Khủng hoảng "quản trị bằng con người" trong DAO: xung đột nội bộ không ngừng, phân phối lợi ích không công bằng
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Khủng hoảng "quản trị bằng con người" trong DAO: xung đột nội bộ không ngừng, phân phối lợi ích không công bằng
Không có bạn bè vĩnh viễn, cũng không có kẻ thù vĩnh viễn, chỉ có lợi ích vĩnh viễn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Mưa rơi ngủ say
Tình hình mới nhất của AragonDAO một lần nữa khơi dậy sự quan tâm sôi nổi của ngành tiền mã hóa đối với DAO.
Tóm tắt sự việc là lãnh đạo chính thức của Aragon và cộng đồng đã bất đồng về cách xử lý nguồn vốn kho bạc. Cộng đồng thông qua bỏ phiếu bằng token mong muốn dùng vốn kho bạc để mua lại $ANT hoặc chia đều trái phiếu kho bạc cho người nắm giữ, trong khi ban lãnh đạo Aragon cố gắng đơn phương chuyển dịch nguồn vốn kho bạc nhằm ngăn chặn hành động này.
Có thể nói, AragonDAO – một DAO được tạo ra nhằm xây dựng thêm nhiều DAO khác – hiện đang chiếm đoạt tài sản kho bạc theo một cách vô cùng "không DAO".
Thực tế, tình huống như vậy đã từng xảy ra trước đây:
-
Quỹ Arbitrum đã di chuyển một phần token trong kho bạc DAO mà chưa thông qua đề xuất của DAO, đồng thời bán 10 triệu token $ARB;
-
Hai thành viên sáng lập BuilderDAO bất đồng về việc sử dụng vốn để mua tiền mã hóa, dẫn đến tranh cãi công khai;
-
Nội bộ đội ngũ Paraspace xung đột, các nhà sáng lập và nhóm chỉ trích lẫn nhau, cuối cùng nhóm loại nhà sáng lập khỏi danh sách ký đa chữ ký của giao thức.
Tất cả những tranh cãi này rốt cuộc đều bắt nguồn từ bất đồng trong phân phối lợi ích.
Khi chúng ta nói về DAO (Decentralized Autonomous Organizations - Tổ chức Tự trị Phi tập trung), thực chất chúng ta đang nói về điều gì?
Công nghệ blockchain mang đến tính phi tập trung và loại bỏ trung gian; DAO, nhờ vào mã tin cậy và hợp đồng thông minh, đã tạo nên một thể chế tổ chức hoàn toàn mới. Kéo theo đó là sự minh bạch công khai và quá trình ra quyết định dân chủ.
Hiểu đơn giản, thành viên DAO là một cộng đồng Internet tập hợp những người có cùng chí hướng, đóng góp vốn thông qua việc mua token DAO hoặc đầu tư, hoạt động không bị chi phối bởi cá nhân nào. Cuối cùng, mọi quyết định của DAO do cộng đồng bỏ phiếu quyết định, cộng đồng cũng có thể thiết lập các nhóm nhỏ, tạo nhiệm vụ để cụ thể hóa việc thực thi quyết định và mục đích sử dụng vốn.
Trong đó, hai điểm then chốt nhất là «loại bỏ trung gian» và «tin tưởng vào mã code».
Nhưng khó khăn hiện nay của DAO nằm ở chỗ về bản chất nó vẫn do con người vận hành. Mỗi người có định hướng lợi ích khác nhau; ngay cả những thành viên tụ họp vì chung lý tưởng, thực ra cũng chỉ là liên minh tạm thời dựa trên lợi ích cá nhân. Điều này đồng nghĩa rằng, chỉ cần xuất hiện bất đồng lợi ích, nội chiến sẽ nổ ra.
Sự kiện lần này của AragonDAO là một ví dụ điển hình. Cộng đồng mong muốn thu lợi nhiều hơn thông qua việc mua lại token hoặc nhận trái phiếu kho bạc, vì họ đều là người nắm giữ token quản trị $ANT. Trong khi đó, ban lãnh đạo cốt lõi của AragonDAO lại muốn kiểm soát giá trị kho bạc trong tay mình, do đó xảy ra bất đồng.
Như câu nói của chính trị gia Anh thế kỷ XIX Lord Palmerston: «Không có bạn bè vĩnh viễn, cũng không có kẻ thù vĩnh viễn, chỉ có lợi ích vĩnh viễn».
Khó khăn hiện tại của DAO xuất phát từ việc các thành viên DAO khác nhau phân hóa thành các phe lợi ích riêng biệt, và các phe này sẽ phát động chiến tranh quản trị vì định hướng lợi ích khác nhau.
Một ví dụ về chiến tranh lợi ích là lựa chọn cầu nối xuyên chuỗi (cross-chain bridge) của Uniswap. Các phe tham gia cuộc chiến quản trị này gồm a16z và Jump Trading, lần lượt ủng hộ LayerZero và Wormhole. Cuối cùng, Wormhole giành chiến thắng nhờ có số lượng lớn phiếu UNI hơn, trở thành phương tiện cho người dùng Uniswap trên BNB Chain tham gia quản trị DAO Uniswap dựa trên Ethereum.
Cuộc đối đầu giữa a16z và Jump Trading giống như một trận đấu công bằng, so giày phiếu bầu trong tay. Nhưng tranh cãi của AragonDAO nằm ở sự khác biệt giữa đội ngũ giao thức và cộng đồng về "kế hoạch" tương lai của giao thức. AragonDAO dường như là một tổ chức kiểu công ty mặc áo DAO, đội ngũ giao thức muốn kiểm soát vốn công ty, còn cộng đồng giao thức lại cho rằng vốn công ty thuộc về tất cả những ai tham gia cộng đồng.
Dường như DAO do con người vận hành, dù bề ngoài khoác lớp vỏ dân chủ, vẫn phải đặt kỳ vọng vào một nhà sáng lập minh triết có năng lực, hay một đội ngũ có khả năng thúc đẩy tiến triển sự việc. Giống như người dân trong một quốc gia phi tập trung không thể tham gia quản trị đất nước bằng phương pháp dân chủ, mà chỉ biết trông chờ vào một vị quân chủ minh mẫn và năng động – điều này lại đi ngược lại tinh thần «loại bỏ trung gian» và «tin tưởng vào mã code».
Trong bối cảnh quy định liên quan đến DAO tiếp tục được thúc đẩy, khó khăn quản trị nội tại của DAO một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh: nếu định hướng lợi ích của các thành viên DAO nảy sinh bất đồng, chúng ta phải làm sao?
Có lẽ, chúng ta cần xác định rõ ràng nguyên tắc hành xử của từng thành viên DAO ở cấp độ pháp lý, chuẩn hóa về mặt pháp lý danh tính và năng lực của mọi thành viên DAO, nhằm giảm nhẹ bất đồng giữa các phe lợi ích, từ đó thúc đẩy việc áp dụng rộng rãi mô hình DAO.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
