Làm thế nào để thêm khả năng tương tác Omnichain cho Bitcoin? ZetaChain đưa ra câu trả lời hoàn toàn mới
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Làm thế nào để thêm khả năng tương tác Omnichain cho Bitcoin? ZetaChain đưa ra câu trả lời hoàn toàn mới
So với việc trở thành một "công cụ" về khả năng tương tác, ZetaChain chọn cách biến chính chuỗi này thành "trung tâm" Omnichain.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Gou, Foresight News
Câu chuyện Web3 về "liên chuỗi" đã chuyển từ khái niệm ban đầu là "cầu nối" sang "khả năng tương tác đa chuỗi (omnichain)". Dù cầu nối vẫn có giá trị và cần thiết, trọng tâm thị trường hiện nay đã dịch chuyển sang Omnichain. Về bản chất cả hai đều là liên kết giữa các chuỗi, nhưng trong khi cầu nối chỉ đơn thuần xử lý việc di chuyển tài sản giữa các chuỗi, thì Omnichain sử dụng truyền tin nhắn để trừu tượng hóa chính các chuỗi, cho phép người dùng sử dụng bất kỳ DApp nào trên mọi chuỗi mà không cần nhận biết đến sự tồn tại của chuỗi đó. Các giải pháp Omnichain như LayerZero có thể giúp mang lại trải nghiệm người dùng như vậy.
ZetaChain – chủ đề chúng ta sẽ bàn tới hôm nay – lại đưa ra một hướng tiếp cận hoàn toàn khác biệt: Một mặt, ZetaChain sử dụng chính các chuỗi như một "trung gian" đáng tin cậy để truyền và xác nhận tin nhắn liên chuỗi; so với các cơ chế như oracles hay bộ lặp tín hiệu (relayers), thì bản thân các chuỗi rõ ràng vượt trội hơn hẳn về độ an toàn. Mặt khác, với tư cách là một chuỗi công cộng, các ứng dụng Omnichain có thể được triển khai trực tiếp lên ZetaChain, đồng thời tận dụng chuỗi tốc độ cao này (xây dựng bằng Cosmos SDK) để gọi thanh khoản tài sản trên mọi chuỗi mà ZetaChain hỗ trợ.
Nói đơn giản, tham vọng của ZetaChain không chỉ dừng ở việc cung cấp một công cụ liên chuỗi, mà còn muốn trở thành "trung tâm" của thanh khoản đa chuỗi.
Giải mã cơ chế OmniChain của ZetaChain
Cơ chế khả năng tương tác đa chuỗi của ZetaChain về bản chất không quá phức tạp. Nói một cách đơn giản, nó coi chính các chuỗi như bảo đảm đáng tin cậy cho việc truyền tin nhắn liên chuỗi. Khi khối chứa tin nhắn liên quan được đóng gói thì giao dịch được xác nhận, và mạng lưới lớn, phân tán rộng rãi các trình xác thực cùng lượng tài sản mà họ đặt cược chính là nền tảng bảo đảm an ninh tốt nhất.
Nguồn: Sách trắng ZetaChain
Cụ thể, khả năng tương tác liên chuỗi của ZetaChain do mạng lưới trình xác thực ZetaChain PoS đảm nhiệm toàn bộ. Mạng lưới này bao gồm ba vai trò: Observer (người quan sát), TSS Signer (người ký ngưỡng cửa) và các trình xác thực thông thường.
Observer chịu trách nhiệm tiếp nhận yêu cầu liên chuỗi từ mạng bên ngoài, xác minh chữ ký hợp đồng và thông tin tài sản cụ thể của yêu cầu, sau đó tạo hợp đồng trên ZetaVM. Sau khi hợp đồng này được trình xác thực kiểm chứng và đóng gói vào khối, điều này đồng nghĩa giao dịch đã được xác nhận. Lúc này, thông tin dùng để gửi tới mạng đích sẽ được TSS Signer ký tên rồi gửi đến hợp đồng do ZetaChain kiểm soát trên mạng đích, và hợp đồng sẽ thực hiện hành động tương ứng theo nội dung tin nhắn.
Lý do lựa chọn TSS là vì đặc tính chịu lỗi cao và linh hoạt cao. Tất cả các bên ký chia sẻ một phần khóa riêng dùng để ký, chỉ khi tất cả đồng thời hành vi xấu mới có thể gây ra vấn đề an ninh. Đồng thời, TSS cũng linh hoạt hơn khi thay đổi số lượng hoặc danh sách người ký. Ngoài những ưu điểm trên, TSS không giống multi-sig khi phải kiểm tra từng chữ ký trên chuỗi, mà chỉ cần tổng hợp tất cả chữ ký rồi kiểm tra tập trung, từ đó nâng cao tốc độ xác nhận giao dịch.
Về cơ chế gọi hợp đồng đa chuỗi trên ZetaChain từ các chuỗi khác, đội ngũ phát triển ZetaChain cho biết: Hợp đồng thông minh đa chuỗi trên ZetaChain có thể được gọi từ xa từ các mạng khác (kể cả mạng Bitcoin), và có thể di chuyển tài sản trên mọi mạng được kết nối. Với nhà phát triển, họ có thể xử lý tài sản liên chuỗi, logic hợp đồng và trạng thái chỉ trên một mạng duy nhất; còn với người dùng, họ có thể thực hiện giao dịch liên chuỗi mà không cần tương tác trực tiếp với ZetaChain, nhờ đó giảm thiểu rủi ro như phải dùng ví mới hay tiêu tốn thêm phí gas.
An toàn, tốc độ và phi tập trung
Tam giác "bất khả thi" trong blockchain đã tồn tại từ lâu, nhưng với sự cải tiến liên tục của công nghệ nền tảng, tam giác này đang dần bị phá vỡ.
Trong tam giác này, giải pháp của ZetaChain nói đúng hơn nghiêng về an toàn và phi tập trung.
Điểm có thể bị thao túng trong mô hình ZetaChain chính là ba vai trò đã nêu. Việc tấn công bằng cách khiến TSS Signer hay trình xác thực làm điều xấu đòi hỏi phải kiểm soát đa số hoặc toàn bộ người tham gia – điều này gần như chỉ tồn tại trên lý thuyết.
Điểm quan trọng nhất là Observer – nơi truyền tải tin nhắn – có thể có nguy cơ sửa đổi thông tin giao dịch. ZetaChain đã khéo léo đặt đồng thời Observer và TSS Signer trong cùng một client (như hình trên), nghĩa là hai bên không độc lập với nhau. Nếu một Observer cố tình làm điều xấu, tin nhắn bị sửa đổi của họ vẫn phải được tất cả các bên tham gia chấp thuận thì cuộc tấn công mới thành công.
Như vậy, vấn đề an toàn và phi tập trung đã được giải quyết hiệu quả. Vấn đề còn lại là tốc độ. Việc dùng chuỗi để xác nhận tin nhắn liên chuỗi không có giả định tin cậy, do đó hiệu suất thường thấp hơn so với các thiết bị trung gian tập trung cần dựa vào niềm tin. Giải pháp của ZetaChain là xây dựng blockchain bằng Cosmos SDK, tự nhiên tích hợp IBC (giải quyết bài toán tương tác với hệ sinh thái Cosmos), đồng thời CometBFT trong Cosmos SDK giới thiệu ABCI++, bổ sung khả năng lập trình cho từng bước trong quy trình đạt đồng thuận, cho phép ứng dụng sắp xếp lại, sửa đổi, từ chối, trì hoãn hoặc thêm giao dịch, cũng như rút ngắn thời gian sản xuất khối nhờ tối ưu hóa khả năng tạo khối.
Dù hiện tại CometBFT có thể vẫn chưa sánh kịp tốc độ của các thiết bị trung gian tập trung, nhưng tin rằng với sự tiếp tục đổi mới công nghệ, điểm yếu về tốc độ trong tam giác bất khả thi cuối cùng cũng sẽ được giải quyết hoàn hảo.
ZetaChain mở ra những tiềm năng mới nào cho Omnichain?
Khái niệm Omnichain khác biệt lớn nhất với liên chuỗi truyền thống ở chỗ: Omnichain không cần tài sản được đóng gói (wrapped), mà có thể trực tiếp dùng tài sản gốc trên chuỗi A để giao dịch lấy tài sản gốc trên chuỗi B. Trong hệ sinh thái cầu nối liên chuỗi truyền thống, nhiều cầu nối khác nhau thường phát hành các phiên bản tài sản wrapped khác nhau – ví dụ USDC gốc trên Ethereum, khi đến Celo có thể có hàng loạt phiên bản USDC wrapped khác nhau. Điều này vừa tiềm ẩn rủi ro an ninh (ví dụ vụ tấn công Wormhole xảy ra do lỗi hợp đồng, cho phép kẻ tấn công đúc ETH wrapped vô căn cứ trên Solana và rút cạn thanh khoản), vừa có thể khiến người dùng mất tài sản nếu dùng sai phiên bản wrapped không được hỗ trợ.
Mô hình Omnichain của ZetaChain giải quyết được những vấn đề này, giúp người dùng cuối cùng đều nhận được tài sản gốc trên chuỗi. Hơn thế nữa, cơ chế của ZetaChain không chỉ hỗ trợ các chuỗi hợp đồng thông minh mà còn cho phép người dùng tương tác với các chuỗi không hỗ trợ hợp đồng thông minh như Bitcoin, DOGE, v.v.
Như vậy, các ứng dụng đa chuỗi dựa trên ZetaChain không chỉ kết nối được các chuỗi công cộng EVM và phi EVM (như Solana, Cardano...), thậm chí còn có thể kết nối cả mạng Bitcoin, giải quyết bài toán phân mảnh hệ sinh thái tồn tại dai dẳng trong Web3.
Thông qua ZetaChain, người nắm giữ Bitcoin có thể tham gia các ứng dụng cho vay, giao dịch trên chuỗi mà không cần dùng tài sản wrapped, từ đó giảm đáng kể lo ngại về an ninh, đồng thời giải phóng tối đa thanh khoản của tài sản tiền mã hóa lớn nhất này trên chuỗi. Mặt khác, các DApp xây dựng trên ZetaChain có thể truy cập trực tiếp tài sản Bitcoin gốc thông qua ZetaChain, biến ZetaChain thành vai trò như một "Layer2 của Bitcoin", tiếp tục giải phóng thanh khoản trên chuỗi của Bitcoin.
Sự tiến hóa của hạ tầng nền tảng Omnichain cũng mở ra hy vọng cho một bài toán khó khác: trừu tượng hóa chuỗi (chain abstraction). Nếu như account abstraction (trừu tượng hóa tài khoản) nhằm giải quyết trải nghiệm người dùng, thì "trừu tượng hóa chuỗi" chính là chìa khóa cuối cùng để các ứng dụng Web3 hướng tới hàng tỷ người dùng.
Bỏ qua giao dịch tiền mã hóa – ứng dụng cơ bản nhất – các nền tảng NFT, game, mạng xã hội trong tương lai đều có thể che giấu sự tồn tại của chuỗi. Ví dụ đơn giản, một nền tảng NFT chỉ cần hiển thị NFT, không cần nói rõ NFT nằm trên mạng nào; người dùng dùng ETH vẫn có thể mua bán NFT trên Stargaze. Người sáng tạo chỉ cần tập trung vào sáng tạo và phát triển dự án, còn người dùng sẽ không còn thiên kiến về việc NFT nằm trên chuỗi nào hay dùng loại token nào để giao dịch.
Việc ZetaChain sử dụng chuỗi như một thiết bị trung gian không đơn giản như vẻ ngoài. Con số huy động vốn 27 triệu đô la Mỹnày có lẽ là tín hiệu rõ ràng nhất để chúng ta tìm hiểu sâu hơn về dự án này.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Foresight News
