Ứng dụng chuỗi sẽ mang lại trải nghiệm sản phẩm tập trung như thế nào cho người dùng?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Ứng dụng chuỗi sẽ mang lại trải nghiệm sản phẩm tập trung như thế nào cho người dùng?
Vấn đề quan trọng nhất không phải là thiết kế nào phù hợp nhất với nền tảng phi tập trung, mà là thiết kế nào giúp nền tảng phi tập trung có cơ hội tốt nhất để cạnh tranh với các nền tảng tập trung.
Tác giả: Natalie Mullins
Dịch bởi: TechFlow
Không gian thiết kế blockchain gần đây đã được mở rộng, giờ đây chúng ta không chỉ còn blockchain đơn khối mà còn có:
-
Blockchain mô-đun;
-
Lớp dữ liệu khả dụng và lớp đồng thuận;
-
Rollup và môi trường thực thi;
-
Chuỗi chuyên biệt theo ứng dụng, v.v.
Mặc dù có rất nhiều lựa chọn dành cho nhà phát triển, nhưng vấn đề quan trọng nhất không phải là thiết kế nào phù hợp nhất với nền tảng phi tập trung, mà là thiết kế nào giúp nền tảng phi tập trung có cơ hội cạnh tranh tốt nhất với các nền tảng tập trung.
Do các trường hợp sử dụng blockchain khác nhau, nên không thể tìm ra một câu trả lời phù hợp cho mọi tình huống. Vì vậy, bài viết này sẽ tập trung vào khái niệm chuỗi ứng dụng — một trong những phương pháp hứa hẹn và chưa được khám phá đầy đủ để giải quyết thách thức này. Chúng ta sẽ đi sâu vào việc chuỗi ứng dụng sẽ thúc đẩy việc tạo ra các sản phẩm và tính năng thực sự đổi mới như thế nào, cũng như khám phá lợi ích về chủ quyền mà nó mang lại cho các dự án.
Lợi thế của chuỗi ứng dụng
Khi xem xét các kiến trúc đã nêu trên, không dễ dàng nhận ra ngay đâu là giải pháp tối ưu nhất nhằm giải quyết các điểm đau về trải nghiệm người dùng mà vẫn duy trì mức độ phi tập trung cần thiết.
Mỗi phương pháp đều có những đánh đổi riêng, nhưng chuỗi ứng dụng cung cấp một lợi thế cực kỳ quan trọng và độc đáo: chủ quyền.
Về mặt kỹ thuật, chủ quyền có thể được coi là tích hợp dọc.
Điều này có nghĩa là các nhà phát triển ứng dụng có thể kiểm soát và tùy chỉnh từng tầng trong stack blockchain để đáp ứng nhu cầu cụ thể của ứng dụng họ.

Ngoài việc giảm sự phụ thuộc vào các giải pháp trung gian, điều này còn giúp loại bỏ tình trạng ứng dụng phải cạnh tranh với các ứng dụng khác về không gian khối, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào lộ trình phát triển và quản trị của các dự án khác.
Những lợi thế này đặc biệt hấp dẫn đối với các dự án đã đạt đến một quy mô nhất định, cần thông lượng cao hơn, nâng cấp thường xuyên và/hoặc muốn kiểm soát tương lai nền tảng của mình.
Chủ quyền kỹ thuật còn cho phép các nhà phát triển ứng dụng giải phóng sức sáng tạo bằng cách thử nghiệm các mô hình đồng thuận khác nhau, yêu cầu nút tùy chỉnh, mô hình trạng thái và các tính năng thú vị khác. Cũng giống như nhiều L1 mới xuất hiện nhằm tối ưu hóa kiến trúc cốt lõi – nơi thiếu sự đồng thuận để triển khai trên chuỗi hiện tại – chuỗi ứng dụng mang lại mức độ tối ưu hóa tương tự cho từng ứng dụng riêng biệt.
Về mặt xã hội, chủ quyền xã hội trước hết là khả năng của một ứng dụng cá nhân đặt giá trị của mình lên hàng đầu và xử lý các đánh đổi theo cách phù hợp nhất với họ.
Nó cho phép cộng đồng tự kiểm soát vận mệnh của mình, thậm chí thực hiện các hành động như fork cứng blockchain vì lý do chính trị hay kỹ thuật. Hầu hết các dự án sẵn sàng đảm nhận việc xây dựng chuỗi ứng dụng là vì lý do kỹ thuật, nhưng nhu cầu về chủ quyền xã hội không nên bị đánh giá thấp. Sẽ luôn có những ứng dụng chọn chủ quyền xã hội và gia nhập chuỗi ứng dụng chỉ vì họ cảm thấy hệ sinh thái khác không phản ánh đầy đủ các giá trị của mình.
Các đánh đổi và lo ngại
Chuỗi ứng dụng không phải là giải pháp hoàn hảo cho mọi dự án; nó chỉ đại diện cho một quan điểm về việc đánh đổi giữa blockchain và ứng dụng nên làm gì.
Nhiều nhà phê bình đưa ra hai lý do: khả năng kết hợp (composability) và phân mảnh thanh khoản, để chỉ trích rằng chuỗi ứng dụng không phù hợp với DeFi.
Tuy nhiên, những lo ngại này không thuyết phục lắm, vì thanh khoản trên L1 phổ quát cũng chỉ tập trung ở một số ít ứng dụng phổ biến.
Thay vì yêu cầu người dùng chuyển đổi giữa chuỗi DEX, chuỗi cho vay, chuỗi perpetual, chuỗi stake thanh khoản..., hãy tích hợp tất cả các chức năng này vào sản phẩm cốt lõi của vài chuỗi ứng dụng DeFi có thanh khoản mạnh mẽ, từ đó giảm đáng kể vấn đề phân mảnh thanh khoản.
Cũng cần lưu ý rằng, mặc dù Ethereum mainnet vẫn là trung tâm của DeFi, nhưng lộ trình mở rộng tập trung vào Rollup của nó cũng gây ảnh hưởng riêng đến khả năng kết hợp và phân mảnh thanh khoản.
Mặc dù chuỗi ứng dụng không độc quyền trong hệ sinh thái Cosmos, nhưng nhờ công cụ phát triển hoàn thiện và khả năng kết hợp dị cấu (heterogeneous composability) – thứ mà các hệ sinh thái như Ethereum vẫn chưa có – nhiều chuỗi ứng dụng đã chọn Cosmos làm nền tảng.
Các tính năng và thí nghiệm nổi bật
Cách tốt nhất để nắm bắt đầy đủ sức mạnh của chuỗi ứng dụng là khám phá một số trải nghiệm người dùng ấn tượng đang được xây dựng ngày nay, đặc biệt là trên Osmosis, Mars Protocol, Penumbra và dYdX.
Osmosis
Osmosis là một DEX chuỗi ứng dụng và trung tâm thanh khoản mới nổi trong hệ sinh thái Cosmos. Cảm hứng ban đầu của Osmosis đến từ một bài blog của đồng sáng lập Sunny Aggarwal có tên "DAOifying Uniswap Automated Market Maker Pools", với ý tưởng cốt lõi là mang tính tùy chỉnh và chủ quyền của Cosmos vào thế giới AMM.
Hiện nay, giao thức cho phép người dùng tạo các nhóm thanh khoản với các tham số độc đáo và có thể thay đổi, thử nghiệm các dạng đường cong dính khác nhau, nhóm tài sản đa trọng số, v.v. Một mô hình thanh khoản lai kết hợp khớp lệnh theo sổ lệnh và nhóm thanh khoản tập trung cũng đang được phát triển tích cực.
Là người tiên phong trong lĩnh vực chuỗi ứng dụng DeFi, Osmosis đã ra mắt thị trường nhiều tính năng đổi mới, bao gồm staking siêu dòng (superfluid staking), cung cấp giải pháp thanh lịch cho những ai do dự giữa lựa chọn lợi nhuận staking hay lợi nhuận DeFi.
Người dùng có thể stake bất kỳ LP nào chứa $OSMO – vừa đóng góp cho an ninh mạng, vừa mang lại thêm giá trị cho cộng đồng. Tính năng này khả thi vì chuỗi Osmosis có thể nhận diện tài sản ứng dụng và sử dụng chúng trong đồng thuận PoS, và khi ngày càng có nhiều tính năng và loại tài sản được bổ sung, không có lý do gì để không áp dụng cho các trường hợp sử dụng tương tự.
Khi nói đến việc tạo trải nghiệm người dùng giống như sàn giao dịch tập trung (CEX), Osmosis đang nỗ lực tích hợp giao dịch ký quỹ và cho vay vào sản phẩm cốt lõi. Đội ngũ hiện đang hợp tác với Mars Protocol để tích hợp trực tiếp chức năng cho vay vào động cơ giao dịch của Osmosis, cho phép thanh lý từng phần, ký quỹ chéo tài sản và sử dụng LP của Osmosis làm tài sản ký quỹ cho giao dịch ký quỹ. Tác giả Osmosis Steview Woofwoof đã tóm tắt ngắn gọn lợi ích của thiết kế này trong một bài viết trên Medium hồi đầu năm:
"Việc thanh lý từng phần đảm bảo rằng biến động bất ngờ sẽ không lập tức thanh lý tàn khốc các vị thế đòn bẩy. Việc ký quỹ chéo hiệu quả nghĩa là Osmosis (khác với DEX vô trạng thái) có thể theo dõi từng khối tất cả tài sản ký quỹ của bạn từ các tài sản và nhóm khác nhau, do đó có thể coi chúng như một nhóm tài sản ký quỹ lớn để bảo vệ tất cả khoản vay và vị thế ký quỹ của bạn."
"Một lợi ích khác khi tích hợp giao thức cho vay vào DEX là loại bỏ nhu cầu về oracle. Thực tế, thông tin giá của Osmosis có thể trở thành nguồn cấp dữ liệu cho oracle phục vụ các nền tảng khác. Tất nhiên, việc sử dụng oracle bên ngoài để sao lưu hoặc tăng cường an ninh chống lại một số loại tấn công (thao túng giá, dDOS...) vẫn hữu ích."
Osmosis cũng đang khám phá một số phương pháp sáng tạo để xử lý MEV trên DEX của mình – điều này rõ ràng dễ thực hiện hơn trên chuỗi ứng dụng, bao gồm:
-
Mã hóa ngưỡng – mã hóa giao dịch người dùng trước khi phát sóng đến các nhà sản xuất khối, chỉ cho phép giải mã và thực thi sau khi khối được bỏ phiếu và xác nhận cuối cùng.
-
Phân biệt phí – thu phí khác nhau cho các loại giao dịch khác nhau (ví dụ: làm cho giao dịch arbitrage đắt đỏ hơn).
-
Skip – xây dựng chức năng tương tự Flashbots ngay trong giao thức cơ bản.
-
MEV nội bộ – xây dựng các bot arbitrage trong giao thức và phân phối doanh thu cho những người stake $OSMO.
Mars Protocol
Mars là một giao thức tín dụng liên chuỗi đang được Delphi Labs phát triển, đồng thời là tiên phong trong một dạng DeFi mới gọi là cho vay hợp đồng với hợp đồng (C2C). Ban đầu triển khai trên Terra, đội ngũ Mars sau đó đã rà soát lại chiến lược sản phẩm và quyết định nên đầu tư vào hệ sinh thái nào. Sau khi khảo sát toàn bộ L1 và L2, đội ngũ Mars cuối cùng đã chọn mô hình Outpost & Hub độc đáo, cho phép họ tận hưởng đồng thời lợi ích từ L1 hiện tại và chủ quyền của chuỗi ứng dụng.

Red Bank là một ví dụ của Outpost – một giao thức cho vay không lưu ký và được đảm bảo quá mức, có thể triển khai trên nhiều chuỗi khác nhau – cho phép tổng hợp đồng bộ nguyên tử với các ứng dụng khác trên cùng một L1. Đây cũng là nguồn thanh khoản cho C2C, vì các hợp đồng thông minh được ủy quyền có thể vay từ Red Bank mà không cần thế chấp. Kế hoạch hiện tại là xây dựng Outpost đầu tiên trên Osmosis.
Mars Hub là một chuỗi ứng dụng, có hai chức năng chính:
-
Quản lý tất cả các Outpost (bao gồm bỏ phiếu quyết định hợp đồng nào được phê duyệt để cho vay C2C)
-
Thu thập doanh thu từ tất cả các Outpost và phân phối cho những người stake $MARS và các validator
Cho đến nay, chiến lược liên chuỗi của hầu hết các giao thức DeFi là triển khai lại trên mọi L1 phổ biến hoặc xây dựng cầu nối để kết nối với các chuỗi ứng dụng khác. Mô hình Hub & Outpost này cố gắng đạt được cả hai mục tiêu: kết hợp với hệ sinh thái DeFi có thanh khoản cao hiện tại, đơn giản hóa quản trị và tích lũy giá trị token, đồng thời giảm thiểu vấn đề phân mảnh trên mainnet.
Đội ngũ Delphi Labs rất chú trọng xây dựng trải nghiệm người dùng tốt nhất cho DeFi, và khi ra mắt, Mars sẽ là một trong những nỗ lực cạnh tranh nhất so với trải nghiệm người dùng của sàn giao dịch tập trung. Lộ trình phát triển bao gồm nhiều tính năng mới thú vị khác, chẳng hạn như tài khoản tín dụng Rover, cho phép người dùng giao dịch đòn bẩy các sản phẩm DeFi khác nhau từ một tài khoản duy nhất.
Penumbra
Penumbra là một DEX chuỗi ứng dụng và nhóm tài sản ẩn danh liên chuỗi, tận dụng quyền riêng tư để cải thiện trải nghiệm giao dịch và làm thị trường trên chuỗi. Tầm nhìn của dự án bắt nguồn từ sự thất vọng trước việc các công cụ bảo vệ quyền riêng tư như Zcash thiếu sự áp dụng và quan tâm, cùng mong muốn xây dựng một sản phẩm trở nên tốt hơn nhờ quyền riêng tư. Tuy nhiên, như những năm qua đã chứng minh, quyền riêng tư hóa ra là một vấn đề khó hơn nhiều so với tưởng tượng ban đầu.
Dù đã có nhiều nỗ lực xây dựng tính toán riêng tư trên blockchain với ngân sách dồi dào, nhưng đội ngũ Penumbra không hài lòng với bất kỳ phương pháp hiện tại nào. Thay vào đó, họ đặt ra một câu hỏi tinh tế nhưng then chốt: Nếu blockchain hữu ích nhờ trạng thái chia sẻ công khai, thì làm sao ta xây dựng một sổ cái riêng tư cũng hữu ích như vậy?
Theo Penumbra, khái niệm trạng thái chia sẻ công khai là cốt lõi làm nên sự hữu ích của blockchain, bởi vì nó có nghĩa là bất kỳ ai muốn sử dụng blockchain chỉ cần phối hợp với chính chuỗi, chứ không cần phối hợp với đối tác giao dịch bên ngoài chuỗi.
Vì vậy, họ cho rằng, dù các nỗ lực trước đây trong việc thiết kế L1 và Rollup bảo vệ quyền riêng tư có thể giải quyết vấn đề riêng tư, nhưng cách làm đó nghiêm trọng hạn chế mức độ người dùng có thể tương tác ý nghĩa với trạng thái chia sẻ công khai.
Lý tưởng nhất, tính toán riêng tư nên diễn ra theo cách vừa bảo vệ quyền riêng tư cá nhân, vừa giữ minh bạch các dữ liệu tổng quan quan trọng. Tuy nhiên, việc xây dựng một hệ thống cân bằng các yếu tố này đòi hỏi một mô hình trạng thái hoàn toàn khác biệt so với mọi thứ hiện có trên thị trường, vì vậy đội ngũ Penumbra đang tạo ra từ đầu.
Hơn nữa, dù hiện tại họ đang tập trung có chủ đích vào các trường hợp sử dụng giao dịch và làm thị trường, nhưng nghiên cứu và thiết kế của đội ngũ có thể ảnh hưởng rộng rãi hơn đến quyền riêng tư và khả năng mở rộng trong các bối cảnh khác.

Quyền riêng tư trên blockchain được thực hiện bằng cách chuyển dữ liệu người dùng và việc thực thi ra khỏi chuỗi: thay thế dữ liệu người dùng trên chuỗi bằng cam kết mã hóa dữ liệu, thay thế việc thực thi rõ ràng bằng bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof) về tính đúng đắn của chuyển đổi trạng thái – điều này đòi hỏi một mô hình trạng thái khác biệt.
Khác với mô hình trạng thái lấy trạng thái biến đổi toàn cục làm trung tâm, trong đó giao dịch hợp lệ thay đổi trạng thái trong quá trình thực thi, Penumbra sử dụng khái niệm các đoạn trạng thái bất biến và có thể kết hợp, mỗi giao dịch tiêu thụ các đoạn trạng thái đầu vào và tạo ra các đoạn trạng thái đầu ra (về mặt khái niệm tương tự mô hình UTXO của Bitcoin).
Điều này cho phép các đoạn trạng thái được thay thế bằng cam kết về chúng, và nội dung giao dịch được thay thế bằng bằng chứng về chuyển đổi trạng thái hợp lệ.
Tuy nhiên, vấn đề của phương pháp này là do việc thực thi được chuyển ra ngoài chuỗi, người dùng không còn có thể truy cập trạng thái chia sẻ, vì phải đưa ra đầu vào chính xác đầu ra cuối cùng của chuyển đổi trạng thái được đề xuất trong giao dịch.
Ví dụ, trước khi gửi giao dịch lên chuỗi, giao dịch DEX cần đóng băng trạng thái chính xác của dự trữ AMM và giá đầu ra chính xác.

Mô hình trạng thái độc đáo
Mô hình trạng thái Penumbra được xây dựng trước hết nhằm tạo điều kiện cho tương tác riêng tư với trạng thái chia sẻ công khai, thông qua việc sử dụng mô hình tác nhân (actor model), tách biệt rõ ràng giữa tính toán ngoài chuỗi (riêng tư, xử lý trạng thái từng người dùng) và tính toán trên chuỗi (công khai, xử lý trạng thái chia sẻ).
Trong mô hình tác nhân, người dùng tạo một thông điệp (thay vì giao dịch), mã hóa nó và gửi tới hợp đồng thông minh. Sau đó, mỗi hợp đồng thực thi một lần trong mỗi khối, lấy tất cả thông điệp gửi đến nó trong khối đó làm đầu vào, cho phép xử lý giao dịch theo lô hoặc sử dụng bất kỳ logic ứng dụng tùy chỉnh nào khác. Điều này cũng mang lại lợi ích mở rộng tốt, vì chi phí tính toán chỉ xảy ra một lần mỗi hợp đồng và được san sẻ trên tất cả giao dịch trong khối. Các validator sau đó sẽ giải mã một số thông tin về tổng số lô trước khi thực thi không đồng bộ và tạo ra đầu ra công khai.
Tính không đồng bộ này được thực hiện bằng cách tạo NFT riêng tư, ghi lại trạng thái trung gian của việc thực thi và mô phỏng trạng thái tương lai. Khi hợp đồng phản hồi bằng thông điệp đầu ra, NFT riêng tư sẽ bị tiêu thụ và dùng để chứng minh rằng trạng thái tương lai đúng đã được mô hình hóa, lúc này thông điệp từ hợp đồng được dùng để tạo đầu ra riêng tư của việc thực thi. Đánh đổi ở đây là việc thực thi có thể kéo dài qua nhiều khối.
Staking riêng tư
Để bảo vệ quyền riêng tư của người ủy quyền và trách nhiệm của validator, đội ngũ Penumbra phải thiết kế lại cơ chế staking theo cách mới. Thay vì coi “rời” và “gắn” là các trạng thái khác nhau của cùng một token权益, họ ghi nhận việc staking gắn kết dưới dạng token ủy quyền. Các token này đại diện cho tỷ lệ phần trăm trong nhóm ủy quyền của validator, giống như LP đại diện cho phần trăm trong nhóm thanh khoản.
Mặc dù kích thước nhóm ủy quyền của mỗi validator là một phần của trạng thái chuỗi công khai, nhưng các token ủy quyền được giữ riêng tư bằng cách trao đổi lẫn nhau và tồn tại trong nhóm đa tài sản ẩn danh (nơi lưu trữ mọi giá trị trên Penumbra). Cuối cùng, phần thưởng staking được tính bằng cách theo dõi tỷ giá giữa token staking và token ủy quyền, mang lại lợi thế hiệu quả về thuế vì chỉ việc rút (unbind) mới là sự kiện chịu thuế.
Cuối cùng, Penumbra đặt cược rằng quyền riêng tư thực sự là một phần thiết yếu của trải nghiệm giao dịch, thậm chí còn hơn thế – những tùy chỉnh của họ sẽ dẫn đến việc thực thi tốt hơn, vì các chiến lược riêng tư cho phép nhiều đối tượng tham gia phức tạp và có vốn lớn hơn, kéo theo thanh khoản tốt hơn, định giá tốt hơn và trượt giá ít hơn. Tầm nhìn của họ là tạo ra một trải nghiệm người dùng cung cấp nhiều quyền riêng tư hơn CeFi, đồng thời giữ được ưu thế mở và không cần cấp phép của DeFi.
dYdX
Sau khi trở thành ứng dụng lớn nhất triển khai trên L2 Ethereum, sàn giao dịch perpetual dYdX gần đây đã thông báo kế hoạch xây dựng phiên bản V4 của mình thành một chuỗi ứng dụng. Trong bài viết chính thức, "sự kết hợp độc đáo giữa phi tập trung, khả năng mở rộng và khả năng tùy chỉnh" được xem là lý do chính, nhưng đáng để đào sâu vào từng yếu tố:
Phi tập trung
Trước sức ép pháp lý, đặc biệt tại Mỹ, nhiều dự án DeFi đang đối mặt với các vụ kiện nghiêm trọng. dYdX V3 hiện đang triển khai trên L2 Ethereum (StarkEx); mặc dù các giải pháp đang được nghiên cứu và phát triển tích cực, nhưng các dự án DeFi này có thể không thể chờ đợi đến khi vision về Rollup hoàn toàn phi tập trung trở thành hiện thực. dYdX là một dự án như vậy, và họ cuối cùng đã quyết định rằng việc vận hành chuỗi riêng với khoảng 100 validator là lựa chọn tốt nhất họ có thể thực hiện.
Khả năng mở rộng
Xét thấy dYdX V3 hiện xử lý khoảng 10 giao dịch/giây và khoảng 1.000 lệnh/hủy mỗi giây, đội ngũ đã khảo sát toàn bộ hệ sinh thái blockchain để tìm một chuỗi có thể giúp họ tăng thông lượng lên vài bậc độ lớn. Nhưng họ không tìm thấy, nên đã chọn một giải pháp sáng tạo hơn: một mạng lưới khớp lệnh ngoài chuỗi phi tập trung. Chuỗi dYdX chỉ cần đạt đồng thuận về các giao dịch đã thanh toán, chứ không cần đồng thuận về mọi lệnh đã đặt. Nhờ vậy, V4 sẽ có thể mở khóa khả năng mở rộng thực sự vượt trội.
Về mặt kỹ thuật, thiết kế này khả thi nhờ chuỗi ứng dụng cho phép tùy chỉnh nút, ví dụ như yêu cầu validator hỗ trợ vận hành mạng oracle hoặc cơ sở hạ tầng cầu nối liên chuỗi.
Tùy biến
Trong một cuộc phỏng vấn với Bankless, người sáng lập dYdX Antonio Juliano chia sẻ tầm nhìn tham vọng về một sản phẩm và trải nghiệm người dùng tích hợp hoàn toàn dọc, bao gồm không chỉ xây dựng L1 cơ bản mà còn xây dựng module thực thi tùy chỉnh, mạng lưới lệnh ngoài chuỗi, mạng oracle, ứng dụng di động và ví tùy chỉnh. Juliano mô tả nỗ lực này là "rất mạo hiểm", nhưng ông cũng rất rõ ràng rằng đây là lựa chọn tốt nhất để mang lại trải nghiệm người dùng chất lượng cao nhất cho dYdX.
Kết luận
Dù thừa nhận tất cả các lợi thế và thí nghiệm đổi mới đã nêu trên, chúng ta cũng phải công nhận rằng việc xây dựng một blockchain chuyên biệt theo ứng dụng về mặt kỹ thuật rõ ràng khó khăn hơn nhiều so với việc triển khai một ứng dụng dưới dạng hợp đồng thông minh, thậm chí còn khó hơn so với triển khai trong một môi trường thực thi chuyên biệt (Rollup, subnet...).
Thử thách thực tế này không nên bị đánh giá thấp, nhưng cũng không nên đánh giá thấp tiềm năng to lớn từ không gian thiết kế mở rộng mà chuỗi ứng dụng mang lại. Trải nghiệm người dùng vượt trội không chỉ là cách sản phẩm phi tập trung đánh bại đối thủ tập trung, mà còn là thành phần thiết yếu để xây dựng lợi thế cạnh tranh trong một thế giới mã nguồn mở, không cần cấp phép.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News











