
IOSG Research | Big Time có thể dẫn dắt mô hình kinh tế trò chơi mã hóa mới không?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow

IOSG Research | Big Time có thể dẫn dắt mô hình kinh tế trò chơi mã hóa mới không?
Lặp lại và cập nhật sẽ là chủ đề lâu dài của Bigtime.
Tác giả: Fiona, IOSG Ventures
Cảm ơn đặc biệt đến Đại Thành – cựu trưởng nhóm khu vực tiếng Trung Bigtime, vận động viên đại diện cộng đồng Bigtime Đại Hồng Ngưu, Jocy và đội ngũ IOSG đã hỗ trợ và góp ý!
Tất cả các con số trong bài viết này đều là dự đoán, đồng thời IOSG là nhà đầu tư vòng hạt giống của Bigtime, Fiona là người chơi Bigtime, do đó có liên quan lợi ích. Các quan điểm trong bài không cấu thành lời khuyên đầu tư hay khuyến nghị giao dịch. Đầu tư luôn tiềm ẩn rủi ro, kính mong quý độc giả tự nghiên cứu kỹ (DYOR).
Đã hai tháng trôi qua kể từ khi Bigtime chính thức ra mắt phiên bản kiếm tiền (mùa giải tiền mùa vụ), hiện tại thị trường đã xuất hiện rất nhiều bài phân tích, nhưng góc nhìn thì khác nhau: người chơi farm tập trung vào "sản lượng lại giảm", "tìm thương nhân đồng hồ cát", "giá nạp năng lượng thay đổi", còn những người chơi token thì chú ý "lạm phát ròng chưa?", "tiêu thụ thế nào?". Là nhà đầu tư sớm ở mảng game cũng như Bigtime, đồng thời hiểu biết nhất định về hoạt động farm, chúng tôi muốn giới thiệu một cách khách quan nhất về đặc điểm kinh tế của trò chơi này, giúp nhiều người hơn tiếp cận sản phẩm GameFi mang thiết kế đột phá này dưới nhiều góc độ khác nhau.

Hệ sinh thái trò chơi dần hoàn thiện
W Labs đã tổng hợp rất tốt mô hình kinh tế trong chu kỳ game blockchain trước đó (đơn token/đa token, kim loại + định giá theo token), phần này sẽ không lặp lại. Về mặt nghiêm ngặt, Bigtime là mô hình đơn token, token sẽ là phần thưởng chính để khuyến khích người chơi. Mô hình này khá phổ biến trong các game blockchain chu kỳ trước, nhưng hầu hết cuối cùng đều rơi vào tình trạng tiêu hao không theo kịp sản lượng, đường cong token liên quan có thể tham khảo dạng phân bố chuẩn. Tuy nhiên, Bigtime có những cải tiến riêng biệt, ở đây tạm bỏ qua yếu tố trò chơi, chỉ xét về mặt kinh tế.
Khung cơ bản kinh tế Bigtime: Người chơi với các vai trò khác nhau (người đánh phụ bản, thương nhân đồng hồ cát, nhà sản xuất trang bị và các tiểu thương trung gian nhỏ) thực hiện các hoạt động kinh tế và trò chơi tương ứng, sử dụng chủ yếu Crystal (kim loại định giá) làm chi phí, thông qua sự tham gia của các trung gian kinh tế như thương nhân đồng hồ cát, cuối cùng tạo ra token hoàn tất vòng tuần hoàn kinh tế. Cần điều chỉnh các tham số để các vai trò này phụ thuộc và kiềm chế lẫn nhau.

Ghi chú: Tất cả con số trong ví dụ đều là ước tính và giả định, có thể thay đổi bất cứ lúc nào, chỉ mang tính tham khảo
Nguồn: IOSG Ventures,
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1H1R9EJTRtZs_dUXERRQCzn1WsCJi7SqOgX8JCpA3iGA/edit#gid=0
Vai trò: Người đánh phụ bản (chi phí chính là năng lượng đồng hồ cát và nhân công, thu được chủ yếu là $Bigtime, một lượng nhỏ NFT và vật liệu đặc biệt)

Hoạt động kinh tế chính: Hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ trong phụ bản, nhận được ngẫu nhiên $Bigtime, vật liệu đặc biệt và rơi NFT (không mang theo đồng hồ cát chỉ nhận được rơi NFT)
Chi phí:
-
NFT Đồng hồ cát thời gian: Có thể hiểu như thẻ giờ chơi, đồng hồ cát cần nạp năng lượng (thời gian) mới dùng được, có các lựa chọn nạp từ 24 giờ đến hàng trăm giờ, mỗi tài khoản tối đa gắn 5 cái, độ hiếm càng cao thì sản lượng càng lớn;
-
Yêu cầu chi phí cho phụ bản: Điều kiện vào các phụ bản khác nhau không giống nhau, có loại tiêu $Bigtime, có loại tiêu Crystal, có loại yêu cầu sở hữu NFT trang bị cụ thể.
Ví dụ:
6 tài khoản tạo thành 1 nhóm, mỗi tài khoản trang bị vũ khí và trang bị cấp thấp nhất cùng 5 đồng hồ cát màu xanh lá: 1) Chi phí ban đầu mở vị trí đồng hồ cát + đồng hồ cát rỗng khoảng $5.400; 2) Chi phí 30 đồng hồ cát nạp 72 giờ là $10.000; chi phí đồng hồ cát mỗi ngày (chưa tính chi phí nhân công): $1.100 (dự đoán thời gian tiêu tốn đồng hồ cát trong phụ bản là 8 giờ). Hiện tại cần sản xuất khoảng 1.833 token mới hòa vốn (liên tục thay đổi), với giá $0,6 thì sản lượng đạt $1.100. Bỏ qua chi phí nhân công và các ma sát khác, cũng như sản phẩm vật liệu và NFT khác.
Vai trò: Thương nhân đồng hồ cát (chi phí chính là NFT Không gian/Bảo vệ và Crystal, vật liệu đặc biệt, thu được chính là thời gian đồng hồ cát)

Hoạt động kinh tế chính: Làm đồng hồ cát, nạp năng lượng cho đồng hồ cát (thường tăng tốc). Cần mua số lượng lớn Không gian và Bảo vệ, thông qua chế tạo đồng hồ cát và nâng cấp Bảo vệ, Bảo vệ càng cao cấp thì sau này tiêu Crystal để tăng tốc nạp năng lượng càng ít, có thể nhanh chóng nạp năng lượng cho người đánh phụ bản, hưởng chênh lệch giá.
Chi phí:
-
NFT Không gian: Tương tự đất đai, mỗi không gian có một lối vào và nhiều lối ra (phụ thuộc kích thước), dùng chủ yếu để lắp đặt Bảo vệ và các NFT chức năng khác;
-
NFT Thời gian Bảo vệ: Dùng để chế tạo và nâng cấp (tiêu Crystal và vật liệu), đổ đầy đồng hồ cát thời gian;
-
Crystal thời gian: Vật tiêu hao chính;
-
$Bigtime: Hiện tại chưa thiết kế tiêu hao ở phần đồng hồ cát.
-
Theo cập nhật ngày 5/12, thêm mảnh tinh luyện từ Lò rèn (Forge) làm vật tiêu hao.
-
Vật liệu đặc biệt: Rơi từ đánh phụ bản, có thể giao dịch trên openloot, ví dụ như Lattice và Terra Core.
Ví dụ:
Vẫn lấy ví dụ giả định phía trên, cho việc nạp năng lượng 30 đồng hồ cát 72 giờ: 1) Giả sử 1 không gian đen nhỏ + Bảo vệ Siêu phàm cấp 50 (thị trường không niêm yết, giá trị ước tính $200k); 2) Giả sử chi phí tăng tốc nạp năng lượng mỗi giờ của họ là $4,1; hiện tại giá bán khoảng $4,6/giờ, nạp 30 đồng hồ cát 72 giờ thu lãi khoảng $1.000. Với nghề nạp năng lượng, nguồn khách là yếu tố bất ổn, lợi nhuận chịu ảnh hưởng bởi lượng khách. Làm đồng hồ cát cũng là một nguồn thu nhập.
Vai trò: Nhà sản xuất trang bị

Hoạt động kinh tế chính: Sản xuất NFT trang bị hoặc vũ khí (không có hiệu ứng trong game, chỉ là đồ trang trí, nhưng một số phụ bản có thể yêu cầu mang theo NFT trang bị hoặc vũ khí có thuộc tính cụ thể.)
Chi phí:
-
NFT Không gian;
-
NFT Forge: Dùng tinh luyện mảnh vật liệu, chế tạo và nâng cấp vũ khí, độ hiếm ảnh hưởng đến việc chế tạo vũ khí cấp độ khác nhau.
-
NFT Armory: Dùng tinh luyện mảnh vật liệu, chế tạo và nâng cấp trang bị. Độ hiếm ảnh hưởng đến việc chế tạo trang bị cấp độ khác nhau.
-
$Bigtime: Theo thiết kế, sẽ tiêu hao lớn trong quá trình tinh luyện vật liệu, chế tạo và nâng cấp skin.
-
Vật liệu: Rơi từ đánh phụ bản, có thể giao dịch trên openloot, ví dụ như Lattice và Terra Core.
Ví dụ:
Hiện tại nhìn chung kiểu thương nhân này gần như không tồn tại, phần lớn trang bị do người chơi tự làm để lấy điểm, người mua chủ yếu là người chơi mới tham gia mua (để đáp ứng yêu cầu phụ bản), cũng có một phần người chơi nạp tiền mua hoặc tự sản xuất trang bị cấp cao.
Sự phát triển của chuỗi giá trị người chơi
Theo thời gian, tầm quan trọng kinh tế của các vai trò khác nhau dần bộc lộ rõ, Bigtime cố gắng dẫn dắt người chơi khác nhau cạnh tranh ở các giai đoạn hành trình khác nhau.
Giai đoạn một: Người đánh phụ bản thống trị kinh tế
7/10 (bắt đầu rơi Đồng hồ cát vỡ, đánh dấu bắt đầu kiếm tiền) đến lần điều chỉnh kinh tế đầu tiên ngày 18/10
Trong giai đoạn này người chơi chủ yếu là người đánh phụ bản, chưa xuất hiện thương nhân đồng hồ cát, vì lúc đó chi phí nạp năng lượng đồng hồ cát đặc biệt thấp, ước tính sơ bộ chỉ bằng 1/20 mức hiện tại. Ngày 18/10, chính thức tăng chi phí nạp năng lượng đồng hồ cát, khiến người đánh phụ bản không thể vừa đảm bảo nạp năng lượng vừa duy trì chi phí kiếm tiền. Đồng thời, cũng tăng chi phí làm đồng hồ cát, vì ban đầu phát hiện phần lớn Thời gian Bảo vệ đang bận làm đồng hồ cát, dẫn đến cung cấp đồng hồ cát tăng mạnh vượt quá dự kiến.
Thông qua những thay đổi này, ban tổ chức hướng tới phân hóa vai trò, phân bổ đều các nhiệm vụ của Thời gian Bảo vệ (ví dụ làm, nạp năng lượng và tháo dỡ). Chi phí nạp năng lượng cao và Thời gian Bảo vệ khan hiếm thúc đẩy sự xuất hiện của thương nhân đồng hồ cát, đưa kinh tế bước sang giai đoạn tiếp theo.
Giai đoạn hai: Người đánh phụ bản và thương nhân đồng hồ cát phụ thuộc và kiềm chế lẫn nhau
Từ 18/10 đến cập nhật ngày 7/12
Thương nhân đồng hồ cát làm nghề bán nước, cung cấp vật tiêu hao kiếm tiền chính - thời gian đồng hồ cát cho người đánh phụ bản, do đó ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh tế của bên sau. Trước ngày 7/12, chi phí của thương nhân đồng hồ cát không liên quan nhiều đến người đánh phụ bản. Tuy nhiên, theo cập nhật kinh tế mới nhất ngày 7/12, mối quan hệ kiềm chế ngày càng rõ ràng. Cập nhật lần này thêm vật liệu tinh luyện trang trí làm vật tiêu hao, nguyên liệu thô chủ yếu đến từ rơi trong phụ bản, cần dùng Lò rèn và Kho vũ khí để tinh luyện mới có. Như vậy, chi phí của thương nhân đồng hồ cát cũng liên quan đến lợi nhuận của người đánh phụ bản. Quan trọng hơn, cập nhật này khuyến khích sự tồn tại của nhà sản xuất trang bị, họ dùng Lò rèn và Kho vũ khí sản xuất đồ trang trí sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong nền kinh tế sau này.
Giai đoạn ba: Người đánh phụ bản, thương nhân đồng hồ cát và nhà sản xuất trang bị cùng hoàn tất vòng tuần hoàn kinh tế
Tương lai kỳ vọng
Giai đoạn này ngoài kiểm soát và điều chỉnh kinh tế cần thiết, điều quan trọng hơn là sự tham gia của người chơi nạp tiền. Tiền đề này đòi hỏi cơ sở người chơi lớn hơn, vận động viên đại diện cộng đồng Đại Hồng Ngưu dự đoán cơ sở người chơi cần đạt ít nhất 100.000 người thì kinh tế skin mới khởi động được. Hiện tại ban tổ chức chưa công bố số lượng người chơi hoạt động, nhưng chúng tôi suy luận sơ bộ từ bảng xếp hạng, số địa chỉ sản xuất độc lập... rằng DAU khoảng 5.000-10.000. Con số này so với các game blockchain hàng đầu trong thị trường tăng giá trước đó (Stepn có 300.000, Axie có 2 triệu) vẫn còn rất nhiều dư địa tăng trưởng. Đường dài và gian nan, nhưng vẫn thấy manh nha hy vọng, chúng tôi nhận thấy thanh khoản và vật trang trí có độ hiếm nằm trong top 4 (không có cộng thêm thuộc tính và tiêu hao trong phụ bản ít) giá tăng so với lúc bắt đầu tiền mùa vụ, phán đoán đã có một số ít người chơi nạp tiền.

Phân phối công bằng cực kỳ quan trọng trong nền kinh tế kiểm soát mạnh
Do nền kinh tế trò chơi vẫn ở giai đoạn sơ khai, nhóm phát triển điều chỉnh thường xuyên và thay đổi lớn, mặc dù ngắn hạn gây tổn hại nhất định cho người chơi, nhưng dài hạn sẽ khỏe mạnh và ổn định hơn. Việc kiểm soát nền kinh tế của ban tổ chức thể hiện ở vài khía cạnh:
-
Nhiều lần điều chỉnh mô hình kinh tế ở các khâu khác nhau, ví dụ như điều chỉnh chi phí nạp năng lượng đồng hồ cát vài lần, so với ban đầu thêm nhiều vật liệu đặc biệt tiêu hao, những vật liệu này đều cần tham gia hành vi kinh tế trong game mới rơi ra, mục đích là liên tục cân bằng cán cân lợi ích giữa thương nhân đồng hồ cát và người đánh phụ bản.
-
Kiểm soát sản lượng $Bigtime, token chỉ có thể rơi ra từ phụ bản hoặc tháo dỡ Đồng hồ cát vỡ (rơi Đồng hồ cát vỡ khá ngẫu nhiên, số lượng ít, tạm bỏ qua), cùng với airdrop. Ngoài bị ảnh hưởng bởi số lượng người farm, tỷ lệ rơi còn bị nhóm phát triển kiểm soát chặt chẽ, do đó tỷ suất lợi nhuận của người farm không ổn định.
-
Giám sát cân bằng trong game, gần đây, NFT Bảo vệ (có thể làm đồng hồ cát) tăng nóng, giá Bảo vệ trắng cấp thấp nhất từ $50 tăng lên đỉnh $729, cộng đồng suy đoán có đại gia muốn độc quyền kinh doanh đồng hồ cát, liên tục mua Bảo vệ trên thị trường để giành quyền định giá nạp năng lượng đồng hồ cát. Ban tổ chức phát hiện sau đó dùng nhiều biện pháp như airdrop bưu thiếp và tăng xác suất rút được Bảo vệ từ hộp bí mật, từng bước tăng lưu thông Bảo vệ để kiểm soát giá.

Với nền kinh tế kiểm soát mạnh, phân phối công bằng là vấn đề lớn. Các dự án GameFi trước đây thường vừa nắm quyền kiểm soát kinh tế, vừa nhận phân bổ token, về mặt nào đó là không công bằng. Từ lần đầu tiên trao đổi với nhóm Bigtime cách đây hai năm, người sáng lập đã kiên trì rằng token chỉ được tạo ra từ trong game, nhà đầu tư và nhóm phát triển sẽ không nhận bất kỳ token nào, cũng không có hình thức bán token nào. Cách phân phối này vô cùng hiếm gặp, nhưng cũng rất công bằng. Do đó, trong toàn bộ vòng đời, lượng lưu thông token được kiểm soát nghiêm ngặt và minh bạch, sẽ không có lượng lớn token từ nhà đầu tư hay nhóm phát triển được mở khóa.
Lặp lại và cập nhật sẽ là chủ đề lâu dài của Bigtime
Bigtime đã đưa vào hệ thống kinh tế của mình rất nhiều yếu tố phức tạp: Crystal thời gian, nạp năng lượng đồng hồ cát, token, mảnh trang trí... theo thời gian, dưới tiền đề phân phối công bằng, hệ thống kinh tế dày đặc, phức tạp và đan xen này cần điều chỉnh để đạt lại cân bằng. Ví dụ như ngưỡng giá NFT Thời gian Bảo vệ và đồng hồ cát sẽ kiểm soát số lượng người chơi mới gia nhập; giảm tốc độ phát hành tài sản sẽ tác động tích cực đến giá token, v.v.
Thu nhập của nhóm phát triển Bigtime không gắn với token, họ cũng không muốn can thiệp quá sâu vào giá token. Mặc dù không có lợi ích kinh tế đồng nhất với người chơi (không phơi nhiễm token), nhưng tổng hợp Crystal (vật tiêu hao chính) + doanh thu bán NFT + phí thị trường... sẽ mang lại lợi nhuận công ty rất tốt, động lực dài hạn ổn định hơn, không cần bán token để duy trì sinh kế, và không bị ảnh hưởng bởi thị trường thứ cấp tăng/giảm giá (việc phát triển sẽ giống như các nhà phát triển game truyền thống). Kể từ khi bắt đầu tiền mùa vụ, nhóm phát triển đã bán 4 lần hộp bí mật, thu về khoảng 7,85 triệu đô la, do phần lớn vật phẩm chưa lên chuỗi, chúng tôi chỉ có thể ước tính sơ bộ:
1) Giả sử cứ 50 Crystal sản xuất 1 token, thì phần thu từ Crystal khoảng 5 triệu đô la;
2) Theo tổng giao dịch thị trường 45 triệu đô la (từ khi bắt đầu tiền mùa vụ đến nay), tính phí giao dịch 5%, bỏ qua phí rút token 3,5%, phần này khoảng 2 triệu đô la. Chúng tôi chỉ có thể ước tính sơ bộ rằng trong hai tháng tiền mùa vụ này, tổng doanh thu đạt gần 15 triệu đô la, trong đó phần thu ổn định và liên tục từ phí thị trường và thu từ Crystal ước khoảng 7 triệu đô la.
Theo mức doanh thu phần ổn định này, doanh thu hàng năm khoảng 42 triệu đô la, xem xét mức phí thị trường tăng giá, chỉ tính 50% dự kiến làm doanh thu hàng năm, dự kiến trong hai năm tới mỗi năm có doanh thu khoảng 20 triệu đô la.

Dài hạn, việc có người chơi nạp tiền làm người tiêu dùng trong chuỗi kinh tế là một thách thức lớn, người dùng Web2 khó tham gia, hiện tại kinh tế skin trang trí chưa vận hành được. Giá trị Lò rèn và Kho vũ khí rất thấp, trong khi giá Bảo vệ và đồng hồ cát cần thiết để farm lại cao ngất ngưởng, dẫn đến thị trường tài sản khá dị dạng. Trong game cũng chưa đủ chỗ tiêu hao token. Điều này cần cơ sở người chơi tăng thêm một bậc nữa. Dấu hiệu tích cực là hiện tại thị trường nội thất không gian đã có tăng giá, người chơi mới cũng rất đông, một số sẵn sàng trả tiền vì đẹp. Giai đoạn tiếp theo sẽ là xu hướng khuyến khích tăng trưởng nhà sản xuất trang bị, nếu tăng thêm thuộc tính cho đồ trang trí và quyền lợi cho người chơi nạp tiền, cũng sẽ có chút hỗ trợ ngắn hạn, nhưng dài hạn vẫn cần tăng cơ sở người chơi. Cuối cùng, nhóm phát triển và người chơi/người nắm giữ token đều cùng mong muốn có nhiều người chơi game hơn và trò chơi vận hành lâu dài, về điểm này, mục tiêu kinh tế của dự án và người chơi là nhất quán.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News














