Nghiên cứu về Staking và Restaking Bitcoin: Tổng quan dự án và phân tích xu hướng
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Nghiên cứu về Staking và Restaking Bitcoin: Tổng quan dự án và phân tích xu hướng
Các giao thức Staking và Restaking Bitcoin đang định nghĩa lại vai trò và lợi ích của chúng trong nền kinh tế tiền mã hóa thông qua cơ chế restaking.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: CryptoMemento
Biên dịch: Bachua Blockchain
Thị trường tiền mã hóa gấu lại bắt đầu thay đổi xu hướng.
Đây là thời điểm thích hợp để viết một chút về Bitcoin. Cùng với việc liên tục xuất hiện các tin tức từ nhiều giao thức Restaking, chúng ta có rất nhiều chủ đề để thảo luận.
Trong bài viết hôm nay, chúng tôi sẽ đưa bạn khám phá sự thay đổi định vị của Bitcoin trong lĩnh vực Staking/Restaking Bitcoin, các ứng dụng của Staking linh hoạt đối với Bitcoin, những người tham gia tích cực và dự báo xu hướng tương lai.
Tóm tắt: Cốt lõi của Bitcoin là tính ổn định và bảo mật, nhưng giữa những chủ đề nóng như Ordinals, NFT Bitcoin, inscriptions (ghi chép), cộng đồng Bitcoin đang trải qua một đợt phục hưng mới, khi các doanh nhân cố gắng xây dựng các lớp và hệ sinh thái dựa trên Bitcoin. Bitcoin là một giao thức không cần được cấp phép, bất kỳ ai cũng có thể xây dựng trên nền tảng này, bao gồm cả những người mong muốn xây dựng hệ thống tài chính và tín dụng vận hành bằng Bitcoin. Việc staking và restaking Bitcoin có thể đi theo con đường tương tự: các dự án lớn (như Babylon) liên tục xây dựng cơ sở "chính thống", trong khi hàng loạt giao thức restaking linh hoạt cạnh tranh và xác định vai trò của mình, cuối cùng mở rộng biên giới để hình thành một hệ sinh thái kết nối mạng lưới. Hiện tại, lĩnh vực restaking bao gồm các dự án như Babylon, Lorenzo, Pell Network, OrangeLayer Protocol, Chakra, Bedrock và Lombard, và dự kiến còn hàng chục dự án nữa sẽ gia nhập lĩnh vực này. Lĩnh vực này vẫn đang ở bờ vực của những bước đột phá lớn. Hiện tại, Babylon tạm dẫn đầu ngành restaking bản địa, nhưng vẫn đáng chú ý những người tham gia mới có công nghệ sáng tạo và khả năng cải tiến. Mục tiêu quan trọng của các dự án này là tìm ra con đường với chi phí khuyến khích thấp nhất, thiết lập cơ chế khuyến khích và truyền dẫn hiệu quả, thu hút đủ TVL (giá trị tài sản khóa), cuối cùng tạo ra hiệu ứng vòng xoáy tích cực.
1. Điểm khởi đầu cho đòn bẩy: Làm cho BTC hiệu quả về vốn hơn
Trước khi thảo luận về lĩnh vực Bitcoin Staking và Restaking, tôi muốn phác họa quá trình tiến hóa về định vị và bản sắc của Bitcoin kể từ khi ra đời:
-
2008-2017: Hệ thống tiền điện tử ngang hàng, nhấn mạnh chức năng thanh toán, nhưng hiệu suất của Bitcoin (TPS) đã hạn chế khả năng mở rộng chức năng này. Dựa trên điều đó, mạng Lightning (LN) đã thực hiện những khám phá lớn về thanh toán Bitcoin, nhưng cuối cùng không thành công.
-
2017-2023: Vàng kỹ thuật số, như một tài sản nắm giữ, công cụ chống lạm phát, cung cấp định giá tiền tệ tương tự USD, chức năng chính là lưu trữ giá trị / phương tiện trao đổi giá trị.
-
Từ 2023 đến nay: Sự trỗi dậy của Phục hưng Bitcoin và xây dựng xu hướng Bitcoin, tăng tốc khám phá các giới hạn hiệu suất của Bitcoin (khả năng mở rộng, khả năng lập trình hợp đồng thông minh), cố gắng xây dựng các lớp Bitcoin và nền kinh tế Bitcoin.
-
Từ 2024 đến nay: Bitcoin được các tổ chức tài chính truyền thống coi là một tài sản tài chính, ETF BTC giao ngay thu hút thêm nhiều nhà đầu tư. Cốt lõi của Bitcoin là sự ổn định và an toàn, tập trung vào mục đích đơn lẻ, nhưng mọi thứ luôn thay đổi.
Chuyển nhanh đến năm 2023 và 2024, các tài sản như Ordinals, NFT Bitcoin, meme coin, inscriptions và Runes bắt đầu tăng vọt. Các nhà đầu tư tận hưởng sự tăng giá mạnh mẽ của các tài sản này đã đưa ra một khái niệm "Bitcoin mới", biến Bitcoin từ "phương tiện trao đổi giá trị" thành "văn hóa". Dựa trên sự nhất quán tinh thần với Bitcoin (mặc dù hơi gượng ép), họ cố gắng đưa ra một khuôn khổ định giá để đánh giá lại giá trị của Bitcoin, và tự nhiên tạo ra nhu cầu về tín dụng và thu nhập cho những người nắm giữ Bitcoin.
Dựa trên nguyên tắc tồn tại là hợp lý, mong đợi các sản phẩm sinh lời từ Bitcoin biến mất là không thực tế. Vì vậy, chúng ta không còn cần phải xét xử các chủ nghĩa cực đoan Bitcoin hay văn hóa nguyên giáo Bitcoin, vì Bitcoin là một giao thức không cần được cấp phép mà bất kỳ ai cũng có thể xây dựng lên, bao gồm cả những người muốn xây dựng hệ thống tài chính vận hành bằng Bitcoin — điều này tất yếu dẫn đến tín dụng và đòn bẩy.
Ở giai đoạn này, câu chuyện của lĩnh vực này về cơ bản có thể quy về "làm cho BTC hiệu quả về vốn hơn". Theo Mikhil Pandey, đồng sáng lập kiêm Giám đốc Chiến lược của Persistence Labs, các rào cản khiến Bitcoin kém hiệu quả về vốn có thể được cụ thể hóa thành các yếu tố sau:
-
Thiếu cơ hội sinh lời bền vững
-
Khó khăn khi người nắm giữ thận trọng muốn "di chuyển" BTC
-
Thiếu sản phẩm sinh lời thân thiện với tổ chức
-
Rủi ro an ninh chưa rõ ràng khi di chuyển BTC khỏi mạng Bitcoin
-
Sự phản đối từ một số nhà đầu tư Bitcoin kỳ cựu
Không thể phủ nhận rằng lĩnh vực kiếm lợi nhuận đa dạng hơn từ Bitcoin vẫn đang ở giai đoạn khám phá sơ khai, đặc biệt là sau khi các tổ chức tập trung như Celsius, BlockFi và FTX sụp đổ vào năm 2022, các nền tảng/phân phối lợi nhuận tập trung tiền mã hóa cần tái xây dựng lòng tin trên thị trường.
2. Hiểu về các giao thức Bitcoin Staking/Restaking
Để hiểu Bitcoin Staking, trước tiên cần hiểu cách staking được tạo ra và nguồn gốc lợi nhuận đến từ đâu.
Đặc điểm lớn nhất của các chuỗi khối Bitcoin, Ethereum và Solana là chúng xây dựng một mạng lưới không cần tin tưởng. Các thợ đào và nút trên toàn cầu dựa trên một số quy tắc đồng thuận để cập nhật trạng thái toàn bộ mạng (dữ liệu, giao dịch, số dư...), duy trì tính nhất quán. Trong đó, mạng PoW phụ thuộc vào sức mạnh tính toán (khai thác), còn chuỗi PoS yêu cầu các trình xác thực blockchain phải đặt cược token trước khi đề xuất hoặc bỏ phiếu cho khối. Điều này cho phép các giao thức PoS truy cứu trách nhiệm và tịch thu token đặt cược của những người vi phạm làm hình phạt. Tất nhiên, những người tham gia trung thực sẽ nhận được phần thưởng khối, cơ chế này nhằm duy trì và đạt được sự nhất quán mạng lưới.
Như đã đề cập trong bản tin hai tuần một lần trước đây về Bitcoin, Bitcoin Staking là lĩnh vực thống nhất lớn thứ hai trong hệ sinh thái Bitcoin, chỉ sau Bitcoin L2, thị trường sơ cấp và các doanh nhân có sự đồng thuận tương đối về vấn đề này. Logic như sau: Do thiếu động lực kinh tế bên ngoài, nhiều chuỗi PoS mới nổi (các dự án mới luôn xuất hiện, phần lớn là chuỗi PoS) bị giới hạn bởi quy mô kinh tế trên chuỗi, có rủi ro kiểm soát. Các giao thức Bitcoin Staking và Restaking sử dụng Bitcoin – tài sản có sự đồng thuận mạnh nhất – để cung cấp bảo mật cho các mạng PoS.
Chúng ta có thể học hỏi một số thông tin về lĩnh vực này từ dự án EigenLayer trong hệ sinh thái Ethereum và các dự án hệ sinh thái của nó.
EigenLayer là một giao thức Restaking dựa trên Ethereum, cho phép ETH đã staking trên mạng Ethereum được sử dụng lại thông qua Restaking để tăng cường bảo mật mạng. Bằng cách tận dụng ETH đã staking trên Ethereum, nó hỗ trợ hoạt động an toàn của các giao thức và ứng dụng blockchain khác, quá trình này gọi là Restaking. Restaking cho phép các trình xác thực Ethereum sử dụng một phần hoặc toàn bộ ETH đã staking để hỗ trợ các dịch vụ xác thực hoạt động (AVS) như giao thức cầu nối, bộ sắp xếp (sequencer) và oracles. Thông thường, các dịch vụ này cần cơ chế đặt cược và xác thực riêng để đảm bảo an ninh mạng, nhưng nhờ chức năng restaking của EigenLayer, chúng có thể đạt được mức độ an toàn như Ethereum mà không cần tự thu hút lượng vốn lớn.
EigenLayer có những đặc điểm sau:
Xây dựng mô hình chia sẻ bảo mật mới: Cho phép các giao thức blockchain khác nhau chia sẻ cơ sở hạ tầng an ninh của Ethereum mà không cần xây dựng mạng lưới trình xác thực lớn, giảm đáng kể chi phí khởi chạy cho các giao thức blockchain mới. Ngoài ra, restaking tăng khả năng chống lại tấn công của toàn bộ mạng, vì tấn công bất kỳ giao thức nào được bảo vệ đều phải vượt qua lớp an ninh bổ sung từ restaking.
Tăng hiệu quả vốn cho ETH: Cùng một ETH có thể phục vụ nhiều mạng lưới cùng lúc. Người dùng có thể hưởng phần thưởng staking ban đầu đồng thời kiếm thêm phần thưởng bằng cách tham gia vào các giao thức AVS khác.
Giảm ngưỡng tham gia: Nhờ cơ chế restaking, các nhà staking nhỏ cũng có thể tham gia vào an ninh mạng Ethereum. Người staking không cần đạt ngưỡng 32 ETH để staking đầy đủ; cá nhân có thể tham gia thông qua token staking linh hoạt (LST).
Tăng tính phi tập trung: Nhờ staking số lượng nhỏ, toàn bộ mạng có thể giảm sự phụ thuộc vào các nhà staking lớn.
3. Các loại và đặc điểm của Restaking
Hiện tại, EigenLayer hỗ trợ hai hình thức Restaking: Native Restaking và Liquid Restaking.
Native Restaking liên quan đến các trình xác thực nút PoS Ethereum kết nối ETH đã staking trên mạng với EigenLayer để tham gia vào quá trình xác thực AVS.
Liquid Restaking cho phép các chứng từ staking do LSP (giao thức Staking Linh hoạt) phát hành được lưu thông, những chứng từ này đại diện cho quyền lợi của ETH staking ban đầu, có thể được sử dụng tự do trong các giao thức tài chính phi tập trung (DeFi) khác nhau mà không ảnh hưởng đến trạng thái staking và thu thập phần thưởng trên Ethereum của người staking. Hơn nữa, Token Staking Linh hoạt (LST) có thể tạo ra thu nhập bổ sung trong các giao thức DeFi hoặc được bán trên thị trường mà không cần chờ thời gian staking dài, từ đó kiếm được điểm thưởng nền tảng EigenLayer và các lợi ích khác.
So sánh, Native Restaking không liên quan đến token trung gian, giảm rủi ro do biến động hoặc quản lý token gây ra, nhưng Liquid Restaking có tính thanh khoản tốt hơn, thời gian mở khóa và chuyển tài sản ngắn hơn.
Hiện tại, hệ sinh thái EigenLayer đã bắt đầu hỗ trợ nhiều AVS và tích hợp với một số giao thức DeFi nổi tiếng và các dịch vụ blockchain khác. Nó cho phép sử dụng các loại bằng chứng staking khác nhau (như LST và ETH bản địa) để hỗ trợ các dịch vụ này, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Hiện tại, Bitcoin Staking và Restaking có thể đi theo con đường tương tự, các dự án chính thống (như Babylon) liên tục xây dựng nền tảng "chính thống", trong khi nhiều giao thức liquid restaking cạnh tranh và định nghĩa vai trò của mình, cuối cùng mở rộng ranh giới, hình thành một hệ sinh thái kết nối mạng lưới.
4. Bản đồ hệ sinh thái Bitcoin Restaking
Sau khi xem xét hầu hết các dự án trong lĩnh vực này, chúng tôi xác định được một số cách tiếp cận phổ biến mà họ sử dụng để biện minh cho sự tồn tại và thuyết phục thị trường về tính phù hợp. Dưới đây là một vài cụm từ quen thuộc, nhưng hãy cảnh giác:
Bitcoin là chuỗi khối an toàn nhất hiện có, không tài sản nào có nền tảng tin cậy mạnh hơn Bitcoin.
Giải phóng tiềm năng kinh tế của Bitcoin, làm cho 1,5 nghìn tỷ đô la giá trị Bitcoin trở nên linh hoạt, cung cấp cơ hội sinh lời bền vững cho người nắm giữ.
Bằng cách kế thừa nền tảng không cần tin tưởng của Bitcoin, chúng tôi dựa vào độ an toàn nguyên bản của Bitcoin để kiếm lợi nhuận, hoặc làm cho BTC hiệu quả hơn về mặt vốn, từ đó xây dựng hệ thống tài chính BTC.
Chúng tôi cầu nối khoảng cách giữa các hệ thống blockchain PoW và PoS, tận dụng tối đa độ an toàn của Bitcoin.
Các tài sản phái sinh từ staking Bitcoin có tiềm năng thị trường khổng lồ, bao gồm xây dựng stablecoin thế chấp, cho vay mượn và vay vòng phái sinh, sản phẩm cấu trúc, giao thức quản lý thanh khoản, quản lý lợi nhuận hoặc giao thức hoán đổi lãi suất, cũng như giao thức quản lý quyền biểu quyết.
Để hiểu sâu hơn về lĩnh vực restaking hiện tại, chúng tôi đã xem xét một số dự án và cung cấp giới thiệu ngắn gọn cùng bình luận.
1) Babylon
Babylon là cơ sở hạ tầng/giữa chung dùng để chia sẻ bảo mật Bitcoin. Đội ngũ phát triển hai cơ chế chia sẻ bảo mật: giao thức dấu thời gian Bitcoin và giao thức staking Bitcoin, cho phép chia sẻ bảo mật Bitcoin tới các chuỗi PoS hoặc Layer 2 theo cách không cần tin tưởng và tự lưu ký, từ đó nhận được phần thưởng bảo mật tương ứng, đồng thời giảm đáng kể lạm phát nội tại của chúng.
Giai đoạn phát triển hiện tại: Testnet staking Bitcoin -4 đã ra mắt.
Bình luận ngắn: Hiện tại, phần lớn các giao thức restaking chọn Babylon làm điểm khởi đầu động lực cho dự án, hy vọng tận dụng thêm các giao thức lớp tài sản làm "đại lý" để xây dựng nguồn tài sản đa dạng hơn và phân bổ chi phí. Tất nhiên, các dự án này cũng cần Babylon làm nguồn lợi nhuận.
2) Lorenzo
Dựa trên Babylon, Lorenzo cho phép người nắm giữ Bitcoin chuyển BTC thành stBTC, tham gia staking Bitcoin và nhận phần thưởng mà không cần khóa vốn. Đồng thời, Lorenzo chia Token Restaking Linh hoạt (LRT) thành Token gốc thanh khoản (LPT) và Token tích lũy lợi nhuận (YAT), lên kế hoạch xây dựng trong tương lai các giao thức hoán đổi lãi suất, cho vay mượn, sản phẩm lợi nhuận cấu trúc BTC và stablecoin. Dự án này tập trung xây dựng thị trường phân bổ thanh khoản Bitcoin hiệu quả và tài sản hóa tài sản thanh khoản.
Giai đoạn phát triển hiện tại: Mainnet Beta đã ra mắt.
Dữ liệu hiện tại: Chỉ dành theo lời mời, đã gửi 1000 BTC vào mainnet Beta.
Bình luận ngắn: Một trong những người tham gia, điểm nổi bật nhất trong marketing là sự tham gia của BN.
3) Pell Network
Pell Network là một mạng lưới dịch vụ xác thực hoạt động (AVS) được xây dựng dựa trên giao thức restaking trong hệ sinh thái Bitcoin. Mục tiêu là tập hợp BTC và các tài sản thanh khoản LSD phân tán trên các Layer 2 vào sổ cái thống nhất của mạng Pell, từ đó tạo ra một mạng lưới dịch vụ hệ sinh thái AVS phi tập trung.
Tổng giá trị khóa (TVL) hiện tại: 172 triệu đô la Mỹ
4) OrangeLayer Protocol
OrangeLayer là cơ sở hạ tầng cung cấp staking Bitcoin, nhằm mang lại an ninh kinh tế mật mã của Bitcoin vào hệ sinh thái Ethereum và cung cấp các dịch vụ bảo vệ Bitcoin (BPS) rộng rãi hơn. Khác với các giao thức dựa vào ETH hoặc BTC làm đảm bảo an ninh (như EigenLayer và Babylon), OrangeLayer hỗ trợ chuyển đổi mọi hình thức Bitcoin (bản địa, đóng gói hoặc neo) thành tài sản sinh lời.
Giai đoạn phát triển hiện tại: Giai đoạn testnet, dự kiến ra mắt mainnet vào quý III năm 2024.
5) Chakra
Chakra là một giao thức restaking Bitcoin dựa trên ZK (zero-knowledge), đội ngũ đề xuất khái niệm SCS (dịch vụ người tiêu dùng thanh toán), tích hợp restaking Bitcoin vào hệ thống PoS. Dự án này lên kế hoạch tích hợp với Babylon.
Giai đoạn phát triển hiện tại: Testnet đã ra mắt.
Tổng giá trị khóa (TVL) hiện tại: 257,64 BTC
6) Bedrock
Bedrock là giao thức restaking thanh khoản do RockX phát triển. Hiện tại hỗ trợ uniETH, uniIOTX và uniBTC làm tài sản cơ sở cho hoạt động restaking, giúp người nắm giữ có thể kiếm thêm lợi nhuận thông qua tích hợp hệ sinh thái.
Tổng giá trị khóa (TVL) hiện tại: 141,55 triệu đô la Mỹ
7) Lombard
Lombard là một giao thức staking Bitcoin. Khi người dùng staking Bitcoin thông qua Babylon, Lombard sẽ sử dụng token LBTC để giải phóng tính thanh khoản và đại diện lợi nhuận của Bitcoin đã staking, từ đó mở khóa thanh khoản. Lombard lên kế hoạch tích hợp LBTC vào các giao thức DeFi trên Ethereum vào cuối năm nay.
Giai đoạn phát triển hiện tại: Giai đoạn thử nghiệm nội bộ.
5. Tổng kết
Một số điều thú vị đang diễn ra trong lĩnh vực Bitcoin.
Cá nhân tôi rất háo hức về cách các khối xây dựng này hòa hợp với nhau. Dưới đây là một số tổng kết và triển vọng của tôi về tình trạng hiện tại của staking và restaking Bitcoin. Tất nhiên, do ngành thay đổi lớn, các quan điểm này có thể cần liên tục cập nhật và điều chỉnh.
Tín dụng có thể cung cấp cấu trúc kinh tế phức tạp và hiệu quả hơn, nhưng thị trường hiện tại vẫn do một số ít người nắm giữ Bitcoin lớn chi phối, những người này chiếm phần lớn TVL. Thị trường thiếu năng động, cần thêm giáo dục.
Cần lưu ý rằng toàn bộ lĩnh vực vẫn đang trong giai đoạn thay đổi nhanh chóng và động. Định vị thị trường và giải pháp của các dự án dẫn đầu cũng đang liên tục cập nhật.
Hiện tại, nhờ tích lũy công nghệ (dấu thời gian Bitcoin và giao thức staking Bitcoin để đối phó tấn công tầm xa và vấn đề lạm phát cao của dự án mới) và sự hậu thuẫn từ tổ chức, Babylon tạm dẫn đầu chuỗi ngành upstream của restaking bản địa. Cần lưu ý rằng các chỉ số ổn định, an toàn và hiệu quả của Babylon cần thời gian kiểm chứng, và các giao thức Restaking phụ thuộc rất lớn vào Babylon. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi những người chơi mới có sáng tạo công nghệ và khả năng cải tiến.
Phần lớn các giao thức gia nhập lĩnh vực này định vị cung cấp Liquid Restaking, trực tiếp phục vụ nhà cung cấp theo cách linh hoạt và hiệu quả. Thị trường vẫn đang trong giai đoạn tái cấu trúc, chưa xuất hiện người dẫn đầu có khả năng thương lượng tuyệt đối. Dự kiến trong tương lai sẽ có hàng chục dự án ra mắt trong lĩnh vực này.
Mặc dù sức hấp dẫn từ PoW sang PoS đủ lớn, nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể giữa hai hệ sinh thái, các nhà cung cấp dịch vụ như EigenLayer đã xây dựng tâm lý người dùng mạnh mẽ. Liệu các giao thức restaking hệ sinh thái Bitcoin có thể nắm bắt thị trường hiện tại hay không vẫn còn phải xem.
Từ kinh nghiệm trước đây, các dịch vụ xác thực hoạt động (AVS) dự kiến sẽ xuất hiện trong lộ trình của nhiều giao thức. Phương pháp khác biệt hóa trực tiếp nhất của họ là cung cấp quyền truy cập AVS độc quyền cho người restaking, dù là thông qua trợ cấp hay thỏa thuận hợp tác tùy chỉnh. Họ sẽ từng bước xây dựng lợi thế cạnh tranh, một số dự án thậm chí có thể tạo ra hiệu ứng mạng lưới.
So với lĩnh vực staking Ethereum, lĩnh vực Bitcoin vẫn đang ở giai đoạn trước bùng nổ. Xét về số lượng và chất lượng, hệ sinh thái Bitcoin vẫn cần thêm tích lũy công nghệ và thời gian, cũng như nuôi dưỡng nhu cầu về các dịch vụ vi mô an ninh cho chuỗi mới.
Ở giai đoạn này, mục tiêu quan trọng của các dự án trong lĩnh vực này là tìm ra con đường khuyến khích với chi phí thấp nhất, xây dựng cơ chế khuyến khích và truyền dẫn hiệu quả, đạt được TVL đủ lớn, cuối cùng tạo ra hiệu ứng vòng xoáy tích cực.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
