Cơ hội và con đường phát triển của Layer2 dưới tác động của ETH Fud
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cơ hội và con đường phát triển của Layer2 dưới tác động của ETH Fud
Layer2 tương lai đầy triển vọng, nhưng hiện tại toàn bộ lượng truy cập trên Layer2 của Ethereum vẫn chưa đạt như kỳ vọng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Mưa ngủ say
Gần đây, những tin xấu (FUD) về $ETH chủ yếu xoay quanh ba vấn đề:
1) Doanh thu hiện tại của Ethereum thấp hơn nhiều so với chu kỳ thị trường tăng giá trước đó (nguyên nhân chính là do sự phổ biến của Layer2), dù giá đã gần đạt mức cao mới;
2) Thị trường xuất hiện một hệ sinh thái Layer1 có tính cạnh tranh mạnh hơn (hiệu ứng tạo ra lợi nhuận rõ rệt hơn), đó là Solana;
3) Sau nâng cấp Cancun, dự kiến doanh thu phí từ Layer2 trên Ethereum sẽ giảm mạnh.
Từ những FUD này, ta thấy được tâm lý bi quan / bán khống đối với Ethereum chủ yếu nằm ở việc Layer2 và Solana làm suy yếu doanh thu của Ethereum, trong khi bản thân Ethereum lại đang tự làm giảm thêm doanh thu thông qua nâng cấp Cancun. Nhìn riêng về mặt doanh thu, triển vọng của Ethereum thực sự đáng lo ngại, và Layer2 cần phải tăng trưởng rất lớn mới có thể giúp doanh thu của Ethereum quay trở lại mức "bình thường" như trong chu kỳ tăng giá trước.
Tuy nhiên, nếu xét theo góc độ ảnh hưởng hệ sinh thái, thì sau nâng cấp Cancun, Layer2 vẫn còn dư địa tăng trưởng rất lớn.
Theo báo cáo nghiên cứu về Layer2 Ethereum của VanEck, đến năm 2030, vốn hóa thị trường của Layer2 Ethereum có thể đạt 1 nghìn tỷ USD. Báo cáo nhấn mạnh vai trò quan trọng của Layer2 Ethereum trong việc mở rộng mạng lưới Ethereum, cải thiện trải nghiệm nhà phát triển, trải nghiệm người dùng và năng lực công nghệ.
Trong hội nghị ETH Taipei 2024, Vitalik Buterin cũng đề cập rằng các nhà phát triển cốt lõi của Ethereum từng kỳ vọng mạng Layer2 trung bình mỗi khối sử dụng ba blob, nhưng hiện tại mức sử dụng chỉ bằng khoảng 33% mục tiêu.
Hiểu đơn giản là: tương lai Layer2 rất sáng sủa, nhưng hiện tại lượng giao dịch toàn bộ Layer2 Ethereum vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Rõ ràng, cả các tổ chức nghiên cứu lẫn đội ngũ phát triển cốt lõi Ethereum không tập trung vào doanh thu của Ethereum, mà chú trọng vào số lượng người dùng và nhà phát triển mà mạng Layer2 Ethereum có thể thu hút. Bởi vì người dùng và nhà phát triển mới là nền tảng phát triển mạng lưới, và chỉ khi có đủ lượng tương tác thì mới thúc đẩy doanh thu Layer2 tăng lên. Hiện nay, Layer2 Ethereum vẫn còn dư địa tăng trưởng rất lớn.
Trong số các dự án Layer2, có hai ví dụ đáng để bàn luận: BaseChain và Metis – hai trường hợp hoàn toàn trái ngược nhau. Cơ sở vận hành chung của BaseChain, Metis và các Layer2 khác là tận dụng nâng cấp EIP-4844 (nâng cấp Cancun) để đạt được khả năng xử lý dữ liệu cao hơn, chi phí thấp hơn, đồng thời giảm tải cho Layer1 Ethereum.
BaseChain do Coinbase kiểm soát bộ sắp xếp (sequencer), doanh thu cũng được tính vào doanh thu của Coinbase, nên Coinbase hoàn toàn có động lực thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái BaseChain (tạo hiệu ứng tích lũy tài sản, cách làm tương tự như Solana), bởi với Coinbase, tiềm năng doanh thu từ BaseChain trong tương lai là rất lớn. Đặc biệt sau nâng cấp Cancun, chi phí giảm, không gian lợi nhuận từ sequencer của BaseChain sẽ càng rộng mở.
Một trường hợp khác là Metis.
Metis sử dụng cơ chế tối ưu xử lý dữ liệu và thực thi hợp đồng thông minh để giảm sự phụ thuộc vào mạng chính Ethereum, từ đó hạ thấp chi phí giao dịch và rút ngắn thời gian xác nhận. Đặc biệt, thiết kế của Metis hỗ trợ nhiều mô hình doanh thu và cấu trúc chi phí khác nhau, bao gồm tạo doanh thu thông qua phí giao dịch, nén dữ liệu và thực thi hợp đồng thông minh. Đồng thời, Metis cũng rất chú trọng trải nghiệm người dùng – đặc biệt trong việc nạp/rút tài sản nhanh và xác nhận giao dịch.
Điểm quan trọng nhất là Metis đi theo con đường phân quyền bộ sắp xếp (decentralized sequencer), nghĩa là ban điều hành không giữ lại doanh thu từ sequencer, mà chia sẻ phần lợi nhuận này ra ngoài, đồng thời xây dựng vòng xoáy phát triển (flywheel) thông qua các chương trình khuyến khích hệ sinh thái. Theo tôi, cách làm của Metis mang tính định hướng cho các Layer2 khác – muốn mở rộng hệ sinh thái, thu hút nhà phát triển và người dùng, thì phải biết chia sẻ "chiếc bánh", cùng nhau ăn – trừ khi bạn có một "ông lớn" kiểu như Coinbase chống lưng.
Cuối cùng, lĩnh vực Layer2 rất có thể sẽ trở thành một cuộc đua khốc liệt nhưng cũng vô cùng đa dạng. Các Layer2 mới cạnh tranh người dùng và nhà phát triển, thực chất là đang cạnh tranh hiệu ứng tạo ra lợi nhuận (wealth effect), và hiệu ứng này chỉ có thể được tạo nên bởi hai cách:
1) Có ông lớn đứng sau dàn xếp, cung cấp nguồn lực và tiền bạc để hỗ trợ; BaseChain là ví dụ sống động, giống như BSC trong chu kỳ trước;
2) Tự xây dựng vòng xoáy token, tung tiền ra kích thích hệ sinh thái; Metis là điển hình.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
雨中狂睡Sleeping in the Rain
