Khám phá Initia: Tối đa hóa hiệu quả sử dụng vốn trên L1 thông qua thanh khoản tích hợp
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Khám phá Initia: Tối đa hóa hiệu quả sử dụng vốn trên L1 thông qua thanh khoản tích hợp
Tính thanh khoản nội tại là sợi dây quan trọng kết nối toàn bộ hệ sinh thái mạng lưới, đồng thời cũng là một trong những cơ chế cốt lõi của Initia.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả:Initia
Biên dịch: TechFlow
Ngành tiền mã hóa không cần thêm một L1 nhàm chán khác, mà thực sự cần một cơ sở hạ tầng chuyên dụng có thể hiện thực hóa lời hứa của mạng đa chuỗi. Và đó chính là sứ mệnh của Initia – mang "thiên đường" đa chuỗi thành hiện thực.
Xây dựng một mạng đa chuỗi là thách thức đặc biệt, làm thay đổi hoàn toàn thiết kế kiến trúc của L1. Ví dụ như Ethereum, để hỗ trợ lộ trình mở rộng bằng Rollup, họ buộc phải tái cấu trúc lại toàn bộ kiến trúc. May mắn thay, Initia học hỏi từ đầu những kinh nghiệm của các dự án đi trước như Cosmos, Polkadot và Ethereum. Những thành công và thử thách mà các dự án này gặp phải đã cung cấp những bài học quý giá cho quyết định thiết kế của Initia.
Là lớp điều phối các Rollup đan xen, L1 của Initia đảm nhiệm ba nhiệm vụ cốt lõi sau:
-
Bảo mật kinh tế
Các Rollup triển khai trên stack đan xen không chỉ thừa hưởng cơ sở hạ tầng mà còn nhận được mức độ bảo mật đã được kiểm chứng từ L1. Điều này có nghĩa là bảo mật kinh tế không chỉ phục vụ riêng cho Initia mà còn bảo vệ tất cả các Rollup đan xen được triển khai trên Initia. Hơn nữa, thông qua Tái đặt cược mô-đun (Modular Restaking) của MilkyWay, các Rollup còn có thể tăng cường thêm bảo mật bằng cách tích hợp thêm nhiều tài sản đặt cược kinh tế.
-
Thanh khoản đáng tin cậy và dễ tiếp cận
Thực tế đã chứng minh rằng các mạng đa chuỗi thiếu trung tâm thanh khoản tập trung thường thất bại, gặp phải vấn đề phân mảnh thanh khoản nghiêm trọng, dẫn đến trải nghiệm người dùng cực kỳ kém.
Ngay cả Ethereum – blockchain có thanh khoản mạnh nhất – cũng chưa giải quyết được vấn đề này cho các L2 của mình. Dù các Rollup trên Ethereum vận hành trên blockchain hàng đầu về thanh khoản, chúng vẫn phải tự xây dựng thanh khoản từ con số 0.
Để giải quyết điểm đau này, L1 của Initia được thiết kế trở thành trung tâm thanh khoản tập trung cho nền kinh tế đan xen. Nó cung cấp thanh khoản sâu cho các tài sản blue-chip thông qua các cơ chế chuyên biệt, đồng thời đơn giản hóa quy trình tiếp cận thanh khoản cho các Rollup.
Ví dụ, Rollup của Echelon sẽ phụ thuộc vào thanh khoản từ DEX của Initia để thanh lý, điều này được thực hiện thông qua các khoản vay chớp nhoáng liên chuỗi không hoàn toàn nguyên tử.
-
Hợp tác kinh tế: Tạo ra tổng thể lớn hơn tổng các phần
Trong một mạng đa chuỗi lý tưởng, lợi ích tổng thể nên vượt trội hơn tổng đơn thuần của từng phần. Nhưng thực tế thường ngược lại. Chẳng hạn, cuộc tranh luận kéo dài trong hệ sinh thái Ethereum về việc thu giữ giá trị ở L2 đang làm nổi bật rõ ràng vấn đề mất cân bằng lợi ích kinh tế.
"Chương trình Lợi ích Gắn bó (Vested Interest Program, VIP)" của Initia được tạo ra nhằm giải quyết đúng điểm đau này. Bằng cách xây dựng cơ chế hợp tác kinh tế cùng có lợi, chương trình khiến người dùng Initia quan tâm đến các Rollup, đồng thời khiến người dùng các Rollup cũng chú ý nhiều hơn đến Initia.
Thanh khoản được tích hợp: Hiệu quả vốn ba trong một
Bây giờ, hãy nói về "bí mật then chốt" của Initia – thanh khoản được tích hợp (Enshrined Liquidity). Đây là sợi dây kết nối hệ sinh thái mạng lưới, đồng thời là một trong những cơ chế cốt lõi của Initia.
Tại lớp L1, Initia sở hữu DEX gốc của riêng mình – Initia DEX. Không chỉ là nền tảng thanh khoản cốt lõi cho nền kinh tế đan xen (Interwoven Economy), đây còn là động cơ định tuyến chính cho các giao dịch giữa các Rollup. Ví dụ, nếu bạn muốn đổi ETH trên Echelon lấy USDC trên Zaar, Initia DEX cùng với tiêu chuẩn tương tác thống nhất sẽ giúp quá trình này diễn ra đơn giản và hiệu quả.
Điều thú vị là, DEX gốc này đưa ra một lựa chọn quan trọng cho người dùng: Bạn sẽ chọn cung cấp thanh khoản bằng INIT để kiếm phí giao dịch, hay đặt cược INIT cho các trình xác thực để nhận phần thưởng đặt cược, quyền biểu quyết quản trị và đặc quyền VIP? Quyết định này không chỉ liên quan đến chiến lược sinh lời mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cách thức tham gia của bạn trong mạng lưới.
Tại sao không thể vừa làm cả hai?
Khi bạn cung cấp thanh khoản cho các cặp giao dịch được phê duyệt trên Initia DEX, bạn có thể đặt cược token LP (LP tokens) nhận được cho các trình xác thực. Bằng cách này, người dùng không chỉ đóng góp vào bảo mật kinh tế của mạng mà còn đồng thời kiếm được phần thưởng đặt cược và có quyền biểu quyết quản trị! Hiệu quả vốn như vậy là rất hiếm thấy đối với token gốc của một L1.
(Ảnh gốc từ Initia , được biên dịch bởi TechFlow)
Lấy Jennie làm ví dụ, cô vừa nhận được một số token INIT và muốn ghép đôi nó với USDC được chuyển qua cầu nối gốc để cung cấp thanh khoản. Bằng cách đặt cược token LP INIT/USDC của mình, Jennie đạt được ba nguồn lợi nhuận:
-
Cô kiếm được phí giao dịch thông qua LP;
-
Cô nhận được phần thưởng đặt cược từ phần INIT;
-
Cô có được quyền biểu quyết quản trị, có thể tham gia vào các quyết định của VIP.
-
Nếu Jennie muốn tiến xa hơn, cô thậm chí có thể bán quyền biểu quyết của mình cho người trả giá cao nhất thông qua các giao thức hối lộ như Cabal , để kiếm thêm lợi nhuận.
Tuy nhiên, ngoài những lợi ích trực tiếp này, động lực thực sự thúc đẩy thanh khoản được tích hợp là gì?
Tăng hiệu quả vốn
Thông qua thanh khoản được tích hợp (Enshrined Liquidity), cùng một lượng INIT có thể được sử dụng cho hai mục đích. Nghĩa là, Y đơn vị INIT giờ đây có thể tạo ra giá trị tương đương với 2Y đơn vị INIT khi không có thanh khoản được tích hợp.
Điều này tạo ra một vòng lặp tích cực: Hiệu quả vốn cao hơn → Lợi nhuận hấp dẫn hơn → Nhiều nhà cung cấp thanh khoản (LP) hơn → Bảo mật mạng mạnh mẽ hơn và các bể thanh khoản sâu hơn.
Khác với các L1 truyền thống, nơi cơ chế phần thưởng đặt cược thường chỉ khuyến khích token gốc cho một ngân sách bảo mật duy nhất. Trong Initia, cơ chế phần thưởng đặt cược còn khuyến khích thêm cả những người cung cấp thanh khoản đóng góp vào bảo mật.
Đây là một thiết kế đôi bên cùng có lợi.
Tăng cường bảo mật mạng: Giải phóng tiềm năng của tài sản thanh khoản
Như đã nêu ở trên, thanh khoản được tích hợp không chỉ khuyến khích người dùng đặt cược token gốc mà còn khuyến khích sự tham gia của tài sản LP. Thiết kế nâng cao hiệu quả vốn này mở rộng đáng kể phạm vi bảo mật mạng, vì các tài sản trước đây nằm im trong các bể thanh khoản giờ đây cũng có thể đóng góp vào bảo mật mạng.
Quan trọng hơn, bảo mật kinh tế của Initia không chỉ bảo vệ L1 của Initia mà còn bao trùm toàn bộ mạng lưới, bao gồm tất cả các Rollup đan xen. Thiết kế này rõ ràng là một bước đột phá lớn.
Thanh khoản sâu và bền vững: Từ bỏ dòng vốn ngắn hạn
Việc khai thác thanh khoản truyền thống thường tốn kém và thanh khoản rất bất ổn.
Một khi cơ chế khuyến khích dừng lại, thanh khoản cũng nhanh chóng biến mất.
Ngược lại, thanh khoản được tích hợp là một mô hình khai thác thanh khoản vĩnh viễn được tích hợp ngay trong cơ chế chuỗi. Cơ chế khuyến khích của nó bền vững hơn, cho phép người cung cấp thanh khoản tham gia lâu dài, từ đó tạo nên nền tảng thanh khoản ổn định hơn.
Điều tuyệt vời nhất là cơ chế này tiết kiệm rất nhiều chi phí cho các Rollup đan xen. Chúng không cần phải đổ một khoản tiền khổng lồ vào các chương trình khai thác thanh khoản, mà có thể trực tiếp tận dụng các bể thanh khoản sâu do Initia DEX cung cấp.
Vai trò kết nối của INIT
Cơ chế thanh khoản được tích hợp không áp dụng cho mọi cặp giao dịch. Để được hưởng lợi từ cơ chế này, một cặp giao dịch cần đáp ứng hai điều kiện:
-
Được phê duyệt bởi quản trị của Initia.
-
Một trong hai token của cặp giao dịch phải là INIT.
Đây không phải là một giới hạn tùy tiện, mà là thiết kế được tính toán kỹ lưỡng dựa trên lý thuyết trò chơi.
Hãy thử nghĩ xem điều này có ý nghĩa gì đối với các Rollup đan xen muốn đưa token nội địa của họ vào danh sách trắng? Họ cần tự tích lũy đủ quyền biểu quyết hoặc ảnh hưởng đến các cử tri hiện tại, để đảm bảo mục tiêu kinh tế của toàn bộ mạng lưới luôn nhất quán.
Hơn nữa, còn có một lợi ích đáng kể khác. Bằng cách yêu cầu mỗi cặp giao dịch được chấp thuận phải chứa INIT, lớp L1 xây dựng một mạng lưới phong phú các tuyến giao dịch xoay quanh INIT. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa mô hình token mà còn nâng cao đáng kể hiệu quả của các giao dịch liên Rollup.
Mặc dù vai trò của phần thưởng đặt cược (staking yield) nhận được thông qua thanh khoản được tích hợp (Enshrined Liquidity) đã rất rõ ràng, tầm quan trọng của quyền biểu quyết trong nền kinh tế đan xen vẫn cần được khám phá sâu hơn.
Tại sao quyền biểu quyết lại quan trọng?
Tại Initia, sự nhất quán về kinh tế là cốt lõi và trọng tâm của toàn bộ hệ thống. Sự nhất quán này có thể mang lại lợi ích rộng rãi cho toàn bộ nền kinh tế đan xen.
Điều này không chỉ là lý thuyết – nó đã được chứng minh trong thực tiễn. Trong hệ sinh thái Cosmos, các chuỗi phát triển kinh tế riêng biệt nhưng lại có mối liên hệ rất yếu với trung tâm (Hub). Mặc dù IBC (giao thức giao tiếp liên chuỗi) cho phép giao tiếp giữa các chuỗi, nhưng lại thiếu đi mối liên kết kinh tế. Người nắm giữ ATOM không thực sự tham gia vào thành công của từng chuỗi riêng lẻ, và người dùng từng chuỗi cũng chẳng có lý do gì để quan tâm đến trung tâm. Tình trạng thiếu kết nối này khiến cả hai bên đều thờ ơ.
Sự nhất quán về kinh tế chính là lý do chủ yếu khiến VIP (Voting Incentive Protocol - Giao thức Khuyến khích Biểu quyết) được thiết kế, và cũng là chìa khóa làm cho quyền biểu quyết trở nên quan trọng!
Cơ chế biểu quyết VIP (VIP Gauge Vote) diễn ra hai tuần một lần, những người nắm giữ quyền biểu quyết sẽ quyết định Rollup nào được nhận thêm khuyến khích. Đây là một trò chơi điều phối vốn quy mô lớn. Điều tuyệt vời nhất là những người tham gia ra quyết định lại chính là những người có lợi ích gắn bó nhất với hệ thống.
Cơ chế VIP tạo ra một vòng phản hồi mạnh mẽ, gắn kết chặt chẽ mạng lưới Rollup đan xen. Những người nắm giữ quyền biểu quyết phải đánh giá cẩn thận Rollup nào đáng được hỗ trợ, trong khi các Rollup phải chứng minh giá trị của mình trước những cử tri này. Thú vị hơn nữa, thông qua các giao thức như Cabal, các Rollup thậm chí có thể cung cấp phần thưởng trực tiếp cho các cử tri, từ đó tăng cường thêm sự nhất quán về kinh tế.
Cách nhận quyền biểu quyết? Rất đơn giản:
-
Đặt cược INIT
-
Đặt cược token LP INIT/X thông qua thanh khoản được tích hợp (Enshrined Liquidity)
Nguyên tắc rất rõ ràng: bạn càng gắn bó chặt chẽ với sự thành công của INIT, tiếng nói của bạn trong định hướng phát triển mạng lưới càng lớn. Nhưng liệu điều này có dẫn đến tình trạng cá voi kiểm soát mọi thứ, tạo ra một chế độ độc tài khiến người nắm giữ nhỏ bị bỏ quên?
Đừng lo, Initia cũng quan tâm đến lợi ích của "cá nhỏ". Hệ thống cung cấp một phương pháp tăng cường quyền biểu quyết, giúp cuộc cạnh tranh trở nên công bằng hơn.
Cơ chế khóa biểu quyết – Trao quyền cho những người cam kết
(Ảnh gốc từ Initia , được biên dịch bởi TechFlow)
Sự thật là, cam kết nên có ý nghĩa thực tế. Không chỉ là lời nói, mà cần thể hiện qua sức ảnh hưởng có thể đo lường được. Dù sao thì, một trong những mục tiêu của blockchain là xây dựng "Money Legos" (một hệ thống tài chính mô-đun có thể tổ hợp).
Có thể hiểu như sau: cam kết có các cấp độ. Một bộ phận người dùng có thể chỉ muốn tham gia nhẹ nhàng, trong khi những người khác sẵn sàng tham gia sâu vào mạng lưới. Vậy thì, sức ảnh hưởng của họ lẽ nào không nên phù hợp với mức độ cam kết đó? Chính đây là giá trị của cơ chế khóa biểu quyết – trao cho người dùng mức ảnh hưởng định lượng được dựa trên tỷ lệ cam kết của họ.
Khi bạn đặt cược token, dù là đặt cược trực tiếp hay thông qua thanh khoản được tích hợp (Enshrined Liquidity), bạn có thể chọn khóa vị thế của mình trong khoảng từ 1 tháng đến 4 năm để nhận được hiệu ứng nhân đôi quyền biểu quyết. Thời gian khóa càng dài, ảnh hưởng của bạn trong mạng lưới càng lớn.
Mức tăng cường quyền biểu quyết (voting buff) phụ thuộc trực tiếp vào thời gian khóa bạn chọn, theo công thức: (3×số tháng/48)+1
Một vài ví dụ:
-
Nếu khóa 1 tháng, quyền biểu quyết tăng 1,063 lần: ((3∗1)/48)+1((3∗1)/48)+1
-
Nếu cam kết 1 năm, quyền biểu quyết tăng 1,75 lần: ((3∗12)/48)+1((3∗12)/48)+1
-
Nếu khóa 4 năm, được hưởng mức tăng tối đa 4 lần: ((3∗48)/48)+1((3∗48)/48)+1
Ví dụ, 25 token INIT nếu được khóa trong 4 năm sẽ có quyền biểu quyết tương đương với việc đặt cược đơn thuần 100 token INIT. Thiết kế này cho phép người dùng thực sự thể hiện cam kết dài hạn với Initia thông qua hành vi trên chuỗi, đồng thời mang lại niềm tin và sự ổn định lớn hơn cho quản trị mạng lưới.
(Ảnh gốc từ Initia , được biên dịch bởi TechFlow)
Hãy lấy người bạn lông xù của chúng ta, Jennie, làm ví dụ. Cô ấy có 100 token INIT và muốn tối ưu vị thế của mình.
Jennie quyết định đặt cược trực tiếp 50 token INIT, và khóa biểu quyết 50 token còn lại trong 4 năm. Như vậy, quyền biểu quyết của cô tăng từ mức 100 nếu chỉ đặt cược đơn thuần lên thành 250. Đồng thời, cô vẫn có thể linh hoạt điều chỉnh chiến lược theo khẩu vị rủi ro của bản thân, chứ không phải dồn hết vào một cách duy nhất.
Cơ chế khóa biểu quyết trao thêm ảnh hưởng cho những người thực sự tin tưởng, đồng thời vẫn giữ đủ tính linh hoạt để mỗi người dùng có thể tham gia theo cách riêng của mình.
Kết luận
Xây dựng thế giới đa chuỗi đúng cách không chỉ dựa vào công nghệ, mà còn cần đạt được sự nhất quán về giá trị. Chính đây là lý do khiến những nỗ lực trước đây thất bại – thiếu sự đồng thuận giữa các lớp, thậm chí còn tạo cảm giác xa cách. Trong khi đó, Initia đặc biệt chú trọng thiết kế luồng giá trị và vòng xoáy khuyến khích, đảm bảo rằng mỗi thành phần tham gia trong mạng lưới đều có con đường rõ ràng để đóng góp và nhận lại phần thưởng tương xứng.
Các cơ chế cốt lõi của Initia – Initia DEX, thanh khoản được tích hợp (Enshrined Liquidity), cơ chế khóa biểu quyết (Vote Lock) và VIP – bổ trợ lẫn nhau, tạo nên một hệ sinh thái mà người dùng một cách tự nhiên có xu hướng thực hiện các hành vi có lợi. Việc nâng cao hiệu quả vốn khiến các nhà cung cấp thanh khoản (LP) hài lòng hơn, đồng thời tạo ra các bể thanh khoản sâu hơn, điều này ngược lại thu hút thêm nhiều người dùng muốn có quyền quản trị. Những tác động tích cực này tiếp tục lan rộng sang mạng lưới Rollup của Initia, nơi người dùng có thể trải nghiệm giao dịch liên chuỗi liền mạch và nhận phần thưởng thông qua cơ chế VIP nhờ việc sử dụng Rollup liên tục.
Muốn tìm hiểu sâu hơn? Hãy xem tài liệu của chúng tôi:
-
Tài liệu về Thanh khoản được tích hợp (Enshrined Liquidity Docs)
-
Tài liệu về Chương trình Lợi ích Gắn bó (Vested Interest Program, VIP)
Các cơ chế này hiện đã có mặt trên mạng thử nghiệm. Tôi khuyến khích bạn tự trải nghiệm:
-
Cung cấp thanh khoản trên Initia DEX
-
Đặt cược token LP của bạn cho các trình xác thực, và chọn thời gian khóa dài nhất!
-
Tham gia cơ chế biểu quyết VIP
Truy cập Ứng dụng Mạng thử nghiệm Initia để bắt đầu trải nghiệm, và tham gia cộng đồng Discord để khám phá cùng các nhà phát triển và người dùng khác. Thiên đường đa chuỗi đang lớn dần – hãy cùng xây dựng nó ngay hôm nay.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@initiaFDN
