Đi sâu khám phá Maker, hệ thống tài chính toàn cầu công bằng đầu tiên trên thế giới
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Đi sâu khám phá Maker, hệ thống tài chính toàn cầu công bằng đầu tiên trên thế giới
Maker là một giao thức stablecoin phi tập trung được sáng lập bởi Rune Christensen, đã trở thành gã khổng lồ trong lĩnh vực DeFi trên Ethereum khi tài sản thực ngày càng được token hóa và tổ chức hóa, dù phức tạp nhưng sở hữu độ chống giòn cao và nguồn thu đáng kể.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: 0xkyle、Jimmy Zheng、Alex
Biên dịch: Ba Hua Blockchain
1. Giới thiệu
Maker được thành lập vào năm 2014 bởi doanh nhân người Đan Mạch Rune Christensen và chính thức ra mắt trên mạng Ethereum vào năm 2017, là một giao thức tín dụng với stablecoin phi tập trung DAI. Khái niệm đơn giản này trong suốt 10 năm phát triển đã trở thành stablecoin phi tập trung lớn nhất thế giới. Với tổng giá trị khóa (TVL) vượt quá 10 tỷ USD, hiện tại Maker là một trong những gã khổng lồ của DeFi trên Ethereum.
Chúng tôi tin rằng, với tư cách là một tài sản nền tảng, Maker sẽ đón nhận cú hích lớn từ xu hướng ngày càng gia tăng về tổ chức hóa trong thế giới kỹ thuật số. Ý tưởng cốt lõi rất đơn giản: khi các quỹ ETF Bitcoin và Ethereum ra đời, cùng với việc token hóa tài sản thực tế, Maker đang nằm ở điểm giao thoa giữa việc áp dụng theo định hướng tổ chức và DeFi.
Tuy nhiên, như một giao thức, Maker nổi tiếng vì độ phức tạp, và phần lớn các nghiên cứu chỉ tập trung vào khái quát cấp cao. Tại Artemis, chúng tôi tin rằng thế giới đang chuyển mình theo hướng ngày càng dựa nhiều hơn vào nguyên lý cơ bản, do đó mục đích của bài viết này là xây dựng một luận cứ bắt nguồn từ các nguyên lý cơ bản nhằm thực sự hiểu rõ cơ chế hoạt động của Maker, sau đó tiến xa hơn để lập luận cho nó.
* Ghi chú: Trong bài viết này, "Maker" sẽ đề cập đến giao thức nói chung, còn "MakerDAO" chỉ tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) quản lý giao thức Maker.
2. Phân tích Maker
1) Lịch sử của Maker
Trước khi bắt đầu, đáng để tìm hiểu sâu hơn về bối cảnh của Maker. MakerDAO được thành lập vào năm 2014, là tâm huyết của Rune Christensen, người mơ về một hệ thống tài chính minh bạch và dễ tiếp cận hơn. Sau khi mất tiền trong vụ Mt. Gox, ông bắt tay vào phát triển một giải pháp thay thế ổn định hơn để thay thế các loại tiền mã hóa biến động mạnh, từ đó sáng lập nên Maker.
Năm 2017, DAI chính thức ra mắt: một stablecoin phi tập trung gắn với đồng đô la Mỹ và được quản lý bởi DAO. Trong năm đầu tiên, mặc dù giá Ethereum giảm hơn 80%, DAI vẫn thành công duy trì mức neo với đô la Mỹ. Trong 7 năm tiếp theo, Maker tiếp tục thể hiện khả năng chống chịu trước các đợt sụp đổ toàn thị trường, giống như “Thứ Tư đen tối” năm 2020, khi toàn bộ thị trường tiền mã hóa mất đi một phần ba giá trị.
Khả năng lãnh đạo của Christensen là yếu tố không thể phủ nhận giúp Maker trở nên kiên cường: khả năng đối mặt thử thách và dẫn dắt giao thức đóng vai trò then chốt cho thành công của nó. Ngay cả hôm nay, ông vẫn đang đóng góp vào định hướng chiến lược của MakerDAO, đề xuất đề án "Endgame" cho Maker. Ông vẫn kiên định tin vào tương lai phi tập trung, gọi rằng mình đang "mong chờ ngày mà anh ấy không còn cần thiết nữa".
Lịch sử của Maker - Nguồn: Steakhouse Finance
2) Chi tiết cách thức hoạt động của Maker
Sơ đồ minh họa cách thức hoạt động của Maker
Xét từ lịch sử của Maker, rõ ràng rằng trong thập kỷ qua, nó đã trải qua nhiều thay đổi: từ việc chấp nhận thêm nhiều tài sản làm tài sản thế chấp, đến việc giới thiệu các cơ chế ổn định; mỗi lần nâng cấp đều mang lại thêm độ phức tạp. Ban đầu chỉ là một giao thức vay mượn đơn giản, giờ đây nó đã phát triển thành thứ gì đó phức tạp hơn – nhưng tại Artemis, chúng tôi tin rằng kiến thức phải được xây dựng từ các nguyên lý cơ bản; vì vậy, chúng tôi sẽ đi sâu vào cách thức vận hành của nó.
a). Vay nợ và hoàn trả nợ
Vay nợ và hoàn trả nợ
Hãy bắt đầu bằng phần tổng quan. Giá Bitcoin là 60.000 USD, Billy có 1 Bitcoin. Anh ấy cần tính thanh khoản nhưng không muốn bán Bitcoin của mình trong thời kỳ thị trường tăng trưởng. Anh ấy đến Maker để vay tiền: bằng cách thế chấp Bitcoin, anh ấy có thể vay DAI.
Một thời gian sau, Billy muốn hoàn trả khoản vay. Anh ấy phải trả khoản nợ gốc + phí ổn định tích lũy (lãi suất) trên khoản vay (tính bằng DAI). Một phần lãi suất này sẽ chảy vào quỹ đệm dư thừa của hệ thống Maker, phần còn lại sẽ được trả cho những người nắm giữ lãi suất tiết kiệm DAI – tức là những người gửi DAI vào Maker.
Tuy nhiên, quỹ đệm này có giới hạn – đôi khi, lượng tiền lẽ ra vào quỹ đệm lại không thể vào do đã đạt giới hạn – trong trường hợp này, cuộc đấu giá dư thừa sẽ được khởi động, trong đó DAI sẽ bị "bán" để lấy MKR, sau đó MKR sẽ bị tiêu hủy.
b). Đấu giá thanh lý
Hướng dẫn vận hành đấu giá thanh lý
Tuy nhiên – nếu Billy không thể hoàn trả nợ thì sao? Giả sử Billy vay 30.000 USD khi giá Bitcoin là 60.000 USD, với tỷ lệ vay trên giá trị (Loan-To-Value, LTV) là 0.5. Ngày hôm sau, giá Bitcoin giảm xuống còn 40.000 USD, tỷ lệ LTV của anh tăng vọt lên 0.75 – giả sử đây là mức LTV tối đa được phép trước khi bị thanh lý. Billy cũng phải trả lãi vay, cùng với phạt thanh lý nếu xảy ra.
Trong tình huống thanh lý, người vay không chỉ phải hoàn trả nợ mà còn phải trả lãi trên khoản nợ và phí phạt thanh lý. Tổng kết như sau:
-
Maker sở hữu 1 Bitcoin (trị giá 40.000 USD)
-
Billy nợ 30.000 USD (nợ gốc)
-
Billy nợ 3.000 USD (phí ổn định)
-
Billy nợ 2.000 USD (phí thanh lý)
Do đó, giao thức có vài cách xử lý:
Đấu giá tài sản thế chấp. Giao thức trước tiên sẽ bán tài sản thế chấp (trong trường hợp này là 1 Bitcoin) cho bất kỳ ai sẵn sàng mua với mức chiết khấu nhẹ. Trong trường hợp tốt nhất, ai đó mua Bitcoin với giá 35.000 USD để kiếm lời nhỏ – số tiền này trực tiếp dùng để lấp đầy khoảng trống.
Nếu đấu giá tài sản thế chấp không huy động đủ vốn, Maker sẽ dùng đến quỹ đệm dư thừa hệ thống.
Nếu quỹ đệm vẫn không đủ, biện pháp cuối cùng sẽ được kích hoạt – đấu giá nợ, nơi Maker đúc MKR mới và đấu giá để lấy DAI nhằm bù đắp khoản nợ xấu.
Đáng chú ý, đấu giá nợ chỉ thực sự được kích hoạt khi hệ thống xuất hiện thâm hụt, tức là tổng giá trị tài sản đảm bảo cho khoản vay DAI thấp hơn mức yêu cầu, dẫn đến nợ thiếu tài sản đảm bảo. Điều này có nghĩa đấu giá nợ chỉ xảy ra trong các tình huống cực đoan, do đó chỉ từng xảy ra một lần – chính là trong sự kiện "thiên nga đen" Covid-19 năm 2020 gây sụp đổ toàn thị trường.
c). Duy trì neo giá trị cho DAI
Hướng dẫn vận hành kho chứa PSM (Peg Stabilization Module)
Giờ hãy giả sử Billy không quan tâm đến nợ thế chấp mà muốn thực hiện giao dịch chênh lệch giá – vì DAI là một stablecoin phi tập trung, anh ta muốn kiếm lợi mỗi khi DAI mất neo. Làm thế nào để Maker khuyến khích hành vi này?
Chúng ta hiện có Mô-đun ổn định neo (PSM) – một kho chứa đặc biệt, cho phép bất kỳ ai trao đổi DAI với một stablecoin khác theo tỷ lệ 1:1.
-
Nếu giá DAI là 1.01 USD, bạn có thể gửi 1 USDC để đúc 1 DAI, thu lợi nhuận 0.01 USD.
-
Nếu giá DAI là 0.99 USD, bạn có thể gửi DAI để đúc 1 USDC, cũng thu lợi nhuận 0.01 USD.
Do đó, PSM cho phép các nhà kinh doanh chênh lệch giá duy trì giá DAI – không có phí trao đổi nào được tính.
d). Người dùng thông thường tận dụng Maker như thế nào
Trong trường hợp cuối cùng, Billy không muốn điều gì phức tạp, anh chỉ muốn kiếm chút lợi nhuận. Thông qua quỹ lãi suất tiết kiệm DAI (DSR), Billy có thể gửi DAI và kiếm lãi suất cạnh tranh. Lợi nhuận này đến từ nhiều nguồn, trong đó chủ yếu là phí ổn định mà người vay trả trên tài sản thế chấp của họ.
Đây là hướng dẫn vận hành cách thức hoạt động của Maker. Bây giờ chúng ta đã hiểu rõ hơn về các điểm then chốt, chúng ta có thể đi sâu vào độ phức tạp bên trong.
3) Cơ chế của Maker
a. Nộp tài sản thế chấp
Maker cho phép bạn vay bằng hai cách chính:
-
Spark: Trang web của Maker sẽ chuyển hướng Billy đến Spark.fi, một sub-DAO của Maker. Điểm khác biệt giữa Spark và các kho chứa của MakerDAO là Spark có thể cung cấp khoản vay với phạm vi tài sản rộng hơn, trong khi các kho chứa của MakerDAO là độc lập, mỗi kho có tỷ lệ thanh lý và trần nợ khác nhau.
-
sDAI: Spark cũng ra mắt sDAI, một phiên bản DAI sinh lời, kèm theo các chức năng quản lý rủi ro nâng cao như chế độ hiệu quả và chế độ cô lập.
-
D3M: Spark kết nối với Maker thông qua D3M – một đường dẫn thanh khoản trực tiếp. Nó tạo điều kiện tương tác giữa hệ sinh thái Maker và các giao thức cho vay/borrow bên thứ ba.
Các kho chứa MakerDAO – có thể truy cập qua Summer.fi – cho phép người dùng gửi tài sản thế chấp để đúc DAI mới. Do đó, các kho chứa MakerDAO mang tính cá nhân hóa hơn – đối với cùng một tài sản, tùy theo số tiền bạn muốn vay, sẽ có các kho khác nhau.
So sánh TVL giữa các kho chứa - Nguồn: Artemis
Bạn có thể thấy TVL trong các kho chứa của Maker thấp hơn nhiều so với Spark. Đối với các kho chứa của Maker, sự khác biệt giữa A/B/C nằm ở phí ổn định, tỷ lệ thanh lý và trần nợ. Một lý do quan trọng cho sự chênh lệch TVL này có thể là Maker không nỗ lực thúc đẩy các kho này – như đã đề cập trước đó, các kho chứa của Maker được lưu trữ trên Summer.fi, trong khi trang web chính của Maker lại dẫn trực tiếp đến Spark.
b. Các cuộc đấu giá của Maker
Maker có ba cuộc đấu giá chính: đấu giá dư thừa, đấu giá tài sản thế chấp và đấu giá nợ. Những người tham gia thị trường vào các cuộc đấu giá này được gọi là "người bảo quản", mỗi cuộc đấu giá có mục đích riêng, được mô tả chi tiết dưới đây:
Đấu giá dư thừa
Khi mọi thứ diễn ra bình thường, phí ổn định được tạo ra từ lãi suất mà người vay trả. Khoản lãi này tồn tại dưới dạng $DAI và được dùng để bổ sung vào quỹ đệm dư thừa hệ thống của Maker. Quỹ đệm hệ thống này dùng để chi trả các chi phí vận hành của Maker như oracle, các nhà nghiên cứu, v.v. Quỹ đệm hệ thống này có thể được điều chỉnh thông qua quản trị MakerDAO, trong một đề xuất năm 2021, nó đã được nâng từ 30 triệu USD lên 60 triệu USD.
Do đó, hệ thống ưu tiên dùng doanh thu để lấp đầy quỹ đệm, nhưng khi quỹ đệm đạt giới hạn, phần DAI còn lại sẽ được đấu giá cho các bên bên ngoài để lấy MKR. Trong cuộc đấu giá này, người tham gia sẽ ra giá bằng số lượng MKR cao hơn. Khi đấu giá kết thúc, DAI từ đấu giá sẽ được gửi cho người thắng, và hệ thống sẽ tiêu hủy số MKR mà người thắng cung cấp.
Do đó, hệ thống này được gọi là đấu giá dư thừa.
Đấu giá tài sản thế chấp
Đấu giá tài sản thế chấp là hàng phòng thủ đầu tiên trong thanh lý. Đây là phương tiện để thu hồi nợ từ các kho chứa bị thanh lý. Đối với mỗi loại tài sản thế chấp, có các tham số rủi ro cụ thể khác nhau, nhưng cơ chế chung như sau:
Khi một kho chứa bị thanh lý, đấu giá tài sản thế chấp sẽ được kích hoạt. Bất kỳ người dùng nào cũng có thể thanh lý một kho chứa không an toàn bằng cách gửi giao dịch "bite" xác định kho chứa đó. Việc này sẽ khởi động một cuộc đấu giá tài sản thế chấp.
Nếu lượng tài sản thế chấp trong kho chứa bị "bite" ít hơn kích thước lô đấu giá, thì toàn bộ tài sản thế chấp trong kho sẽ được đấu giá một lần.
Nếu lượng tài sản thế chấp trong kho chứa bị "bite" lớn hơn kích thước lô đấu giá, thì một cuộc đấu giá sẽ được khởi động với kích thước bằng một lô đầy đủ tài sản thế chấp, và kho chứa có thể bị "bite" lại để khởi động một cuộc đấu giá khác, cho đến khi tất cả tài sản thế chấp trong kho đều được đưa vào đấu giá.
Một khía cạnh quan trọng của đấu giá tài sản thế chấp là các tham số hết hạn đấu giá và hết hạn đặt giá phụ thuộc vào loại tài sản thế chấp cụ thể, loại tài sản thế chấp thanh khoản cao hơn có thời gian hết hạn ngắn hơn, ngược lại thì dài hơn.
Khi đấu giá tài sản thế chấp kết thúc, người thắng dùng Dai mua tài sản thế chấp từ kho chứa bị thanh lý. Số Dai nhận được dùng để hoàn trả nợ chưa thanh toán từ kho chứa bị thanh lý.
Đấu giá nợ
Cuối cùng, đấu giá nợ chỉ được kích hoạt khi hệ thống có khoản nợ Dai vượt quá giới hạn nợ quy định, và không có đủ tiền trong quỹ đệm dư thừa để bù đắp.
Đấu giá nợ dùng để huy động hệ thống bằng cách đấu giá MKR để lấy một lượng cố định Dai. Đây là một cuộc đấu giá ngược, người bảo quản ra giá xem họ sẵn sàng nhận bao nhiêu MKR để đổi lấy một lượng cố định Dai.
Vì tình huống này rất hiếm, nó chỉ xảy ra một lần trong lịch sử MakerDAO: trong khủng hoảng Covid năm 2020. Khi đó, 40 lô riêng biệt, mỗi lô trị giá 50.000 DAI, được phát hành, những người tham gia đấu giá cam kết mua số lượng MKR ngày càng giảm để đổi lấy 50.000 DAI của họ.
Khi đấu giá kết thúc, Dai mà người tham gia trả sẽ dùng để giảm số dư nợ ban đầu trong hệ thống, đồng thời nguồn cung lưu hành của Maker sẽ tăng lên.
c. Mô-đun neo ổn định
Tiếp theo, chúng ta có Mô-đun neo ổn định (PSM). Đây là một cơ chế then chốt trong hệ thống MakerDAO, nhằm hỗ trợ duy trì neo giá trị DAI với đô la Mỹ. Do tính chất phi tập trung, DAI phải có một số biện pháp đảm bảo để duy trì neo giá trị, và PSM có một số cơ chế cho phép đạt được điều này:
Hoán đổi trực tiếp 1:1: Mô-đun neo ổn định cho phép người dùng trao đổi stablecoin được hậu thuẫn bằng tiền pháp định (ví dụ: USDC, USDP) với Dai theo tỷ lệ 1:1, chỉ cần trả một khoản phí nhỏ, và ngược lại. Về cơ bản, điều này nhằm tạo cơ hội kinh doanh chênh lệch giá cho Dai để duy trì neo giá trị, và chịu sự chi phối của bất kỳ khoản phí nào do giao thức đặt ra.
Nếu nhu cầu về Dai đẩy giá > $1, các nhà kinh doanh chênh lệch giá có thể gửi 1 USDC vào PSM để đúc 1 Dai và bán Dai.
Ngược lại, nếu Dai < $1, các nhà kinh doanh chênh lệch giá sẽ mua Dai trên thị trường mở, gửi Dai vào PSM và nhận 1 USDC để kiếm lợi nhuận. Việc này sẽ thiêu hủy Dai (giảm cung) và đẩy giá lên $1.
Hỗ trợ bằng tài sản thế chấp: Người dùng có thể chọn gửi USDC vào PSM thay vì trao đổi – đổi lại, họ sẽ nhận được số lượng DAI tương đương, khiến DAI được hỗ trợ bởi USDC gửi vào theo tỷ lệ 1:1.
Ngoài ra, Maker còn có hai tính năng bổ sung, mặc dù không phải là cách cốt lõi để duy trì neo giá trị DAI, nhưng vẫn góp phần giữ giá DAI:
MakerDAO có thể điều chỉnh lãi suất ổn định thông qua bỏ phiếu quản trị để duy trì neo giá trị DAI.
-
Nếu DAI > $1, tăng lãi suất ổn định sẽ khiến việc vay DAI bằng tài sản thế chấp trở nên đắt đỏ hơn, từ đó kìm hãm việc tạo DAI và giảm cung.
-
Nếu DAI < $1, giảm lãi suất ổn định sẽ kích thích nhu cầu DAI bằng cách giảm chi phí tạo, tăng cung và đẩy giá DAI lên $1.
Lãi suất tiết kiệm Dai về cơ bản là lãi suất mà người dùng Dai có thể nhận được khi khóa Dai của họ. Mặc dù bề ngoài nó tạo động lực cho việc nắm giữ Dai, nhưng nó cũng góp phần duy trì neo giá trị của Dai với đô la Mỹ, vì những người nắm giữ MKRToken có thể điều chỉnh DSR để giúp định hướng Dai về mức neo (nhưng ngược lại với lãi suất ổn định).
Nguồn thu chính cho DSR bao gồm phí ổn định, thu nhập giao thức, thặng dư giao thức và động lực thị trường nói chung. Lãi suất DSR được đặt bởi quản trị MakerDAO như một công cụ để cân bằng cung cầu DAI. Khi cần tăng nhu cầu DAI, DSR có thể được nâng lên, đòi hỏi phân bổ thêm vốn để hỗ trợ lãi suất cao hơn. DSR không được tài trợ bởi nguồn bên ngoài hay vốn đầu tư truyền thống. Tính đến tháng 7 năm 2024, DSR là 8% theo năm.
d. Lãi suất tiết kiệm DAI (DSR)
Như đã nêu trên, lãi suất tiết kiệm DAI (DSR) là một mô-đun đặc biệt, nơi người nắm giữ DAI có thể gửi vào để kiếm lợi nhuận. Người nắm giữ Dai có thể khóa và mở khóa Dai vào hợp đồng DSR bất kỳ lúc nào. Một khi đã khóa vào hợp đồng DSR, Dai sẽ liên tục tăng lên theo một biến hệ thống toàn cục gọi là DSR.
Về bản chất, người gửi DSR có thể nhận được một phần thu nhập mà Maker tạo ra. Thu nhập DSR đến từ lợi nhuận mà MakerDAO tạo ra, bao gồm phí ổn định mà người vay trả, phí thanh lý và lợi nhuận từ trái phiếu kho bạc trong các kho chứa Maker, cùng các thu nhập giao thức khác.
Hiện tại, có hơn 2 tỷ USD DAI trong DSR, với lãi suất hàng năm là 7%.
e. Token MKR
Cuối cùng, Maker được quản trị bởi token của nó là MKR. Người nắm giữ MKR có thể bỏ phiếu về các tham số then chốt của hệ thống. Quản trị MakerDAO do cộng đồng dẫn dắt, các quyết định được thực hiện bởi những người nắm giữ MKRToken thông qua hệ thống quản trị khoa học. Điều này bao gồm bỏ phiếu thực thi và bỏ phiếu quản trị, cho phép người nắm giữ MKR quản lý giao thức và đảm bảo tính ổn định, minh bạch và hiệu quả của DAI.
Bằng cách tận dụng tất cả các cơ chế mà chúng tôi đã mô tả ở trên, Maker cung cấp một hệ thống tài chính an toàn, phi tập trung và ổn định, cho phép người dùng tạo và sử dụng DAI mà không cần phụ thuộc vào các trung gian tài chính truyền thống. Cách tiếp cận này thể hiện các nguyên tắc cốt lõi của tư tưởng mã hóa, cung cấp một giải pháp thay thế phi tập trung cho hệ thống tài chính truyền thống, cho phép truy cập không cần giấy phép vào nhiều dịch vụ tài chính khác nhau.
f. Nguồn thu của Maker
Bây giờ chúng ta đã tìm hiểu các cơ chế khác nhau của Maker, chúng ta có thể tiếp tục khám phá cách họ kiếm tiền chính. Trong tất cả các giao thức DeFi, Maker tạo ra doanh thu hàng năm nhiều nhất. Trong biểu đồ dưới đây, chúng tôi sẽ so sánh doanh thu của các giao thức DeFi để hiểu rõ hơn về hiệu suất hàng ngày của giao thức.
Đáng chú ý, đối với Uniswap, con số được cung cấp là phí mà họ thu được – vì doanh thu tạo ra sẽ được trả cho các nhà cung cấp thanh khoản, họ thực tế không thu được doanh thu nào. Nhưng để so sánh, chúng tôi sử dụng phí như một đại diện cho doanh thu.
Nguồn: Artemis
Trong tất cả các giao thức DeFi, Maker thể hiện tốt nhất với tỷ lệ FDMC/phí gấp 9,48 lần. Trong các thị trường tiền tệ khác (như Aave và Compound), Maker dẫn trước đáng kể, và trong tất cả các giao thức DeFi ngoại trừ DEX, Maker có doanh thu phí cao nhất.
Khi xem xét tình hình tài chính, Maker có doanh thu hàng năm lên tới con số chóng mặt 274 triệu USD, rõ ràng là một trong những giao thức DeFi hoạt động tốt nhất. Vậy, nguồn thu của Maker đến từ đâu?
3. Nguồn thu của Maker
1) Maker có ba nguồn thu khác nhau
Phí lãi suất, còn gọi là phí ổn định: Đây là nguồn thu chính của Maker. Người dùng trả các khoản phí này khi vay DAI bằng tài sản thế chấp. Ví dụ, kho D3M (Spark) tạo ra hơn 84 triệu USD doanh thu mỗi năm.
Tài sản thực tế (RWA): Đây đã trở thành nguồn thu chính của Maker. Maker sở hữu các kho tín dụng công cộng như Monetalis Clydesdale, một kho chứa trị giá 1,11 tỷ DAI được đảm bảo bằng trái phiếu kho bạc ngắn hạn Mỹ.
Tính đến năm 2023, gần 80% doanh thu phí của Maker đến từ tài sản thực tế trong năm qua. Trong 12 tháng qua, điều này đã mang lại 13,5 triệu USD doanh thu cho kho bạc giao thức.
Về vận hành, người dùng không trực tiếp gửi RWA vào Maker. Thay vào đó, các kho như Monetalis Clydescale (như thảo luận trong MIP65) sử dụng Peg-Stability Module để nhận USDC và đầu tư vào trái phiếu thanh khoản.
Phí thanh lý: Đây là nguồn thu thứ ba và cuối cùng, đến từ phí thanh lý, được thu khi tài sản thế chấp bị thanh lý do thiếu tài sản đảm bảo. Tuy nhiên, do sự kiện này rất hiếm, doanh thu từ thanh lý không nhiều. Từ 28,8 triệu DAI năm 2022 giảm xuống chỉ còn 4 triệu DAI năm 2023.
Nguồn: MakerBurn
2) Maker và RWA
Bây giờ, hãy nói về lý do tại sao Maker trở thành chủ đề bàn tán vào quý III năm 2024. Điều đáng chú ý nhất về Maker không phải là con số của họ, mà bắt nguồn từ một thời điểm then chốt trong lịch sử Maker, vào năm 2022, họ quyết định chiến lược mở rộng sang tài sản thực tế.
Động thái này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lĩnh vực DeFi, vì đây là lần đầu tiên một giao thức DeFi tích hợp quy mô lớn các sản phẩm tài chính thực tế. Maker thông qua nhiều sáng kiến như:
Triển khai 500 triệu USD USDC vào trái phiếu ngắn hạn, ETF và trái phiếu kho bạc (Monetalis Clydesdale, Blocktower Andromeda)
Khởi động một kho chứa 100 triệu DAI để phục vụ cho một tổ chức tài chính Pennsylvania có tuổi đời 151 năm, Huntingdon Valley Bank.
Nguồn: Bảng điều khiển Steakhouse Dune
Ngày nay, tài sản thực tế hiện chiếm khoảng 25% bảng cân đối kế toán của Maker và sự hỗ trợ cho DAI. Việc tích hợp thành công tài sản thực tế không chỉ thúc đẩy tổng phí mà còn giúp Maker tận dụng các nguồn thu ổn định và đa dạng hơn – điều này cực kỳ quan trọng trong việc duy trì moat của Maker và củng cố vị thế là giao thức DeFi hàng đầu trong điều kiện thị trường khó khăn.
Đây là một quan điểm bị đánh giá thấp, cần được làm rõ, thị trường mã hóa nổi tiếng là rất chu kỳ và phản chiếu, cả chiều lên lẫn xuống. Khi thị trường trưởng thành, các nhà đầu tư tìm kiếm các khoản đầu tư an toàn hơn – việc Maker tiến vào lĩnh vực tài sản thực tế tạo ra một nguồn thu ổn định và nhất quán hơn, thay vì dao động theo điều kiện thị trường.
Maker hiện nay là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng kết hợp và tăng cường giữa DeFi và tài chính truyền thống, đặt ra tiêu chuẩn mới cho đổi mới và ứng dụng thực tế trong lĩnh vực này. Nó đại diện cho một bước tiến quan trọng trong việc xây dựng cầu nối giữa tài chính phi tập trung và các sản phẩm tài chính truyền thống, định vị Maker ở vị trí tiên phong trong đổi mới DeFi, thuận theo xu hướng nhu cầu của tổ chức đối với tài sản số.
4. Lý do lạc quan về Maker
1) Sự bùng nổ RWA năm 2024
Bây giờ chúng ta đã thảo luận về việc Maker chuyển sang RWA, chúng ta có thể giải thích tại sao RWA lại quan trọng. Năm 2024 là năm trưởng thành của thị trường tài sản mã hóa; với việc ra mắt các quỹ ETF Bitcoin, chúng ta đã chứng kiến hơn 14 tỷ USD dòng tiền ròng chảy vào Bitcoin. Sự tham gia mạnh mẽ của tổ chức này không chỉ giới hạn ở các quỹ ETF Bitcoin, các ngân hàng và tổ chức tài chính lớn ngày càng chấp nhận tài sản mã hóa:
Ngân hàng Standard Chartered và Nomura Securities sử dụng công nghệ nội bộ của họ để lần lượt xây dựng các giải pháp lưu ký tài sản số thông qua Zodia Custody và Laser Digital.
Citibank, JPMorgan Chase và Ngân hàng New York Mellon hợp tác với các công ty mã hóa như Metaco, NYDIG và Fireblocks để cung cấp dịch vụ lưu ký tiền mã hóa.
Visa và Mastercard mở rộng chương trình thẻ mã hóa, hợp tác với các sàn giao dịch chính để cung cấp thẻ liên quan đến tiền mã hóa cho khách hàng bán lẻ và tổ chức.
Rõ ràng, các tổ chức lớn nhất tin vào tài sản số, nhưng không chỉ Bitcoin. Các công ty quản lý tài sản lớn đã nói nhiều về việc token hóa trong thời gian dài, và BlackRock, công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới, hiện đang thử nghiệm token hóa:
-
Quỹ thanh khoản số tổ chức đô la Mỹ của BlackRock: Ra mắt vào tháng 3 năm 2024, quỹ này được đại diện bởi token BUIDL trên mạng Ethereum. Quỹ hoàn toàn được hỗ trợ bằng tiền mặt, trái phiếu kho bạc Mỹ và các thỏa thuận repo, trả lợi nhuận hàng ngày cho người nắm giữ token thông qua mạng blockchain.
-
Tầm nhìn token hóa 100 nghìn tỷ USD: BlackRock đang thực hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính, nhằm token hóa các loại tài sản như trái phiếu, cổ phiếu, bất động sản và tài sản văn hóa.
Điều này tất nhiên đã kích hoạt cuộc đua giữa các tổ chức tài chính lớn nhất để token hóa mọi tài sản:
-
JPMorgan: Ra mắt chức năng thanh toán lập trình được thông qua nền tảng blockchain Onyx, cho phép khách hàng tổ chức hưởng lợi từ các chức năng tài chính lập trình được, thời gian thực.
-
HSBC: Ra mắt nền tảng dựa trên blockchain có tên Vault kỹ thuật số, cho phép khách hàng lưu ký truy cập ngay lập tức vào tài sản tư nhân của họ (nợ, vốn chủ sở hữu và bất động sản).
Goldman Sachs đầu tư và hỗ trợ stablecoin USDC do Circle phát hành, cho phép chuyển tiền toàn cầu quy mô lớn mà không có rủi ro biến động, và đang khám phá việc token hóa tài sản vật chất như một công cụ tài chính mới.
Rõ ràng, thập kỷ tới sẽ do việc tổ chức áp dụng tiền mã hóa và hội tụ định hình, định vị Maker ở thời điểm then chốt trong lĩnh vực đang phát triển này. Maker đã xây dựng sự hiện diện mạnh mẽ trong token hóa RWA và DeFi, đồng thời hướng tới các tổ chức. Thực tế, chỉ vài ngày trước, Maker tuyên bố sẽ tổ chức một cuộc thi công khai vào thứ Năm, đầu tư 1 tỷ USD cho việc phát hành trái phiếu kho bạc Mỹ đã được token hóa: các nhà phát hành hàng đầu như BlackRock, Securitize, Ondo Finance và Superstate dự kiến sẽ đăng ký.
Vào cuối năm 2023, tài sản thực tế chiếm 46% tổng tài sản trên bảng cân đối kế toán của Maker. Nguồn: Steakhouse Finance
Chúng tôi cho rằng tỷ lệ tài sản thực tế trong bảng cân đối kế toán của Maker sẽ tiếp tục tăng. Vì vậy, Maker với tư cách là một trong những giao thức DeFi lớn nhất, cho đến nay là một trong những giao thức tích hợp rộng rãi nhất với tài sản thực tế, đang ở vị trí chiến lược. Cộng thêm tiềm năng ra mắt ETF Ethereum vào quý III / IV năm 2024, điều này cung cấp thêm động lực mạnh mẽ cho trường hợp tăng giá dài hạn của Maker. Khi Ethereum tiếp tục là trụ cột của DeFi, vị thế nổi bật của Maker trong hệ sinh thái này càng củng cố vai trò của nó trong việc thúc đẩy việc áp dụng theo định hướng tổ chức.
2) Tính ổn định và sức bền của Maker
Khi các tổ chức tài chính lớn ngày càng chấp nhận tiền mã hóa và công nghệ blockchain, họ cũng đang hướng ánh mắt đến các thương hiệu "trưởng thành" trong lĩnh vực này. Trong một ngành bị chi phối bởi các vụ hack và thao túng giá, các giao thức như Maker – đã vượt qua thử thách thời gian – có thêm tính hợp pháp và truyền thống để dẫn đầu làn sóng quan tâm của tổ chức sắp tới.
Bên cạnh đó, Maker đã thể hiện khả năng xử lý các nghiệp vụ tài chính quy mô lớn và thể hiện sự ổn định và sức bền đáng kể trong thời kỳ suy thoái thị trường – họ đã cho thấy khả năng thích nghi với điều kiện thị trường thay đổi: thông qua việc đa dạng hóa nhóm tài sản thế chấp để giảm thiểu rủi ro của stablecoin phi tập trung, xây dựng các cơ chế thích ứng như Mô-đun ổn định Neo, và cơ chế quản trị linh hoạt cho phép điều chỉnh động khi cần thiết.
Sự kháng cự này trao cho Maker tính hợp pháp cần thiết, và hiện nay, với hạ tầng cấp tổ chức và các giao thức quản lý rủi ro, điều này khiến Maker trở thành nền tảng chủ đạo nhất cho sự tham gia của tổ chức.
3) Endgame
Maker đang được định vị là một trong những ngân hàng phi tập trung hàng đầu, có tiềm năng trở thành một trong những tổ chức tài chính lớn nhất toàn cầu. Với DAI là stablecoin phi tập trung được sử dụng rộng rãi nhất, có khả năng cung cấp tín dụng rẻ hơn cấu trúc của đối thủ, cùng với vị thế chiến lược là người dẫn đầu trong lĩnh vực này, trường hợp của Maker đã được chứng minh.
Tuy nhiên, có lẽ chất xúc tác lớn nhất vẫn chưa được giải thích – việc phát hành "Endgame" mà Maker đang thực hiện sẽ biến nó thành một hệ sinh thái giao thức mô-đun quy mô lớn hơn, có khả năng khiến nó trở thành một trong những câu chuyện quan trọng nhất trong chu kỳ tiền mã hóa sắp tới. Bản nâng cấp này rất lớn và được chia thành bốn giai đoạn chính:
Giai đoạn 1: Mùa giải phóng - Token và hạ tầng mới
-
Token mới: Giới thiệu «NewStable» và «NewGovToken» (tên tạm) như các bản nâng cấp tùy chọn cho DAI và MKR.
-
Động cơ Lockstake (LSE): Một tính năng mới, cho phép người nắm giữ NewGovToken và MKR kiếm lợi nhuận trên số token bị khóa.
-
NewBridge: Cầu nối chi phí thấp kết nối các token hệ sinh thái Maker từ Ethereum đến các mạng Layer 2 chính.
-
Cập nhật kinh tế học token: Sửa đổi cơ chế tiêu hủy MKR và phương pháp phân phối token mới.
Giai đoạn 2: Tầm nhìn mới - Mở rộng hệ sinh thái Maker
-
Khởi động các sub-DAO mới: Tạo các DAO chuyên biệt, tự duy trì trong hệ sinh thái Maker, bắt đầu từ SparkDAO.
Giai đoạn 3: Khởi chạy một blockchain Layer 1 chuyên dụng để vận hành cơ chế kinh tế học và quản trị cốt lõi
Giai đoạn 4: Các khía cạnh quản trị cốt lõi của hệ sinh thái Maker và các sub-DAO sẽ trở nên cuối cùng và không thể thay đổi
Thông qua kế hoạch này, mục tiêu của Maker là mở rộng DAI từ vốn hóa thị trường hiện tại 4,5 tỷ USD lên "100 tỷ USD hoặc hơn". Về cơ bản, chúng tôi sẽ không tập trung vào nhiều sáng kiến trong số này, vì chúng tôi tin rằng động lực tăng trưởng chính sẽ đến từ việc thêm các sub-DAO.
4) SubDAO
Kế hoạch Endgame đại diện cho sự tái cấu trúc toàn diện hệ sinh thái Maker, biến nó thành một mạng lưới các giao thức mô-đun liên kết. Ở trung tâm, tầm nhìn này giới thiệu các SubDAO. Như tên gọi, chúng là các dự án hoạt động bên ngoài cấu trúc chi phí của Maker, cuối cùng do MakerDAO quản lý.
Cách tiếp cận kiến trúc mới này nhằm đơn giản hóa hoạt động của MakerDAO và tăng khả năng mở rộng. Các SubDAO sẽ có thể phát triển và triển khai song song các sản phẩm mới một cách nhanh chóng, trong khi phần lõi Maker có thể tập trung trở thành một cỗ máy đúc Dai hiệu quả.
Kết quả dự kiến của sự tái cấu trúc này bao gồm:
-
Tăng tốc độ tăng trưởng hệ sinh thái;
-
Tăng cường tự động hóa quy trình;
-
Mức độ phi tập trung cao hơn;
-
Giảm đáng kể chi phí vận hành.
Nguồn: Syncracy Research
Các SubDAO mỗi cái có token quản trị riêng, quy trình quản trị riêng và đội ngũ nhân viên riêng. SubDAO được chia thành ba loại:
FacilitatorDAOs (DAO hỗ trợ)
Chúng mang tính chất quản lý, dùng để tổ chức các cơ chế nội bộ của MakerDAO, AllocatorDAOs và MiniDAOs. FacilitatorDAOs giúp quản lý quy trình quản trị và thực thi quyết định, quy tắc.
AllocatorDAOs (DAO phân bổ)
AllocatorDAOs đảm nhiệm ba chức năng chính:
Tạo Dai từ Maker và phân bổ cho các cơ hội sinh lời trong hệ sinh thái DeFi
Cung cấp một điểm vào cho hệ sinh thái Maker
Ủng hộ MiniDAOs
MiniDAOs là các SubDAO mang tính thử nghiệm, không có sứ mệnh cụ thể ngoài việc thúc đẩy sự tăng trưởng của giao thức Maker. Chúng được ươm mầm bởi AllocatorDAOs nhằm tiếp tục phi tập trung hóa, quảng bá hoặc củng cố các ý tưởng hoặc sản phẩm cụ thể. Về bản chất, chúng đóng vai trò như các sản phẩm phái sinh thử nghiệm, có thể có vòng đời tiềm năng ngắn.
Do đó, các SubDAO mang tính cách mạng đối với MakerDAO và hệ sinh thái tài chính phi tập trung (DeFi) rộng lớn hơn, vì chúng đại diện cho một bước chuyển mình về mô hình cách các giao thức phi tập trung quy mô lớn tiến hóa, đổi mới và quản lý rủi ro.
Ví dụ, biểu đồ dưới đây là minh họa đơn giản về cách MakerDAO hoạt động sau Endgame:
Nguồn: Steakhouse Finance
Bằng cách giới thiệu cấu trúc quản trị nhiều cấp, các SubDAO cho phép MakerDAO có thể thử nghiệm và tăng trưởng nhanh chóng trong các lĩnh vực chuyên môn trong khi vẫn giữ được sự ổn định cốt lõi.
Cách tiếp cận này giải quyết một số thách thức then chốt mà các giao thức DeFi trưởng thành phải đối mặt, bao gồm mệt mỏi quản trị, trì trệ đổi mới và rủi ro tập trung. Các SubDAO cho phép phân quyền ra quyết định, trao quyền cho các nhóm nhỏ, tập trung để thúc đẩy đổi mới trong lĩnh vực cụ thể, mà không gây nguy hiểm cho toàn bộ hệ sinh thái.
Cấu trúc này không chỉ nâng cao khả năng thích ứng của giao thức với điều kiện thị trường thay đổi mà còn tạo ra cơ hội mới cho sự tham gia của cộng đồng và tạo giá trị. Ngoài ra, mô hình SubDAO mở rộng ảnh hưởng của MakerDAO vượt ra ngoài ranh giới truyền thống của DeFi, thông qua các sáng kiến địa phương và phân bổ vốn có mục tiêu, tiềm năng tạo ra tác động kinh tế thực tế. Hiện tại, ngoài các SubDAO hiện có như Spark (sub-DAO đầu tiên của Maker), còn có kế hoạch ra mắt một cây cầu mới để chuyển DAI giữa các mạng Layer 2 Ethereum; mặc dù chúng không tạo ra động thái cách mạng (sản phẩm chính vẫn là một động cơ cho vay), nhưng chúng chứng minh hiệu quả của các SubDAO. Spark còn có khả năng đầu tư vốn vào tài sản thực tế, một lần nữa cho thấy cách các SubDAO cung cấp sự linh hoạt đáng kinh ngạc cho một giao thức vốn dĩ đơn nhất.
Bằng cách cung cấp một khung quản trị linh hoạt và có thể mở rộng hơn, các SubDAO mở đường cho MakerDAO phát triển từ một nhà phát hành stablecoin đơn mục đích thành một hệ sinh thái dịch vụ và sản phẩm tài chính liên kết, đa dạng, tự duy trì. Cách tiếp cận cách mạng này có thể đặt ra tiêu chuẩn mới cho các tổ chức phi tập trung trong việc quản lý tăng trưởng, đổi mới và rủi ro trong lĩnh vực tài chính blockchain đang không ngừng thay đổi.
5. Suy nghĩ tổng kết
Maker đang ở vị trí tiên phong trong việc đưa tiền mã hóa vào thế giới truyền thống, thật vô cùng phấn khích khi chứng kiến nỗ lực này mở rộng tiềm năng của nó đến phạm vi lớn hơn. Với việc ra mắt Endgame, nó đã đặt ra tấm gương cho toàn lĩnh vực tiền mã hóa, các DAO khác có thể sẽ noi theo, vì trong các DAO, khi có bất đồng biểu quyết, thường hay mắc phải tình trạng tê liệt quan liêu.
Thêm vào đó, Maker đang ở điểm giao thoa hoàn hảo giữa RWA và DeFi Ethereum, với đà tăng của ETF Ethereum, Maker rất có thể sẽ dẫn dắt làn sóng phục hồi tài sản Defi 1.0. Những cái tên như Aave và Uniswap gợi nhớ rằng một số giao thức "cổ điển" sau nhiều chu kỳ đã chứng minh được sự đàn hồi dưới áp lực, và một số thậm chí đã đạt được sự phù hợp sản phẩm-thị trường và xây dựng được mô hình doanh thu bền vững.
Thành công của Maker sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng triển khai Endgame, đồng thời thận trọng xử lý sự bất định chính trị ngày càng tăng xung quanh tài sản mã hóa. Tuy nhiên, với sự quan tâm ngày càng tăng của tổ chức đối với tài sản mã hóa, cùng với việc ra mắt ETF Bitcoin (và có thể là Ethereum) trong năm nay, triển vọng tương lai của Maker sáng sủa hơn bao giờ hết.
Kế hoạch Endgame của Maker đại diện cho một tầm nhìn táo bạo và đầy tham vọng về tương lai của giao thức, khi thế giới tiến tới một tương lai xoay quanh tiền mã hóa, Maker đang đứng ở tiền tuyến của ngành, có tiềm năng giúp thu hẹp khoảng cách giữa tài sản phi tập trung và thế giới tập trung.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@artemis__xyz
