Charlie Munger trước khi qua đời đã có cuộc phỏng vấn cuối cùng: Thế giới đầy dối trá, người trẻ ngày càng khó khăn hơn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Charlie Munger trước khi qua đời đã có cuộc phỏng vấn cuối cùng: Thế giới đầy dối trá, người trẻ ngày càng khó khăn hơn
Khi bạn nhận ra mình có lợi thế, bạn nên đặt cược lớn. Bạn nhất định phải đặt cược lớn vào những khoản đầu tư tốt nhất!
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Bốc Thục Tình, Cát Gia Minh, Wall Street Insights
Charlie Munger, người bạn đời huyền thoại của Warren Buffett, bậc thầy đầu tư trên Phố Wall, sẽ đón sinh nhật lần thứ 100 vào năm tới. Gần đây, ông hiếm hoi xuất hiện trong chương trình podcast kinh doanh nổi tiếng Acquired để chia sẻ quan điểm, kinh nghiệm và bài học đầu tư của mình.
Trong chương trình, Munger đã nói về quá trình đầu tư và góc nhìn sâu sắc của ông đối với nhiều doanh nghiệp nổi bật như Costco, Coca-Cola, Apple, BYD, Tesla, General Motors... cũng như những đánh giá về nền kinh tế và cơ hội đầu tư tại Trung Quốc, Nhật Bản, cùng quan điểm của ông về tương lai.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên trong đời Charlie Munger tham gia một podcast. Acquired là podcast chuyên khám phá những câu chuyện ít người biết đằng sau các gã khổng lồ công nghệ, và từ đầu năm nay luôn nằm trong top podcast phổ biến hàng đầu tại Mỹ.
Dưới đây là những quan điểm trọng tâm của Munger được Wall Street Insights tổng hợp：
1. Nhà đầu tư cá nhân chỉ đơn thuần mua theo giá tăng, bán khi giá giảm. Nếu tôi là người quản lý, tôi sẽ đánh thuế lợi nhuận ngắn hạn để loại bỏ những nhà đầu cơ này ra khỏi thị trường.
2. Việc thành công liên tiếp trong đầu tư mạo hiểm (VC) là gần như không thể. Tất cả các dự án đều rất "nóng", nhà đầu tư phải đưa ra quyết định cực kỳ nhanh chóng, điều đó đồng nghĩa rằng phần lớn mọi người thực chất đang đánh bạc.
3. Triển vọng kinh tế Trung Quốc trong 20 năm tới tốt hơn bất kỳ nền kinh tế lớn nào khác. Các doanh nghiệp hàng đầu ở Trung Quốc mạnh mẽ và ưu việt hơn, đồng thời mức định giá lại rẻ hơn nhiều. Do đó, tôi tự nhiên muốn đưa một phần tài sản rủi ro Trung Quốc vào danh mục đầu tư của mình.
4. Khi bạn nắm giữ một cổ phiếu suốt 5 năm, bạn có thể dần hòa nhập hoặc hiểu sâu sắc hơn về nó. Nhưng khi nhận ra mình có lợi thế, bạn nên đặt cược lớn. Bạn nhất định phải đặt cược lớn vào những khoản đầu tư tốt nhất!
5. Nếu chúng tôi (Berkshire) sử dụng đòn bẩy cao hơn ngay từ đầu, quy mô đòn bẩy hiện tại có thể gấp ba lần, mà rủi ro cũng không lớn hơn, nhưng chúng tôi không muốn đòn bẩy làm tổn hại đến vị thế phòng thủ an toàn của mình.
6. Đây (Nhật Bản) rõ ràng là một cơ hội đầu tư tuyệt vời. Suốt 10 năm qua, lãi suất ở Nhật chỉ khoảng 0,5% mỗi năm. Những công ty này thực sự là doanh nghiệp lâu đời, sở hữu những mỏ đồng và cơ sở cao su giá rẻ, vì vậy bạn có thể vay tiền trước 10 năm để mua cổ phiếu và nhận cổ tức 5%.
7. Sẽ có người phát hiện ra một số cơ hội (đầu tư), nhưng điều đó ngày càng khó khăn hơn. Tôi cho rằng khả năng tìm thấy các công ty như (See's Candies, Hermès) là rất thấp, vì vậy bản thân tôi sẽ không đi tìm. Tôi chỉ tin tưởng và tìm kiếm những cơ hội đầu tư mà tôi cho là có thể tìm thấy.
8. Tôi thích những công ty thực sự có thương hiệu như Apple. Những thương hiệu lớn cần được mua ở mức giá hợp lý, bí quyết là nắm bắt cơ hội hiếm hoi khi giá thực sự rẻ để đặt cược.
9. Nếu cổ phiếu của một công ty nào đó thực sự rẻ, dù công ty đó kém cỏi, tôi vẫn sẽ cân nhắc nắm giữ trong một thời gian.
10. Vương Truyền Phúc là một con người cuồng nhiệt, say mê tự tay sản xuất sản phẩm, vì vậy ông ấy gần sát tuyến đầu hơn. Nói cách khác, Vương Truyền Phúc giỏi sản xuất hơn Elon Musk.
11. Walmart quá câu nệ vào những ý tưởng sẵn có, đây là nỗi ám ảnh của tất cả mọi người. Họ không thể chấp nhận cái mới, bởi chỗ trống đã bị chiếm bởi những ý tưởng cũ.
12. Tôi sẽ không tùy tiện đưa ra lời khuyên cho bất kỳ thanh niên nào, mà sẽ thận trọng cân nhắc thời điểm và đối tượng, không muốn trở thành cố vấn tinh thần. Thế giới đầy dẫy sự lừa dối và điên rồ, người trẻ ngày càng khó khăn hơn.
Dưới đây là nội dung đầy đủ của podcast do Wall Street Insights biên dịch：
Chào mừng đến với Acquired, một podcast tập trung vào những công ty công nghệ vĩ đại và câu chuyện đằng sau họ. Tôi là Ben Gilbert. Tôi là David Rosenthal.
Người dẫn chương trình: Tập này thật đặc biệt với David và tôi, người bạn thân của chương trình là Andrew Marx đã sắp xếp cho chúng tôi dùng bữa tối cùng Charlie Munger và vài người khác tại nhà ông ở Los Angeles. Bạn có thể nghe thấy Andrew hỏi Charlie vài câu phía hậu trường. Chúng tôi gần như chắc chắn rằng đây là podcast duy nhất Charlie từng tham gia cho đến nay.
Charlie cùng đối tác Warren Buffett là một trong những nhà đầu tư thành công nhất lịch sử. Hiện nay Charlie đã 99 tuổi, và sẽ tròn 100 tuổi vào ngày 1 tháng 1 năm tới. Dĩ nhiên, cuộc trò chuyện của chúng tôi rất thú vị vì ông là Charlie Munger, nhưng cũng vì quan điểm của một người đã trải qua 99 năm lịch sử nhân loại thì luôn đáng để lắng nghe.
Tất nhiên, chúng tôi đã nói chuyện với Charlie về Costco, về lịch sử đầu tư vào các nhà bán lẻ trong 50 năm qua. Chúng tôi cũng nghe ông chia sẻ quan điểm về các chủ đề khác như điều kiện xây dựng mối quan hệ hợp tác tốt đẹp, những vấn đề trên thị trường chứng khoán toàn cầu, khái niệm đầu tư và đánh bạc, và cơ hội đầu tư trong thế giới hiện nay.
01. Nhà đầu tư cá nhân thực chất đang đánh bạc
Người dẫn chương trình: Charlie, cuối tuần trước tôi xem trận NFL, giờ dường như quảng cáo nào cũng liên quan đến cá cược thể thao. Điều này có tốt cho nước Mỹ không?
Munger: Không, đương nhiên là không. Cá cược đua ngựa và sòng bạc có tốt cho nước Mỹ không? Tất nhiên là không. Chúng chỉ đơn giản là rất phổ biến. Thế thôi.
Người dẫn chương trình: Nhưng Warren đã từng cá cược rồi.
Munger: À, nhưng Warren chưa bao giờ cá cược lớn, ông ấy khá cẩn trọng. Nhớ nhé, Warren không phải người bình thường, ông ấy sẽ không liều lĩnh với xác suất thắng chỉ 10%. Đúng vậy, đơn giản thế thôi.
Người dẫn chương trình: Chủ đề tiếp theo là giao dịch cổ phiếu của nhà đầu tư cá nhân, đối với nhiều người Mỹ, việc giao dịch cổ phiếu này giống như đánh bạc.
Munger: Đúng vậy, chính vì thế mà nó được tổ chức. Nhà đầu tư cá nhân chẳng biết gì về công ty hay những việc đang xảy ra, họ chỉ đơn thuần mua theo giá tăng, bán khi giá giảm. Nếu tôi là người quản lý, tôi sẽ đánh thuế lợi nhuận ngắn hạn để đuổi những nhà đầu cơ này ra khỏi thị trường. Điều này có lợi cho mọi thành viên tham gia thị trường.
Người dẫn chương trình: Ông nghĩ sao về các thuật toán đầu tư định lượng của các công ty như Renaissance Technologies?
Munger: Thuật toán đầu tiên của Renaissance rất đơn giản. Nó sàng lọc dữ liệu lịch sử, vậy họ có thể quyết định điều gì?
Họ phát hiện ra rằng nếu một cổ phiếu tăng giá hai ngày liên tiếp, thì khả năng nó giảm giá hai ngày liên tiếp tiếp theo sẽ cao hơn so với kiểu tăng một ngày, giảm một ngày xen kẽ.
Họ nhận ra điều này bắt nguồn từ “tâm lý khen thưởng”, sâu thẳm trong con người là xu hướng tự nhiên theo đuôi xu hướng, đặc biệt khi đặt cược ngắn hạn. Các công ty định lượng tận dụng máy tính lập trình để tự động mua vào ngày đầu tiên tăng giá, rồi tự động bán ra chốt lời trước khi đóng cửa ngày thứ hai. Lặp lại hành động này mỗi ngày, mỗi ngày cơ quan thanh toán trung ương sẽ nói hôm nay thanh toán có 8,5 triệu USD, đến ngày hôm sau có thể lên 9,43 triệu USD.
Kết quả là, giao dịch dễ nhất là giao dịch đầu chuỗi, nơi các quỹ chỉ số phải thực hiện. Đúng vậy. Họ năm này qua năm khác tăng đòn bẩy để kiếm lợi nhuận, khiến đòn bẩy ngày càng cao. Vì vậy, khối lượng giao dịch của họ ngày càng lớn, nhưng lợi nhuận ngày càng mỏng manh, mang lại rủi ro lớn, bản thân tôi tuyệt đối sẽ không làm như vậy. Đây là cách duy nhất họ dễ dàng kiếm được lợi nhuận —— đòn bẩy khổng lồ. Nếu bạn đã giàu rồi, đòn bẩy này sẽ khiến bạn phát điên.
02. Lý do đầu tư vào Costco
Người dẫn chương trình: Tôi tò mò, lần đầu tiên ông nghĩ đến việc đầu tư vào Costco (tiền thân là Price Club) như thế nào?
Munger: Rod Hills (một cộng sự của Munger) biết Sol Price (người sáng lập Price Club), ông ấy hiểu rõ công việc kinh doanh của Sol. Ông ấy nói với tôi, cậu nên đi gặp ông ấy. Vì vậy tôi lái xe thẳng đến cửa hàng của ông ấy và trò chuyện với Sol. Tất nhiên, Sol là một người cực kỳ thông minh, từng là luật sư cho đến năm 39 tuổi, rồi mở một cửa hàng chiết khấu dành cho nhân viên chính phủ.
Người dẫn chương trình: Đó là thời Fedco chứ?
Munger: Ông ấy không còn ở Fedco nữa, năm 1975 Hugo Mann người Đức mua 2/3 cổ phần của Fedmart.
Người dẫn chương trình: Trước khi Price Club sáp nhập với Costco, ông có đầu tư vào nó không?
Munger: Có, tôi đã mua cổ phiếu của ông ấy, nhưng là tự tôi mua trên thị trường, tôi không nhận được sự giúp đỡ nào.
Người dẫn chương trình: Vậy cuối cùng ông quen Jim Sinegal (người sáng lập Costco) như thế nào?
Munger: À, Sinegal muốn Warren trở thành giám đốc của Costco, ông ấy đang tìm kiếm nhà đầu tư có uy tín tài chính xuất sắc.
Người dẫn chương trình: Làm giám đốc độc lập à?
Munger: Đúng vậy, ông ấy (Warren) không muốn, nói hãy để Charlie làm đi. Tôi chấp nhận chuyến bay ngắn hơn để họp HĐQT độc lập, thế là chuyện xảy ra.
Người dẫn chương trình: Berkshire từng cố gắng trở thành cổ đông hay khách hàng của họ chưa?
Munger: Tôi từng đề nghị Buffett mua cổ phần của người Pháp khi Carrefour rời Ấn Độ, nhưng Buffett từ chối đề xuất này vì ông không thích ngành bán lẻ.
Người dẫn chương trình: Chỉ là ông ấy không thích bán lẻ hay còn lý do phản đối nào khác?
Munger: Ông ấy sợ ngành bán lẻ, và ông ấy đúng, dần dần mọi thứ từng mạnh mẽ trong bán lẻ đều biến mất, đối tác rời đi, bán lẻ có quá nhiều đối thủ cạnh tranh, bán lẻ quá khó làm, ông ấy rất lo lắng.
Người dẫn chương trình: Ông ấy từng có trải nghiệm tồi tệ ở công ty Diversified Retailing đúng không?
Munger: Không, chúng tôi kiếm được rất nhiều tiền từ Diversified Retailing, nhưng chúng tôi không kiếm tiền từ ngành bán lẻ.
Toàn bộ câu chuyện rất đơn giản, Buffett và tôi mua một chuỗi cửa hàng bách hóa nhỏ ở Baltimore. Đây là sai lầm khủng khiếp, vì cạnh tranh quá khốc liệt! Vừa ký xong hợp đồng, chúng tôi đã nhận ra mắc phải sai lầm khủng khiếp. Vì vậy chúng tôi quyết định xoay chuyển tình thế, chấp nhận hậu quả trông có vẻ ngu ngốc thay vì để nó phá sản ngay lập tức. Trong những năm suy thoái đó, chúng tôi cứ mua, tất cả tiền đổ vào những cổ phiếu này, và tất nhiên chúng tôi đã nhân lên gấp bốn lần.
Người dẫn chương trình: Nhưng điều này đã tạo nên Blue Chip chứ (vào cuối những năm 1960 đến đầu những năm 1970, Munger, Gelin và Buffett dần mua cổ phần kiểm soát Blue Chip Stamps. Công ty nhỏ này làm nghề giúp các nhà bán lẻ phát hành phiếu giảm giá. Người tiêu dùng tích lũy phiếu này rồi đến cửa hàng để tiêu dùng.)
Munger: Chúng ta nên làm điều gì đó mà người khác không biết, đúng vậy, chúng tôi đã chi khoảng 20 triệu USD mua một công ty tiết kiệm và cho vay nhỏ. Khi rời công ty đó, chúng tôi lấy lại hơn 2 tỷ USD chứng khoán từ khoản “đầu tư nhỏ” 20 triệu USD, số chứng khoán này trở thành vốn cơ sở một phần cho công ty bảo hiểm Nebraska. Đó là khởi đầu hoàn hảo mà ai cũng cần.
Người dẫn chương trình: Khi nói về Costco trong chương trình của chúng tôi, chúng tôi bắt đầu bằng một câu đùa từ cuộc họp Berkshire cách đây khoảng 10 năm, Warren kể một câu chuyện về ông trên một chiếc máy bay bị cướp, tên cướp có thể đáp ứng yêu cầu cuối cùng của ông, ông nói muốn được phát biểu.
Munger: Câu chuyện này nhắc tôi nhớ ra.
Người dẫn chương trình: Câu trả lời của Buffett tương đương với “bắn tôi đi”. Chúng tôi hy vọng ông có thể kể cho chúng tôi về những ưu điểm của Costco?
Munger: Trong đời bạn hiếm khi biết chắc mình đúng và việc mình làm sẽ thành công. Có lẽ cả đời chỉ có 5-6 lần bạn cần làm như vậy, và những lần đầu đời có thể thử 2-3 lần. Rất nhiều người phá sản vì nghĩ mọi thứ dễ dàng, trong khi thực tế rất khó khăn và hiếm hoi.
Người dẫn chương trình: Điều gì khiến ông nhận ra Costco là một trong những khoảnh khắc hiếm hoi trong đời?
Munger: Giá bán của họ rẻ hơn bất cứ nơi nào ở Mỹ, và họ là những cửa hàng lớn, hiệu quả. Costco có bãi đậu xe rộng rãi, tất cả chỗ đậu đều rộng 10 feet, để thưởng cho khách đến bằng cách cho điểm đặc biệt; buộc nhà cung cấp chờ (thanh toán) cho đến khi Costco nhận được tiền từ khách hàng.
Bạn có một doanh nghiệp lớn như Costco. Luôn kiên trì thực hiện chiến lược “giá trị vượt trội”, lại có bãi đậu xe rộng, bạn muốn bỏ lỡ cơ hội Munger sao?
Công ty luôn kiên trì thực hiện chiến lược “giá trị vượt trội”, thông qua hàng hóa chất lượng cao giá rẻ và tập trung vào 3.700 SKU爆款, mang lại doanh số đơn vị cao hơn và hiệu quả luân chuyển cao hơn, doanh số cao và luân chuyển nhanh lại ngược lại thúc đẩy giảm chi phí bán hàng và chi phí vận hành, tạo thành vòng tuần hoàn tích cực; ở khía cạnh thành viên, phí thành viên là nguồn lợi nhuận chính, doanh thu phí thành viên và quy mô lợi nhuận ròng của công ty cơ bản bằng nhau, thúc đẩy tăng trưởng chất lượng cao liên tục cho hiệu suất công ty.
Người dẫn chương trình: Ông có từng thấy công ty nào khác sử dụng chiến lược SKU thấp (đơn vị tồn kho) và chi phí thấp để thành công không?
Munger: Một chuỗi tạp hóa nhỏ ở California tên Gelson's, họ áp dụng chiến lược tương tự Costco, nhưng cách vận hành không hiệu quả bằng Costco, nên không thể đạt được thành công tương tự.
03. Đặt cược lớn vào khoản đầu tư tốt nhất
Người dẫn chương trình: Khi nhìn lại những công ty vĩ đại hiếm hoi này trong đời, bạn nên đặt cược lớn, với tư cách là nhà đầu tư trẻ, ông sẽ gợi ý gì cho David và tôi?
Munger: Khi bạn nắm giữ một cổ phiếu suốt 5 năm, bạn có thể dần hòa nhập hoặc hiểu sâu sắc hơn về nó. Nhưng khi nhận ra mình có lợi thế, bạn nên đặt cược lớn. Bạn biết mình đúng, nhưng các trường kinh doanh lại không dạy điều này. Thật không thể tin nổi. Bạn nhất định phải đặt cược lớn vào những khoản đầu tư tốt nhất!
Người dẫn chương trình: Ông làm thế nào để nuôi dưỡng niềm tin ở mức độ này?
Munger: Bạn liên tục làm việc, khám phá, bạn nhận ra nó, thông qua đọc sách và suy nghĩ nhiều để hiểu.
Người dẫn chương trình: Ông và Warren có mối quan hệ hợp tác hài hòa suốt nửa thế kỷ, có gì thay đổi không?
Munger: Trong giai đoạn đầu làm việc cùng nhau, có rất nhiều việc không thể phán đoán, không có việc nào dễ dàng đưa ra kết luận Munger.
Người dẫn chương trình: Vậy hai người duy trì mối quan hệ hài hòa như thế nào?
Munger: Chúng tôi rất giống nhau, đều muốn gia đình an toàn, làm tốt công việc cho nhà đầu tư v.v. Chúng tôi có thái độ tương tự nhau.
04. Berkshire nên sử dụng thêm đòn bẩy
Người dẫn chương trình: Trong những thập kỷ này, quan điểm có thay đổi không?
Munger: Không, Warren vẫn rất quan tâm đến yếu tố an toàn, quan tâm đến sự an toàn của cổ đông Berkshire hơn bất cứ điều gì khác, nếu chúng tôi sử dụng đòn bẩy cao hơn ngay từ đầu, quy mô đòn bẩy hiện tại có thể gấp ba lần, mà rủi ro cũng không lớn hơn, chúng tôi không muốn đòn bẩy làm tổn hại đến vị thế phòng thủ an toàn của mình.
Người dẫn chương trình: Đòn bẩy của Berkshire, ngoại lệ là không có yêu cầu thanh toán trước, tức là “tiền ổn định”. Giả sử ông mở một cửa hàng mới, dĩ nhiên là dùng đòn bẩy, không có vốn, ai mà không muốn sở hữu một doanh nghiệp không tồn kho chứ, đúng không, ngay ngày đầu khai trương đã nợ nhà cung cấp số tiền lớn, trong khi hàng hóa bán ra nhanh chóng. Ông nghĩ sao?
Munger: Tình huống như vậy cuối cùng sẽ đảo ngược.
Người dẫn chương trình: Ông nghĩ sao về nợ?
Munger: Hiện nay nhiều công ty sản xuất có thể ép nhà cung cấp chịu toàn bộ chi phí tồn kho. Những công ty sản xuất này thông qua hợp tác với nhà cung cấp, chuyển gánh nặng tồn kho sang nhà cung cấp.
Người dẫn chương trình: Quay lại chủ đề mối quan hệ hợp tác, David và tôi đã là cộng sự cho podcast này 10 năm. Tất nhiên mối quan hệ này khác với đầu tư, nhưng vẫn là một sự nghiệp cần hoàn thành cùng nhau. Sau 50 năm hợp tác với Warren, ông có lời khuyên gì để xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững?
Munger: Nếu bạn thích nhau và thích làm việc cùng nhau, điều đó sẽ rất hữu ích. Nhưng tôi không dùng bất kỳ công thức nào. Nhiều mối quan hệ hợp tác lâu dài và tốt đẹp có thể duy trì vì một người giỏi một việc, người kia giỏi việc khác. Họ phân công tự nhiên, mỗi người đều thích việc mình đang làm.
Ví dụ như Jeffrey Brotman và James Sinegal của Costco, Brotman rất thông minh nhưng không xuất thân từ bán lẻ, khi tất cả thành viên HĐQT quyết định để Brotman làm Chủ tịch kiêm CEO thì Sinegal phản đối. Đó là một cuộc họp HĐQT rất khó chịu và là cuộc đấu nội bộ lớn, sau đó Brotman vẫn nhượng bộ.
Người dẫn chương trình: Cuộc đấu nội bộ này diễn ra sau khi ông gia nhập HĐQT chứ?
Munger: Là trước đó.
Người dẫn chương trình: Ông nghĩ sao, việc ông và Warren không sống cùng một thành phố có lợi cho việc duy trì mối quan hệ lâu dài này không?
Munger: Với tôi có thể có ích, nhưng Buffett duy trì mối quan hệ rất chặt chẽ với tất cả mọi người, và ăn trưa mỗi thứ Bảy tại trụ sở Berkshire. Tôi và Buffett có nhiều thời gian bên nhau khi còn trẻ, vì lúc đó không có nhiều việc để làm. Khi tuổi tác tăng, họ có nhiều việc hơn để làm, những việc khác trong cuộc sống cũng tăng lên. Khác với thời trẻ.
Thành công đầu tư rất khó, trong lĩnh vực đầu tư mạo hiểm, thành công liên tiếp gần như là không thể.
05. Ngành VC làm rất tệ
Người dẫn chương trình: Ông nghĩ sao về đầu tư mạo hiểm (Venture Capital)?
Munger: Một số dự án có thể trở nên cực kỳ nóng, bạn phải ra quyết định nhanh chóng, tất cả mọi người chỉ đang đánh bạc.
Người dẫn chương trình: Ông nghĩ VC có phát huy vai trò cần thiết trong xã hội không?
Munger: Không, tôi nghĩ ngành VC làm rất tệ.
Phần còn lại về quan điểm của Charlie Munger về VC không được ghi âm, nhưng chủ đề chuyển sang Bitcoin.
Người dẫn chương trình: Về Bitcoin, ông đề cập đến trong nhiều bình luận, tôi tò mò ông nghĩ sao về góc độ cụ thể này: Bitcoin như một hình thức lưu trữ giá trị độc lập mà không gắn với quốc gia, có phải là điều tốt?
Munger: Đối với toàn cầu, sở hữu một loại tiền tệ được chấp nhận toàn cầu là có lợi. Trước đây, bảng Anh từng là tiền tệ chính trong lĩnh vực đầu tư quốc tế, sau đó dần chuyển sang đô la Mỹ, và hiện nay vẫn chủ yếu là đô la Mỹ. Một số quốc gia như Trung Quốc nắm giữ lượng lớn dự trữ đô la Mỹ, vì họ mua sản phẩm và dịch vụ của Mỹ, trong khi Mỹ có thể tự in đô la Mỹ.
Người dẫn chương trình: Còn những người bình thường không thể tiếp cận đô la Mỹ thì sao?
Munger: Khi người ta có đủ tiền, họ luôn có thể lấy được đô la Mỹ. Đô la Mỹ rất dễ đổi, bất kể bạn ở đâu, đều có thể dễ dàng tiếp cận.
Người dẫn chương trình: Quay lại chủ đề VC đóng vai trò gì trong xã hội, nếu ông có thể thiết kế một hệ thống hoàn hảo để tài trợ cho một quốc gia, ông sẽ làm thế nào?
Munger: Nếu VC làm tốt, đây là một hoạt động kinh doanh rất hợp pháp. Nếu bạn muốn trao quyền cho đúng người và nuôi dưỡng họ, bạn cần giúp đỡ họ. Bạn biết bí quyết của trò chơi này, vì vậy bạn có thể giúp họ làm tốt kinh doanh mà không can thiệp quá nhiều. Họ sẽ ghét bạn. Nhìn chung, sau khi tiếp xúc với rất nhiều người từ VC, những người trong doanh nghiệp thực sự thường rất ghét nhóm người VC này.
Họ không coi VC là đối tác, không nghĩ nhóm VC này đang giúp đỡ họ, ngược lại, họ cho rằng VC chỉ quan tâm đến bản thân, vì vậy họ không thích nhóm VC này.
Người dẫn chương trình: Có cách vận hành nào khác khả thi không?
Munger: Ở Berkshire thì không như vậy. Chiến lược của Berkshire sẽ không dễ dàng đầu tư chỉ vì công ty khác tăng giá. Nếu một doanh nghiệp có vấn đề, mà Berkshire không thể giải quyết các vấn đề này, chúng tôi có thể bán doanh nghiệp đó. Nếu một doanh nghiệp khá ổn (a halfway decent business), Berkshire thường sẽ không bán. Chiến lược này giúp xây dựng danh tiếng và duy trì mối quan hệ kinh doanh lâu dài.
Người dẫn chương trình: Chiến lược mua và nắm giữ có phải là yếu tố then chốt để đảm bảo lợi ích và mục tiêu giữa nhà đầu tư và nhà quản lý tài sản đồng nhất không?
Munger: Rất nhiều người xử lý công việc theo cách chuẩn mực, luật sư sử dụng tài liệu chuẩn. Trong môi trường đầu tư cụ thể, phần lớn mọi người đạt được kết quả tương tự nhau. Bạn không muốn kiếm tiền bằng cách lừa dối nhà đầu tư. Rất nhiều công ty đầu tư mạo hiểm sử dụng cách thức vô đạo đức hoặc bóc lột để kiếm lời. Thế giới đầy rẫy các quỹ đầu tư tư nhân do các đối tác Goldman Sachs thành lập, họ huy động hàng chục tỷ đô la hoặc số tiền tương tự, thu 2% phí quản lý và các loại phí khác từ nhà đầu tư. Cách làm này giúp họ kiếm được lợi nhuận lớn. Nhưng nhà đầu tư không nhận được lợi nhuận tốt.
Người dẫn chương trình: Ông nghĩ đây là vấn đề về cấu trúc phí quản lý quỹ chứ?
Munger: Trừ khi bạn có thể đạt được thành quả đầu tư phi thường, nếu không không nên thu phí bổ sung. Giả vờ có thể đạt được kết quả đầu tư xuất sắc dễ hơn nhiều so với việc thực sự đạt được những kết quả đó, vì vậy ngành đầu tư mạo hiểm thu hút những người không phù hợp với lĩnh vực này, những người coi đầu tư mạo hiểm như một phương tiện để kiếm lợi nhuận cao, chứ không phải vì thành công đầu tư thực sự. Những người kiếm được nhiều tiền nhất từ đầu tư mạo hiểm thường giống như các ngân hàng đầu tư, quyết định tiến vào lĩnh vực mới nào đang hot.
Người dẫn chương trình: Vậy ông nghĩ các quỹ tài trợ lớn nên làm gì?
Munger: Họ đã bắt đầu hành động. Các quỹ tài trợ này cho biết họ vẫn sẵn sàng trả phí quản lý cao, nhưng trong chu kỳ đầu tư tiếp theo sẽ đầu tư gấp đôi số vốn mà không trả bất kỳ phí quản lý nào. Điều này có nghĩa là phí quản lý giảm 50%, sự thay đổi cấu trúc phí này đang diễn ra khắp nước Mỹ. Phí quản lý cao khiến họ tức giận và cảm thấy bị lừa dối, đồng thời cho rằng cấu trúc phí như vậy là không hợp lý.
06. Đầu tư ngày càng khó hơn
Người dẫn chương trình: Về vấn đề VC ông vừa đề cập, hiện nay thị trường dồi dào vốn và cạnh tranh khốc liệt, môi trường đầu tư hiện tại khác xa thời đại “Cigar Butt” (cổ phiếu rẻ) trước đây, liệu thị trường hiện nay còn tồn tại cơ hội đầu tư bị định giá thấp, có giá trị không?
Munger: Sẽ có người phát hiện ra một số cơ hội, nhưng điều đó ngày càng khó khăn hơn. Tôi cho rằng một ví dụ đơn giản nhất là Home Depot quyết định bắt chước mô hình kinh doanh của Costco và áp dụng trực tiếp vào lĩnh vực đồ nội thất. Đây là một quyết định kinh doanh rất tốt, Home Depot nhờ đó cũng kiếm được rất nhiều tiền.
Người dẫn chương trình: Còn ai khác đang bắt chước mô hình kinh doanh của Costco không?
Munger: Còn một nữa, Floor & Decor, họ bắt chước Costco trong bán sàn nhưng liên tục thêm các loại mặt hàng khác có thể sẽ thành vấn đề.
Người dẫn chương trình: Tại sao Walmart không cạnh tranh lại được với Costco?
Munger: Họ quá câu nệ vào những ý tưởng sẵn có, đây là nỗi ám ảnh của tất cả mọi người. Họ không thể chấp nhận cái mới, bởi chỗ trống đã bị chiếm bởi những ý tưởng cũ. Họ hình thành thói quen mua đất, ngay cả những nơi vốn không có giá trị, do đó chi phí thuê mặt bằng thường bằng không. Và họ biết cách xây dựng cửa hàng lớn, đó là chiến lược của họ.
Vì vậy, việc phải trả tiền để thuê mặt bằng ở khu vực giàu có khiến họ cảm thấy bị xúc phạm. Costco chỉ tập trung vào những nơi tốt, nơi người giàu sinh sống, trong khi Walmart nhiều năm qua không hành động gì để đối phó, đây là sai lầm nghiêm trọng.
Người dẫn chương trình: Ông có quen Sam Walton, người sáng lập Walmart không?
Munger: Tôi chưa gặp ông ấy, tôi quen một trong những người con của ông ấy. Ông ấy chia Walton Enterprises thành sáu phần, vì vậy họ chưa bao giờ phải nộp nhiều thuế.
07. BYD là một kỳ tích
Người dẫn chương trình: Hãy nói về quan điểm của ông đối với ngành ô tô và sản xuất ô tô.
Munger: Hiện nay bước vào ngành ô tô và kiếm lợi nhuận cao rất khó, không ai biết ai sẽ là người chiến thắng cuối cùng. Sự xuất hiện của xe điện đã hoàn toàn thay đổi toàn bộ ngành ô tô, và cần đầu tư vốn lớn. Cách bán ô tô cũng thay đổi, cộng với sự hiện diện của công đoàn mạnh trong ngành sản xuất ô tô. Vì vậy ông ấy thậm chí không theo dõi ngành ô tô.
Người dẫn chương trình: Do đổi mới đột phá của xe điện, ông nghĩ ngành ô tô ngày nay có đáng đầu tư hơn so với 50 năm trước không?
Munger: Có lẽ đối với một hoặc hai doanh nghiệp xe điện thực sự chất lượng thì có. Nhưng chắc chắn không phải với các công ty khác.
Người dẫn chương trình: Ông nghĩ BYD có nằm trong số đó không?
Munger: BYD là một kỳ tích. Gã đó (Vương Truyền Phúc) làm việc 70 giờ mỗi tuần và có chỉ số IQ cực cao. Ông ấy có thể làm những việc bạn không thể làm, ông ấy có thể nhìn linh kiện của các nhà sản xuất ô tô khác và tìm ra cách chế tạo chúng.
Người dẫn chương trình: Ông đã đầu tư vào Hyundai, khoản đầu tư này với ông thế nào?
Munger: Họ cũng rất thông minh. Tôi bị lỗ một ít tiền nhưng không nhiều, tôi rất cố chấp, kiên trì đến gần lúc hòa vốn mới bán.
08. Nhật Bản là cơ hội đầu tư rõ ràng
Người dẫn chương trình: Về khoản đầu tư của Berkshire vào các công ty thương mại Nhật Bản, tại sao đầu tư của Buffett vào Nhật Bản là lựa chọn tối ưu?
Munger: Đây là một cơ hội đầu tư rõ ràng. Nếu bạn thông minh như Buffett, có lẽ cả thế kỷ chỉ có hai hoặc ba lần bạn có được ý tưởng như vậy. Lãi suất ở Nhật suốt 10 năm qua chỉ 0,5% mỗi năm. Những công ty này thực sự là doanh nghiệp lâu đời, họ sở hữu tất cả những mỏ đồng và cơ sở cao su giá rẻ này, vì vậy bạn có thể vay trước 10 năm để mua cổ phiếu và nhận cổ tức 5%.
Không cần đầu tư, không cần suy nghĩ, có dòng tiền mặt lớn, bạn bao lâu mới tìm được cơ hội như vậy? Nếu bạn có thể có được một hoặc hai cơ hội như vậy trong một thế kỷ, bạn đã đủ may mắn rồi. Chúng tôi có thể làm được điều này —— nhờ uy tín của Berkshire, nhưng những người khác thì không thể.
Munger: Nhắc tôi nhớ ra, gần đây tôi có nghiên cứu công ty Nike. Nhưng tôi không thích các công ty thời trang kiểu này. Nếu là Hermès tôi sẽ đầu tư, nhưng ngoài ra tôi sẽ không muốn đầu tư vào một công ty thời trang nào khác.
09. Thương hiệu lớn có quyền định giá mạnh mẽ
Người dẫn chương trình: Ông nghĩ sao về công ty LVMH?
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
