Nhìn lại khó khăn và cơ hội của thị trường tiền mã hóa dưới góc độ lịch sử tài chính
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Nhìn lại khó khăn và cơ hội của thị trường tiền mã hóa dưới góc độ lịch sử tài chính
Khi thị trường tài chính phát triển đến một mức độ nhất định, ngày càng nhiều vốn được giao cho các nhà đầu tư tổ chức quản lý.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: 0xSheldon, nhà nghiên cứu TPTrade; Jerry, người sáng lập TPDAO
Lời mở đầu
Nếu nhìn vào cội nguồn lịch sử tài chính thế giới qua thịnh suy của Athens, chúng ta sẽ bi quan —— tài chính chỉ phục vụ tiền bạc, giúp tiền sinh ra nhiều tiền hơn; còn sự phồn vinh và phát triển đa dạng của tài chính lại phụ thuộc vào chiến tranh, thứ luôn đẫm máu và tàn khốc.
Nhưng dòng chảy dằng dặc của New York lại trao cho chúng ta niềm tin. Những cuộc khủng hoảng về "sự sụp đổ sắp tới của Phố Wall" đã xuất hiện không chỉ một lần, nhưng nó chưa từng thất bại mà ngược lại ngày càng hưng thịnh, bởi từ khởi nguyên, tài chính New York đã mang trong mình gen “tối ưu hóa phân bổ vốn”. Đáng chú ý, trong quá trình phát triển tài chính hiện đại tại New York, quỹ đầu tư đóng vai trò vô cùng đặc biệt và có công lao to lớn.
Vậy còn thị trường tiền mã hóa thì sao?
01 Thịnh suy của Athens
Lấy Athens làm ví dụ điển hình cho cội nguồn tài chính thế giới, chúng ta dễ dàng nhìn thấu bản chất bóc lột của tài chính. Hãy xem hình thức “nông dân một phần sáu” ở Athens tàn khốc đến mức nào —— người vay phải trả lãi bằng 5/6 thu hoạch, chỉ được giữ lại 1/6; nếu 5/6 thu hoạch vẫn không đủ trả lãi, chủ nợ có quyền bán cả người vay lẫn con cái họ làm nô lệ.
Nhờ vị trí địa lý đặc biệt, Athens nổi lên nhờ thương mại trong nền văn minh Địa Trung Hải, nhưng lại diệt vong vì tài chính.
Văn minh Athens rực rỡ từng là ngọn đèn dẫn đường cho nhân loại. Trong bối cảnh chiến tranh, Athens vốn phụ thuộc nặng nề vào kinh tế thương mại buộc phải tìm kiếm sự hỗ trợ từ tài chính —— tín dụng hàng hải xuất hiện, các hình thái ngân hàng sơ khai ra đời, thậm chí các đền thờ cũng bắt đầu hoạt động cho vay... Tài chính mang lại thịnh vượng kinh tế cho Athens, nhưng dưới sức ép của đồng tiền, một khi thất bại trong chiến tranh, nghĩa vụ công dân từng thiêng liêng dần biến mất. Nghiêm trọng hơn, đạo đức công dân xưa kia cũng bị thoái hóa. Sự suy đồi đạo đức tuân theo hiệu ứng bánh cóc không thể đảo ngược —— tức là thói quen tiêu dùng của con người một khi hình thành thì khó giảm xuống, chỉ dễ tăng lên.
Có thể nói, sự sụp đổ của Athens bắt đầu từ sự tan rã từ bên trong.
02 Biến động New York
Để hiểu lịch sử tài chính hiện đại, biểu tượng điển hình nhất chính là Phố Wall với những thăng trầm dữ dội, trong đó yếu tố hấp dẫn nhất chính là các quỹ đầu tư. Khi thị trường tài chính phát triển đến một mức độ nhất định, nhà đầu tư cá nhân ngày càng trở nên kém quan trọng trên Phố Wall, ngày càng nhiều vốn được giao cho các tổ chức đầu tư quản lý. Năm 1961, khối lượng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân chiếm 51,4% tổng khối lượng giao dịch tại Sở giao dịch chứng khoán New York, trong khi tổ chức đầu tư chỉ chiếm 26,2%; đến năm 1969, tỷ trọng này của tổ chức đầu tư tăng lên 42,4%, còn nhà đầu tư cá nhân giảm xuống 33,4%.
Kèm theo đó, đợt thị trường tăng trưởng mạnh mẽ lớn nhất được thúc đẩy bởi tỷ lệ luân chuyển danh mục đầu tư của các tổ chức tăng mạnh, góp phần ổn định gia tăng khối lượng giao dịch. Năm 1955, tỷ lệ luân chuyển hàng năm của quỹ đầu tư chung khoảng 1/6; đến năm 1960, tỷ lệ 50% đã trở nên phổ biến; các tổ chức đầu tư còn thực hiện giao dịch khối lượng lớn (giao dịch số lượng chứng khoán từ 10.000 cổ phiếu hoặc lớn hơn mỗi lần).
Cuối những năm 1960, người ta đổ lỗi cho Phố Wall là nguyên nhân gây ra thị trường đi ngang. Giống như luận điệu “Phố Wall sắp sụp đổ” từng xuất hiện trong thời kỳ Đại suy thoái những năm 1930, luận điểm này lại một lần nữa được nhắc lại.
Tuy nhiên, Phố Wall không chỉ không sụp đổ, mà trái lại, nó đã giành được thắng lợi mới. Nhờ Ủy ban Giao dịch Chứng khoán kịp thời thúc đẩy, công nghệ đã cứu lấy Phố Wall. Điều này có thể xảy ra là do tài chính New York, nổi lên trong làn sóng Cách mạng Công nghiệp, sở hữu gen tuyệt vời “tài chính hỗ trợ thực nghiệp”, và Phố Wall đảm nhận vai trò “tối ưu hóa phân bổ vốn”.
Điều này đáng để toàn cầu học hỏi, và cũng sẽ áp dụng được cho hệ sinh thái mã hóa.
03 Cơ hội mới trong mã hóa
Được hưởng lợi từ sự hậu thuẫn của Phố Wall thông qua Bitcoin ETF, đợt thị trường tăng giá này đến nay vẫn chỉ là thị trường tăng giá của Bitcoin. Vì vậy, chúng tôi cho rằng lý do “thị trường tăng giá nhưng không thực sự bùng nổ” nằm ở chỗ thị trường mã hóa thiếu động lực từ “quỹ mã hóa bản địa”.
Có rất nhiều phân tích về lý do thị trường tăng giá nhưng không bùng nổ, phổ biến nhất là VC coin và meme coin luân phiên nhau gánh hàng. Theo chúng tôi, gốc rễ vấn đề vẫn là do thị trường mã hóa thiếu “quỹ mã hóa bản địa”.
Các tổ chức VC có khả năng phát hiện dự án chất lượng cực kỳ khan hiếm, phần lớn đều chọn hành vi đầu tư theo sau, dẫn đến việc định giá VC coin bị thổi phồng trước khi niêm yết, tạo nên tình trạng “đỉnh ngay từ lúc lên sàn”; trong khi đó, những “củ cải” từng trải nghiệm đồng coin tăng trăm lần vẫn còn đắm chìm trong đó, cuồng nhiệt với meme coin, nhưng vận mệnh của họ còn thê thảm hơn cả “chín chết một sống”, hầu hết meme coin sẽ về số không, và meme coin tăng trăm lần là chuyện một trên vạn.
So sánh với biến động tài chính New York, trong lịch sử phát triển thị trường mã hóa, đợt thị trường tăng giá này là thời điểm “quỹ mã hóa bản địa” đứng ở vị trí trung tâm (ở đây khái niệm quỹ mã hóa cần loại trừ quỹ đầu tư mạo hiểm, chỉ đề cập đến các quỹ phòng hộ định lượng và quỹ đầu tư giá trị chuyên về thị trường thứ cấp).
So với các quỹ mã hóa trên thị trường tài chính truyền thống, họ cần có khả năng đầu tư vào các loại tiền khác ngoài Bitcoin và Ethereum, dù là đầu tư định lượng hay đầu tư giá trị, họ đều có logic riêng và trực giác sắc bén.
Rõ ràng, dù là quỹ mã hóa thị trường tài chính truyền thống hay “quỹ mã hóa bản địa”, họ đều tràn đầy nhiệt huyết với tiền bạc; nhưng với “quỹ mã hóa bản địa”, điều quan trọng hơn cả là niềm tin. Trong năm 2021, rất nhiều quỹ tài chính truyền thống và các trader xuất sắc đổ xô đến, tràn đầy nhiệt huyết với tiền bạc, nhưng trải qua thử thách năm 2023, những người ở lại vẫn là những người thực sự đam mê ngành này.
Thị trường thứ cấp sôi động mới mang lại thịnh vượng cho thị trường sơ cấp. Chính vì thị trường chưa trải qua thử thách, nên sự phát triển của “ứng dụng mã hóa” vốn được kỳ vọng đã rơi vào bế tắc. Trong bối cảnh hiệu suất blockchain công cộng trong thế giới mã hóa đã được cải thiện đáng kể, liên kết chéo chuỗi tiến triển mạnh mẽ, các yếu tố nền tảng như NFT và DID không ngừng hoàn thiện, thì “AI+Web3”, “DePin” hay gamefi/chơi game trên blockchain – từng có nền tảng thực tiễn trong chu kỳ trước – đều chỉ là “tiếng sấm lớn mưa nhỏ”, nguyên nhân nằm ở chỗ vai trò “tài chính hỗ trợ thực nghiệp” và “tài chính thúc đẩy tối ưu hóa phân bổ vốn” trong thị trường mã hóa vẫn chưa phát huy.
Khởi điểm cho mọi biến chuyển này, hẳn phải nằm ở việc phá vỡ thế bế tắc của đợt “thị trường tăng giá nhưng không bùng nổ” này. Yếu tố then chốt để phá vỡ bế tắc chính là “quỹ mã hóa bản địa”. Chúng tôi tin rằng vai trò, vị thế, tác dụng của “quỹ mã hóa bản địa” cùng những cơ hội giá trị mà nó mang lại sẽ dần hiện rõ trong chu kỳ này. Bạn có đang ở trong đó không?
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
