Dự đoán thị trường 2024 của đối tác Pantera: Mùa hè DeFi của Bitcoin và xu hướng xã hội hóa token
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Dự đoán thị trường 2024 của đối tác Pantera: Mùa hè DeFi của Bitcoin và xu hướng xã hội hóa token
Web2 đã chuyển từ xã hội sang tài chính, Web3 thì chuyển từ tài chính sang xã hội.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Paul Veradittakit, Pantera Capital
Biên dịch: TechFlow
Pantera Capital gần đây đã công bố một bài viết dài, phân tích sâu sắc và chi tiết về triển vọng thị trường tiền mã hóa năm 2024, chiến lược đầu tư, các lĩnh vực quan tâm và dự đoán xu hướng.
Do bài viết khá dài, chúng tôi chia nội dung theo chủ đề để biên dịch từng phần.
Đây là phần thứ hai trong toàn bộ nội dung. Paul Veradittkit, đối tác quản lý của Pantera Capital, trình bày dự báo về tiền mã hóa năm 2024, với những định hướng được kỳ vọng bao gồm Bitcoin DeFi, token hóa mạng xã hội, blockchain mô-đun và các ứng dụng trên chuỗi.
1. Sự hồi sinh của Bitcoin và “DeFi Summer 2.0”
Năm 2023, Bitcoin trở lại mạnh mẽ, tỷ trọng vốn hóa thị trường của Bitcoin (tỷ lệ phần trăm vốn hóa thị trường tiền mã hóa toàn cầu) tăng từ 38% vào tháng 1 lên khoảng 52% vào tháng 12, khiến nó trở thành một trong những hệ sinh thái đáng chú ý nhất cho năm 2024. Ít nhất có ba yếu tố chính thúc đẩy sự phục hưng này:
-
Lần giảm thưởng Bitcoin lần thứ tư sẽ diễn ra vào tháng 4 năm 2024
-
Việc phê duyệt nhiều quỹ ETF giao ngay Bitcoin
-
Cải thiện khả năng lập trình, cả trên giao thức cơ sở (ví dụ như Ordinals), lẫn lớp thứ hai và các lớp mở rộng khác (ví dụ như Stacks và Rootstock)
Về mặt hạ tầng, chúng tôi tin rằng sẽ thấy sự gia tăng các lớp thứ hai và các lớp mở rộng khác hỗ trợ hợp đồng thông minh trên Bitcoin. Hệ sinh thái Bitcoin nên tập trung xung quanh một hoặc hai ngôn ngữ hợp đồng thông minh đầy đủ Turing, các ứng cử viên hàng đầu bao gồm Rust, Solidity hoặc mở rộng ngôn ngữ gốc Bitcoin như Clarity. Ngôn ngữ này sẽ trở thành tiêu chuẩn phát triển Bitcoin, tương tự như Solidity là chuẩn mực cho phát triển Ethereum.
Chúng tôi cũng nhận thấy tiềm năng cho một "DeFi Summer 2.0" trên Bitcoin. Hiện tại, vốn hóa thị trường và giá trị tài sản bị khóa (TVL) của Wrapped BTC (WBTC) đạt khoảng 6 tỷ USD, rõ ràng là DeFi có nhu cầu lớn đối với Bitcoin. Hiện nay, Ethereum có khoảng 10% vốn hóa thị trường 273 tỷ USD (28 tỷ USD) nằm trong TVL. Khi hạ tầng DeFi trên Bitcoin trưởng thành, chúng ta có thể thấy TVL của Bitcoin DeFi tăng từ mức 300 triệu USD hiện tại (dưới 0,05% vốn hóa) lên 100–150 tỷ USD (khoảng 1–2% vốn hóa Bitcoin). Trong quá trình này, nhiều thực tiễn DeFi trên Ethereum có thể được chuyển đổi và "bản địa hóa" sang Bitcoin, ví dụ như xu hướng BRC-20 gần đây hay ý tưởng staking kiểu Babylon L2.
NFT trên Bitcoin, ví dụ như NFT khắc trên Ordinals, cũng có thể ngày càng phổ biến trong năm 2024. Với độ công nhận văn hóa cao hơn, các thương hiệu web2 (như nhà bán lẻ xa xỉ) có thể chọn phát hành NFT trên Bitcoin, tương tự như việc Tiffany hợp tác với Cryptopunks năm 2022 để ra mắt dòng mặt dây “NFTiff”.
2. Trải nghiệm xã hội được token hóa - các trường hợp sử dụng mới cho người tiêu dùng
Web2 đã chuyển từ xã hội sang tài chính, Web3 thì đi ngược lại – từ tài chính sang xã hội. Vào tháng 8 năm 2023, friend.tech trên L2 Base đã tiên phong hình thức trải nghiệm xã hội được token hóa, cho phép người dùng mua bán một phần “Share” của tài khoản X (trước là Twitter) của người khác, đạt đỉnh TVL 30.000 ETH (khoảng 50 triệu USD lúc đó) vào tháng 10, đồng thời khơi nguồn cho nhiều bản sao như post.tech trên Arbitrum. Có vẻ như, bằng cách tài chính hóa hồ sơ Twitter, friend.tech đã thành công trong việc tạo ra một mô hình kinh tế token mới cho lĩnh vực SocialFi.
Trong năm tới, chúng tôi mong đợi sẽ thấy nhiều thử nghiệm hơn trong lĩnh vực xã hội, với việc token hóa (dù là token thay thế hay không thay thế) đóng vai trò then chốt trong việc định nghĩa lại trải nghiệm xã hội. Các token thay thế có thể trở thành hệ thống điểm thưởng và lòng trung thành sáng tạo, còn token không thay thế (NFT) có thể được dùng làm hồ sơ cá nhân và tài nguyên xã hội (như thẻ sưu tầm). Những tài sản này đều có thể giao dịch trên chuỗi và tham gia vào hệ sinh thái DeFi.
Lens và Farcaster là hai ứng dụng gốc web3 hàng đầu kết hợp DeFi với mạng xã hội. Các dự án như Blackbird cũng sẽ cung cấp giải pháp thay thế cho thẻ tín dụng trên chuỗi bằng cách phổ cập hệ thống điểm thưởng token hóa thông qua thanh toán stablecoin và hoàn tiền bằng token, nhằm tái cấu trúc trải nghiệm người tiêu dùng trong các ngành dọc cụ thể (ví dụ như nhà hàng).
3. Sự phát triển của “cầu nối” giữa tài chính truyền thống và tài chính phi tập trung, ví dụ như stablecoin và tài sản phản chiếu (mirror assets)
Năm 2023, lĩnh vực mã hóa chứng kiến nhiều vụ kiện pháp lý, bao gồm thắng lợi ngành nghề như phán quyết về XRP và vụ Grayscale thắng kiện ETF, cũng như chế tài tư pháp đối với gian lận tài chính của Binance và FTX. Đồng thời, sự quan tâm của các tổ chức đối với khả năng phê duyệt ETF Bitcoin và Ethereum tăng mạnh.
Năm 2024, chúng tôi dự kiến việc áp dụng của các tổ chức sẽ tăng đáng kể. Những tổ chức này không chỉ tìm kiếm ETF mà còn quan tâm đến tài sản thế giới thực được token hóa (RWA) và các sản phẩm tài chính truyền thống. Nói cách khác, tài sản tài chính truyền thống sẽ được “phản chiếu” vào tài chính phi tập trung, trong khi tài sản mã hóa sẽ gia tăng hiện diện trên các thị trường tài chính truyền thống, từ đó xây dựng cầu nối giữa hai hệ thống, giúp tăng tính thanh khoản và đa dạng hóa danh mục cho nhà đầu tư.
Stablecoin sẽ là một trong những mắt xích quan trọng nhất nối liền thế giới tài chính truyền thống và phi tập trung, các loại như USDC và PYUSD sẽ được chấp nhận rộng rãi hơn như lựa chọn danh mục đầu tư và công cụ thanh toán. Khi Circle cân nhắc IPO vào năm 2024, chúng ta cũng có thể thấy sự gia tăng phát hành và sử dụng stablecoin không phải đô la Mỹ, đặc biệt là các loại được hậu thuẫn bằng euro (như EURC của Circle), bảng Anh, đô la Singapore và yên Nhật. Một số stablecoin này có thể do các bên liên quan đến nhà nước phát hành. Điều này cũng có thể dẫn đến sự phát triển của thị trường ngoại hối pháp định trên chuỗi. Trái phiếu kho bạc được token hóa đã thu hút sự chú ý, với 800 triệu USD được token hóa thông qua nền tảng như Ondo.
4. Giao thoa giữa blockchain mô-đun và bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof - ZKP)
Khái niệm blockchain mô-đun và bằng chứng không kiến thức (ZKP) đã trưởng thành đáng kể trong năm qua, ví dụ như việc ra mắt mainnet Celestia, tích hợp Espresso với Arbitrum, bộ chứng minh mã nguồn mở Zeth của RiscZero và thị trường ZK do Succinct ra mắt. Hai xu hướng này giao thoa như thế nào? Chủ yếu là các công ty trong lĩnh vực ZK đang “mô-đun hóa” bằng cách tập trung vào các lĩnh vực chuyên biệt như bộ cộng tác xử lý, lớp riêng tư, thị trường chứng minh và zkDevOps.
Trong năm tới, tôi dự đoán xu hướng này sẽ tiếp tục, khi ZKP trở thành giao diện giữa các thành phần khác nhau trong stack blockchain mô-đun. Ví dụ, bộ cộng tác xử lý ZK của Axiom sử dụng ZKP để cung cấp bằng chứng trạng thái lịch sử, mà các nhà phát triển có thể dùng để thực hiện tính toán trong DApp. Vì ZKP trở thành giao diện chung giữa các nhà cung cấp khác nhau, chúng ta sẽ chứng kiến một kỷ nguyên mới của khả năng kết hợp hợp đồng thông minh. Điều này mang lại sự linh hoạt lớn hơn cho các nhà phát triển xây dựng DApp và giảm rào cản tiếp cận stack blockchain. Về phía người dùng, ZKP có thể được áp dụng rộng rãi hơn như một phương tiện bảo vệ danh tính và quyền riêng tư, ví dụ dưới dạng định danh phi tập trung dựa trên ZK.
5. Nhiều ứng dụng đòi hỏi tính toán nặng sẽ chuyển lên chuỗi, như AI và DePIN
Người ta đã dành rất nhiều thời gian, công sức và vốn để giải quyết vấn đề mở rộng cho các ứng dụng phi tập trung. Hiện nay, phần lớn các vấn đề về khả năng mở rộng đã được giải quyết: phí gas trên L2 Ethereum dưới 0,02 USD (so với 11,5 USD trên mạng chính Ethereum), còn trên Solana thì thấp hơn 3–4 bậc.
Theo đà này tiếp tục, chúng tôi tin rằng các ứng dụng đòi hỏi tính toán đắt đỏ sẽ sớm trở nên khả thi về mặt kinh tế khi chạy trên chuỗi. Điều này bao gồm các hệ thống AI trên chuỗi, mạng lưới cơ sở hạ tầng vật lý phi tập trung (DePIN), đồ thị tri thức trên chuỗi, cũng như game và mạng xã hội hoàn toàn trên chuỗi. Tất cả những điều này có thể làm thay đổi căn bản nền kinh tế dữ liệu trên chuỗi, cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng và nhà phát triển, vì họ sẽ không còn bị giới hạn bởi phí gas cao hay năng lực tính toán bị bó hẹp.
Các dự án tính toán nặng có thể tận dụng năng lực tính toán rẻ hơn trên chuỗi bao gồm Hivemapper xây dựng một Google Maps phi tập trung trên Solana, Bittensor tạo nền tảng học máy phi tập trung, Modulus Labs trong lĩnh vực ZKML và nghệ thuật NFT do AI tạo ra, kế hoạch đồ thị tri thức trên chuỗi của The Graph, và Realmsverse xây dựng thế giới game trên chuỗi trên Starknet.
6. Tích hợp hệ sinh thái blockchain công cộng và mô hình “hub-and-spoke” cho các chuỗi ứng dụng
Trong vài năm gần đây, các dự án hạ tầng gia tăng nhanh chóng. Mặc dù việc phân loại giữa L1 và L2 là phổ biến về mặt kỹ thuật, nhưng xét về trải nghiệm người dùng thì không có nhiều khác biệt. Điều này đặc biệt đúng với các blockchain công cộng đa năng; hiện nay, các L1 như Solana hay Avalanche đang cạnh tranh trực tiếp với các L2 như Arbitrum hay zkSync về người dùng, dự án và khối lượng giao dịch.
Do sự đồng nhất hóa này, thanh khoản trở thành lực lượng thúc đẩy sự tập trung hóa các blockchain công cộng đa năng, mang lại lợi ích cho những người chơi lớn hiện hữu như Arbitrum, Optimism và Solana. Hiện tại, bốn hệ sinh thái hàng đầu chiếm khoảng 90% tổng giá trị bị khóa (TVL). Các hệ sinh thái nhỏ hơn phải tập trung vào các lĩnh vực dọc cụ thể (như xã hội, game, DeFi) để duy trì lợi thế, thực chất trở thành “chuỗi ứng dụng” hay “chuỗi ngành”. Hiện nay, trong top 10 L2 về TVL đã có ba (dydx, Loopring, Ronin) thực chất là các chuỗi ứng dụng tập trung vào một lĩnh vực duy nhất. Các L2 nhỏ và mới hơn như Base và Blast cũng phụ thuộc cực độ vào một ứng dụng chủ lực (ví dụ như friend.tech và Blur) để đột phá TVL.
Hơn nữa, hầu hết các blockchain công cộng hàng đầu đều đã phát hành bộ công cụ chuỗi ứng dụng (như OP Stack, Arbitrum Nitro, StarkEx...), cho phép các chuỗi ứng dụng kết nối vào thanh khoản của các mạng công cộng này và gia nhập hệ sinh thái của họ. Do đó, chúng ta bắt đầu thấy một mô hình “hub-and-spoke”, trong đó một vài blockchain công cộng đa năng đóng vai trò trung tâm “hub”, bao quanh là nhiều chuỗi ứng dụng chuyên biệt. Năm 2024, đáng chú ý là các nhà cung cấp rollup-as-a-service hàng đầu như Caldera, Conduit và Eclipse, đang tận dụng mô hình “hub-and-spoke” này.
Kết luận
Bước vào năm 2024, chúng ta có lẽ đã vượt qua giai đoạn tồi tệ nhất của thị trường gấu và sẵn sàng khám phá những trường hợp sử dụng mới. Hôm nay, chúng ta đang ở một bước ngoặt: tiền mã hóa không còn chỉ xoay quanh tài chính hóa, mà là về một khái niệm rộng lớn hơn – cách chúng ta sử dụng blockchain để định nghĩa lại trải nghiệm người tiêu dùng, xã hội và nhà phát triển. Tôi rất háo hức chờ xem điều gì sẽ xảy ra với ngành non trẻ này trong năm nay, và cách chúng ta sẽ dùng công nghệ phi tập trung để tái tưởng tượng văn hóa kỹ thuật số của mình.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Pantera Capital
