Giải mã báo cáo của Viện Nghiên cứu Binance: Thực trạng trình sắp xếp L2 và xu hướng phi tập trung hóa
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Giải mã báo cáo của Viện Nghiên cứu Binance: Thực trạng trình sắp xếp L2 và xu hướng phi tập trung hóa
Hiện tại có những dự án nào đang làm bộ sắp xếp phi tập trung, tình hình cụ thể ra sao?
Chuyên sâu báo cáo Web3Dẫn luận
Khi chúng ta được hưởng lợi từ các L2 với chi phí thấp và hiệu quả tương đối cao, rất ít người suy nghĩ sâu về những vấn đề tiềm ẩn đằng sau.
Hệ sinh thái L2 rollup của Ethereum ngày càng trở nên phổ biến, nhưng một điểm thường bị bỏ qua là các sequencer – bộ sắp xếp giao dịch. Vấn đề này không hiển thị trực tiếp ở lớp giao dịch hay giao diện người dùng, nhưng sự phát triển của nó lại có liên quan mật thiết đến toàn bộ hệ sinh thái L2.
Các sequencer chịu trách nhiệm sắp xếp giao dịch, mang lại mức phí thấp hơn và xác nhận giao dịch nhanh hơn nhằm cải thiện trải nghiệm người dùng. Tuy nhiên, hiện tại tất cả các rollup L2 chính trên Ethereum đều chọn vận hành sequencer tập trung, cách làm này tiềm ẩn rủi ro nhất định và có thể đi ngược tinh thần của tiền mã hóa.
Thật vậy, phần lớn các rollup đều đề cập trong lộ trình rằng sẽ thực hiện việc phi tập trung hóa sequencer trong tương lai, nhưng cho đến nay vẫn chưa có sự đồng thuận rõ ràng về cách thức triển khai.
Do đó, báo cáo này sẽ đi sâu vào vai trò của sequencers, tình hình hiện tại của lĩnh vực rollup Ethereum, lý do vì sao các L2 thiếu động lực để phi tập trung hóa bộ sắp xếp, cũng như các dự án đang nghiên cứu giải pháp sắp xếp phi tập trung.
Xét thấy báo cáo khá dài, Viện Nghiên cứu TechFlow đã tinh chỉnh, cô đọng nội dung và trình bày dưới dạng hỏi đáp để người đọc dễ hiểu hơn.
Tóm tắt chính
-
Tính cần thiết của Sequencers: Sequencers phụ trách sắp xếp giao dịch, tuy nhiên các rollup không nhất thiết phải tự vận hành bộ sắp xếp. Sự tồn tại của chúng nhằm mục đích cung cấp trải nghiệm người dùng tốt hơn.
-
Vấn đề tập trung: Hiện tại, đa số các dự án L2 rollup chọn vận hành sequencer tập trung, điều này có thể dẫn đến nguy cơ kiểm duyệt giao dịch và các vấn đề khác.
-
Vấn đề MEV: Sequencers có khả năng trích xuất giá trị có thể khai thác tối đa (MEV), có thể gây bất lợi cho người dùng.
-
Thiếu động lực cải tiến: Các L2 tự vận hành sequencers thực tế đang thu được nguồn doanh thu quan trọng. Trong thị trường L2 cạnh tranh khốc liệt, việc phi tập trung hóa và mất quyền kiểm soát sequencers là điều không hợp lý về mặt thương mại.
-
Giải pháp: Các sequencer chia sẻ và phi tập trung là giải pháp hiện tại, hướng tới việc tăng tính phi tập trung và khả năng kết hợp giữa các rollup.
-
Các dự án liên quan: Espresso, Astria và Radius là những dự án đang nghiên cứu vấn đề này, mỗi dự án đều có phương pháp riêng biệt.
Tìm hiểu thực trạng bộ sắp xếp L2: Nguyên lý, tính cần thiết và格局 thị trường
1. Sequencers là gì, và chúng đảm nhận công việc gì?
-
Sequencers là thực thể chịu trách nhiệm sắp xếp thứ tự các giao dịch.
-
Chúng nhận các giao dịch chưa được sắp xếp, tổ chức thành khối và tạo ra các lô giao dịch có thứ tự.
2. Liệu L2 nhất thiết phải cần Sequencer? Hiện tại Sequencer tồn tại dưới hình thái nào?
-
Rollup sử dụng lớp nền Ethereum để đảm bảo tính sẵn có dữ liệu, và cũng có thể dùng nó để sắp xếp giao dịch.
-
Tuy nhiên, lớp nền Ethereum có thể tương đối kém hiệu quả và tốn kém, do đó sử dụng sequencer tập trung tiện lợi, rẻ hơn và thân thiện với người dùng hơn.
-
Sequencers nhận các giao dịch chưa được sắp xếp từ người dùng, xử lý bên ngoài chuỗi thành nhóm, và tạo ra một lô giao dịch có thứ tự; sau đó các lô này có thể được đưa vào khối và gửi lên L1 gốc.
-
Nhờ nén và đóng gói hàng loạt, chi phí thực sự giảm xuống. Giao dịch trên L2 sau khi được đóng gói có thể coi là "xác nhận mềm", thời gian xác nhận mà người dùng cảm nhận được cũng ngắn hơn, chi tiết dữ liệu xem biểu đồ dưới đây.
-
Do đó, câu trả lời là "không nhất thiết". Đây là lựa chọn thiết kế nhằm mang lại trải nghiệm người dùng tốt hơn.
3. Những vấn đề và rủi ro tiềm ẩn khi sequencer tập trung là gì?
-
Kiểm duyệt giao dịch: Sequencer kiểm soát việc sắp xếp giao dịch, do đó có thể loại trừ giao dịch của người dùng.
-
Trích xuất MEV: Sequencer có thể trích xuất giá trị có thể khai thác tối đa, gây bất lợi cho người dùng.
-
Vấn đề hoạt động: Nếu sequencer gặp sự cố, toàn bộ rollup sẽ bị ảnh hưởng.
4. Vì sao đa số L2 rollup dù từng nói trong kế hoạch rằng muốn làm sequencer phi tập trung, nhưng lại thiếu động lực thực sự để thực hiện?
-
Yếu tố kinh tế: Duy trì sequencer tập trung có thể là lựa chọn hợp lý nhất về mặt tài chính. Việc thương mại hóa sequencer là nguồn thu nhập quan trọng đối với mọi rollup lớn, rõ ràng là một phần thiết yếu trong mô hình kinh doanh của họ.
-
Đơn giản hóa: Tiếp tục vận hành sequencer tập trung là phương án đơn giản nhất. So với việc duy trì sequencer tập trung, việc phát triển và duy trì giải pháp phi tập trung có thể phức tạp hơn và tiêu tốn nhiều tài nguyên hơn.
Bộ sắp xếp phi tập trung: Chi tiết các dự án đáng chú ý
Để làm cho bộ sắp xếp L2 hiện tại trở nên phi tập trung, hướng đi tổng thể là gì?
-
Ý tưởng cốt lõi: Giải pháp đang xuất hiện là các sequencer phi tập trung và chia sẻ.
-
Ý nghĩa của "chia sẻ": "Chia sẻ" ở đây có nghĩa là nhiều rollup khác nhau có thể sử dụng cùng một mạng lưới, tức là các giao dịch từ nhiều rollup được tập hợp trong mempool trước khi được sắp xếp. Điều này giúp giảm khả năng trích xuất MEV và kiểm duyệt.
-
Ý nghĩa của "phi tập trung": "Phi tập trung" ở đây ám chỉ khái niệm luân chuyển người lãnh đạo, tức là không phải lúc nào cũng do một bên duy nhất sắp xếp mọi giao dịch, mà là chọn một người lãnh đạo từ tập hợp các bên tham gia phi tập trung. Điều này giúp chống kiểm duyệt và đảm bảo tính hoạt động.
-
Sự tương đồng với L1: Điều này rất giống với cơ chế luân chuyển người lãnh đạo được nhiều L1 khác nhau sử dụng. Thực tế, xây dựng một lớp sắp xếp phi tập trung giống như xây dựng một L1 phi tập trung, nghĩa là bạn cần xây dựng một tập hợp các máy xác thực.
Hiện nay có những dự án nào đang phát triển bộ sắp xếp phi tập trung, tình hình cụ thể ra sao?
-
Espresso
-
Tổng quan dự án
-
Espresso Systems là công ty chuyên phát triển các công cụ nhằm đưa Web3 vào thị trường đại chúng, đặc biệt tập trung vào L2 rollup và hệ sinh thái Ethereum.
-
Espresso Sequencer là một mạng lưới sắp xếp chia sẻ, phi tập trung, nhằm mục đích phi tập trung hóa các rollup, đồng thời cung cấp khả năng sắp xếp giao dịch và tính sẵn có dữ liệu với độ an toàn cao, thông lượng lớn và độ trễ thấp.
-
Nó được thiết kế như một mạng trung gian xử lý việc sắp xếp phi tập trung và tính sẵn có dữ liệu cho các giao dịch rollup, nằm giữa các rollup và L1 nền tảng.
-
Espresso Sequencer hướng tới khả năng tương thích với các máy ảo không thuộc Ethereum VM, và có thể dùng cho cả zkVM và optimistic VM.
-
-
Cơ chế vận hành
-
Lõi của sequencer là giao thức đồng thuận tên là HotShot. HotShot dựa trên giao thức đồng thuận HotStuff, kết hợp nhiều phát triển mới nhất từ các lĩnh vực khác nhau (như Pacemakers, phân tán thông tin có thể xác minh - VID, v.v.).
-
HotShot là mở, không cần giấy phép và tham gia phi tập trung vào mạng sắp xếp, cung cấp thông lượng cao và quyết định nhanh chóng, đồng thời duy trì đảm bảo an toàn và hoạt động.
-
-
Tiramisu – Tính sẵn có dữ liệu
-
Tác dụng: Đa số rollup phụ thuộc vào blockchain L1 (ví dụ Ethereum) để đảm bảo tính sẵn có dữ liệu, nhưng không gian khối ETH khan hiếm và cực kỳ đắt đỏ. Espresso sử dụng giải pháp Tiramisu để giải quyết vấn đề này.
-
Giải pháp Tiramisu có ba tầng sáng tạo, cùng đảm bảo rằng mọi bên liên quan đều có thể truy cập dữ liệu.
-
Savoiardi: Là một tầng chống hối lộ (tương tự đề xuất danksharding của Ethereum), cung cấp mức độ bảo mật cao nhất.
-
Mascarpone: Tầng trung gian, đảm bảo khả năng phục hồi dữ liệu bằng cách bầu ra một ủy ban DA nhỏ.
-
Cocoa: Hỗ trợ Tiramisu đạt hiệu suất "cấp Web2" bằng cách cung cấp mạng phân phối nội dung (CDN). Điều này hỗ trợ phục hồi dữ liệu hiệu quả và tăng tốc lan truyền dữ liệu. Xét thấy tầng này về bản chất là tập trung, nó hoàn toàn tùy chọn.
-
-
Các đối tác đáng chú ý
-
Espresso Systems đã thiết lập quan hệ đối tác với nhiều công ty như EigenLayer, Polygon zkEVM, Injective.
-
Cùng với thông báo về testnet Doppio, Espresso tuyên bố hợp tác với Polygon zkEVM. Hợp tác này đánh dấu tích hợp end-to-end đầu tiên giữa Espresso Sequencer và một zk-rollup hoàn chỉnh (một nhánh của Polygon zkEVM).
-
-
Tiến độ hiện tại
-
Tháng 11 năm 2022, Espresso bắt đầu chia sẻ công việc về Espresso Sequencer.
-
Ngày 20 tháng 7 năm 2023, Doppio trở thành mốc quan trọng thứ hai và testnet của HotShot và Espresso Sequencer. Đồng thời, Espresso Systems cũng công bố whitepaper của toàn bộ dự án.
-
-
Astria
-
Tổng quan dự án
-
Astria đang xây dựng một mạng lưới bộ sắp xếp chia sẻ, là một trong những công ty then chốt thúc đẩy việc loại bỏ bộ sắp xếp tập trung.
-
Họ cũng đang phát triển Astria EVM, sẽ là rollup đầu tiên được vận hành bởi mạng bộ sắp xếp chia sẻ của họ. Rollup này sẽ nhận được việc sắp xếp giao dịch nhanh chóng, chống kiểm duyệt từ mạng lưới của họ, và tận dụng Celestia để đảm bảo tính sẵn có dữ liệu.
-
-
Cơ chế vận hành
-
Mạng bộ sắp xếp chia sẻ của Astria cho phép nhiều rollup khác nhau chia sẻ một mạng lưới sắp xếp duy nhất, không cần giấy phép và phi tập trung.
-
Mạng bộ sắp xếp chia sẻ của Astria bản thân nó là một blockchain trung gian, sử dụng CometBFT (phân nhánh từ Tendermint Core) để đạt được sự đồng thuận về tập hợp giao dịch có thứ tự. Mạng lưới này nhằm mục đích nhận giao dịch từ nhiều rollup, sau đó sắp xếp chúng vào một khối duy nhất và ghi vào tầng DA.
-
-
Astria EVM
-
Astria EVM sẽ là rollup đầu tiên được vận hành bởi mạng bộ sắp xếp chia sẻ của Astria.
-
Đa số rollup hiện nay tự thực thi và sắp xếp giao dịch, sử dụng Ethereum làm tầng DA. Astria EVM sẽ tập trung vào thực thi, sử dụng bộ sắp xếp chia sẻ của Astira để sắp xếp và sử dụng Celestia cho tính sẵn có dữ liệu.
-
-
Astria Development Cluster
-
Ngày 16 tháng 8 năm 2023, Astria phát hành cụm phát triển của mình, bao gồm tất cả các thành phần cần thiết để khởi chạy rollup trên mạng bộ sắp xếp chia sẻ của Astria. Mục tiêu của cụm này là giúp việc phát triển, thử nghiệm mạng Astria và tích hợp với Astria trở nên dễ dàng nhất có thể. Thành phần bao gồm:
-
Astria sequencer: Nút tạo khối để sắp xếp giao dịch. Cụm phát triển dựa vào một nút duy nhất. Khi lên mainnet, sẽ sử dụng tập hợp nút phi tập trung.
-
Tầng tính sẵn có dữ liệu: Một mạng Celestia cục bộ, cung cấp tính xác định cứng.
-
Rollup: Nút Geth rollup thực thi và lưu trữ trạng thái.
-
Composer: Lấy các giao dịch chờ xử lý từ mempool của rollup và gửi chúng vào mempool CometBFT của Astria.
-
Conductor: Sau khi nhận các khối riêng biệt, lọc chúng theo từng rollup. Các khối đã lọc sau đó được chuyển đến rollup để thực thi.
-
Relayer: Gửi các khối đã được sắp xếp đến conductor và tầng tính sẵn có dữ liệu, Celestia.
-
-
Tiến độ hiện tại
-
Tháng 4 năm 2023, Astria thông báo hoàn thành vòng hạt giống 5,5 triệu USD.
-
Tháng 8 năm 2023, đội ngũ phát hành cụm phát triển của họ.
-
Đội ngũ Astria cũng đang phát triển một Devnet để khởi chạy dự án, dự kiến phát hành trong vài tuần tới.
-
Mã nguồn của họ là mã nguồn mở, tài liệu chi tiết hơn cũng được cung cấp trên trang GitHub chính thức.
-
-
Radius
-
Tổng quan dự án
-
Radius đang xây dựng một tầng sắp xếp chia sẻ không cần tin cậy, sử dụng công nghệ mã hóa để phi tập trung hóa bộ sắp xếp, ngăn chặn kiểm duyệt và giảm thiểu MEV có hại. Giải pháp của họ độc lập với blockchain và có thể áp dụng cho nhiều loại rollup khác nhau.
-
-
Cơ chế vận hành
-
Mempool mã hóa: Radius sử dụng một mempool mã hóa để đạt mục tiêu. Nội dung mỗi giao dịch do người dùng gửi sẽ được mã hóa ngay sau khi nộp. Bộ sắp xếp sắp xếp các nhóm giao dịch mà không biết nội dung từng giao dịch, từ đó ngăn chặn việc trích xuất MEV hoặc kiểm duyệt.
-
Practical Verifiable Delay Encryption (PVDE): Radius sử dụng sơ đồ mã hóa dựa trên zk là PVDE để tạo mempool mã hóa. Giao dịch người dùng tạm thời bị mã hóa dựa trên bài toán khóa thời gian. Bộ sắp xếp sau đó sắp xếp các giao dịch đã mã hóa. Để có được khóa giải mã, bộ sắp xếp phải giải bài toán khóa thời gian. Việc này đòi hỏi thời gian và tài nguyên tính toán, ngăn bộ sắp xếp giải mã quá sớm.
-
Thị trường MEV: Radius cũng đề xuất một thiết kế blockspace tối ưu. Họ tìm cách tạo ra một thị trường đấu giá để các trader nộp nhóm giao dịch MEV xuyên rollup. Người trả giá cao nhất sẽ được bộ sắp xếp đưa giao dịch vào khối.
-
-
Khác biệt so với các giải pháp khác
-
Giải pháp của Radius có thể giải quyết vấn đề MEV và kiểm duyệt chỉ với một bộ sắp xếp đơn lẻ.
-
Do nội dung giao dịch được mã hóa, ngay cả bộ sắp xếp đơn lẻ cũng không thể hành xử độc hại. Điều này có nghĩa là không cần giới thiệu cơ chế đồng thuận, mang lại lợi thế về tốc độ và khả năng mở rộng.
-
Điều này khác với giải pháp của Astria và Espresso, cả hai đều dựa vào cơ chế đồng thuận để sắp xếp giao dịch.
-
-
Tiến độ hiện tại
-
Tháng 6 năm 2023, Radius thông báo hoàn thành vòng hạt giống trước 1,7 triệu USD.
-
Dự kiến ra mắt mainnet vào năm 2025
-
-
Khác
Báo cáo cũng giới thiệu sơ lược hai giải pháp NodeKit và AltLayer, tuy nhiên chỉ nhắc đến mà không đi sâu chi tiết.
Triển vọng tương lai
-
Hiện trạng và lựa chọn của các L2 trong việc xử lý bộ sắp xếp là gì?
-
Các rollup L2 hiện hữu đang đối mặt với một lựa chọn: Một mặt, họ có thể duy trì hiện trạng, tiếp tục sử dụng bộ sắp xếp tập trung duy nhất;
-
Mặt khác, họ có thể bắt đầu tích hợp với mạng sắp xếp chia sẻ bên thứ ba hoặc phát triển giải pháp nội bộ riêng.
-
Tiếp tục dùng bộ sắp xếp tập trung sẽ có ảnh hưởng gì?
-
Đây là con đường hành động đơn giản nhất, và có thể là lựa chọn hợp lý nhất về mặt kinh tế. Như đã nói, việc thương mại hóa bộ sắp xếp là nguồn thu nhập quan trọng đối với mọi rollup lớn.
-
Ngoài việc duy trì bộ sắp xếp tập trung có thể dẫn đến kiểm duyệt, trích xuất MEV và rủi ro điểm lỗi đơn lẻ, điều này còn đi ngược triết lý cốt lõi của tiền mã hóa.
-
Tích hợp với mạng sắp xếp bên thứ ba, nên chọn thế nào?
-
So với rủi ro của việc duy trì bộ sắp xếp tập trung hoặc so với nỗ lực và chi phí cần thiết để phát triển giải pháp nội bộ, việc thuê ngoài bộ sắp xếp cho các chuyên gia có thể là lựa chọn khôn ngoan đối với nhiều rollup.
-
Một trong những yếu tố quan trọng nhất cần cân nhắc là khả năng tương tác của rollup. Đây có thể là lợi ích rõ rệt nhất giữa L2 chạy trên bộ sắp xếp chia sẻ và L2 chạy trong môi trường biệt lập riêng tư của mình.
-
Tương lai còn những triển vọng nào nữa?
-
Một số rollup có thể chọn tích hợp với các mạng sắp xếp bên thứ ba như Espresso và Astria, trong khi những rollup khác có thể chọn phát triển giải pháp nội bộ riêng. Đặc biệt là những rollup lớn đã phát hành token bản địa, có thể thấy giá trị trong việc phát triển giải pháp riêng để tối đa hóa lợi nhuận và tăng tính hữu ích cho token của họ.
-
Đây là chủ đề sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý trong những tháng tới, chúng tôi tin chắc sẽ có thêm nhiều người chơi mới gia nhập thị trường, dù là trong lĩnh vực rollup hay trong lĩnh vực bộ sắp xếp chia sẻ.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
