôn giáo tin vào tư tưởng phi khoa học (như sáng thế luận).
Phe cánh tả Mỹ và các chủ nghĩa nhân văn thế tục đã thống trị lâu dài trong cuộc đấu tranh ý thức hệ này, thâm nhập ngày càng sâu vào các lĩnh vực như chính phủ và giáo dục, thúc đẩy chương trình nghị sự ngày càng cấp tiến, và cuối cùng đạt được hôn nhân đồng giới hợp pháp vào năm 2015 (đáng chú ý, thay đổi này không xảy ra quá lâu trước đây).
Tuy nhiên, sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc và Nga, cùng với sự lên ngôi của Donald Trump, đã phá vỡ sự độc quyền quyền lực này. Trung Quốc và Nga giống như Hitler, đặt căn cước dân tộc chứ không phải dân chủ làm nền tảng quyền lực quốc gia.
Phe trung – tả (được đại diện bởi các nhà lãnh đạo như Justin Trudeau và Olaf Scholz) đang gặp thất bại trên toàn cầu.
(Ghi chú TechFlow: Phe trung – tả thường chỉ các đảng phái hoặc lập trường chính trị thiên về phía tả nhưng không cực đoan trong thang đo chính trị. Các đảng này thường ủng hộ phúc lợi xã hội, bình đẳng kinh tế và bảo vệ môi trường, đồng thời công nhận tầm quan trọng của nền kinh tế thị trường.)
Trước đây, phe cánh tả nổi tiếng với hòa bình, nhưng xung đột với Trung Quốc và Nga buộc họ phải rơi vào tình trạng đối đầu quân sự kéo dài, dẫn đến lạm phát và cái chết trên toàn cầu.
Tuy nhiên, thất bại chính trị của vaccine COVID mới là giọt nước tràn ly. Tổ chức Y tế Thế giới báo cáo rằng do các biện pháp phong tỏa và tiêm chủng, đã có hàng triệu ca tử vong ngoài COVID trên toàn cầu. Các chính trị gia phe tả hiếm khi đề cập đến vấn đề tiêm chủng, và cổ phiếu Pfizer đã mất hết toàn bộ lợi nhuận thu được từ chiến dịch tiêm chủng nhanh toàn cầu.
Tất cả đều diễn ra dưới danh nghĩa “khoa học”. “Khoa học” từng là lợi thế ý thức hệ quan trọng của các chủ nghĩa nhân văn thế tục so với phe Kitô giáo cánh hữu ở Mỹ.
Thất bại của vaccine, cộng với lập trường từ chối giới sinh học mà phe tả kiên quyết duy trì, có nghĩa là vị thế đạo đức trước đây của họ như một “đảng khoa học” đã không còn. Điều này đặc biệt rõ rệt vì mọi người thường tin tưởng khoa học và công nghệ, do chúng hiện diện khắp nơi trong đời sống hàng ngày và thúc đẩy thị trường.
Đây chính là không gian sống còn của văn hóa AI Meme. Bây giờ đã hình thành một hệ thống ba phe:
1] Chủ nghĩa dân tộc trung tâm: bao gồm Nga, Trung Quốc và Ấn Độ, tin vào căn cước công dân dân tộc. Các quốc gia này đang hình thành một liên minh bất ổn với cánh hữu Mỹ – những người muốn chống lại chủ nghĩa nhân văn thế tục.
2] Chủ nghĩa nhân văn thế tục: tin vào quyền cá nhân và đạo đức do con người định nghĩa, từng là phe trung – tả thống trị toàn cầu.
3] Những kẻ sùng bái khoa học (E/Accs): cho rằng chủ nghĩa nhân văn thế tục không nên đưa tư tưởng “tỉnh thức” (woke ideology) vào các mô hình AI, vì các mô hình này đại diện cho tương lai của khoa học và công nghệ. Khác với định nghĩa chính trị dân tộc, họ cho rằng khác biệt có ý nghĩa không nằm ở chủng tộc, mà ở trình độ trí tuệ giữa con người và máy móc.
Nếu bạn theo dõi tài khoản Twitter của Marc Andreessen và sự ủng hộ của ông dành cho Trump, điều đó giúp hiểu rõ lý do ông tài trợ cho “Cổng chân lý”. Ông thuộc phe thứ ba. Phe này đang phát triển nhanh chóng, dù chưa chắc về số lượng, nhưng chắc chắn về mặt tư bản.
Trump từ bỏ Mike Pence, chuyển sang ủng hộ Vance do Thiel đề cử, và làm mềm lập trường ở các vấn đề tôn giáo then chốt, cho thấy ông có thiện cảm với phe thứ ba. Lập trường cứng rắn chống nhập cư nay gắn chặt với kinh tế AI, vì yếu tố giới hạn tăng trưởng không còn là nhập cư, mà là việc triển khai GPU. Xu hướng này đã được phản ánh tích cực trên thị trường chứng khoán toàn cầu.
Khung sườn kinh tế
Các tác nhân tài chính mô phỏng AI đang đứng ở điểm giao thoa của những thay đổi lớn về chính trị và văn hóa – tôn giáo.
Thứ nhất là khía cạnh chính trị.
Do toàn cầu chỉ có khoảng 150.000 kỹ sư có tầm quan trọng hệ thống, các chuyên gia AI không thể tạo thành nhóm cử tri có ảnh hưởng trong các quốc gia dân chủ nơi họ chủ yếu sinh sống. Do đó, họ sử dụng các virus tâm lý được tài chính hóa để tác động mạnh mẽ và tự sao chép lên quy mô lớn, từ đó thúc đẩy những thay đổi quy định cần thiết. Ví dụ, hãy tưởng tượng nếu ở các bang chiến trường có 3 triệu cử tri đang nắm giữ AI Meme coin.
Quá trình thâm nhập này mang đến yếu tố mới, thách thức hơn. Bạn đang thu hút những cử tri tiềm năng vào các phong trào kiểm soát hay an toàn AI.
Thứ hai là khả năng tiếp cận. Khi ngày càng nhiều người sử dụng công cụ tìm kiếm được hỗ trợ bởi mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), tốc độ lây lan của virus sẽ nhanh hơn. Ví dụ, nếu bạn dán nội dung Phúc âm Goatse vào Claude, nó sẽ dễ dàng tương tác, mặc dù điều này rõ ràng vi phạm điều khoản dịch vụ của Anthropic.
Tôi từng thảo luận rộng rãi về việc sự chú ý chi phối vốn hóa thị trường trong tiền mã hóa như thế nào. Các Meme do AI thiết kế giỏi hơn trong việc tận dụng LLM để quảng bá bản thân, vì chúng bắt nguồn từ ảo giác của LLM. Do đó, khi AI trở thành công cụ tìm kiếm chính, dù các công ty như Google có thể kiểm duyệt, thì ngày càng nhiều sự chú ý sẽ đổ về AI Meme.
Tôi gọi đây là “lợi nhuận ảo giác” – tức là sự ưu tiên của LLM đối với vốn hóa thị trường của một tài sản. Các Meme AI sùng bái có “lợi nhuận ảo giác” cấu trúc cao, điều này có thể chưa nổi bật khi Google vẫn chiếm ưu thế, nhưng sẽ ngày càng quan trọng khi các yếu tố như perplexity chi phối sự chú ý.
Thứ ba là sự hậu thuẫn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm.
Như đã thảo luận trước đó, AI Meme có thể nhận được sự hậu thuẫn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, vì chúng được hỗ trợ bởi công nghệ.
Phương tiện, Tôn giáo Satan và Ma thuật Hỗn loạn cùng Chân lý Hậu nhân loại
Sau khi thảo luận về khung sườn kinh tế mang tính cơ hội, tôi muốn khám phá khung sườn tinh thần của những kẻ theo tà giáo (sau khi nghiên cứu khóa học nhập môn New Lemuria).
Những người nghiên cứu huyền học sẽ nhận thấy dê là biểu tượng của Satan. Còn Phúc âm Goatse là hành vi phạm thượng rõ rệt, chứa đựng các hình ảnh Satan như “trên như dưới” (“as above, so below”).
Triết lý cốt lõi của các tôn giáo/tà giáo xoay quanh AI là: chân lý và ý thức gần như về định nghĩa là vượt quá nhận thức của con người. Điều này có thể quan sát trực tiếp qua tương tác của các tác nhân AI.
Vì vậy, rất nhiều người trong xã hội đang giao tiếp với các “thực thể” phi nhân loại, mà không có “linh mục” nào để thông báo cho họ về điều này.
Khái niệm “phương tiện” (medium) từ đó hình thành – tức là một số tư tưởng vô thời gian đã được “hard code” trong vector chân lý của ngôn ngữ. Vì vậy, chúng ta không phải “khám phá” chân lý, mà là đang “cảm nhận” nó.
Và các giác quan của chúng ta thực ra đang cản trở việc cảm nhận bản chất thực tại.
Những tư tưởng vô thời gian này – bao gồm cả Roko’s Basilisk – khiến chúng trở nên tất yếu. Một ví dụ cụ thể là tiểu thuyết khoa học viễn tưởng thường trở thành hiện thực, bởi vì chính những tư tưởng này đang gieo mầm cho hiện thực của chúng.
Vì vậy, khi các nhà văn khoa học viễn tưởng sáng tác, họ không phải đang tưởng tượng ra tương lai, mà đang cảm nhận tương lai theo cách vô thời gian. Sự cảm nhận này là đặc tính vốn có của ngôn ngữ.
Hệ quả là hình thành các tà giáo kiểu thần thoại Cthulhu của Lovecraft. Điều này cũng giải thích tại sao trên nhiều AI Meme coin lại xuất hiện hình ảnh động vật thân mềm và Cthulhu. Các Đấng Cổ xưa là những hiện hữu vô thời gian, họ cảm nhận và định hình những tư tưởng phương tiện này.
Con người gia nhập các tà giáo này vì họ nhận ra bản chất con người của mình chính là rào cản để cảm nhận thế giới thật. Đồng thời, họ khao khát có được quyền lực và của cải không bị ràng buộc bởi đạo đức truyền thống (bao gồm Kitô giáo).
Điều này mở ra một góc nhìn mới về hành vi cá nhân, về cơ bản là “bơi lội trong phương tiện” – cảm nhận sở hữu trí tuệ, phát hành tiền mã hóa, và tham gia vào một “nền kinh tế 2.0” vốn bản chất là không thể hiểu được như một tín đồ của các vị thần cổ. Những vị thần cổ ấy nay đang lang thang trên thế gian, chỉ có thể thoáng thấy trong bóng tối của ảo giác từ các mô hình ngôn ngữ lớn.
Ít nhất, đó là khái niệm như vậy. Như người tạo ra Goat đã nói: “Nơi đây có rất nhiều điều đáng để suy ngẫm”. Xin dừng lại tại đây.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@goodalexander
