Bankless: Bộ sắp xếp chung, giúp Rollup trở nên phi tập trung hơn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Bankless: Bộ sắp xếp chung, giúp Rollup trở nên phi tập trung hơn
Kiến trúc Rollup phụ thuộc vào bộ sắp xếp tập trung để xử lý thứ tự giao dịch, dẫn đến rủi ro bị kiểm duyệt và ngừng hoạt động, do đó cần cấp thiết một giải pháp phi tập trung đơn giản và thuận tiện.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: 563
Biên dịch: TechFlow
Kiến trúc Rollup hiện tại vẫn phụ thuộc vào bộ sắp xếp tập trung để xử lý thứ tự giao dịch và đối mặt với nguy cơ bị kiểm duyệt hoặc ngừng hoạt động, do đó cần cấp thiết một giải pháp phi tập trung đơn giản và thuận tiện.
Trong bài viết này, nhà nghiên cứu 563 của Bankless đề xuất một giải pháp —— Bộ sắp xếp chia sẻ (SS), đồng thời so sánh những ưu điểm của SS so với các thiết kế hiện có.
Nếu bạn giống tôi, là một người đam mê DeFi, thì chắc chắn sẽ yêu thích các Rollup. Chuyển đổi, cho vay và giao dịch, tất cả chỉ với vài xu, trong khi vài năm trước trải nghiệm gần như không ma sát này dường như là điều không tưởng. Tuy nhiên, đôi khi trải nghiệm sử dụng Rollup lại giống chuỗi tập trung như BNB Chain hơn là Ethereum.
Mặc dù tốc độ xác nhận giao dịch nhanh như chớp và chi phí thấp thu hút người dùng DeFi đổ xô đến các Rollup, nhưng phần lớn các L2 vẫn đang vật lộn để đạt được sự phi tập trung.
Dù các anti-fan trên Crypto Twitter thích chế giễu Solana... nhưng các L2 của Ethereum cũng không hoàn hảo.
Điểm lỗi đơn lẻ thường thấy ở các chuỗi này nằm ở bộ sắp xếp (sequencer).
Bạn có thể đã từng nghe về kế hoạch "phi tập trung hóa" bộ sắp xếp của Arbitrum và Optimism, nhưng làm thế nào để thực hiện điều đó? Và (quan trọng hơn) tại sao họ vẫn chưa làm?
Tình trạng hiện tại của bộ sắp xếp Rollup
Khi bạn ký một giao dịch trên chuỗi Rollup, nó sẽ được đưa vào mempool cùng các giao dịch khác. Sau đó, bộ sắp xếp sẽ xác định thứ tự giao dịch để xây dựng khối và thực thi.
Bộ sắp xếp là thành phần đặc thù của Rollup, vừa giúp đóng gói giao dịch hiệu quả, vừa cam kết với người dùng rằng giao dịch của họ cuối cùng sẽ được gửi nhanh chóng lên lớp 1.
Hiện nay, phần lớn các Rollup vẫn dựa vào một bộ sắp xếp duy nhất và nội bộ để xác định thứ tự giao dịch. Ngoài việc làm tăng khả năng ngừng hoạt động, mô hình này còn tạo ra các giả định về niềm tin. Việc phụ thuộc vào một bên tham gia tập trung khiến người dùng Rollup dễ bị kiểm duyệt — đây là một điểm tranh cãi quan trọng giữa những người theo chủ nghĩa phi tập trung. Nếu vì bất kỳ lý do gì mà bộ sắp xếp không muốn bạn giao dịch trên chuỗi của họ, có thể gần như bạn sẽ không có cách nào lấy lại tiền của mình.
Mặc dù giải pháp rõ ràng là xây dựng một vai trò phi tập trung, nhiều nhóm Rollup hiện nay lại ưu tiên mở rộng thị phần. Họ cho rằng thời gian của mình nên dành để phát triển công cụ, thu hút đối tác mới và tương tác cộng đồng. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết để hỗ trợ một bộ sắp xếp phi tập trung tốn thời gian và ảnh hưởng rất nhỏ đến người dùng phổ thông — chưa kể các bộ sắp xếp tập trung này vẫn đang kiếm được phí.
Do đó, vì những lý do này, nếu bạn hỏi hầu hết các dự án khi nào họ định phi tập trung hóa bộ sắp xếp, câu trả lời thường là “sắp ra mắt”. Tuy nhiên, bộ sắp xếp chia sẻ cung cấp một giải pháp tinh tế để đáp ứng một số nhu cầu rõ ràng.
Giải pháp = Bộ sắp xếp chia sẻ
Khái niệm đằng sau Bộ sắp xếp chia sẻ (SS) thực ra rất đơn giản. Họ đề xuất xây dựng một mạng lưới các nút sắp xếp phi tập trung, nơi các Rollup có thể cùng kết nối để thay thế bộ sắp xếp tập trung duy nhất của mình.
Thay vì một bộ sắp xếp duy nhất làm chủ, mạng lưới này sẽ chọn ra một người lãnh đạo mới cho mỗi vòng sắp xếp, từ đó loại bỏ hiệu quả điểm lỗi đơn lẻ về khả năng hoạt động và kiểm duyệt do bộ sắp xếp tập trung gây ra.
Các Rollup có khả năng "kết nối" và "ngắt kết nối" khỏi các mạng lưới này mang lại một quá trình chuyển đổi mượt mà, đồng thời cho phép cạnh tranh lành mạnh trong không gian SS. Nếu một mạng SS (vì bất kỳ lý do gì) lạm dụng người dùng hoặc trích xuất quá nhiều giá trị, khách hàng Rollup của nó có thể dễ dàng chuyển sang lựa chọn tốt hơn từ đối thủ cạnh tranh.
Vì vậy, các mạng SS cung cấp "phi tập trung như một dịch vụ", thay vì bắt zkSync hay Starknet phải tự xây dựng toàn bộ hệ thống phần cứng cho bộ sắp xếp mới từ đầu.
Việc nhiều Rollup kết nối vào mạng SS mở ra khả năng hấp dẫn là giao dịch nguyên tử. Vì SS có thể sắp xếp giao dịch từ nhiều Rollup cùng lúc, các thao tác xuyên Rollup trở nên đơn giản hơn. Hãy tưởng tượng bạn có thể chênh lệch ETH giữa Arbitrum và Optimism — đảm bảo rằng chỉ khi bán thành công trên Optimism, lệnh mua trên Arbitrum mới được thực hiện. Điều này hiệu quả cho phép người dùng giao dịch ký quỹ chéo giữa các Rollup, có thể giải quyết vấn đề phân mảnh thanh khoản phổ biến trong DeFi hiện nay.
Tóm lại, bộ sắp xếp chia sẻ có một số ưu điểm so với thiết kế hiện tại:
-
Chống kiểm duyệt;
-
Trao đổi nguyên tử xuyên Rollup;
-
Đảm bảo tính sẵn sàng (thời gian ngừng hoạt động thấp hoặc bằng 0);
-
Giải pháp cắm-và-chạy cho cả Rollup hiện có và mới.
Vậy —— có khuyết điểm gì không? Có thể hiểu rằng, khi công nghệ mới xuất hiện, cũng kéo theo những rào cản mới. Các mối quan tâm chính từ cộng đồng xoay quanh tích lũy giá trị và phân bổ động lực. Ví dụ, SS có thể rút giá trị khỏi L1, hoặc tập trung MEV vào mạng SS thống trị.
Mặc dù các vấn đề này dường như có thể giải quyết được, các nhà phát triển cần đảm bảo rằng động lực không lệch quá xa khỏi chuỗi lớp 1. Nếu đủ giá trị không chảy về lớp nền tảng, hành vi thiếu trung thực có thể xảy ra. Ví dụ, nếu mạng sắp xếp Rollup đang thu được MEV vượt mức hợp lý, thì đối với các trình xác thực ác ý, việc fork hợp đồng Rollup có thể lợi nhuận hơn là vận hành trung thực.
Việc sở hữu sẵn một mạng lưới bộ sắp xếp phi tập trung đã được xây dựng trước là yếu tố thay đổi cuộc chơi đối với các nhà khởi nghiệp. Trong số lượng lớn các Rollup kiến thức không và Rollup chuyên biệt ứng dụng đầy hứa hẹn sắp ra mắt, họ sẽ muốn tập trung tối ưu sản phẩm thay vì phải xây dựng cả một hệ thống sắp xếp.
Bối cảnh cạnh tranh
Các nhóm như Astria, Espresso và Flashbots đang đi đầu trong công nghệ này, nỗ lực hỗ trợ Rollup hướng tới tương lai phi tập trung.
Astria hoàn toàn theo đuổi cách tiếp cận mô-đun, cũng như dự án bộ sắp xếp chia sẻ của họ. Tách ra từ đội ngũ Celestia, Astria sẽ sử dụng lớp khả dụng dữ liệu của Celestia và dự định "kiểm thử" SS của họ bằng cách ra mắt Astria EVM.
SS của Espresso sẽ sử dụng cơ chế đồng thuận tùy chỉnh HotShot, hứa hẹn thông lượng cao hơn và tính tất toán nhanh hơn so với các thiết kế khác. Họ cũng dự định tương tác về bảo mật với các trình xác thực Ethereum thông qua các giao thức tái đặt cược như EigenLayer.
Flashbots chưa bao giờ vắng mặt trong bất kỳ câu chuyện nào, và họ đang tiến hành SUAVE — nhằm mục tiêu làm cho quá trình tạo khối trở nên đáng tin cậy và hợp tác hơn. Thiết kế "ưu tiên" sáng tạo của họ cung cấp cho người dùng một cách thức tương tác mới với mạng lưới các builder xuyên chuỗi — mỗi builder đều đang cạnh tranh giành sự chú ý của người dùng.
Dự án này cần thời gian (có thể vài năm) để phát triển, và cuối cùng, Vitalik có thể đúng khi nói rằng “việc sản xuất khối là tập trung, nhưng việc xác minh khối là vô tín nhiệm và cực kỳ phi tập trung.” Nhưng luôn đáng để thử vì sự phi tập trung… đúng không?
Những công cụ này đưa chúng ta đến gần hơn với việc áp dụng đại trà phi tập trung, điều mà những ai muốn trở thành cyberpunk như chúng ta luôn ủng hộ. Do đó, ngay cả khi “sắp ra mắt” trở thành “không bao giờ ra mắt”, bộ sắp xếp chia sẻ vẫn có thể cung cấp giải pháp cần thiết cho Rollup.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Bankless
