Thị trường tăng giá kiểu “hoài nghi” đã đến, làm thế nào để chuẩn bị tốt và điều hướng câu chuyện?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Thị trường tăng giá kiểu “hoài nghi” đã đến, làm thế nào để chuẩn bị tốt và điều hướng câu chuyện?
Thị trường tăng giá điên rồ hơn bạn tưởng tượng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: IGNAS | DEFI RESEARCH
Biên dịch: TechFlow
Chưa vội: Đây có phải là khởi đầu của một đợt tăng giá mới?
Lãi suất đã đạt mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, lạm phát cao khiến người dân khó thanh toán hóa đơn, hai cuộc chiến tranh lớn đang diễn ra, chỉ số S&P 500 giảm 9%. Ngay lúc tôi viết bài này, cổ phiếu Google thậm chí còn giảm 10%.
Dù bối cảnh vĩ mô dường như u ám, Bitcoin (BTC) vẫn duy trì ổn định trên mức 34.000 USD hơn một tuần nay. Bạn chắc hẳn đã xem đi xem lại "Wall Street Cheat Sheet: The Psychology Of Market Cycles" hàng trăm lần, và giờ đây ta dường như đangtrải qua một đợt tăng giá kiểu “hoài nghi”.
Hơn bốn tháng trước, Delphi Digital đã công bố một báo cáo nghiên cứu thị trường ấn tượng mang tên "Catalyst Stacking – Will Narratives Drive Fundamentals?"
Báo cáo này là bản trả phí, nhưng tôi đã tóm tắt nó trên X, giải thích cách các câu chuyện hình thành và xác định những yếu tố thúc đẩy sự xuất hiện của chúng.
Delphi đã xác định ba câu chuyện cốt lõi quan trọng: chu kỳ thanh khoản của Fed, chiến tranh và chính sách chính phủ mới. Họ giải thích từng yếu tố ảnh hưởng như thế nào đến tiền mã hóa trong ngắn hạn và dài hạn. Bài viết này thể hiện tính tiên liệu rõ rệt về độ chính xác – nhiều sự kiện tiêu cực hiện tại đang dần chuyển thành tích cực. Kể từ đó:
-
Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) thất bại trước Grayscale (và cả XRP) tại tòa án, mở đường cho ETF Bitcoin giao ngay của Grayscale, đồng thời làm lung lay vị trí của Gary tại SEC. Những thất bại tiếp theo với Binance, Coinbase... sẽ (hy vọng) tiếp tục tạo thêm động lực, thúc đẩy đợt tăng giá.
-
Trung Quốc đã bắt đầu chống giảm phát bằng cách cấp ngân sách hỗ trợ 137 tỷ USD; tiền mã hóa trong lịch sử luôn được hưởng lợi từ dòng thanh khoản do Trung Quốc thúc đẩy.
-
Việc phê duyệt ETF Bitcoin giao ngay từ Blackrock trở nên gần như chắc chắn. Điều này sẽ tiếp tục mang lại thanh khoản cần thiết cho lĩnh vực tiền mã hóa.
Chưa rõ khi nào Fed bắt đầu giảm lãi suất, nhưng giai đoạn tăng lãi tệ hại nhất dường như đã qua. Arthur Hayes cho rằng việc kết thúc thời đại tiền pháp định và sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo sẽ hỗ trợ cho tiền mã hóa.
Khi các yếu tố vĩ mô phát triển, chúng trùng khớp hoàn hảo với sự kiện giảm phát BTC vào tháng 4 năm 2024. Mô hình lặp lại của chu kỳ vĩ mô là lý do vì sao Bitcoin ngày nay lại đi theo cùng một con đường như trong quá khứ.
Vậy, đây có phải là khởi đầu của một đợt tăng giá? Tôi tin là có.
Nhưng ngay cả khi tôi sai, tôi có thể chờ đợi mọi sự điều chỉnh, tiếp tục học hỏi và nghiên cứu tiền mã hóa để chuẩn bị cho đợt tăng giá tương lai. Tôi không thể ngồi yên mà bỏ lỡ một đợt tăng giá cuồng nhiệt.
Đợt tăng giá sẽ "điên rồ" hơn bạn tưởng
Inverse Finance ($INV) chỉ là một ví dụ nhỏ về sự điên rồ trong đợt tăng giá trước. Tuy nhiên, hành trình của INV bắt nguồn từ token YFI.
yEarn – bộ tổng hợp lợi nhuận – được sáng lập bởi một mình Andre Cronje, và cần thứ gọi là “quản trị”: duy trì và đưa ra quyết định về phí, quy tắc, v.v.
Do đó, họ phát hành YFI – “một token cung ứng 0, hoàn toàn vô giá trị”.
“Chúng tôi nhấn mạnh lại, nó không có bất kỳ giá trị tài chính nào. Không pre-mine, không bán, không mua được, sẽ không xuất hiện trên Uniswap, không đấu giá. Chúng tôi không giữ cái nào cả.”
— Blog YFI
Bất kỳ ai cũng có thể cung cấp thanh khoản trên các giao thức như Curve (theo hiểu biết của tôi), và nhận YFI miễn phí. Tôi đã cung cấp thanh khoản và ngạc nhiên khi nhận được lợi suất APY 1000%!
Tôi không thể hiểu nổi tại sao một token trông “vô giá trị” lại có thể giao dịch ở mức hàng nghìn USD mỗi token. Twitter tràn ngập suy đoán về giá YFI, từ 0 USD đến 1 triệu USD. Nhưng YFI là một khái niệm hoàn toàn mới, khuôn khổ đầu tư truyền thống không còn phù hợp. YFI đã thay đổi hoàn toàn cách chúng ta hiểu về việc phát hành token.
Cuối cùng, tôi đã bán YFI của mình với giá khoảng 3.000 USD/token, vài tháng sau, giá nó tăng vọt lên 90.000 USD. Tôi đã bỏ lỡ tiềm năng sinh lời 2.900%. Lúc đó tôi chưa sẵn sàng cho việc thị trường có thể trở nên điên rồ đến vậy.
Kể từ đó, tôi luôn giữ tư duy cởi mở, đặc biệt với những thứ khiến tôi bối rối nhất. Những thứ này có thể biến mất, hoặc cũng có thể thay đổi hoàn toàn cục diện ngành. DeFi và NFT là những ví dụ điển hình, đã tạo ra một thế hệ Degen giàu có, giống như những người mua BTC và ETH sớm.
YFI chỉ là một trong bảy token đã thay đổi hoàn toàn nhận thức và động lực học về token của tôi. Sáu token còn lại là AMPL, OHM, COMP, CRV, NXM và SNX.
Tất cả những token này đều có những câu chuyện điên rồ và bài học quý giá. Olympus DAO, một mô hình Ponzi hứa hẹn lợi suất bốn chữ số, có thể thổi phồng vốn hóa OHM lên tới 4,3 tỷ USD — miễn là không ai bán (“3.3”). So sánh, con số này đã vượt cả vốn hóa hiện tại của AVAX.
Mọi thứ diễn ra tốt đẹp cho đến khi mô hình Ponzi sụp đổ.
Chấn thương tinh thần từ Olympus (Olympus PTSD) khiến tôi không ưa thích trò chơi Friend Tech 3.3. Đừng ngây thơ bị đánh lừa bởi các chiêu thức marketing mới (Olympus từng tự xưng là DeFi 2.0). Khi thị trường tăng, ít nhất hãy bán ra một phần lợi nhuận.
Khi đợt tăng giá trở lại, sẽ có thêm nhiều meme tăng giá, tiếng hô “WAGMI”, những kế hoạch Ponzi mới hứa hẹn lợi nhuận lớn hơn, và bạn sẽ thấy những câu chuyện về các degen kiếm được khoản tiền khổng lồ. Tóm lại, chúng ta sẽ trở nên liều lĩnh, và đợt tăng giá sẽ điên rồ hơn bạn tưởng.
Chúng ta cần thận trọng, nhưng đừng quá thận trọng đến mức bỏ lỡ cơ hội “một đời chỉ gặp một lần”. Chúng ta cần điều chỉnh tư duy, nhưng giữ bình tĩnh thì nói thì dễ, làm mới khó.
Làm sao để định hướng theo các câu chuyện trong đợt tăng giá sắp tới
Trong lĩnh vực tiền mã hóa, luôn luôn có một đợt tăng giá. Ngay cả trong thị trường gấu này, chúng ta vẫn có PEPE bất ngờ trỗi dậy, hay gần đây là sự nổi lên của SocialFi.
Làm sao để biết tìm manh mối sớm về các câu chuyện mới ở đâu? Bài viết của Delphi mà tôi đề cập ở trên đã chia sẻ lý do tại sao các câu chuyện quan trọng và cách chúng hình thành.
Các câu chuyện rất quan trọng vì chúng giúp chúng ta hiểu thế giới phức tạp, đáng sợ và dường như ngẫu nhiên này. Khi việc giao tiếp rõ ràng là không thể, chúng ta dựa vào kiến thức chung, tri thức thông thường và chuẩn mực xã hội để ra quyết định. Những quyết định này thường dựa vào các manh mối nổi bật, được gọi là điểm Schelling.
“Hai người đối mặt với một dãy số [2, 5, 9, 25, 69, 73, 82, 96, 100, 126, 150], và nếu họ chọn cùng một số thì sẽ được thưởng. Nếu hai người này là nhà toán học, họ có thể chọn 2 – số nguyên tố chẵn duy nhất. Người không chuyên toán có thể chọn 100 – con số này không đặc biệt hơn hai số chính phương khác đối với nhà toán học. Người mù chữ có thể chọn 69 vì tính đối xứng đặc biệt – điều này có thể vì những lý do khác đối với những người quan tâm đến chữ số chứ không phải toán học.”
— Delphi Digital.
Các degen tiền mã hóa rất có thể sẽ tập trung vào số 69 vì lý do meme, bạn nghĩ việc Bitcoin từng đạt đỉnh lịch sử 69.000 USD là trùng hợp sao?
Nói cách khác, sự đa dạng trong ra quyết định là then chốt – nó thúc đẩy thị trường. Dù con người bị cảm xúc và câu chuyện dẫn dắt, thị trường lại phát triển nhờ sự đồng thuận tập thể và các câu chuyện. Những câu chuyện này giúp chúng ta hiểu các sự kiện dường như ngẫu nhiên xảy ra xung quanh.
PEPE đã thành công trong việc thu hút trí tưởng tượng của cộng đồng mã hóa – những người nhàm chán nhưng khao khát lợi nhuận. Trong một thị trường không có sự kiện lớn nào, câu chuyện hấp dẫn của PEPE đã giúp nó nổi bật, và lợi thế vốn hóa nhỏ so với các đối thủ như Doge hay Shiba Inu thực sự góp phần tạo nên khí thế.
Nhưng thị trường gấu rất khó chịu, vì những cơ hội như vậy hiếm và thường ngắn ngủi. Trong thị trường tăng, nhiều câu chuyện xuất hiện đồng thời, nên cơ hội dồi dào. Và mọi thứ sẽ điên rồ hơn bạn tưởng.
Lời khuyên của tôi là hãy giữ tư duy cởi mở, thử nghiệm những thứ mới khiến bạn bối rối nhất, nghiên cứu chúng kỹ, và đừng bao giờ bán hết toàn bộ token mới mà bạn nhận được trong một lần. Ngay cả những token bị chỉ trích hay mang hình ảnh tiêu cực cũng đáng để khám phá. Những ý tưởng mới thách thức hiện trạng thường gây lo lắng cho thế hệ cũ.
Đó chính xác là điều Bitcoin đã làm với tài chính truyền thống (TradFi), và cũng là điều Ordinals đang làm với những người cực đoan Bitcoin. Việc những người cực đoan Bitcoin chỉ trích Ordinals chính là một trong những lý do tôi lạc quan về nó. Điều đó cho thấy ngay cả họ cũng nhận ra tầm quan trọng của nó và cho rằng nó đáng để theo dõi.
Tôi tin rằng thị trường mã hóa sẽ thưởng cho những ai phát hiện sớm các câu chuyện mới nổi và giữ tư duy cởi mở để nhanh chóng thích nghi với động lực thị trường mới. Ngay cả những token “lợi nhuận thực tế” vốn được cho là dựa trên cơ bản, cuối cùng cũng trở thành một câu chuyện để bán – tôi đã kiểm tra hiệu suất của các token “lợi nhuận thực tế” trước và sau khi các câu chuyện xuất hiện (và suy giảm) để xác nhận điều này.
Những câu chuyện nào có thể bùng nổ trong đợt tăng giá?
Tôi từng nói rằng các câu chuyện được tạo nên từ sự kết hợp giữa đổi mới công nghệ mới và câu chuyện hấp dẫn.
Một trong số đó là DeFi trên Bitcoin với Ordinals, Stacks và BitVM, nhằm tăng cường chức năng hợp đồng thông minh của Bitcoin mà không cần fork.
Dưới đây là một vài câu chuyện mà tôi cho là có thể bùng nổ trong đợt tăng giá, nhờ vào 1) đổi mới công nghệ và 2) khả năng sản xuất tiền (token).
-
Token tái đặt cược thanh khoản.
-
Sự kết hợp giữa AI và tiền mã hóa. Arthur Hayes đang quảng bá token Filecoin (FIL) vì nhu cầu lưu trữ, nhưng Arweave (AR) hoặc các token mới hơn có thể nổi lên đúng thời điểm (dù hiện tại cả hai đều hoạt động kém). Câu chuyện thanh toán vi mô giữa máy với máy cũng có thể hồi sinh nhờ sự phát triển của AI và các công nghệ khác.
-
Câu chuyện blockchain mô-đun và đơn khối. Ethereum và Cosmos là ví dụ điển hình về blockchain mô-đun, dù mỗi bên có tầm nhìn triển khai khác nhau. Solana dẫn đầu trong câu chuyện L1 đơn khối, thời gian sẽ cho thấy phương pháp nào thống trị trong thập kỷ tới.
-
Thế hệ mới của sàn giao dịch phi tập trung (DEX). Tôi đang theo sát các dự án gần đây huy động vốn từ các quỹ đầu tư hàng đầu. Phần lớn các giao thức DeFi mới huy động vốn đều là DEX. Điều này không ngạc nhiên, vì một trong những mục đích chính của tiền mã hóa là đầu cơ. Khi khối lượng giao dịch tăng trong đợt tăng giá, định giá DEX và token của chúng cũng sẽ tăng theo.
-
Thế hệ mới của stablecoin DeFi. Sự sụp đổ của UST rõ ràng không phải là nỗ lực cuối cùng để giải bài toán tam giác bất khả thi của stablecoin. Người ta nói Liquity V2 sẽ làm được điều đó, Frax V3 và DAI sử dụng RWA để mở rộng quy mô. Ethena cung cấp một phương pháp mở rộng khác biệt (dù không phi tập trung), và tôi dự đoán các mô hình mới sẽ tiếp tục tạo ra con đường làm giàu mới.
Tuy nhiên, trong mỗi đợt tăng giá, thường xuất hiện một câu chuyện hoàn toàn mới, có thể vượt qua tất cả các câu chuyện kể trên. Giống như Friend Tech với SocialFi dường như xuất hiện bất ngờ.
Các giao thức thành công trong việc tạo ra câu chuyện mới và những người ôm giữ sớm các câu chuyện này sẽ trở thành người chiến thắng trong đợt tăng giá tiếp theo.
Trong cuốn sách “22 Immutable Laws of Marketing” của Al Ries và Jack Trout, họ đề cập đến “Luật Tiên Phong”. Theo luật này, việc trở thành lựa chọn đầu tiên trong tâm trí khách hàng dễ dàng hơn nhiều so với việc thuyết phục họ rằng sản phẩm của bạn tốt hơn sản phẩm đầu tiên đã thành công.
Vì vậy, tất cả các bản sao SocialFi tự quảng cáo là “Friend Tech tốt hơn” thực ra chỉ đang giúp FT củng cố vị trí dẫn đầu trong phân khúc này.
Hãy nhớ rằng, khi một câu chuyện mới xuất hiện, thường thì thông minh hơn cả là đặt cược vào giao thức gốc thay vì các bản sao. Có một vài ngoại lệ như Pancakeswap hay Velodrome, nhưng phần lớn các bản sao hứa hẹn trời đất, cuối cùng chỉ đưa bạn xuống địa ngục.
Celestia là một ví dụ điển hình, họ đã nắm vững một nguyên tắc marketing khác được nêu trong cuốn sách – “Luật Danh Mục”. Celestia không phải là giao thức đầu tiên tham gia câu chuyện blockchain mô-đun, nhưng khác với hàng trăm L2 hiện nay tập trung vào “lớp thực thi”, họ tập trung vào lớp khả dụng dữ liệu (data availability). Bạn biết bao nhiêu giải pháp DA?
Một số bản sao thực sự hoạt động tốt trong ngắn hạn, do đó tránh xa hoàn toàn chúng có thể khiến bạn bỏ lỡ cơ hội (ngắn hạn).
Cuối cùng
Kinh nghiệm và bài học của mỗi người là khác nhau. Đó là lý do trong giới mã hóa có một câu nói, bạn cần trải qua 3 chu kỳ để “thành công” trong tiền mã hóa: một chu kỳ để học, một để kiếm tiền, và một để đạt tự do tài chính.
Dù thị trường có điên rồ đến đâu, hãy đảm bảo nó không hủy hoại hoàn toàn bạn. Bạn có thể mất 10%, 20% hay thậm chí 50% giá trị ròng trên một giao thức, nhưng nếu mất sạch, bạn sẽ không còn cơ hội nào nữa.
Thị trường mã hóa đầy rẫy những sự kiện phân bố "Fat Tails" mà Nassim Taleb từng nói đến. Những sự kiện cực đoan xảy ra thường xuyên, nhưng chúng ta không thể dự đoán trước. FTX, Celsius, Terra từng là những nhân vật chủ chốt trong đợt tăng giá trước, nhưng giờ đây đều tan tành.
Vì vậy, hãy chuẩn bị cho đợt tăng giá điên rồ phía trước, đồng thời cũng phải sẵn sàng cho kịch bản tồi tệ nhất. Quản lý rủi ro nghe có vẻ nhàm chán, cho đến khi bạn mất tiền. Tính theo USD, khoản lỗ lớn nhất của tôi xảy ra tại pool OSMO/UST trên Osmosis khi Terra sụp đổ. Vì có thời gian khóa hai tuần, tôi không thể rút LP, nên kể từ đó, tôi không bao giờ khóa “stablecoin” của mình theo thời gian nữa.
Vì vậy, ngay cả khi thị trường trở nên điên rồ hơn dự đoán, đó cũng không phải là lý do để chúng ta tự biến mình thành kẻ điên và ngu ngốc. Hãy học hỏi, chuẩn bị, và tận hưởng!
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Ignas | DeFi Research
