Bí mật về sự trỗi dậy của OpenAI: Tay chơi quyền lực, Altman xây dựng ảnh hưởng khổng lồ nhờ mạng lưới quan hệ
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Bí mật về sự trỗi dậy của OpenAI: Tay chơi quyền lực, Altman xây dựng ảnh hưởng khổng lồ nhờ mạng lưới quan hệ
Oatman đang nỗ lực hết mình để hướng tới mục tiêu lớn tiếp theo: giúp trí tuệ nhân tạo vượt trội hơn con người trong nhiều nhiệm vụ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Nguồn丨Tencent Technology
Biên dịch丨Kim Lộc
Hành trình trưởng thành của Altman luôn cho thấy ông hiểu rõ tầm quan trọng của việc xuất hiện đúng thời điểm, đúng địa điểm và xây dựng mối liên hệ với những con người phù hợp. Việc tìm hiểu câu chuyện về sự trỗi dậy của Altman là điều thiết yếu, bởi qua việc hiểu được con người và niềm tin của ông, chúng ta có thể phần nào trả lời một câu hỏi cấp bách: Liệu chúng ta có nên tin tưởng người này để giám sát sự phát triển của công nghệ này hay không?
Ngay từ năm 19 tuổi khi đồng sáng lập dịch vụ định vị Loopt, Altman đã thể hiện tham vọng mạnh mẽ đối với quyền lực. Với sức hút cá nhân đặc biệt cùng quyết tâm sắt đá, ông giành được sự ủng hộ từ nhiều nhà lãnh đạo công nghệ hàng đầu như Paul Graham, Peter Thiel và Elon Musk. Khả năng giải quyết vấn đề và xây dựng các mối quan hệ của ông được đánh giá cao, nhưng cũng đồng thời gây ra một số nghi ngờ và chỉ trích. Dù trong tầm nhìn tại OpenAI ông cam kết vì lợi ích toàn nhân loại, song cách thức quản lý công ty của ông thường trở thành tâm điểm tranh cãi.
Dù là sinh viên bỏ học đại học và thường xuyên xuất hiện với quần soóc lao động hoặc áo sơ mi polo mở cúc, Altman vẫn luôn thành công thu hút ánh nhìn của các nhà đầu tư và đạt được mục tiêu của mình. Trên blog cá nhân, ông từng thẳng thắn chia sẻ: “Điều đáng ngạc nhiên là bạn có thể khiến thế giới phần nào khuất phục theo ý chí của mình, mà đa số mọi người thậm chí chưa từng thử.”
Chiêu thức độc môn của Altman: Rất giỏi vận dụng quyền lực
Vào một ngày thứ Tư tháng 11 năm 2023, tôi (nhà báo công nghệ nổi tiếng Ellen Huet) đang ở trong một nhà hàng ở San Francisco, nơi ánh đèn mờ ảo, đông đúc sau một hội nghị trí tuệ nhân tạo. Mọi người tụm năm tụm ba trò chuyện, nhân viên đi lại tấp nập bưng các món ăn nhẹ tinh tế. Khi tôi vừa cắn một miếng bánh vòng nấm, một giọng thì thầm nhỏ vang lên bên tai: “Sam Altman đến rồi.”
Tôi cố gắng tìm kiếm bóng dáng ông trong ánh sáng mờ. Tôi từng trao đổi với Altman vài lần; ông đã hoạt động lâu năm trong giới khởi nghiệp và luôn thân thiện với giới báo chí. Theo thời gian, ông đã trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất tại Thung lũng Silicon. Với tư cách là CEO của OpenAI, vào cuối năm 2022 ông đã ra mắt ChatGPT, giúp công ty nổi danh, định giá tăng vọt lên 86 tỷ USD, lọt vào nhóm các startup có định giá cao nhất toàn cầu. Trong vài tháng gần đây, hình ảnh Altman liên tục xuất hiện trên các trang nhất tin tức, trở thành tâm điểm đưa tin của các phương tiện truyền thông lớn. Ông được gọi là “vua ChatGPT”, “Oppenheimer đương đại” hay “bá chủ AI”, dường như trở thành đại diện cho tương lai trí tuệ nhân tạo, thường xuyên gặp gỡ các nhân vật quyền lực khắp thế giới.
Giữa đám đông, tôi thoáng thấy ông đứng ở một góc nhà hàng, vài khách mời đã vây quanh. Tôi quyết định chào ông. Ông mặc vest chỉnh tề, thắt cà vạt, trông nghiêm túc hơn tôi nhớ, nhưng dường như thấp hơn trong ký ức. Khi bắt tay, ông mỉm cười liếc nhìn thẻ đeo hội nghị trên ngực tôi và nói: “Rất vui được gặp bạn”. Sức hút và sự thân thiện của ông khiến tôi bất ngờ. Ông dường như nhớ tôi, và đã biết tôi đang làm gì. Tôi nhân cơ hội đề nghị phỏng vấn ông một lần. Ông đáp: “Tất nhiên, nghe thật tuyệt vời.”
Xung quanh có vài người khác đang chờ nói chuyện với ông, tôi lịch sự rút lui. Khoảng mười phút sau, ông cũng rời khỏi buổi tiệc. Ngày hôm sau, Altman tiếp tục chuyến lưu diễn thuyết giảng của mình, sải bước như một chính trị gia AI giữa các hội nghị. Tại một hội nghị quốc tế đình đám, nơi các nhà lãnh đạo thế giới đều tham dự, ông phát biểu về trí tuệ nhân tạo: “Tôi tin chắc rằng, (AI) sẽ là một trong những công nghệ mang tính biến đổi và lợi ích sâu sắc nhất trong lịch sử loài người. Đây chắc chắn là cuộc cách mạng công nghệ lớn nhất mà chúng ta từng chứng kiến. Tôi tràn đầy nhiệt huyết, không thể hình dung điều gì đáng phấn khích hơn. Được tham gia vào đó là một vinh dự to lớn và niềm vui sướng vô bờ đối với tôi.” Altman tin tưởng mãnh liệt vào sự thay đổi sắp tới, và hiểu rõ vai trò then chốt của bản thân trong tiến trình này.
Tuy nhiên, chưa đầy 48 giờ sau khi tôi tận mắt chứng kiến Altman tham dự buổi tiệc, và chỉ 24 giờ sau bài phát biểu quan trọng kia, một tin sốc lan truyền – ông bị hội đồng quản trị OpenAI sa thải. Tin tức này khiến tất cả đều bất ngờ, ngay cả nhà đầu tư lớn nhất của OpenAI là Microsoft cũng sửng sốt. Hội đồng quản trị OpenAI tiết lộ họ phát hiện Altman “không phải lúc nào cũng trung thực” trong giao tiếp với hội đồng. Thông tin này như quả bom tấn, trở thành tin tức công nghệ gây chấn động nhất năm 2023, hoàn toàn nằm ngoài dự đoán. Khi tin tức rò rỉ vào chiều thứ Sáu, tôi và đồng nghiệp lập tức nhận ra cuối tuần này sẽ không yên bình. Trong những ngày tiếp theo, tin tức ào ạt đổ về như cơn cuồng phong. Hội đồng quản trị OpenAI ám chỉ Altman nói dối, sau đó tuyên bố bổ nhiệm CEO mới, và cuối cùng đưa ra lời xin lỗi công khai về quyết định sa thải.
Một số người thề trung thành, nhân viên vùng lên phản kháng, đồng thời một dòng chảy ngầm khác dâng lên, dường như báo hiệu khả năng Altman quay trở lại OpenAI. Ông đang tích cực tranh thủ sự ủng hộ từ nhân viên và Microsoft, khiến người ta cảm giác ông có thể nắm lại quyền lực. Chỉ năm ngày sau khi bị sa thải, Altman kỳ diệu tái xuất làm CEO, cú đảo ngược kịch tính khiến người ta há hốc miệng. Nhưng với những ai hiểu Altman, điều này dường như chẳng hề bất ngờ.
Người thầy cố vấn của Altman, nhà đầu tư nổi tiếng Paul Graham, từng tiết lộ với phóng viên rằng Altman cực kỳ giỏi vận dụng quyền lực – gần như trở thành nhãn hiệu riêng của ông. Ở Thung lũng Silicon, chúng ta thường nói về những chuyên gia kỹ thuật đỉnh cao, những thiên tài lập trình hoặc những người gần như ám ảnh với chi tiết sản phẩm và thiết kế. Nhưng Altman khác biệt, khả năng mạnh mẽ và nổi bật nhất của ông chính là tài điều khiển quyền lực – một năng lực có thể ảnh hưởng sâu rộng đến mỗi người chúng ta.
Vào mùa hè năm 2023, khoảng năm tháng trước khi bị sa thải, một phóng viên công nghệ từng hỏi Altman: “Lúc này anh đang nắm giữ quyền lực khó lượng hóa, tại sao chúng tôi nên tin anh?” Ông bình tĩnh trả lời: “Các bạn không nên tin tôi. Nếu công nghệ AI thực sự mạnh mẽ như dự kiến, nó sẽ thay đổi mọi thứ; bạn không nên tin tưởng một công ty, càng không nên tin bất kỳ cá nhân nào.” Nếu ông thực sự tin điều này, vậy tại sao lại cố gắng hết sức để quay lại OpenAI, tại sao lại giành lại quyền kiểm soát, cứ như thể tin rằng chỉ có mình ông mới là lựa chọn duy nhất để dẫn dắt công ty này tiến lên, bởi họ đang nỗ lực thúc đẩy nhanh chóng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo?
Học sinh xuất sắc trong mắt thầy cô, anh trai độc đoán trong mắt em gái
Khát vọng quyền lực của Altman đã thể hiện rất rõ từ nhỏ. Ông trải qua tuổi thơ hạnh phúc tại St. Louis (một thành phố ở miền Đông nước Mỹ), mẹ ông là bác sĩ da liễu, cha là một nhà phát triển bất động sản, Altman là người anh cả trong bốn anh chị em.
Ông từng học tại một trường trung học tư thục danh tiếng. Một câu chuyện thú vị về ông đặc biệt nổi bật: khi một số học sinh cố gắng phản đối buổi họp về xu hướng tính dục, chàng trai trẻ Altman đã dõng dạc tuyên bố trước toàn thể giáo viên và học sinh rằng mình là người đồng tính. Hành động này vào thời điểm đầu thế kỷ 21 là cực kỳ dũng cảm và tiên phong đối với một thiếu niên. Như chúng ta biết, Altman thông minh, độc đáo, luôn khác biệt. Ông là một học sinh xuất sắc, một cây viết tài năng, và là một con người phi thường.
Andy Abbott, từng là một trong những giáo viên tiếng Anh của Altman, nay là hiệu trưởng trường trung học đó. Trong môi trường coi trọng thành tích và thành tựu, dù cạnh tranh gay gắt, Altman vẫn nổi bật khác biệt. Abbott hồi tưởng, ông ấy sinh ra đã có tố chất lãnh đạo, cuốn hút và tò mò. Ông không phải học sinh theo khuôn mẫu, vừa làm biên tập niên giám, đại diện trường tham gia mô phỏng Liên Hợp Quốc, tự tay thiết kế website cho trường – điều hiếm có vào thời điểm chưa phổ biến thuê ngoài thiết kế web. Thậm chí, ông còn tham gia đội bóng nước và thi đấu xuất sắc.
Abbott nói: “Tôi nhớ rõ, sự tự tin của Altman đến từ tài năng vượt trội. Ông ấy giống như ngôi sao sáng nhất trong phòng, không chỉ thông minh mà còn cực kỳ quyến rũ. Tôi từng mong ông đừng theo ngành công nghệ, vì ông sáng tạo và viết văn xuất sắc đến vậy, tôi mơ ước ông sẽ trở thành một nhà văn hay nghệ sĩ tương tự. Dĩ nhiên, chẳng ai dự đoán được OpenAI lại thành công đến thế, nhưng ai cũng biết, gã này vượt trội hơn chúng tôi – những người bình thường – ở hầu hết mọi lĩnh vực.”
Điều này thể hiện một đặc điểm then chốt trong sự nghiệp của Altman: ông giỏi tạo ấn tượng mạnh, đặc biệt với những người có thể ảnh hưởng tích cực đến ông – những người lớn tuổi, có quyền lực và có thể giúp đỡ ông. Những người thân quen tiết lộ, ông có khả năng siêu việt trong việc nhìn thấu cấu trúc quyền lực và dùng sức hút chinh phục những người nắm quyền. Vì vậy, dù chỉ là thiếu niên, hành xử của ông đã như một người trưởng thành, tự tin và chủ động. Người lớn đánh giá cao phẩm chất này, và ông cũng thể hiện điều tương tự với ba đứa em nhỏ của mình.
Theo lời em trai Altman, hồi nhỏ họ thường chơi trò chơi cờ "Samurai", và Altman luôn là người chiến thắng. Ông tự nhận là người lãnh đạo, tự tin tuyên bố: “Tôi phải thắng, tôi là người điều hành mọi thứ.” Em trai kể lại với chút hài hước, nhưng Annie, em gái út và là con gái duy nhất trong gia đình, lại có cái nhìn khác. Cô từng xa cách với Altman và các thành viên khác trong gia đình, nhưng ký ức thời thơ ấu khiến cô ấn tượng sâu sắc về bản chất muốn kiểm soát của Altman. Với cô, điều này không phải trò đùa, mà là sự độc đoán.
Annie nói: “Từ góc nhìn cá nhân, do chênh lệch tuổi tác chín năm, cậu ấy thường cố gắng đóng vai cha mẹ thứ ba, kiểu anh trai lớn tuổi, kiểm soát mọi thứ trong gia đình. Ví dụ, dù gia đình chúng tôi theo đạo Do Thái, trước đây chúng tôi vẫn thường mua cây thông Noel để ăn mừng, cho đến khi Altman phản đối mạnh mẽ. Ký ức về cây thông Noel của tôi gần như bị xóa sổ, vì khi cậu ấy 13 tuổi, cậu quyết định chúng tôi là gia đình Do Thái nên phải ngừng ăn mừng Giáng sinh.” Khi cha họ qua đời vào năm 2018, Annie nhớ lại Altman đã quy định thời gian phát biểu tại tang lễ cho từng đứa em nhỏ. Tuy nhiên, một phát ngôn viên nữ của OpenAI tiết lộ rằng ký ức của Altman về những sự kiện này hơi khác, nhưng từ chối cung cấp thêm chi tiết.
Rời trường khởi nghiệp, xây dựng mạng lưới quan hệ
Khi tốt nghiệp trung học, Altman bắt đầu con đường rất điển hình trong ngành công nghệ: theo học ngành khoa học máy tính tại Đại học Stanford, sáng lập một công ty khởi nghiệp và nghỉ học để tập trung vào việc kinh doanh. Nhưng ông đưa ra một quyết định quan trọng: nộp đơn vào Y Combinator (YC). Đây là một tổ chức ươm tạo khởi nghiệp, giống như một trại huấn luyện dành cho startup, nơi các nhà sáng lập nộp đơn, học cách xây dựng công ty trong ba tháng. Trong thời gian này, họ phải thuyết trình trước nhà đầu tư và cố gắng huy động vốn mạo hiểm. Thực tế, Altman là một trong những nhà sáng lập đầu tiên của YC. Lúc đó là năm 2005, YC gần như vô danh, chỉ là nhóm thanh niên tụ họp tại Cambridge, Massachusetts để viết code, nhưng về sau YC trở thành một mạng lưới cực kỳ mạnh mẽ, nay gần như là chương trình tinh hoa hàng đầu cho các startup dẫn đầu, rất khó để được chấp nhận.
Altman gia nhập YC khi 19 tuổi và ngay lập tức để lại ấn tượng sâu sắc với Paul Graham, người sáng lập YC. Graham sau này viết: “Trong khoảng ba phút, tôi từng nghĩ: ‘Lúc Bill Gates 19 tuổi, chắc cũng giống thế này.’” Công ty khởi nghiệp Altman thành lập tên là Loopt. Khi mọi người mới bắt đầu hào hứng với điện thoại có GPS, Loopt dùng dữ liệu vị trí để kết nối mọi người với bạn bè và doanh nghiệp địa phương, giống như sự kết hợp giữa Yelp và Foursquare. Altman giới thiệu tại hội nghị dành cho nhà phát triển: “Mục tiêu của Loopt là kết nối những con người đang di chuyển, vì đó chính là lý do bạn sở hữu điện thoại. Chúng tôi cho bạn thấy mọi người đang ở đâu, họ đang làm gì, và những nơi thú vị xung quanh.”
Altman bắt đầu xây dựng công ty này vào năm 2005, khi iPhone còn chưa tồn tại, nên Loopt cố gắng làm điều đó cho điện thoại gập – điều khá khó khăn. Giai đoạn đầu, công ty của Altman rơi vào cảnh tuyệt vọng, họ thực sự cần ký được thỏa thuận với các nhà mạng di động. Họ biết Boost Mobile thuộc Sprint đang tìm kiếm chức năng định vị và cần đối tác, nhưng sắp ký với công ty khác. Altman liền bay đến trụ sở Boost ở Nam California. Ông xuất hiện bên ngoài văn phòng của giám đốc cấp cao Wil, yêu cầu 10 phút nói chuyện. Wil nhớ lại: “Tôi nhớ khi nhận cuộc gọi của Altman, ông ấy giải thích mình là ai và Loopt là gì. Có người từ Sprint bảo ông ấy liên hệ với chúng tôi.”
Ông补充说：“Chỉ còn một hai ngày nữa, chúng tôi sẽ ký hợp đồng với một startup lớn hơn Loopt. Altman yêu cầu đến ngay hôm đó, điều này rất bất thường, nhưng xét về thời gian, chúng tôi đã đến giai đoạn cuối, sắp ký hợp đồng, ông ấy đã có mặt, và công ty mẹ Sprint giới thiệu ông, ít nhất cũng đáng để họp bàn. Altman và hai thành viên khác của Loopt đến văn phòng, chúng tôi ngồi trong phòng họp, chia sẻ những điều mình muốn làm, Altman bắt đầu giới thiệu Loopt. Tôi nhớ ông ấy lúc đó 19 tuổi, có lẽ mặc quần soóc thường ngày, chân gác lên ghế, bắt đầu kiểm soát tình hình.” Altman cuối cùng đã thuyết phục được Wil, khiến Boost Mobile thay đổi kế hoạch hợp tác vào phút chót, chọn Loopt – công ty ban đầu không được chú ý.
Wil vẫn ấn tượng sâu sắc về Altman đến tận ngày nay. Ông nói: “Về mặt thị giác, ông ấy trông rất trẻ, nhưng nhắm mắt lại, chỉ cần nghe lời nói, sự thấu hiểu sâu sắc về dự án, khả năng giao tiếp xuất sắc và sự tự tin kiểm soát toàn cục – tất cả đều là điều tuyệt vời nhất tôi từng thấy trong giới công nghệ suốt nhiều năm, thực sự đáng kinh ngạc. Điều kỳ lạ không chỉ ở ngoại hình, mà ở sự bình tĩnh và kiểm soát phi thường đó.” Sự kiên trì của Altman được đền đáp; ông hiểu rõ tầm quan trọng của thương vụ này và hành động quyết liệt. Về sau, Altman nói về việc này rằng ông học được một bài học quý giá: phải kiên trì theo đuổi mục tiêu. Chính sự kiên trì này đã giúp ông ký được thỏa thuận cho Loopt.
Các đồng nghiệp tại YC ngạc nhiên trước thành tựu Altman đạt được, vì mô hình kinh doanh của Loopt còn chưa vững chắc, sản phẩm cũng không ấn tượng. Tuy nhiên, ưu thế độc đáo của Altman dần bộc lộ: ông là một tay đàm phán phi thường. Người sáng lập YC ấn tượng với tài năng của Altman: “Ông ấy để lại ấn tượng mạnh, bằng cách nào đó đã thuyết phục được công ty điện thoại cung cấp dịch vụ cho startup của mình, dù lúc đó công ty còn chưa có sản phẩm hoàn chỉnh. Tôi không biết ông làm thế nào, nhưng đặc điểm nổi bật nhất của Altman lúc đó là tham vọng. Chúng tôi ai cũng có tham vọng, nhưng ông ấy giỏi hơn hẳn trong việc đạt được thỏa thuận.” Trong những năm tiếp theo, Loopt dần phát triển, Altman trình diễn sản phẩm tại hội nghị nhà phát triển Apple năm 2008.
Tôi từng nghe và đọc rất nhiều phỏng vấn về Altman, ông luôn dùng những từ như “siêu” và “hào hứng”, đôi khi là “siêu hào hứng”, thái độ nhiệt huyết và lạc quan này rất ấn tượng. Ông mô tả mọi việc luôn nhẹ nhàng, quan trọng và kích thích. Tuy nhiên, về sự phát triển sau này của Loopt, ông không cảm thấy “siêu hào hứng”. Vài năm sau, Loopt dần mờ nhạt, Altman bán công ty với một khoản tiền vừa phải. Theo báo cáo, ông thu về 5 triệu USD. Với đa số người, đây có thể là kết quả hài lòng, nhưng từ góc nhìn Thung lũng Silicon, Loopt phần nào được xem là thất bại.
Nhưng điều đó không quan trọng, vì lúc này Altman đã giành được thiện cảm từ các nhà “bá chủ tri âm”. Một trong số đó là tỷ phú, nhà đầu tư, đồng sáng lập PayPal – Peter Thiel. Thiel là một trong những người đồng tính có ảnh hưởng nhất tại Thung lũng Silicon, điều này tạo nên mối quan hệ đặc biệt giữa ông và Altman. Khi Altman rời Loopt, Thiel đã cấp cho ông một khoản tiền đáng kể để đầu tư. Mối quan hệ giữa họ rất thân thiết, đến mức các đồng nghiệp cùng tuổi của Altman đều để ý, vì Thiel nổi tiếng bi quan và hư vô, trong khi Altman lại thể hiện hình ảnh công chúng chân thành và lạc quan.
Đồng thời, mối quan hệ giữa Altman và Paul Graham của YC cũng ngày càng gắn bó, mối quan hệ thân thiết này mang lại lợi ích thực tế cho Altman. Khi Graham có cơ hội đầu tư vào công ty thanh toán khởi nghiệp Stripe, ông mời Altman tham gia cùng. Altman sau này nói rằng, xét trên một khía cạnh, đây là khoản đầu tư thiên thần thành công nhất của ông cho đến nay, và cơ hội này hoàn toàn nhờ vào mạng lưới quan hệ cá nhân ông xây dựng.
Có tiền bạc, quan hệ và ảnh hưởng, trở thành “nhạc trưởng”
Graham được ca ngợi vì loạt bài viết đầy trí tuệ về khởi nghiệp, tập hợp những suy nghĩ độc đáo của ông về lĩnh vực này. Ông nhiều lần khen ngợi Altman và khuyên các nhà sáng lập trẻ nên học hỏi từ Altman. Một bình luận của Graham về Altman đặc biệt nổi bật: “Ngay cả khi thả ông ấy xuống một hòn đảo hoang toàn bộ tộc ăn thịt người, năm năm sau quay lại, ông ấy chắc chắn đã là vua của hòn đảo.” Ban đầu, tôi xem đây là lời khen ngợi cực cao dành cho Altman, nhưng giờ đây ngẫm lại, có thể ẩn chứa tầng nghĩa sâu hơn.
Đến năm 2012, YC đã vươn lên thành tổ chức đầu tư có ảnh hưởng lớn, trụ sở chuyển từ Cambridge đến Thung lũng Silicon, trở thành cái nôi của nhiều doanh nghiệp internet thành công, trong đó có Airbnb, Dropbox và Stripe. Trong giai đoạn này, Altman dường như bắt đầu bắt chước phong cách của Graham, dần chuyển mình thành một cố vấn trong lĩnh vực khởi nghiệp. Ông hướng dẫn các nhà sáng lập trẻ tại YC như Graham, và bắt đầu viết những lời khuyên khởi nghiệp đầy bí ẩn, đôi khi khó hiểu, như “Những nhà sáng lập thành công nhất không chỉ tập trung xây dựng công ty, mà còn tạo ra một dạng tín ngưỡng gần như tôn giáo” và “Một bí mật ít người biết: bạn có thể định hình thế giới theo ý muốn, nhưng điều đáng ngạc nhiên là nhiều người thậm chí chưa từng thử.”
Trong một bài blog có tên “Cách thành công”, Altman chia sẻ với các nhà sáng lập: “Các bạn nên có sự tự tin gần như thái quá, những người thành công nhất tôi biết gần như ở ranh giới ảo tưởng.” Đối với những người quen Altman, điều này không xa lạ. Một người bạn nói với tôi, Altman luôn tỏa ra sự tự tin tuyệt đối, để lại ấn tượng rằng ông tin tưởng hoàn toàn vào bản thân, không có nỗi sợ hay sự do dự mà phần lớn chúng ta đều có. Đồng thời, cựu giám đốc Boost Mobile Wil cũng có quan điểm tương tự, cho rằng Altman rất tự tin nhưng không kiêu ngạo, sự tự tin này đến từ sự thoải mái trong trí tuệ và các mối quan hệ xã hội của ông.
Suốt nhiều năm, Graham đã giúp xây dựng hình ảnh Altman thành một bán thần trong lĩnh vực khởi nghiệp, và vào năm 2014 quyết định nâng đỡ toàn diện. Graham từ chức tổng giám đốc YC, bổ nhiệm Altman làm người kế nhiệm, quyết định này gây chú ý rộng rãi tại Thung lũng Silicon. Altman, mới 28 tuổi, dưới sự hậu thuẫn của Thiel và Graham, trở thành người cầm lái YC. Mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với họ đã trao cho ông quyền lực, quan hệ, ảnh hưởng. Thực chất, họ trực tiếp trao một phần quyền lực cho Altman, khiến ông nuôi tham vọng lớn hơn, ngay cả với những dự án như Loopt dường như không khôn ngoan, ông vẫn giữ kỳ vọng và theo đuổi cao độ.
Graham giải thích lý do chọn Altman làm người kế nhiệm YC là vì “YC đã phát triển thành tổ chức lớn, mà tôi không giỏi quản lý tổ chức lớn như vậy, Altman thì làm rất tốt.” Lúc đó, chưa có bằng chứng rõ ràng Altman có năng lực quản lý tổ chức lớn, nhưng kể từ khi ông tiếp quản YC, ông không chỉ mở rộng quy mô vượt xa trước đây, mà còn hỗ trợ nhiều startup hơn và mở rộng ra nước ngoài. Thời kỳ Altman lãnh đạo YC rõ ràng là thời kỳ mở rộng.
Nhà sáng lập John Coogan nhận xét Altman có khả năng chuyển đổi tư duy xuất sắc và lắng nghe tập trung đến mức siêu việt. Có người còn ví ông như “Michael Jordan của việc lắng nghe”. Nhiều người mô tả sự tập trung khi ông lắng nghe, ánh mắt ông nhìn thẳng vào bạn, sự chú ý mãnh liệt đến mức gần như khiến người ta cảm thấy bất an. Sau này, với tư cách người cầm trịch YC, Altman có lẽ giống một người thao túng phía sau hậu trường hơn, tận dụng kỹ năng đàm phán tích lũy từ thời Loopt, cộng với mạng lưới và ảnh hưởng lớn hơn, chỉ cần một cuộc điện thoại là có thể giải quyết vấn đề nhanh chóng.
Coogan hồi tưởng: “Trong giai đoạn đầu khởi nghiệp, tôi từng trải qua một cuộc đàm phán cực kỳ khó khăn. Tôi gửi email cho Altman với tâm thế thử xem, không ngờ ông gọi lại ngay lập tức, chỉ trong năm phút ngắn ngủi, ông hoàn toàn giải quyết được khó khăn của tôi. Đây là một trong những thương vụ xuất sắc nhất sự nghiệp tôi, để lại ấn tượng sâu đậm. Tôi từng chứng kiến Altman giải quyết một vấn đề trị giá 100 triệu USD trong cuộc gọi 15 phút, thực sự đáng kinh ngạc. Tôi nghĩ Altman chỉ đơn giản suy nghĩ theo cách nhân văn, ông hiểu nhu cầu của mỗi người – người này muốn X, người kia muốn Y, rồi ông nghĩ cách kết nối hai điều đó một cách khéo léo.”
YC ngày càng lớn mạnh dưới sự lãnh đạo của Altman, nhưng tham vọng của ông không dừng lại ở đó. Sau khi trở thành tổng giám đốc, ông đảm nhận hàng loạt dự án đặc biệt, một trong số đó là nghiên cứu nhiệt hạch, nhằm khuyến khích nhiều người hơn khởi nghiệp trong lĩnh vực này. Ông mở rộng phạm vi YC sang cả những startup có tính không chắc chắn về mặt công nghệ. Trước đó, YC chủ yếu tập trung vào phần mềm internet. Ngoài ra, ông còn thành lập một bộ phận nghiên cứu trong YC, cử các nhà nghiên cứu khám phá các dự án tiên phong như thu nhập cơ bản phổ cập – tức mọi cá nhân đều nhận được khoản thu nhập cố định dù có làm việc hay không.
Dưới sự thúc đẩy của Altman, YC tiến hành một nghiên cứu, cung cấp trợ cấp kinh tế vô điều kiện cho các gia đình tại Oakland. Chính năng lực hành động này là điểm mạnh của Altman: ông thường nảy ra một ý tưởng, cho rằng điều gì đó nên tồn tại, rồi lập tức huy động con người và tiền bạc, khuyến khích người khác hiện thực hóa. Như ông từng viết trên blog, ông giống một nhạc trưởng dàn nhạc giao hưởng, bản thân không chơi nhạc cụ, nhưng có thể dẫn dắt cả dàn nhạc tạo nên bản hòa tấu hài hòa.
Musk quan tâm AI có dụng ý riêng, ghen tị với bạn siêu giàu?
Đến năm 2015, Altman lại có cơ hội thể hiện tài năng. Ông tìm thấy một chủ đề then chốt – trí tuệ nhân tạo – và chuẩn bị tổ chức một bữa tối để tập hợp nhân tài và nguồn lực, cùng thúc đẩy lĩnh vực này. Bữa tối này chắc chắn sẽ thay đổi tất cả. Trong giới Thung lũng Silicon lưu truyền một huyền thoại: vào năm 2015, Elon Musk lo lắng sâu sắc về hiện trạng AI, và thường xuyên bày tỏ mối quan ngại của mình.
Lúc đó, Google đang dẫn đầu trong lĩnh vực AI, với nguồn vốn dồi dào và đội ngũ nghiên cứu hàng đầu. Google Brain và DeepMind – phòng thí nghiệm bị Google mua lại – đang tiến hành các nghiên cứu AI hấp dẫn, hướng tới xây dựng hệ thống AI mượt mà và có khả năng tự học. Vị trí dẫn đầu sớm của Google khiến Musk bất an, ông lo ngại AI có thể trở nên quá mạnh, đặc biệt khi các hệ thống AI bắt đầu tự cải tiến. Nỗi lo này khiến Musk nghi ngờ sâu sắc về những người chịu trách nhiệm trong lĩnh vực này.
Musk từng thừa nhận, ông từng có tình bạn sâu sắc với Larry Page, thường xuyên nói chuyện dài thâu đêm tại nhà Page, liên tục nhấn mạnh mối nguy tiềm tàng của AI, nhưng Page dường như thờ ơ. Khi Musk nhắc đến sự tan vỡ của tình bạn, giọng ông có vẻ nhẹ nhàng, nhưng chi tiết này làm nổi bật trí tuệ và tầm nhìn xa của ông. Lúc đó, Google, đặc biệt sau khi mua DeepMind, tập trung hai phần ba nhân tài AI toàn cầu, sở hữu nguồn lực tính toán và vốn khổng lồ, nhưng người kiểm soát mọi thứ dường như không quan tâm đến an toàn AI – một mối nguy hiểm nghiêm trọng.
Musk tiếp tục: “Vết rạn cuối cùng xảy ra khi Page gọi tôi là phân biệt chủng tộc, chỉ vì tôi thiên về ý thức con người hơn ý thức máy móc. Tôi nghĩ, theo một cách nào đó, đúng là vậy.” Lúc đó, nhiều chuyên gia chế giễu quan điểm AI đe dọa sự tồn tại của con người, cho rằng đó là chuyện hoang đường, vì AI thậm chí còn khó phân biệt ảnh chó Chihuahua và bánh muffin việt quất. Nhưng với Musk, đây là mối đe dọa cận kề.
Trong một hội nghị, khi nói chuyện với nhà viết tiểu sử Walter Isaacson, giọng Musk nghiêm trọng, thậm chí lộ vẻ hoảng loạn. Ông nhấn mạnh: “Tôi nghĩ phần lớn mọi người không nhận ra tốc độ phát triển của trí tuệ máy nhanh đến mức nào, nó vượt xa tưởng tượng, ngay cả ở Thung lũng Silicon, cũng hiếm ai thực sự hiểu điều này. Nếu tồn tại một trí tuệ siêu đẳng, đặc biệt khi nó có khả năng tự cải tiến đệ quy, và hàm mục đích của nó có hại cho con người, hậu quả sẽ khủng khiếp. Hãy tưởng tượng, nó có thể chỉ để xóa thư rác, mà lại kết luận rằng tiêu diệt loài người là giải pháp tối ưu, vậy tại sao lại giữ nguồn gốc của thư rác?”
Tuy nhiên, khán giả lúc đó chế giễu lời nói của Musk, cho rằng lo ngại của ông quá phi lý. Musk cảm thấy sâu sắc rằng mình phải hành động để làm suy yếu ưu thế của Google trong lĩnh vực AI, nhưng đằng sau có thể còn động cơ sâu xa hơn. Nhà báo công nghệ Ashley Vance trong tiểu sử về Musk tiết lộ: “Musk năm 2013 khác với hình ảnh chúng ta thấy ngày nay. Lúc đó, ông sống ổn, Tesla và SpaceX đều đang đi đúng hướng, nhưng tài sản của ông có lẽ chỉ vài tỷ USD, chưa phải người giàu nhất thế giới.”
Bạn bè của Musk lúc đó gồm nhiều tỷ phú hàng đầu thế giới, trong đó có đồng sáng lập Google Page và Sergey Brin. Khi viết tiểu sử Musk, nhà báo công nghệ Ashley Vance tiết lộ: “Tôi từng phỏng vấn Musk nhiều lần, khi thâm nhập vào thế giới nội tâm của ông, tôi cảm nhận mạnh mẽ rằng ông đang dõi theo những người bạn xung quanh. Họ sống sung túc, sở hữu đế chế phần mềm khổng lồ và ngày càng mở rộng đế chế AI. Tôi tin chắc rằng mối quan tâm sâu sắc của Musk đối với AI phần nào bắt nguồn từ sự ngưỡng mộ, thậm chí ghen tị với thành công của bạn bè. Ông chứng kiến Google và những người bạn đạt được thành tựu rực rỡ, trong khi bản thân dường như chưa chạm tới mức độ đó, nhưng điều này ông chưa từng thừa nhận công khai.”
Lý tưởng đẹp đ
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
