Cố vấn viên OFRfund: NFT NYC hỗn loạn, nói lại về giá trị NFT và xu hướng tương lai
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cố vấn viên OFRfund: NFT NYC hỗn loạn, nói lại về giá trị NFT và xu hướng tương lai
Tìm một cơ hội đổi mới đột phá rất khó, đôi khi thực sự là may mắn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: jxblock.eth, đối tác tại OFRfund
Phần 1. Cảm nhận khi tham dự NFT NYC
1. Đừng mua vé vào cổng chính
Sự kiện chính cực kỳ lộn xộn:
Không có lịch trình (agenda) tại hiện trường hay trên trang web chính thức, hoàn toàn không biết thứ tự các bài phát biểu trong ngày là gì, hay lý lịch của diễn giả ra sao;
Không ai kiểm tra vé tại hội trường chính, ai cũng có thể tự do đi vào, việc mua vé giá hơn 1000 đô la là hoàn toàn phí tiền;
Số lượng diễn giả quá đông, dẫn đến nội dung nhiều bài nói chất lượng thấp và kém hiệu quả, các khách mời trong buổi tọa đàm (panel) không quen biết nhau, trước đó cũng không tập dượt hay phối hợp nội dung.
Tóm lại, đừng tới hội trường chính.
2. Sự kiện bên lề nhiều nhưng hiệu quả kém và rất mệt
Các sự kiện bên lề như after party hay side events do các dự án và quỹ tổ chức thì tên gọi thì nhiều vô kể, tuy nhiên cảm giác về chất lượng không cao mà còn khiến người tham gia kiệt sức. Cộng đồng NFT dường như cũng chẳng cảm nhận được cái rét buốt mùa đông của thị trường tiền mã hóa đang sụp đổ, hầu như sự kiện nào cũng chật kín người. Vì vậy, bạn nhất định phải lên kế hoạch trước nên tham dự những hoạt động nào, không nhất thiết phải đi hết tất cả, càng không cần thiết chạy 3-4 sự kiện trong một đêm (đây chính là trải nghiệm của tôi), cuối cùng dễ bị cạn kiệt thể lực, giao tiếp xã hội thiếu mục đích, gặp gỡ ngẫu nhiên (random networking) chất lượng thấp và kém hiệu quả, hơn nữa phần lớn những người chạy sự kiện đều là một nhóm người quen mặt.
Tốt nhất nên đăng ký vé hoặc thư mời trước, đến sớm khoảng 10 phút, nếu không sẽ rất dễ bị bảo vệ từ chối ở cổng khi phải xếp hàng dài trong biển người hoặc nhờ người quen dẫn vào. (Lưu ý này không áp dụng cho phái nữ, vì phụ nữ tự mang theo "thẻ ra vào", bạn biết thì bạn hiểu - iykyk). Dĩ nhiên, nếu năm sau thị trường còn ảm đạm hơn, có lẽ sẽ không cần xếp hàng nữa.
3. Các sự kiện dành riêng cho holder NFT là nơi nhất định phải đến
Các dự án blue-chip như BAYC, Doodles, Coolcats, Azuki,... đều tổ chức sự kiện riêng cho holder. Muốn tham dự cần sở hữu NFT tương ứng và đăng ký, sau đó danh sách được chọn qua hình thức bốc thăm. Những sự kiện này thường có chất lượng rất cao, không chỉ hình thức đa dạng — ví dụ như buổi ra mắt của Doodle, sự kiện "Enter the Alley" của Azuki, thậm chí BAYC còn mời được Snoop Dogg và Eminem (bỏ lỡ Eminem khiến tôi tiếc nuối cả mấy ngày liền). Hơn nữa, khách tham dự chủ yếu là những người chơi lâu năm trong cộng đồng NFT, chất lượng cao hơn nhiều so với các after party thông thường.
Gợi ý: Hãy theo dõi sát sao Twitter và Discord của các dự án blue-chip hoặc dự án bạn yêu thích ít nhất 2 tuần trước khi NFT NYC bắt đầu, để đảm bảo có thể đăng ký ngay khi thông tin mở, từ đó tăng đáng kể khả năng trúng thưởng. Nếu bạn không may mắn trúng một số sự kiện, có thể dùng quyền "add one" (mời thêm một người) mà mình trúng để trao đổi với người khác.
Tổng kết lần này, sự kiện của Doodles chuẩn bị kỹ lưỡng nhất, BAYC chi tiêu hào phóng nhất, Azuki đậm chất phương Đông nhất, goblintown thì mang phong cách cult nhất. CloneX với tư cách là một blue-chip lớn lại không tổ chức được sự kiện nào tử tế, đúng là đáng thất vọng nhất. Ngoài ra, các dự án NFT trên Solana vắng bóng hoàn toàn, điều này phần nào phản ánh thực tế rằng các bên phát triển NFT trên Solana vẫn thiếu kế hoạch đầu tư dài hạn và năng lực tiếp cận đại chúng.
Trên đây là một vài chia sẻ cá nhân sau lần đầu tiên tham dự NFT NYC, so với các "lão làng" thì tôi đã vấp nhiều sai lầm và bản thân cũng kiệt sức, hy vọng sẽ hữu ích cho mọi người.
Phần 2. Nói thêm về giá trị NFT và xu hướng tương lai
Nhìn lại hành trình phát triển của NFT, NFT ban đầu được định nghĩa là tài sản trong game, con đường này bắt nguồn từ cryptokitties và một loạt game on-chain crypto thời kỳ đầu có yếu tố NFT. Đến nay, dòng phát triển này phân thành hai nhánh: một là các game P2E kiểu Axie, NFT đóng vai trò công cụ kiếm tiền; nhánh còn lại như Decentraland và Sandbox, bán đất để kiếm lời, tuy nhiên mảnh đất mua về hiện tại chưa thể tạo ra lợi nhuận trực tiếp.
Sau đó, sự xuất hiện của nền tảng nghệ thuật mã hóa SuperRare mở rộng phạm vi NFT từ tài sản game sang sưu tầm. Về bản chất, nghệ thuật là một loại hàng tiêu dùng xa xỉ và nhỏ hẹp, rào cản tham gia cao khiến NFT nghệ thuật chỉ lưu hành trong một nhóm nhỏ. Tuy nhiên, các sự kiện đấu giá như Beeple đã chứng minh một điều: NFT có thể trở thành sản phẩm giá cao. Nhờ đó, dù đặc tính thanh khoản thấp của NFT vẫn tồn tại, nhưng nhờ sự xuất hiện của các NFT giá cao, tổng khối lượng giao dịch của thị trường NFT đã tăng mạnh.
Ứng dụng thực sự bùng nổ của NFT là PFP (avatar dùng trong mạng xã hội) – điều mà đa số người không ngờ tới, bởi giá trị của PFP bắt rễ từ các ứng dụng Web2. Các ứng dụng mà chúng ta dùng avatar đều là ứng dụng Web2, ví dụ như WeChat, Twitter, Telegram, Instagram, v.v.
Giá trị được khai phá bởi PFP chính là giá trị Web2 chưa được thương mại hóa (monetized). Trước khi có PFP NFT, không có cửa sổ nào cho phép avatar mạng xã hội trong các ứng dụng Web2 tạo ra tình huống trả phí. Đây là một vùng đất màu mỡ chưa được khai phá — thương mại hóa các mối quan hệ xã hội trên app mạng xã hội.
Phân tích phổ biến trước đâycho rằng giá trị PFP đến từ sự khoe khoang, công nhận xã hội hay văn hóa đồng thuận là không chính xác. Thực ra, công nhận xã hội và văn hóa nhóm chỉ là hệ quả khi NFT PFP đã có giá trị, chứ không phải nguyên nhân sinh ra giá trị. Nguyên nhân thực sự nằm ở chỗ NFT đã khai thác được giá trị dư thừa chưa được khai phá trong các mối quan hệ xã hội Web2.
Vậy câu hỏi đặt ra là: Ứng dụng NFT tiếp theo sẽ bùng nổ là gì?
Hãy lùi lại một bước và suy nghĩ về một câu hỏi khác: Tại sao CryptoPunks — cha đẻ của NFT dạng avatar — đã xuất hiện từ năm 2017, nhưng cho đến trước tháng 1/2021, giá mỗi chiếc CryptoPunks đều không vượt quá 1000 USD?
Biểu đồ giá lịch sử của CryptoPunks
Lý do rất đơn giản: ban đầu CryptoPunks được đấu giá như một tác phẩm nghệ thuật NFT, không khác gì Beeple hay Pak, và lúc ấy chưa hề tồn tại khái niệm “NFT avatar”. Đoạn sau trích từ bài báo The New York Times ngày 11/3/2021:
Sau khi các mẫu hiếm của CryptoPunks được thổi giá như tác phẩm nghệ thuật mã hóa, giá tăng lên, kéo theo các mẫu thường cũng tăng theo. Nhưng quan trọng hơn, vì Punks vốn dĩ là avatar, nên người mua tự nhiên dùng chúng làm ảnh đại diện trên các ứng dụng xã hội, và việc đổi avatar này đã tạo ra hiệu ứng lan truyền thứ cấp trong mạng xã hội của họ, khiến lượng người chú ý đến Punks tăng lên, nhu cầu mua cũng tăng theo. Do đó, tôi cho rằng cơ hội xuất hiện của phân loại ứng dụng mới PFP là một chuỗi các sự kiện “vô tình chạm trúng”.
Nếu phải tìm nguyên nhân, ta có thể nói rằng điều kiện cần là lượng và giá phải tìm được điểm bùng phát: lượng — giá trị Web2 từ mạng xã hội; giá — đấu giá và thổi giá NFT nghệ thuật. Nhưng điều kiện ngược lại thì không đủ, vì vậy muốn tìm một cơ hội đổi mới đột phá rất khó, đôi khi thực sự là do may mắn.
Dĩ nhiên, làm dự án không thể chờ may mắn gõ cửa. Chúng ta có thể đã bỏ lỡ cơ hội của CryptoPunks, nhưng thành công của BAYC và Azuki là có dấu vết để theo dõi — định vị hình ảnh rõ ràng, chất lượng mỹ thuật cao, vận hành cộng đồng tỉ mỉ, v.v. Loại phân tích này thì đầy rẫy, tôi sẽ không nhắc lại.
Quay lại câu hỏi ban đầu: Cơ hội mới nào cho NFT ngoài PFP?
Mở đầu thảo luận bằng vài gợi ý:
1. Đổi mới về phân loại
Đơn giá của NFT hàng đầu không thấp, trước đây về mặt kỹ thuật người ta muốn dùng phân mảnh (fragmentation) để mô phỏng trải nghiệm giao dịch token thông thường, nhưng vấn đề là token phân mảnh không phải NFT gốc, người giao dịch thực tế không mua bán NFT thật, mà là phần phân mảnh của NFT.
Tôi cho rằng vấn đề này có thể giải quyết theo cách khác: Cắt nhỏ kích thước NFT xuống mức tối đa, ví dụ một bộ sưu tập phát hành tới 10^8 cái, khi đó đơn giá mỗi NFT sẽ rất nhỏ. Kết hợp với công cụ giao dịch hàng loạt như thế hệ Gem/Genie tiếp theo, có thể tạo ra trải nghiệm gần giống giao dịch token fungible.
Chỉ cần giải quyết một vấn đề: Với số lượng khổng lồ như vậy, NFT đó nên là gì?
Chắc chắn không phải avatar, vì trên Trái Đất không có đủ người để dùng nhiều avatar đến thế. Nó phải là một loại vật thể có số lượng cực lớn. Có thể là nốt nhạc? Mã code? Điểm ảnh (pixel)? Địa chỉ?
Vậy mỗi NFT đại diện cho điều gì? Khi kết hợp lại có ý nghĩa hay không? Tôi vẫn chưa có câu trả lời.
2. Mở rộng ứng dụng
Thông qua phân tích nguồn gốc ở trên, ta thấy rằng NFT đã khai thác giá trị xã hội chưa được thương mại hóa.
Tiếp tục suy luận, liệu có những bối cảnh nào khác mà chúng ta sử dụng hàng ngày nhưng chưa từng được thương mại hóa?
Ví dụ như video ngắn hàng ngày, tin nhắn trò chuyện, Twitter, bản đồ mà ta dùng? Bối cảnh nào có thể tích hợp NFT một cách tự nhiên?
Vấn đề này quá phức tạp, tạm thời không đi sâu.
Tuy nhiên, điều này cũng lý giải tại sao tôi không đánh giá cao phần lớn các sản phẩm âm nhạc NFT hiện nay: mô hình bán đơn thuần thực chất đang lặp lại một sản phẩm đã được thương mại hóa, nên ý nghĩa không lớn.
Tóm lại, trên đây là ghi chú và suy nghĩ của tôi sau khi tham dự NFT NYC, mong được cùng các bậc tiền bối và các nhà khởi nghiệp thảo luận thêm.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Old Fashion Research
