Initia: Kết nối mọi Rollup, kiến tạo thế giới liên thông vạn chuỗi "Layer1 + Layer2"
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Initia: Kết nối mọi Rollup, kiến tạo thế giới liên thông vạn chuỗi "Layer1 + Layer2"
Cánh cửa hướng tới sự liên thông vạn chuỗi sắp được mở ra, bài viết này sẽ giới thiệu chi tiết cho bạn về triết lý cốt lõi, đặc điểm công nghệ và tiến độ phát triển của Initia.
Chuyên sâu báo cáo Web3"Phát hành chuỗi một cú nhấp"
Chi phí phát hành chuỗi giảm xuống khiến ngày càng nhiều Layer1 và Layer2 xuất hiện trên thị trường. Dù bạn có cho rằng một chuỗi mới nào đó có hữu ích hay không, điều không thể phủ nhận là sẽ luôn có những dự án ra mắt chuỗi riêng vì những nhu cầu đặc thù.
Cũng như khi số lượng DEX tăng lên, sẽ xuất hiện các dự án xây dựng "lớp thanh khoản DeFi";
Khi số lượng chuỗi ngày càng nhiều, đâu là cách để kết nối tất cả chúng lại với nhau?
Dự án chính của bài viết hôm nay – Initia – đang giải quyết vấn đề này.
Tuần trước, Initia thông báo thêm về việc hoàn thành vòng gọi vốn Series A trị giá 14 triệu USD và vòng gây quỹ cộng đồng 2,5 triệu USD, nâng tổng mức huy động vốn lên 25 triệu USD. Con số này bao gồm 7,5 triệu USD từ vòng hạt giống (seed round) vào tháng 10 năm ngoái do Binance Labs, Delphi Ventures, HackVC và các đơn vị khác tham gia. Theo tiết lộ từ đội ngũ, mạng chính và TGE sẽ được ra mắt trong quý IV.
Yi He, đồng sáng lập Binance và người đứng đầu Binance Labs, nhận xét: “Binance Labs liên tục tìm kiếm và hỗ trợ các nhà cung cấp hạ tầng mang đến giải pháp sáng tạo nhằm thúc đẩy sự phát triển của ứng dụng Web3. Kiến trúc và công cụ đổi mới của Initia là bước tiến quan trọng để thu hút làn sóng nhà phát triển mới.”
Sau một năm, nội dung kỳ này sẽ trình bày chi tiết cho bạn về triết lý cốt lõi, đặc điểm công nghệ và tiến độ của Initia. Cánh cửa kết nối vạn chuỗi sắp được mở ra.
Xây dựng chồng công nghệ từ con số 0, kiến tạo thế giới liên kết vạn chuỗi 🪢
Khi bắt đầu tìm hiểu về Initia, bạn sẽ thường xuyên bắt gặp từ “interwoven” – dịch là liên kết.
Từ “liên kết” ở đây ám chỉ khả năng kết nối giữa các Layer2 khác nhau, thể hiện qua trải nghiệm người dùng đồng nhất, chia sẻ thanh khoản và bảo mật. Đồng thời, nhờ hỗ trợ EVM, MoveVM và WASM, về mặt lý thuyết, cả các dự án trên Ethereum lẫn ngoài Ethereum đều có thể di chuyển mượt mà sang Initia để tạo thành hệ sinh thái liên thông.
Hiện tại SVM chưa được hỗ trợ. Đồng sáng lập Initia, Zon, từng đề cập trong một buổi podcast trước đó rằng nếu nhu cầu tăng cao trong tương lai, họ sẽ xem xét bổ sung hỗ trợ SVM.
Initia là Layer1 hay Layer2?
Initia = Layer1 + Layer2. Để thực hiện tầm nhìn, Initia đã tự xây dựng toàn bộ stack công nghệ mới từ đầu, bao gồm cả Layer1 và Layer2.
Theo phía dự án, sở hữu stack công nghệ đầy đủ sẽ giúp Initia triển khai các cơ chế ở cấp độ chuỗi nhằm điều phối lợi ích kinh tế giữa người dùng, nhà phát triển, các chuỗi ứng dụng Layer2 và bản thân chuỗi Layer1.
Chi tiết hơn, xem tài liệu dự án: https://docs.initia.xyz/
Giới thiệu các khái niệm cơ bản của Initia
Trước khi đi sâu vào cơ chế và logic vận hành của Initia, ta cần làm rõ một số khái niệm và thuật ngữ mới để hiểu rõ hơn về định hướng dài hạn của dự án.
-
Ominitia / Initia / Minitia / OPInit Stack
Initia: tên đầy đủ là Initia Orchestration Layer, tức Layer1, gọi tắt là Initia – lớp nền tảng điều phối an ninh mạng, đồng thuận, quản trị, tính tương tác, thanh khoản và truyền tin giữa các chuỗi.
Minitia: Initia Rollups, tức Layer2, còn gọi là “Minitia” hoặc mini Initias – là các giải pháp Layer2 được xây dựng trên Initia Layer1 nhằm tăng cường khả năng mở rộng và tốc độ xử lý giao dịch. Các Minitia có thể chạy trên EVM, MoveVM hoặc WasmVM, với nền tảng là CosmosSDK.
OPInit Stack: khung Optimistic Rollup do Initia xây dựng trên CosmosSDK, viết tắt là OPInit Stack. Khung này bảo vệ các Initia Rollup thông qua bằng chứng gian lận (fraud proof) và khả năng hoàn tác giao dịch.
Ominitia: nền tảng bao gồm tất cả các thành phần cốt lõi như Initia (Layer1), Minitia (Layer2), OPInit Stack, Bridging Middleware,...
-
Enshrined Liquidity / InitiaDEX / VIP
Enshrined Liquidity (Thanh khoản được tích hợp): Initia Layer1 áp dụng phương pháp đồng thuận độc đáo sử dụng cơ chế Proof-of-Stake uỷ quyền (DPoS), được tăng cường bởi module x/mstaking. Module này cho phép đặt cược nhiều loại token khác nhau vào trình xác thực để nhận quyền biểu quyết. Nó chấp nhận token INIT gốc hoặc token LP trắng danh sách INIT-X (tương ứng với Token) từ InitiaDEX làm tài sản stake. Cơ chế này được gọi là Enshrined Liquidity.
Cách làm này giúp tăng thanh khoản trên L1, thuận tiện cho tương tác giữa L1 và L2, đồng thời tăng phần thưởng cho người stake LP và giảm phụ thuộc vào biến động giá $INIT.
InitiaDEX: nền tảng DEX gốc được xây dựng bằng ngôn ngữ Move trên Layer1, là xương sống của blockchain Initia. InitiaDEX không chỉ là sàn giao dịch; nó còn là thành phần thiết yếu của hệ sinh thái Omnitia, nhằm thúc đẩy thanh khoản và đảm bảo tương tác liền mạch giữa Layer1 và Layer2.
VIP: viết tắt của Vested Interest Program (Chương trình Phân bổ Lợi ích). Initia cho rằng khi số lượng Rollup tăng lên, thường xảy ra tình trạng cơ chế khuyến khích dApp không thống nhất, việc sử dụng token gốc không hiệu quả, phân bổ phần thưởng/giấy phép ở tầng giao thức kém hiệu quả. Vì vậy, Initia muốn dùng chương trình VIP để giải quyết vấn đề phân bổ lợi ích giữa các Minitia (Layer2) trong hệ sinh thái, điều phối lợi ích giữa các bên tham gia, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của hệ sinh thái. Chi tiết sẽ được trình bày sau.
Trên đây là một số khái niệm quan trọng. Tổng kết lại, Initia đã thiết kế nhiều cơ chế độc đáo nhằm định hướng hệ sinh thái phát triển thống nhất, khuyến khích đổi mới thực sự có giá trị. Xem thêm tại tài liệu chính thức.
Táo vs Android: Trải nghiệm tốt nhất cho người dùng và nhà phát triển
Đối với bất kỳ blockchain nào, người dùng và nhà phát triển đều là hai thành phần thiết yếu hình thành nên hệ sinh thái. Nhiều blockchain thu hút nhà phát triển hoặc người dùng bằng cách phát thưởng, tổ chức hackathon... Trong khi đó, Initia tập trung vào việc cung cấp trải nghiệm tương tác tốt nhất (BEST UX/DX) cho cả hai nhóm.
Trải nghiệm liền mạch cho người dùng
Trong một buổi chia sẻ trước đó, đồng sáng lập Stan của Initia đã giải thích triết lý thiết kế của dự án. Ông nhấn mạnh rằng ý tưởng ban đầu của Initia là tối ưu hóa tính lưu động giữa các ứng dụng. Mặc dù người dùng dày dạn Ethereum có thể dễ dàng di chuyển tài sản trên chuỗi chính, nhưng khi dùng Layer2, mọi thứ trở nên phức tạp.
Đặc biệt đối với người mới, khi muốn chuyển từ Layer2 này sang Layer2 khác, họ thậm chí phải tra cứu DefiLlama để biết cách thực hiện, và vẫn có thể bị nhầm lẫn bởi các chuẩn token khác nhau.
Vì vậy, Initia quyết định xây dựng hệ sinh thái mới nhằm đơn giản hoá thao tác cross-chain và nâng cao trải nghiệm người dùng tổng thể – từ đó hình thành mạng lưới đa chuỗi liên thông.
Cụ thể, như đã nói, thông qua Enshrined Liquidity, InitiaDEX và Minitswap... Về giao diện người dùng, hình ảnh dưới mô tả quá trình người dùng chuyển từ Minitia A (EVM L2) → Minitia B (MOVE L2).
Nhờ thanh khoản tích hợp sẵn trên Initia Layer1, người dùng có thể một cú nhấp để đổi USDC trên Minitia A sang BTC trên Minitia B. Tương tự, USDC trên Minitia A và Minitia B là như nhau, không xuất hiện các dạng như USDC.e hay tiêu chuẩn khác.
Như vậy, dù là cầu nối hay chuẩn token, độ phức tạp thao tác của người dùng đều được giảm đáng kể.
Bộ công cụ phát triển toàn diện cho nhà phát triển
Sự phồn vinh của một hệ sinh thái không thể thiếu nhà phát triển. Để thu hút nhiều dự án hơn, nhiều blockchain sử dụng các chương trình tài trợ (Grant) trực tiếp, tuy nhiên điều này cũng kéo theo nhiều "thợ săn grant", và các dự án thiếu lòng trung thành.
Initia thực hiện hai việc chính:
1 - Hỗ trợ ba VM, chào đón tối đa nhà phát triển
Như đã nói, Initia hỗ trợ đồng thời ba máy ảo: EVM, MoveVM và WASM. EVM và MoveVM không cần bàn nhiều, điểm nhấn là WasmVM (WebAssembly VM), có thể chạy trên nhiều blockchain khác nhau và hỗ trợ nhiều ngôn ngữ lập trình như C,C++, Rust... Điều này mở rộng tiềm năng thu hút nhà phát triển và là nền tảng quan trọng cho sự phát triển hệ sinh thái.
Tháng trước, Arbitrum ra mắt Stylus, cũng hỗ trợ WebAssembly VM – cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của máy ảo này đối với một hệ sinh thái. Nói cách khác, gần như tất cả nhà phát triển và ứng dụng trên các blockchain chính hiện nay đều có thể trở thành nguồn lực tiềm năng cho Initia.
2 - Nhà phát triển chỉ cần "xách vali đến ở", tập trung vào ứng dụng và người dùng
Đồng sáng lập Zon của Initia cho biết ông chịu ảnh hưởng từ triết lý thiết kế của Apple. Ông so sánh các Rollup trên Ethereum với Android – cung cấp hạ tầng nhưng người dùng phải tự chọn nhà cung cấp dịch vụ,cầu nối,oracles... rất nhiều lựa chọn. Ngược lại, Initia đưa ra định hướng rõ ràng và kiên định hơn cho hệ thống.
Trong khuôn khổ Layer1 và Layer2 của Initia, nhiều thành phần đã được tích hợp sẵn trong hệ thống. Ví dụ: cầu nối chỉ dùng IBC và LayerZero, DA dựa vào Celestia... Họ tin rằng tất cả ứng dụng nên phát triển theo định hướng thống nhất với Layer1 để mang lại giá trị cho người dùng và hệ sinh thái.
Mỗi Minitia là một môi trường L2 đầy đủ tiện nghi, sẵn sàng cho các ứng dụng với nhu cầu khác nhau "xách vali đến", trở thành các chuỗi ứng dụng kiểu "cắm là chạy", không cần tự xây dựng từ đầu.
Cụ thể, ngoài hiệu suất cao và khả năng tương tác, các thành phần tích hợp sẵn của Initia bao gồm: dịch vụ ví thống nhất, dịch vụ tên người dùng, trình khám phá blockchain,oracle, chương trình khuyến khích kinh tế, nhận USDC gốc một cú nhấp, hỗ trợ đa SDK...
Nhờ các tiện ích "cắm là chạy" này, mỗi Minitia cung cấp môi trường tối ưu cho từng ứng dụng cụ thể. Thiết kế này không chỉ giảm rào cản gia nhập cho nhà phát triển mà còn giúp họ đẩy nhanh triển khai ứng dụng và tiếp cận thị trường, từ đó tập trung vào đổi mới thay vì xây dựng hạ tầng.
By Xangle
Phát triển hệ sinh thái: Người dùng, nhà phát triển, Initia cùng liên kết thành cộng đồng lợi ích
Chương trình VIP: Cùng hướng về một mục tiêu
Chúng ta đã nhắc nhiều lần đến chương trình "VIP". Vì sao nó lại quan trọng với Initia?
Initia sẽ dành riêng một phần token $INIT cho chương trình "VIP". Số $INIT này sẽ được phân bổ dưới dạng phần thưởng cho người vận hành và người dùng của từng Minitia dựa trên hiệu suất hoạt động. Cách thức và số lượng phân bổ sẽ do bỏ phiếu quyết định.
Phần thưởng cho người dùng gắn liền với hoạt động trên nền tảng cụ thể. Ví dụ, nếu người dùng duy trì hoạt động trên một ứng dụng, họ sẽ mở khoá thêm token. Như vậy, người dùng được khuyến khích tham gia lâu dài, thúc đẩy tăng trưởng hệ sinh thái.
Hai đồng sáng lập từng chia sẻ rằng VIP sẽ loại bỏ khâu trung gian trong các chương trình tài trợ truyền thống, đảm bảo mọi phần thưởng đến thẳng người dùng cuối, thay vì bị nuốt chửng bởi đội ngũ hay kho bạc. Nhà phát triển cũng được hưởng lợi khi thu hút người dùng và tạo ra giá trị kinh tế cho hệ sinh thái.
Mục tiêu của VIP là điều phối lợi ích giữa tất cả các bên tham gia hệ sinh thái, bao gồm đội ngũ Minitia, người dùng Minitia và toàn bộ hệ sinh thái Initia.
Tìm kiếm đội ngũ sáng tạo, hỗ trợ ứng dụng bản địa phát triển
Xây dựng một hệ sinh thái, nói dễ thì dễ, nói khó thì cũng khó.
Dễ ở chỗ bạn có thể dùng phần thưởng để thu hút các dự án đã thành công fork sang chuỗi của mình. Khó ở chỗ những dự án fork này dù có vẻ làm phong phú hệ sinh thái, nhưng thực tế thiếu lòng trung thành và không bền vững.
Initia không muốn thu hút dự án từ hệ sinh thái khác rồi cố gắng "chuẩn hoá" chúng. Họ khuyến khích các đội ngũ độc đáo, mới mẻ xây dựng ứng dụng bản địa trên Initia, đồng thời hỗ trợ các đội này về tiếp thị, khuyến khích và phát triển.
Theo trang web chính thức, hiện có 12 dự án hệ sinh thái (Minitias) được công bố, bao gồm AI, DeFi, GameFi, NFT, cụ thể như sau:
Nhiều dự án trong số này cũng có sự tham gia của các tổ chức như Binance Labs, Hashed, Polychain, HackVC – cho thấy thị trường đang công nhận câu chuyện của Initia.
Chú trọng dữ liệu giá trị, Q4 khởi động mạng chính + TGE
Gần đây, Initia vừa hoàn thành chiến dịch testnet kéo dài 12 tuần. Người dùng cần hoàn thành nhiều nhiệm vụ và duy trì hoạt động mới nhận được NFT Jennie (Jennie là thú cưng của đội Initia, nguồn cảm hứng meme chính). Ngoài ra, nếu người dùng tham gia sâu vào chương trình VIP, tương tác với MinitSwap, Minitias..., họ còn nhận được các Sticker đặc biệt.
Dưới đây là dữ liệu hoạt động do đội ngũ chia sẻ: tổng cộng hơn 3 triệu địa chỉ ví hoạt động tham gia, với hơn 100 triệu giao dịch.
Theo trải nghiệm cá nhân, chiến dịch testnet của Initia yêu cầu hoạt động liên tục và xác minh (như điểm Github, điểm Google...), giúp giảm thiểu phần nào việc bot tham gia đơn giản.
Ngoài ra, đáng chú ý nhất là Initia tiết lộ trong vòng gọi vốn gần đây rằng mạng chính và TGE sẽ ra mắt trong 2 tháng tới.
Nhiều người quan tâm Initia có lẽ vì sự tham gia sớm của Binance Labs. Nhưng theo tôi, VC có danh tiếng chỉ là một yếu tố. Thậm chí, sức ảnh hưởng của “VC nổi tiếng” đang dần suy yếu. Một khảo sát trước đây cho thấy người dùng ngày càng ít coi trọng “VC nổi tiếng”.
Nếu một dự án không có cộng đồng vững chắc, không chơi cùng người dùng và các dự án hệ sinh thái, thì chắc chắn sẽ trở thành thành phố ma.
Lúc đầu, tôi chỉ chú ý đến Initia vì thấy các yếu tố văn hoá rõ rệt như Yu-Gi-Oh!, One Piece, Evangelion – những thứ tôi yêu thích – được đội ngũ sử dụng khắp mạng xã hội.
Cho đến khi nhận ra họ đã thấm nhuần văn hoá vào đội ngũ, cộng đồng, hoạt động và các dự án hệ sinh thái, tôi mới thực sự hiểu được tầm quan trọng của việc “chơi cùng nhau”, “làm cho hệ sinh thái trở nên thú vị” trong việc xây dựng cộng đồng.
Chúng ta đều là fan của Jennie.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
