Sự xấu hổ với tiền mã hóa: Thiếu cảm giác giá trị, liệu đã chọn sai ngành?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Sự xấu hổ với tiền mã hóa: Thiếu cảm giác giá trị, liệu đã chọn sai ngành?
Kiếm được tiền nhưng lại cảm thấy thiếu giá trị đã là nỗi lo hạnh phúc rồi.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: TechFlow
Ngày 5 tháng 8, thị trường tiền mã hóa sụt giảm mạnh. Trong bối cảnh này, những chia sẻ đầy tâm trạng của Péter Szilágyi – thành viên Quỹ Ethereum và người đứng đầu phát triển Geth – càng khiến người ta thêm chua xót.
Ông đăng bài trên X, đặt câu hỏi về giá trị thực tế của ngành công nghiệp mã hóa, thừa nhận rằng mình thường xuyên nghi ngờ liệu có phải đã chọn nhầm ngành nghề hay không.
“Ví dụ như SpaceX, họ đưa tên lửa lên sao Hỏa? Nhân loại tiến bộ. Họ thử phóng tên lửa nhưng thất bại và làm nổ tung? Con người vẫn học được bài học và tiếp tục tiến bộ. Mọi kết quả đều mang lại sự phát triển.
Ngược lại, ngành tiền mã hóa chẳng khác nào một sòng bạc dành cho những kẻ ngốc (xin lỗi một vài ngoại lệ). Giá tăng? Tuyệt vời, mua xe thể thao thôi. Giá giảm? Cuộc sống tan nát. Vậy nó đóng góp gì cho nhân loại?
Đúng là việc xây dựng một hệ thống tiền tệ mới cần thời gian. Tất nhiên rồi… nhưng trong quá trình đó, chúng ta có thể làm một điều gì hữu ích hơn không? Ai cũng muốn trở thành Vitalik tiếp theo, chẳng ai muốn xây thứ gì thật sự hữu dụng cả, tất cả chỉ lo cách khai thác giá trị.
Tôi thực sự không hiểu vì sao hệ thống này lại không nên sụp đổ? Nhìn từ vĩ mô, chúng ta sẽ mất đi điều gì? Tất cả những gì ngành mã hóa làm đến nay chỉ là một cuộc chuyển dịch giá trị khổng lồ, tôi chưa thấy bất kỳ tạo lập giá trị thực chất nào cả.
Xin lưu ý, việc kiếm được một khoản lớn nhờ may mắn rồi chuyển tiền sang các dự án ngoài mã hóa không thể coi là câu chuyện thành công của tiền mã hóa. Tối đa thì đây chỉ là câu chuyện về một nhà từ thiện may mắn, hoặc đơn giản hơn là một người đa dạng hóa danh mục đầu tư.
Theo tôi, ngành này sớm nên bắt đầu tạo ra những thứ thực sự hữu ích, khiến mọi người muốn sử dụng. Nếu không thì tốt nhất là nên đóng cửa.
Ít nhất Bitcoin từng cố gắng (mặc dù thất bại) để trở thành tài sản trú ẩn an toàn. Còn lại toàn là bán cuốc mà chẳng có dấu hiệu nào của cơn sốt đào vàng cả.”
Cảm giác “hư vô ngành nghề”, “thiếu giá trị” này không chỉ riêng Péter Szilágyi mới có, mà là tiếng lòng âm thầm của rất nhiều người đang làm trong ngành hiện nay.
Ba tháng trước, tác giả từng tiến hành một khảo sát nhỏ, phát hiện ra không ít người làm trong ngành đang cân nhắc “nghỉ hưu”, dần rút lui khỏi lĩnh vực. Một số nhà sáng lập đang tích cực tìm người mua để “lên bờ”, còn các lão làng trong ngành thì phần lớn chọn thái độ buông xuôi...
Khi hỏi lý do, một mặt là cảm thấy ngành đã bước vào giai đoạn trưởng thành, với sự xuất hiện của các tổ chức như BlackRock, cơ hội và lợi thế Alpha dành cho cá nhân ngày càng ít; mặt khác là ngày càng “mệt mỏi” với ngành, công việc thiếu cảm giác về giá trị.
Sau vài năm dấn thân, nhiều người cho biết họ đã “bóc trần” ngành này, không còn lý tưởng gì nữa, tách biệt rõ ràng giữa công việc và cuộc sống, tập trung hoàn toàn vào kiếm tiền. Bản chất ngành là một cuộc chuyển dịch tài sản khổng lồ, kiếm được tiền rồi rút lui mới là thượng sách.
Một quản lý khách hàng tại sàn giao dịch chia sẻ: Theo cô, đa số nhà đầu tư đều là những tay cờ bạc, khi lời thì ngạo nghễ, khi lỗ thì đe dọa kiện tụng. Những tay cờ bạc như vậy không đáng được thông cảm.
Một nhà sáng lập dự án nói: Ban đầu anh cũng từng mơ ước tạo ra một sản phẩm vượt ngoài khuôn khổ, nhưng sau đó nhận ra đó là một suy nghĩ ngây thơ. Ở giai đoạn hiện tại, "kể chuyện" quan trọng hơn cộng đồng, hơn "bám víu" vào người lớn, hơn cả sản phẩm. Ngay cả sản phẩm cũng "bị ép" phải tích hợp cơ chế Ponzi. Ngay cả Paradigm - quỹ VC hàng đầu từng dẫn dắt câu chuyện của ngành – cũng trở thành bậc thầy tạo ra thị trường. Việc tìm ra PMF (sản phẩm phù hợp thị trường) cho ngành còn dài và gian nan, trước mắt, hãy cố sống sót đã.
Đầu cơ và kiếm tiền vẫn là động lực hàng đầu của ngành, biểu đồ K chính là mạch đập của thế giới mã hóa, còn lại đều chỉ là lớp vỏ ngụy trang hợp lý hóa hành vi giao dịch.
Điều này khiến tác giả liên tưởng đến một từ khóa gần đây: “hổ thẹn tài chính”.
Gần đây, tại lễ tốt nghiệp Học viện Tài chính Cao cấp Đại học Giao Thông Thượng Hải, Phó viện trưởng Lý Phong đã phát biểu:
“Một số người bắt đầu cho rằng ngành tài chính hoàn toàn vô giá trị, vì dường như nó không phải công nghệ cốt lõi, cho rằng ngành tài chính chỉ là chi phí giao dịch có cũng được mà không có cũng chẳng sao; thậm chí một số nhân viên tài chính, kể cả học sinh và cựu sinh viên của chúng ta, cũng cảm thấy xấu hổ về nghề nghiệp của mình.”
Giữa thời điểm ngành tài chính đang bị chỉnh đốn, cụm từ mới này đã phơi bày sự bất an tập thể trong ngành.
Thế nhưng, sự bất an này và “sự hổ thẹn mã hóa” đã tồn tại trong ngành tiền mã hóa suốt nhiều năm qua.
Hầu hết người làm trong ngành khi giao tiếp bên ngoài thường cố tình giấu kín thân phận. Một mặt là tự bảo vệ bản thân, mặt khác tránh bị đánh giá và soi mói bởi định kiến xã hội. Trong mắt đại chúng, ngành này vẫn gắn mác “cắt rau”, nên nhiều người trong ngành thường dùng danh tính giả khi giao thiệp: chủ quán bar, nhà đầu tư chứng khoán Mỹ, nhân viên tài chính…
Chỉ có hai trường hợp nhà đầu tư tiền mã hóa mới dám ngẩng cao đầu trên mạng xã hội: một là thị trường tăng mạnh, vì khí thế đến từ giá tăng, lấy tăng để thuyết phục người khác; hai là được cá nhân và thị trường mainstream công nhận, ví dụ như SEC thông qua ETF Bitcoin giao ngay, Musk hay Trump công nhận Bitcoin…
Cho đến tận hôm nay, tài sản mã hóa và ngành công nghiệp này vẫn khao khát được nhiều người ủng hộ và công nhận hơn.
“Hổ thẹn mã hóa”, thiếu cảm giác về giá trị – làm sao phá vỡ thế cục này?
Trước hết, “cảm xúc” này không hề mới, từ khi Bitcoin ra đời, những lời chỉ trích (FUD) về giá trị ngành đã luôn tồn tại.
Lão Đoan, đồng sáng lập Bitmain, năm 2011 từng là người truyền đạo Bitcoin, nhưng hai năm sau lại trở thành “người chỉ trích”, tuyên bố: “Giá trị lớn nhất của Bitcoin hiện nay là thỏa mãn ảo tưởng ‘phát tài trong một đêm’ của người Trung Quốc.”
Dù là năm 2011 hay năm 2024 hiện tại, nếu kéo dài đường thời gian, chúng ta vẫn có thể nói câu đó: “We are still early”. So với các ngành như Internet, ngành mã hóa vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, vẫn sẽ trải qua những thăng trầm, đáy tối và bóng tối theo đường cong chín muồi công nghệ, bong bóng vỡ tan, bị đại chúng nghi ngờ, rồi hồi sinh từ tro tàn... Có quá nhiều điều chưa biết, đáng để khám phá.
Chúng ta trước hết phải thừa nhận điểm nghẽn hiện tại của ngành: nặng hạ tầng, nhẹ ứng dụng, thiếu PMF thực sự. Ngoài Bitcoin và stablecoin, phần lớn các dự án vẫn chỉ nằm trên những lâu đài công nghệ bằng lời kể, thậm chí còn không thực tế bằng các dự án MEME.
Biết thì dễ, làm thì khó. Đặt ra vấn đề luôn dễ, khó là dám đương đầu xây dựng, tạo ra thành quả thực sự, cần dành thêm sự bao dung và hỗ trợ cho các nhà sáng lập, đặc biệt là những người làm ứng dụng.
Gần đây, đồng sáng lập Ethereum Vitalik trong bài phát biểu mới nhất “Mười năm tiếp theo của Ethereum” cũng đưa ra quan điểm tương tự: “Các nhà phát triển nên dám khám phá, xây dựng các ứng dụng tạo ra ảnh hưởng tới thế giới, không nên chỉ sao chép Web2, mà phải đi trước. Năm 2034 sẽ không chỉ có thiết bị để bàn và di động, mà còn có thiết bị đeo, AI chạy cục bộ, AR…”
Sự phát triển của blockchain và tiền mã hóa không phải là cuộc cách mạng năng suất, mà là sự hoàn thiện quan hệ sản xuất, do đó sẽ không thể mang lại phản hồi tích cực nhanh chóng như sự ra đời của ChatGPT. Trong tương lai, Crypto có lẽ cũng cần tích cực kết hợp với các lực lượng sản xuất mới nổi như AI, AR.
Gần đây, một nhóm người trong ngành tham gia tour săn thú Safari ở châu Phi, cần thanh toán bằng USD. Thủ tục ngân hàng dài dòng, kiểm tra hợp đồng, phí Swift cao ngất, phí ngân hàng khiến cả hướng dẫn viên châu Phi lẫn người tham gia đều khổ sở. Cuối cùng, anh chàng châu Phi được giới thiệu về stablecoin USDT/USDC... So sánh, hệ thống Swift truyền thống trông như một cổ vật thời đồ đá.
Từ Nga đến lục địa châu Phi, stablecoin đô la Mỹ đang âm thầm thúc đẩy một cuộc biến đổi toàn cầu, trong khi các quốc gia Trung Đông như Ả Rập Saudi cũng đang tích cực tham gia dự án mBridge do ngân hàng trung ương Trung Quốc dẫn dắt, nhằm thực hiện thanh toán xuyên biên giới bằng CBDC…
Đây là một hành trình dài, đòi hỏi đủ kiên nhẫn, nhưng chỉ cần tiến bộ một chút, cũng đã khiến thế giới khác đi.
Cuối cùng, biên tập viên muốn nói:
Có người “hổ thẹn mã hóa” vì cảm thấy không tạo ra giá trị thực tế, dẫn đến trống rỗng tinh thần; có người hổ thẹn vì năm nào cũng thua lỗ, thu thập đủ kiểu “tư thế thua tiền” bị cắt rau, xấu hổ không dám nhận mình là “rau già”…
Dù sao thì, trong thị trường khắc nghiệt hiện tại, đối với đa số người, kiếm được tiền mà cảm thấy thiếu giá trị đã là một nỗi lo hạnh phúc rồi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
