Báo cáo nghiên cứu toàn diện về Solana: Giống như Apple, nhưng lại khác biệt với Apple
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Báo cáo nghiên cứu toàn diện về Solana: Giống như Apple, nhưng lại khác biệt với Apple
Tìm hiểu toàn diện về Solana.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Jay
Biên dịch: TechFlow
Cùng với sự bùng nổ của các meme trên Solana, nền tảng này ngày càng thu hút nhiều sự chú ý từ thị trường. Không ít người đã coi Solana là đối thủ ngang hàng với Ethereum. Bài viết này cung cấp một phân tích toàn diện về hệ sinh thái Solana, trình bày chi tiết về câu chuyện phát triển, tiến trình lịch sử, công nghệ then chốt và các dự án nổi bật trong hệ sinh thái. Qua đó, bạn đọc sẽ có cái nhìn tổng quan và sâu sắc về Solana.
Tóm tắt nội dung chính
-
Solana ưu tiên tính đơn giản và khả năng kết hợp, nổi bật như một nhà tiên phong trong lĩnh vực blockchain tích hợp nhờ xử lý song song, phí giao dịch thấp và tốc độ xử lý nhanh.
-
Mặc dù phải đối mặt với những thách thức, hệ sinh thái Solana đã nhanh chóng phục hồi thông qua việc triển khai nhiều sáng kiến phù hợp với tầm nhìn nhất quán, từ đó giành lại được thị phần.
-
Solana đang dẫn đầu trong việc áp dụng nhiều ứng dụng đổi mới dựa trên cơ sở hạ tầng độc đáo và thân thiện với nhà phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực áp dụng rộng rãi như DePIN, di động và thanh toán.
-
Tầm nhìn của Solana thường được so sánh với giá trị cốt lõi của Apple - nhấn mạnh sự hài hòa giữa phần mềm và phần cứng, tập trung vào hiệu suất và trải nghiệm người dùng. Tuy nhiên, Solana đặt nặng hơn vào việc tạo ra trải nghiệm mới thông qua phần mềm, chứ không chỉ đơn thuần là tiện ích từ phần cứng, điều này làm dấy lên kỳ vọng cao hơn.
1. Giới thiệu
Xét về mặt lịch sử, thị trường cơ sở hạ tầng, còn gọi là thị trường công nghiệp vốn, thường mang đặc điểm "người thắng cuộc chiếm hết" hoặc bị chi phối bởi một vài đối thủ lớn. Đúng như vậy, kể từ khi Ethereum xuất hiện gần 9 năm trước như một nền tảng hợp đồng thông minh, một mối quan tâm chính trong lĩnh vực blockchain chính là thị phần giữa các máy ảo (VM) khác nhau. Cuộc tranh luận liên tục về xu hướng VM và nhu cầu cơ sở hạ tầng trong từng giai đoạn cho thấy rằng các VM với chủ đề đa dạng sẽ tiếp tục xuất hiện và phát triển, từ đó mở rộng quy mô thị trường blockchain.
Trong bối cảnh này, Solana, đại diện bởi Máy ảo Solana (SVM), rõ ràng là một nhân tố mang đến thông điệp có ý nghĩa. Solana thúc đẩy đáng kể sự phát triển theo chiều dọc của blockchain tích hợp bằng cách nhấn mạnh lợi thế riêng biệt từ cấu trúc mô-đun hóa (tính đơn giản, giá cả phải chăng và tốc độ). Đây là một thị trường dường như bị chi phối bởi hệ sinh thái blockchain mô-đun hóa lấy Ethereum làm trung tâm. Hơn nữa, Solana đang dẫn dắt quá trình người dùng ngoài chuỗi chấp nhận blockchain phi tập trung, tập trung vào các lĩnh vực như DePIN (mạng cơ sở hạ tầng vật lý phi tập trung), thiết bị di động và thanh toán.
Thị trường lưu hành một câu nói: “Solana không còn là lựa chọn thay thế – chỉ có thể thực hiện được trên Solana (Only Possible on Solana)”. Bài viết này sẽ khám phá thị phần mà hệ sinh thái Solana đã phục hồi nhanh chóng, sự kiên cường mà Solana thể hiện, các đặc điểm độc đáo của nó và những bài học chúng ta có thể rút ra từ phương pháp của Solana.
2. Câu chuyện khác biệt của Solana
2.1 Đại diện cho blockchain tích hợp
Khi Ethereum chuyển hướng lộ trình của mình sang phương pháp tập trung vào Rollup, khái niệm blockchain mô-đun hóa tăng vọt, và các dự án liên quan bắt đầu thống trị thị phần. Bản chất của blockchain mô-đun hóa là phân bổ các vai trò về đồng thuận, thực thi, thanh toán và khả năng sẵn có dữ liệu cho các giao thức khác nhau, nhằm vượt qua những hạn chế của blockchain tích hợp thông qua cải thiện khả năng mở rộng và quản trị linh hoạt.
Tuy nhiên, độ phức tạp là điểm yếu then chốt trong cấu trúc blockchain mô-đun hóa. Khi xem xét quá trình xử lý một giao dịch đơn lẻ qua nhiều giao thức, độ phức tạp này bao gồm: kiểm tra liên tục về tính tương thích và phụ thuộc, chi phí truyền thông tăng cao, và khó khăn trong việc xác định và giải quyết nhanh chóng các vấn đề bất ngờ. Làm sao một hệ thống như vậy có thể tự tin vận hành ổn định? Để cơ sở hạ tầng ổn định và bền vững, nó phải đơn giản về bản chất.
Solana dẫn đầu phe phái blockchain tích hợp bằng cách tập trung vào tính đơn giản và khả năng kết hợp. Kể từ khi ra mắt, Solana đã xây dựng một ngăn xếp kỹ thuật độc đáo, ưu tiên những giá trị này, thu hút các ứng dụng khác biệt so với hệ sinh thái Ethereum và nuôi dưỡng một cộng đồng ngày càng lớn mạnh.
Điều này chứng minh tính hiệu quả và tầm quan trọng của phương pháp blockchain tích hợp trong ngành, thách thức chủ nghĩa lý tưởng và bầu không khí hàn lâm vốn lấy các trường hợp sử dụng thực tế làm trung tâm, đặc biệt là trong lĩnh vực lấy Ethereum làm trung tâm. Ngoài ra, điều này chắc chắn ảnh hưởng đến sự xuất hiện của nhiều blockchain tích hợp khác ngày nay (như Sui, Aptos, Sei, v.v.) và sẽ tiếp tục như vậy.
2.2 Thúc đẩy thành công của các nhà khởi nghiệp định hướng sản phẩm
Tính đơn giản và khả năng kết hợp mà Solana theo đuổi không chỉ nhằm nâng cao hiệu suất bề mặt thông qua phần cứng đắt tiền, mà còn nhằm thiết kế một mạng lưới thông qua việc tối ưu hóa và đơn giản hóa phần mềm và công nghệ truyền thông, đảm bảo chức năng gần như tương đương với một nút đơn lẻ.
Việc nhấn mạnh tầm quan trọng trong việc tạo ra môi trường thân thiện với nhà phát triển là điều không cần bàn cãi. Các nhà phát triển có thể loại bỏ mọi độ phức tạp liên quan đến việc lựa chọn ngăn xếp để xây dựng ứng dụng và đảm bảo tính tương thích giữa các hợp đồng thông minh khác nhau, từ đó tối ưu hóa nguồn lực của họ. Những lợi ích như độ trễ thấp, phí thấp và xử lý song song dẫn đến một thị trường phí cục bộ, loại bỏ sự kém hiệu quả trong truyền thông do tắc nghẽn trong một ứng dụng đơn lẻ gây ra.
Hơn nữa, Solana cung cấp một loạt tính năng tích hợp bên trong ngăn xếp kỹ thuật đơn giản của mình, chẳng hạn như thư viện tiêu chuẩn token có thể cấu hình, khả năng tương tác giữa các chuỗi và RPC để truy vấn số dư token mà không cần dựa vào bộ chỉ mục bên ngoài, thúc đẩy sự tương tác hữu cơ giữa các ứng dụng.
Bằng cách cung cấp các chương trình hỗ trợ toàn diện về kỹ thuật, tài chính và vận hành cho các nhà phát triển, Solana tạo ra một môi trường lý tưởng cho các nhà phát triển định hướng sản phẩm, củng cố hệ sinh thái gắn bó với các giá trị của Solana.
2.3 Phá vỡ ranh giới giữa off-chain và on-chain
Công nghệ blockchain về bản chất là bất tiện, nhưng giá trị độc đáo của nó đối với thế giới thực khiến việc tham gia và xây dựng trong hệ sinh thái này trở nên hợp lý. Tuy nhiên, nếu không có sự áp dụng, thì giá trị này trở nên vô nghĩa. Solana hiểu rõ điều này hơn bất kỳ mainnet nào khác, có lẽ vì mục tiêu phát triển tính hữu ích thay vì bị ảnh hưởng quá mức bởi những giá trị ban đầu mà blockchain theo đuổi. Tầm nhìn của Solana đối với hệ sinh thái blockchain của mình là “sự áp dụng thực sự”.
Hiện tại, Solana đang tập trung vào ba lĩnh vực chính: DePIN, thiết bị di động và thanh toán, những lĩnh vực gắn liền chặt chẽ với cơ sở hạ tầng hàng ngày của chúng ta. DePIN tận dụng tính phi tập trung của blockchain để duy trì và vận hành mạng lưới cơ sở hạ tầng thực tế, tạo nên một câu chuyện phát triển nhanh chóng xung quanh Solana. Phí thấp và xử lý nhanh của Solana đặc biệt phù hợp với các lĩnh vực cơ sở hạ tầng thực tế đòi hỏi vốn lớn như hỗ trợ tính toán và lưu trữ, viễn thông, lập bản đồ và trung tâm dữ liệu. Sự phát triển của DePIN và thanh toán sẽ đóng góp đáng kể vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng thế giới thực bằng cách tận dụng các chức năng Web3, và ngược lại, sẽ trở thành cách thức chính để đưa người dùng off-chain vào môi trường on-chain của Solana. Những người dùng off-chain này có thể tích lũy kinh nghiệm on-chain một cách tự nhiên thông qua các thiết bị như thiết bị di động Saga và tận dụng nhiều loại tài sản on-chain, bao gồm cả RWA.
Tóm lại, hệ sinh thái Solana không chỉ làm mờ ranh giới giữa không gian off-chain và on-chain mà còn làm tăng tầm quan trọng của mỗi lĩnh vực.
3. Những diễn biến kịch tính của Solana
Trong thời gian ngắn, ngành công nghiệp tiền mã hóa đã trải qua sự tăng trưởng nhanh chóng, thu hút rất nhiều sự chú ý. Những biến động xảy ra trong quá trình tăng trưởng này đã trở thành hiện tượng quen thuộc đối với những người tham gia trong ngành. Tuy nhiên, mức độ biến động mà Solana phải đối mặt đặc biệt bất thường—trong giai đoạn đỉnh cao của sự bùng nổ blockchain từ năm 2021 đến 2022, Solana nhanh chóng vươn lên trở thành hệ sinh thái lớn thứ tư về vốn hóa thị trường, không tính stablecoin, nhờ sự hậu thuẫn của FTX, sàn giao dịch tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, và người đứng đầu của nó là Sam Bankman-Fried (SBF). Tuy nhiên, sự sụp đổ của FTX đã giáng một đòn nghiêm trọng vào hệ sinh thái Solana, khiến giá token SOL giảm tới 97% so với mức đỉnh.
Mặc dù phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng như vậy, Solana vẫn đang phục hồi ảnh hưởng. Với sự tham gia tích cực của các nhà phát triển và doanh nghiệp, hệ sinh thái trở nên mạnh mẽ hơn trước. Một loạt sự kiện kịch tính này có thể xảy ra là nhờ tầm nhìn kiên định và khả năng thực thi mạnh mẽ của Solana.
3.1 Hành trình khởi đầu của Solana
Nguồn: Whitepaper của Solana
“Một máy trạng thái toàn cầu đồng bộ đơn khối với đồng thuận tốc độ ánh sáng”
Hành trình của Solana bắt đầu vào cuối năm 2017. Anatoly Yakovenko, dựa trên kinh nghiệm tại Qualcomm, nghiên cứu công nghệ blockchain và xác định một vấn đề lớn trong các giải pháp hiện có: thiếu một đồng hồ phổ quát đáng tin cậy mà tất cả các trình xác thực đều có thể dùng để đánh dấu thời gian giao dịch.
Do đó, Anatoly đã đề xuất một phương pháp mới sử dụng mã hóa vòng SHA-256 để đo lường thời gian trôi qua và đồng bộ hóa đồng hồ giữa nhiều nút thông qua cấu trúc dữ liệu này. So với blockchain truyền thống, nơi các nút cần giao tiếp nhiều để đạt được sự đồng thuận về thời gian giao dịch và sắp xếp thứ tự, việc sở hữu một đồng hồ có thể xác minh toàn cầu cho phép mạng đồng bộ đơn giản hơn và xử lý giao dịch gần như ngay lập tức khi giao dịch đến.
Ý tưởng này được hiện thực hóa thành Bằng chứng Lịch sử (PoH), phù hợp với giả thuyết của Solana rằng nếu phần mềm không cản trở phần cứng, hiệu suất toàn mạng có thể tăng tuyến tính cùng với sự tiến bộ của phần cứng. Ngày nay, Solana có thể xử lý hàng nghìn giao dịch mỗi giây, với thời gian khối ghi nhận ở mức 400-500 mili giây—cao hơn nhiều so với hiệu suất của các blockchain hiện có.
Cuối cùng, mục tiêu của Solana khi áp dụng phương pháp kỹ thuật này là thực hiện hai sứ mệnh: một nền tảng có thể mở rộng để xử lý lượng sử dụng cao và khả năng kết hợp giữa các ứng dụng. Thông qua thiết kế blockchain tích hợp với một trạng thái đơn toàn cầu đồng bộ, các nhà phát triển có thể dễ dàng viết chương trình (tức là hợp đồng thông minh), đơn giản hóa việc phát triển ứng dụng và cải thiện trải nghiệm người dùng cuối.
3.2 Sự kiên cường trong nghịch cảnh: Vượt qua thách thức
Triết lý phát triển của Solana, tận dụng đa luồng để xử lý song song và luôn thể hiện hiệu suất mạng vượt trội, đã đóng vai trò then chốt trong việc hình thành một cộng đồng tập trung vào các nhà phát triển thực tế. Khi làn sóng câu chuyện blockchain đạt đến đỉnh cao, nhu cầu về tốc độ giao dịch nhanh và phí thấp do trào lưu DeFi và NFT thúc đẩy đã đưa Solana trở thành đối thủ cạnh tranh thật sự với Ethereum trên mainnet.
Tuy nhiên, sự sụp đổ của FTX tạm thời ngăn chặn kịch bản này. Khi đó, Solana gắn bó chặt chẽ với SBF, người công khai ủng hộ hệ sinh thái Solana và thu hút các dự án như DEX Serum và nhiều dự án thường thấy trong hệ sinh thái Ethereum đến với Solana. Nhờ sự hậu thuẫn của SBF, FTX phát triển thành sàn giao dịch tập trung lớn thứ hai thế giới, từ đó gia tăng ảnh hưởng của ông trong nội bộ Solana. Tuy nhiên, FTX đã lạm dụng tài sản công ty và tiền gửi khách hàng để cho vay và đầu tư vào quỹ phòng hộ Alameda Research, dẫn đến sự sụp đổ. Điều này khiến hệ sinh thái Solana, vốn phụ thuộc nặng nề vào FTX, đối mặt với nguy cơ tan rã.
Mặc dù hệ sinh thái Solana dường như đang lung lay, nhưng những người xây dựng đồng cảm với triết lý của Solana vẫn tồn tại. Bước hành động đầu tiên của Solana trong tình huống này là tăng cường sự ổn định của mạng và môi trường thân thiện với nhà phát triển bằng cách giải quyết các vấn đề kỹ thuật, từ đó khôi phục niềm tin của cộng đồng.
3.2.1 Khía cạnh kỹ thuật
Cấu trúc mạng Solana dễ bị tấn công spam, dẫn đến mạng thường xuyên ngừng hoạt động. Vấn đề này chủ yếu bắt nguồn từ thiết kế mạng nhằm tối đa hóa tốc độ truyền thông, sử dụng hệ thống phí cố định rẻ tiền và hệ thống nút lãnh đạo được lên lịch trước. Để giải quyết các vấn đề này, Solana đã thực hiện một loạt biện pháp cải tiến, bao gồm việc giới thiệu QUIC (Quick UDP Internet Connections), Chất lượng Dịch vụ (QoS) dựa trên trọng số đặt cược và thị trường phí cục bộ.
QUIC
Mạng Solana sử dụng giao thức UDP tùy chỉnh để giao tiếp giữa RPC và nút lãnh đạo. Phương pháp này đơn giản hóa quá trình truyền thông và tăng tốc độ truyền tải, nhưng do không thể xác nhận việc truyền gói dữ liệu (tức là xác nhận) và nhận diện IP nguồn, nó thiếu tính đáng tin cậy và các yếu tố kiểm soát, do đó không thể ngăn chặn các cuộc tấn công spam. Đặc tính của UDP phù hợp với các dịch vụ yêu cầu tính liên tục của luồng thời gian thực, nhưng không phù hợp với môi trường blockchain đòi hỏi tính an toàn và ổn định.
Để khắc phục những vấn đề này, Solana quyết định áp dụng giao thức QUIC do Google phát triển. QUIC là một giao thức truyền thông mới dựa trên UDP, giữ nguyên những ưu điểm của UDP đồng thời đơn giản hóa luồng kết nối và quá trình bắt tay của TCP. Do đó, QUIC cho phép Solana đạt được truyền thông đáng tin cậy, chỉ yêu cầu truyền lại luồng dữ liệu bị mất gói và tiếp tục truyền các gói còn lại mà không bị gián đoạn, từ đó nâng cao đáng kể hiệu quả mạng.
Chất lượng Dịch vụ (QoS) dựa trên trọng số đặt cược
Khi nhu cầu mạng vượt quá khả năng xử lý, Chất lượng Dịch vụ (QoS) sẽ ưu tiên xử lý một số loại lưu lượng nhất định. Cùng với việc giới thiệu QUIC, cuộc thảo luận về việc sử dụng QoS đã xuất hiện—trước đây, nút lãnh đạo của Solana sử dụng UDP và khi xử lý giao dịch chỉ xem xét thời gian đến mà không quan tâm đến nguồn gốc. Tuy nhiên, với QUIC, nút lãnh đạo của Solana giờ đây có thể nhận diện IP yêu cầu giao dịch, cho phép họ chỉ định và giới hạn mức độ ưu tiên lưu lượng cho các kết nối nhất định.
Mức độ giới hạn lưu lượng tỷ lệ thuận với số lượng SOL được đặt cược, đây là bản chất của chính sách Chất lượng Dịch vụ dựa trên trọng số đặt cược. Nghĩa là, số lượng gói dữ liệu tối đa mà một nút xác thực có thể truyền tỷ lệ thuận với số lượng token SOL được đặt cược trên mạng Solana, từ đó làm tăng khả năng một giao dịch vượt quá giới hạn giao dịch của một nút đơn lẻ bị nút lãnh đạo loại bỏ. Phương pháp này vừa nhằm ngăn chặn các nút xác thực độc hại gây ra tấn công spam, vừa khuyến khích các nút xác thực có nhu cầu giao dịch cao đặt cược thêm SOL, tăng cường tính bảo mật của Solana và nhu cầu đối với token SOL.
Thị trường phí cục bộ
Mặc dù Solana áp dụng chính sách phí Gas cố định, duy trì lợi thế về chi phí ổn định, nhưng sự cạnh tranh khốc liệt về không gian khối có thể dẫn đến thất bại giao dịch, hoặc người dùng cố gắng đảm bảo giao dịch thành công có thể gây ra tấn công spam mạng. Để giải quyết vấn đề này, hệ sinh thái Solana bắt đầu thảo luận về việc giới thiệu hệ thống thị trường phí. Hệ thống này cho phép người dùng trả thêm phí (premium) để đảm bảo giao dịch được xử lý nhanh chóng, từ đó ngăn chặn hoạt động spam và nâng cao hiệu quả mạng.
Hơn nữa, Solana áp dụng phương pháp thị trường phí cục bộ, giới hạn phạm vi trong các ứng dụng hoặc thị trường cụ thể, nhằm giảm thiểu tác động đến toàn bộ mạng khi nhu cầu thao tác cụ thể làm tăng cạnh tranh không gian khối. Việc hiện thực hóa logic này là do mỗi giao dịch Solana trước tiên xác định rõ phần trạng thái tài khoản cụ thể sẽ được sửa đổi, và các giao dịch có thể được xử lý song song. Ví dụ, ngay cả khi phí Gas cho việc鑄 (minting) một NFT cụ thể tăng vọt do nhu cầu cao, điều này cũng sẽ không ảnh hưởng đến thị trường phí của các tài khoản khác không liên quan đến việc鑄, chẳng hạn như chuyển token. Hiện tại, thị trường phí cục bộ được áp dụng cho các ứng dụng cụ thể, thị trường và các nhóm AMM, giới hạn tối đa 25% đơn vị tính toán (CU) mỗi khối cho mỗi chương trình trong các "điểm nóng" nơi có sự cạnh tranh phí gay gắt do quá nhiều giao dịch.
Cuộc thảo luận về thị trường phí cục bộ vẫn đang tiếp tục, bao gồm cả cấu trúc phí, chính sách phí tại thời điểm viết bài như sau.
Ngoài ra, SIMD-003 thảo luận về việc giới thiệu phí cơ sở động để ngăn chặn thêm vấn đề spam, trong khi SIMD-0096 đề xuất trả toàn bộ phí ưu tiên cho nút lãnh đạo, bao gồm cả 50% nên bị đốt.
3.2.2 Khía cạnh hệ sinh thái và vận hành
Ngoài những nỗ lực kỹ thuật này, khả năng của Solana trong việc thu hút sự quan tâm của thị trường và giành lại niềm tin còn nhờ vào việc tích cực tiếp cận các lĩnh vực mà ngăn xếp kỹ thuật của nó có thể được tận dụng tốt và nuôi dưỡng một cộng đồng lấy nhà phát triển làm trung tâm.
Tăng cường tinh thần cộng đồng
Cộng đồng Solana tích cực cung cấp các nguồn lực và hỗ trợ cần thiết cho các nhà phát triển nhiệt huyết muốn đóng góp cho hệ sinh thái thông qua các nền tảng như quỹ, hackathon và Super Team Earnings. Nguyên tắc vận hành của nó là “việc làm lợi cho nhà phát triển là điều thiết yếu cho sự phát triển bền vững của hệ sinh thái”.
Là một phần của nỗ lực này, một token meme tên là BONK, được tạo bởi cộng đồng LamportDAO, đã airdrop 5% tổng nguồn cung của nó cho các nhà phát triển ở lại hệ sinh thái Solana với mong muốn tái thiết hệ sinh thái Solana. Đồng meme này giúp thống nhất cộng đồng, và khi các nhà phát triển tái xây dựng hệ sinh thái, token meme thu hút được sự chú ý và tại một thời điểm đã ghi nhận mức tăng giá hơn 15.680% so với mức giá thấp nhất. Sự tăng giá của token BONK đã tạo ra một vòng phản hồi tích cực, thúc đẩy sự quan tâm đến Solana và hệ sinh thái của nó, cuối cùng dẫn đến đề xuất airdrop 30 triệu BONK cho người dùng thiết bị di động Saga, từ đó làm tăng thêm sự quan tâm của thị trường đối với BONK và hệ sinh thái Solana.
Ngược lại, các giao thức như Jito (giải pháp MEV và nền tảng stake), Pyth Network (mạng oracle) và Jupiter (sàn giao dịch phi tập trung) cũng đã công bố chiến lược airdrop, kích thích sự quan tâm của thị trường đối với Solana. Các giao thức khác trong hệ sinh thái, bao gồm Tensor, marginfi, Zeta, Parcl, đã công bố chính sách tích điểm, góp phần tạo nên sức sống cho hệ sinh thái bằng cách tập hợp kỳ vọng airdrop trong cộng đồng người tham gia hệ sinh thái Solana.
Những ví dụ này là minh chứng quan trọng về việc một văn hóa tôn trọng cộng đồng kết hợp với thiết kế sản phẩm xuất sắc có thể thổi luồng sinh khí mới vào hệ sinh thái.
Phương pháp cơ sở hạ tầng kiểu Web2
Khi làn sóng blockchain 2021-22 lắng xuống, một câu hỏi quan trọng mà thị trường để lại là: “Tại sao phải dùng blockchain?”. Do đó, mỗi mainnet bắt đầu củng cố thêm danh tính của mình và thảo luận về các biện pháp áp dụng thực tế. Trong bối cảnh này, một yếu tố khác thu hút sự quan tâm lớn của thị trường đối với Solana là việc nó nhanh chóng thực hiện nhiều sáng kiến thực tiễn, thực sự kết nối cơ sở hạ tầng thế giới thực với thế giới on-chain, chứ không chỉ dừng lại ở suy nghĩ.
Trong số các sáng kiến này, nổi bật nhất là DePIN và Mobile. Như đã giải thích trong phần giới thiệu, DePIN tận dụng tính phi tập trung của công nghệ blockchain để duy trì và vận hành cơ sở hạ tầng thực tế. Solana đang mở đường độc đáo trong lĩnh vực DePIN, tạo nên câu chuyện riêng của mình. Mục tiêu không chỉ là đề xuất các trường hợp sử dụng có thể thay thế/bổ sung cơ sở hạ tầng thế giới thực bằng cú pháp Web3, mà còn xây dựng một phễu để đưa người dùng off-chain vào thế giới Web3, cho họ trải nghiệm Web3. Môi trường vật lý cung cấp trải nghiệm tổng hợp cho hệ sinh thái Solana của những người dùng này là dòng thiết bị di động Saga do Solana ra mắt, ban đầu bán kém vào năm 2022, nhưng khi tin tức về token BONK và sức sống của hệ sinh thái Solana lan tỏa, đã bán hết vào tháng 12 và đợt đặt hàng trước thứ hai dự kiến ra mắt nửa đầu năm 2025, đã nhận được hơn 100.000 đơn đặt hàng tính đến ngày 13 tháng 2.
Lĩnh vực thứ hai là thanh toán. Thật vậy, việc thanh toán tài sản mã hóa dựa trên P2P thường được nhắc đến như một trường hợp sử dụng có thể giải quyết một cách ý nghĩa các vấn đề trung gian, phí cao và thời gian giao dịch chậm trong hệ thống tài chính truyền thống. Solana định vị mình là blockchain phù hợp nhất cho việc thanh toán tài sản mã hóa, với khả năng xử lý song song đa luồng, tốc độ xử lý nhanh và chi phí giao dịch thấp. Nó đang tích cực tăng cường các sáng kiến trong lĩnh vực này để làm cho giao dịch blockchain trở nên trực quan và đơn giản như thanh toán bằng thẻ tín dụng. Circle đã công bố hợp tác chính thức lâu dài với Solana về USDC, và Solana Pay mã nguồn mở được công bố vào tháng 2 năm 2022 cho phép các ứng dụng khác nhau xây dựng chức năng thanh toán tài sản mã hóa. Plugin Solana Pay đã được tích hợp vào các nền tảng như Shopify, Citcon, Checkout.com và Visa đã công bố đưa Solana vào cơ sở hạ tầng thanh toán stablecoin của mình.
Sáng kiến về tính đa dạng khách hàng và phi tập trung hóa trình xác thực
Hơn nữa, dựa trên nguyên tắc rằng tính đa dạng của client trình xác thực giúp nâng cao tính ổn định và bảo mật mạng, Solana đang nỗ lực cải thiện độ bền thông qua các sáng kiến về client trình xác thực đa dạng, vì tính đa dạng client có thể giảm thiểu tối đa ảnh hưởng của lỗi phần mềm đơn lẻ lên toàn bộ mạng, do lỗi hoặc lỗ hổng trong một client có thể không tồn tại ở client khác.
Solana ban đầu bắt đầu với một client duy nhất do Solana Labs phát triển, nhưng kể từ khi ra mắt client thứ hai Jito-Solana do Jito Labs phát triển vào tháng 8 năm 2022, Solana bắt đầu đạt được sự đa dạng client và đã đạt đến phiên bản thử nghiệm của Firedancer, một client trình xác thực độc lập dựa trên C/C++ do Jump Crypto phát triển.
Ngoài ra, một client nhẹ có tên Tinydancer, có thể xác minh giao dịch với chi phí thấp, cũng thu hút sự chú ý đáng kể, đặc biệt vì nó giảm nhu cầu về cấu hình phần cứng cao, từ đó giảm cấu hình phần cứng điển hình cần thiết để chạy nút Solana—tối ưu hóa cấu hình phần cứng để tăng cường hiệu suất mạng Solana là cần thiết, nhưng theo bài viết Endgame của Vitalik, giảm cấu hình chạy nút để nhiều người hơn có thể sản xuất khối không có lợi cho khả năng mở rộng, chất lượng và ổn định của mạng.
Cấu hình đề xuất để chạy nút Solana như sau:
-
CPU 12 nhân, tần số tối thiểu 2,8GHz
-
RAM 128/256GB (nút RPC có thể cần nhiều hơn cho chỉ mục cơ sở dữ liệu tùy chỉnh)
-
2-4 ổ NVME ít nhất 1TB
-
Mạng 10 Gbps
Cấu trúc PBS (Proposer—Builder Separation) mà Ethereum đề xuất cũng dựa trên bối cảnh tương tự.
Mặc dù yêu cầu phần cứng cao, nhưng các trung tâm dữ liệu chứa khoảng 2900 nút Solana được phân bố rất rộng, hệ số Nakamoto (chỉ số số lượng trình xác thực có thể gây ra vấn đề cho chuỗi) vẫn duy trì ở mức khoảng 20. Mặc dù tập trung địa lý xung quanh Hoa Kỳ, nhưng việc tối ưu hóa liên tục phần mềm và phần cứng theo định luật Moore cùng với hoạt động của các chương trình ủy quyền dựa trên tiêu chí phi tập trung cho thấy Solana đang dần đạt được sự phi tập trung.
Tóm lại, là một trong số ít chuỗi ngoài Ethereum có nhiều client trình xác thực độc lập, Solana đang tiếp tục nỗ lực để phi tập trung hóa và tìm kiếm sự ổn định liên tục cho mạng.
Solana đã liên tục củng cố nền tảng nội bộ và mở rộng hoạt động kinh doanh. Quá trình này đã cung cấp đủ yếu tố để thu hút các nhà đầu tư tổ chức, CEO của ARK Invest, Cathie Wood, đã công khai bày tỏ triển vọng tích cực về tầm nhìn của Solana, trong khi sản phẩm tín thác Solana của Grayscale đã tăng vọt 869%. Về bản chất, Solana đã chứng minh tiềm năng phục hồi một hệ sinh thái tưởng chừng đang trong khủng hoảng thông qua tầm nhìn nhất quán và thực thi nhanh chóng.
4. Nhiều trụ cột của Solana
Trong phần này, chúng ta sẽ đi sâu vào các yếu tố khác nhau của ngăn xếp kỹ thuật Solana, những yếu tố này kiên định hỗ trợ cho tầm nhìn vững chắc của nó và thúc đẩy sự phục hồi của hệ sinh thái.
4.1 Ngăn xếp kỹ thuật về tính kết hợp và hiệu quả
4.1.1 Ngôn ngữ lập trình
Solana nhằm mục đích giảm chi phí và thời gian khối ở bề mặt, đồng thời tối ưu hóa phần mềm về mặt kỹ thuật để phù hợp với phần cứng. Sứ mệnh này đòi hỏi sự lựa chọn cẩn thận ngôn ngữ lập trình cho các chương trình (tức là hợp đồng thông minh), do đó Rust được chọn, nổi tiếng với tính đồng thời, an toàn bộ nhớ, kiểm soát cấp thấp và hệ thống kiểu mạnh, ngăn ngừa lỗi kiểu và đảm bảo mã an toàn, dự đoán được.
Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng của Solana là tạo ra một môi trường mà tất cả các ngôn ngữ lập trình tương thích với LLVM (Máy ảo cấp thấp) có thể được sử dụng thay thế cho nhau. Do đó, mặc dù ngôn ngữ lập trình ưa thích của Solana về cơ bản là Rust, nhưng LLVM cho phép mã được viết bằng các ngôn ngữ khác (như C hoặc C++) được chuyển đổi thành mã máy có thể thực thi trên Solana.
Đối với việc giao tiếp client với mạng Solana, các nhà phát triển có thể tận dụng các SDK dựa trên JSON RPC API bằng các ngôn ngữ như Java, C#, Python, Go hoặc Kotlin.
LLVM là một tập hợp các trình biên dịch và công cụ mô-đun hóa có thể giúp mã hiệu suất cao, chất lượng cao được tối ưu hóa hiệu quả trên nhiều nền tảng phần cứng khác nhau, khiến nó trở thành môi trường phát triển được các nhà phát triển lành nghề ưa chuộng.
4.1.2 Đổi mới cốt lõi
Solana áp dụng tám công nghệ cốt lõi để đảm bảo toàn bộ quá trình, từ khi người dùng gửi giao dịch đến khi khối được tạo ra, đều đạt tốc độ hàng đầu. Để giúp hiểu rõ hơn, hãy sơ lược cách thức hoạt động của cơ chế đồng thuận Solana:
-
Lựa chọn nút lãnh đạo: Việc lựa chọn nút lãnh đạo dựa trên trọng số đặt cược của các nút được người nắm giữ token ủy quyền, các trình xác thực luân phiên theo lịch trình lãnh đạo.
-
Gắn nhãn thời gian giao dịch: Nút lãnh đạo nhận giao dịch và sử dụng PoH để gắn nhãn thời gian
-
Tạo khối: Người lãnh đạo bắt đầu tạo khối bằng dãy PoH của mình
-
Phát tán khối: Khối mới tạo được gửi đến các nút sao chép (tức là các trình xác thực khác trong mạng)
-
Xác minh giao dịch: Các nút sao chép sử dụng dãy PoH của chúng để xác minh thứ tự giao dịch và đảm bảo giao dịch tuân thủ các quy tắc mạng. Vì thứ tự giao dịch phụ thuộc vào dãy PoH của chúng (tức là đồng hồ toàn cầu), nên các nút không cần giao tiếp P2P với nhau
-
Hoàn tất khối: Khi việc sắp xếp và xác minh giao dịch hoàn tất, khối sẽ được thêm vào blockchain. Sau đó, người lãnh đạo tiếp theo được chọn và toàn bộ quá trình lặp lại.
Solana nhanh đến mức có một lịch trình luân chuyển người lãnh đạo để đảm bảo người lãnh đạo được chỉ định trước, tránh khối bị trễ hoặc lỗi thời.
Điều này sẽ được làm rõ hơn trong phần Bằng chứng Lịch sử dưới đây.
Bằng chứng Lịch sử (Proof of History)
Như đã đề cập ngắn gọn trong phần giới thiệu, bản chất của PoH là một tham chiếu đồng hồ toàn cầu mà các trình xác thực độc lập tạo ra để xác định thứ tự tất cả các giao dịch. Ví dụ, bằng cách băm kết quả băm trước đó (tức là hash1) để tạo hash2 (tức là sha256(hash1)), ta trực quan thấy hash1 xảy ra trước hash2. Solana gọi quá trình này là “chuỗi”.
Cấu trúc dữ liệu băm tuần tự này đóng vai trò là bằng chứng về thời gian trôi qua, cho phép các trình xác thực luân chuyển người xác thực chính mà không cần chia sẻ thời gian đã trôi qua với người khác. Đó là lý do tại sao Solana có thể có thời gian khối ngắn hơn các blockchain khác.
Việc tạo chuỗi này chỉ có thể thực hiện được bằng xử lý đơn nhân vì cần tham chiếu đầu ra băm trước đó, nhưng việc xác minh có thể thực hiện bằng đa nhân vì logic của nó rất đơn giản—tính toán băm. Do đó, nó hiện thực hóa triết lý của Solana về “xác minh tuyến tính theo phần cứng trên mỗi nút”.
Do đó, PoH giống một cấu trúc dữ liệu đồng hồ toàn cầu hoặc hàm trễ xác minh được (VDF) được hiện thực bằng hàm băm tuần tự, hơn là một thuật toán đồng thuận; thực tế Solana sử dụng Tower BFT DPoS làm thuật toán đồng thuận.
Tower BFT DPoS
Tower BFT có thể được mô tả là một phiên bản PBFT được tối ưu hóa bằng PoH của Solana. Tower BFT tận dụng PoH của Solana như một đồng hồ toàn cầu để xác định trước thứ tự, chỉ tập trung vào quá trình đồng thuận, giảm đáng kể chi phí tin
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Four Pillars
