Khi NFT trở thành "cái xẻng vàng" cho việc đào DeFi, hãy khám phá mô hình veNFT mới của iZUMi Finance
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Khi NFT trở thành "cái xẻng vàng" cho việc đào DeFi, hãy khám phá mô hình veNFT mới của iZUMi Finance
Sự kết hợp giữa NFT và DeFi, hay còn gọi là tài chính hóa NFT, có thể sẽ mở ra một chương mới trong câu chuyện phát triển.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: morty, TechFlow
Bored Ape Yacht Club (BAYC) phát hành token ApeCoin, hiện đã trở thành câu chuyện hấp dẫn nhất trên thị trường.
Một sự đồng thuận đang dần hình thành: NFT thực sự có giá trị không thể chỉ là một bức ảnh JPG. Một mặt, giá trị của NFT PFP đại diện cho sự công nhận của cộng đồng đối với thẩm mỹ, văn hóa và tinh thần riêng biệt trong thế giới tiền mã hóa; mặt khác, phần giá trị gia tăng đến từ việc được tích hợp các tiện ích trong tương lai — ví dụ như ApeCoin sẽ được tích hợp vào nhiều trò chơi, trở thành một loại token hữu dụng. Như vậy, NFT vừa là biểu tượng danh tính, vừa là lối vào một hệ sinh thái.
NFT đang "chuyển từ ảo thành thực", và một câu hỏi đặt ra trước mắt: Giá trị nền tảng của NFT được đảm bảo bởi điều gì?
Điều đầu tiên tôi nghĩ đến là các chứng chỉ LP Uniswap V3 và tên miền ENS – chúng tồn tại dưới dạng NFT nhưng lần lượt đại diện cho tài sản thanh khoản làm thị trường và tài sản tên miền. Không ai nghi ngờ về giá trị của những thứ này.
Sự kết hợp giữa NFT và DeFi, hay còn gọi là quá trình tài chính hóa NFT, có thể sẽ mở ra một chương mới cho câu chuyện công nghệ, và tiêu biểu nhất phải kể đến iZUMi Finance cùng với veNFT.
iZUMi, dòng suối chảy nhẹ nhàng
iZUMi, izumi trong tiếng Nhật nghĩa là suối – đây là một giao thức DeFi chuyên về quản lý thanh khoản (Liquidity Service).
Sự xuất hiện của iZUMi Finance song hành cùng sự ra đời của Uniswap V3. Việc nâng cấp lên V3 là một bước đột phá, thể hiện ở hai điểm: thứ nhất, thay đổi token LP truyền thống từ mô hình khai thác thanh khoản (Liquidity Mining) bằng NFT LP; thứ hai, người dùng có thể tự chọn khoảng giá cung cấp thanh khoản, tập trung thanh khoản để tối ưu hiệu suất vốn.
Vấn đề hiệu suất vốn này đã thúc đẩy sự ra đời của nhiều giao thức quản lý thanh khoản Uniswap V3, trong đó có iZUMi Finance. iZUMi hướng tới việc cung cấp giải pháp khai thác thanh khoản Uniswap V3 hiệu quả hơn, giúp các dự án tiết kiệm chi phí và mang lại lợi nhuận cao hơn cho người dùng thông qua phí giao dịch và phần thưởng khai thác.
iZUMi Finance giải quyết vấn đề này bằng ba phương thức khai thác thanh khoản.
Khoảng cố định (Fixed Range): mô hình khai thác thanh khoản trong khoảng giá cố định, phù hợp với stablecoin hoặc tài sản neo giá ít biến động, cho phép dự án và nền tảng tự thiết lập khoảng giá cung cấp thanh khoản. Người dùng nạp thanh khoản vào khoảng giá tương ứng, sau đó thế chấp NFT LP Uniswap V3 lên nền tảng iZUMi để nhận phí giao dịch cùng phần thưởng token nền tảng. Hiện tại hỗ trợ cặp giao dịch USDT/USDC trên Ethereum và Polygon, APR cao nhất có thể đạt 20%.
Khoảng động (Dynamic Range): iZUMi hợp tác với các giao thức khác tổ chức các chiến dịch khai thác thanh khoản định kỳ, đặt khoảng giá trên/dưới theo bội số nhất định so với giá thị trường hiện tại. Nhà cung cấp thanh khoản chỉ cần gửi NFT LP Uniswap V3 vào sẽ nhận được phí giao dịch, token $iZi và phần thưởng token dự án đối tác.
Một chiều (One Side): như tên gọi, mô hình này sử dụng một nửa token LP (ví dụ USDT) để tham gia Liquidity Mining, nửa còn lại (ví dụ token dự án iZi) được gửi vào izumi LiquidBox để thế chấp. Khi giá token tăng, người dùng sẽ không bị cơ chế AMM bán ra tự động, nhờ đó giảm thiểu tổn thất vô thường (impermanent loss). Vì vậy, mô hình này còn được gọi là “mô hình kim cương tay” (diamond hand model). Hiện tại, One Side đang mở hai bể iZi/ETH và DEVT/USDC, và người dùng có thể nhận phần thưởng khai thác cao hơn nếu nắm giữ token $iZi.
Có thể nói, iZUMi Finance là một phiên bản cải tiến của Uniswap V3. Nhưng liệu có thể tiến xa hơn nữa? Nếu như LP Token đã tiến hóa thành LP NFT, thì mô hình kinh tế nổi tiếng veToken có thể nào tiếp tục phát triển thành veNFT?
Đây chính là hướng đi mà iZUMi Finance đang khám phá.
veNFT
Khi nói về nguồn gốc veNFT, ta không thể không nhắc đến veToken – khái niệm lần đầu tiên do Curve đề xuất.
“ve” là viết tắt của “voter escrowed”, tạm dịch là “gửi giữ để bỏ phiếu”. Cơ chế hoạt động là khóa token CRV để chuyển đổi thành veCRV – loại token này có quyền quản trị giao thức. Người sở hữu veCRV sẽ được hưởng quyền quản trị giao thức Curve, phần phí giao dịch tạo ra trên Curve, và phần thưởng cao hơn khi tham gia khai thác thanh khoản. Tuy nhiên, veCRV không thể chuyển nhượng hay giao dịch.
Việc ra đời veToken nhằm gắn kết lợi ích dài hạn giữa người tham gia và giao thức, khuyến khích họ đưa ra quyết định vì lợi ích lâu dài chung. Đồng thời, việc khóa token cũng góp phần làm chậm tốc độ lạm phát token, thúc đẩy giá token trên thị trường thứ cấp tăng trưởng.
Việc ra mắt veNFT chính là một bước nâng cấp tiếp theo của veToken.
Hình thức veNFT ban đầu được Solidly khởi xướng, khi airdrop ve(3,3)NFT cho 25 giao thức hàng đầu. Andre Cronje – nhà sáng lập Yearn Finance – cải tiến kiến trúc veToken, tái cấu trúc thành veNFT, nghĩa là người dùng sau khi khóa SOLID sẽ nhận được veNFT có thể chuyển nhượng trong thời gian khóa. Như vậy, lợi ích dài hạn giữa người tham gia và nền tảng vẫn được duy trì, nhưng giờ đây người dùng có thể chuyển nhượng hoặc giao dịch veNFT lẫn nhau.
Trong hệ sinh thái iZUMi, veNFT còn được gọi là veiZi.
Để dễ hiểu, ta có thể hình dung veNFT giống như thẻ hội viên liên kết do ngân hàng phát hành, nơi ngân hàng đảm bảo giá trị thanh toán. Trong trường hợp này, iZUMi đóng vai trò là “ngân hàng” cung cấp dịch vụ tài sản cho chiếc “thẻ hội viên liên kết” này, và các quyền lợi DeFi cũng như giá trị sưu tầm chứa đựng trong veNFT đều được iZUMi hậu thuẫn. Giá trị sưu tầm của thẻ được hỗ trợ bởi các dự án NFT hợp tác với iZUMi, ngược lại, các NFT do dự án phát hành cũng được bảo đảm bởi thiết kế DeFi từ iZUMi.
Tương tự như thẻ Visa liên kết với World of Warcraft hay thẻ China CITIC Bank liên kết với Final Fantasy – Visa và CITIC Bank đảm nhiệm phần tài chính, còn World of Warcraft và Final Fantasy cung cấp giá trị IP – tức là giá trị sưu tầm.
Trong hệ sinh thái DeFi, veiZi chủ yếu được sử dụng trong ba trường hợp: bỏ phiếu, thế chấp và tăng tốc khai thác (tối đa 2.5 lần).
Trường hợp bỏ phiếu phục vụ quản trị iZUMi. Với các giao thức DeFi truyền thống như Uniswap, quyền quản trị thường phụ thuộc vào lượng token nắm giữ – ai nắm giữ nhiều token hơn thì có nhiều quyền biểu quyết hơn. Với veiZi, quyền lực quản trị được tạo ra từ việc thế chấp token, trọng số biểu quyết tương quan trực tiếp với số lượng token thế chấp và thời gian thế chấp – điều này giúp gắn kết sâu sắc hơn lợi ích dài hạn giữa người tham gia và giao thức.
Trong mô hình veToken truyền thống, để hưởng cổ tức và quyền lợi từ giao thức, người dùng phải khóa veToken thông qua hợp đồng thông minh, và trong thời gian khóa không thể giao dịch hay chuyển nhượng. Trong khi đó, veiZi tận dụng đặc tính của NFT để tạo thêm tính thanh khoản trên nền tảng veToken, không cần khóa cứng, phạm vi người dùng rộng hơn và dễ thao tác hơn.
Trường hợp thế chấp liên quan đến tài nguyên và sự phát triển của nền tảng iZUMi. So với các bể syrup trên PancakeSwap, người dùng iZUMi có thể nhận cổ tức lợi nhuận giao thức và token đối tác thông qua việc thế chấp veNFT.
Ngoài ra, veiZi cũng được dùng để tăng tốc khai thác, giúp người dùng nhận phần thưởng cao nhất gấp 2.5 lần.
Tuy nhiên, các trường hợp trên chủ yếu dùng đặc tính NFT để tăng cường DeFi. Vậy liệu có thể dùng thuộc tính DeFi để tăng cường giá trị cho NFT?
Kết hợp giá trị tài sản DeFi với giá trị sưu tầm của NFT – một cơ chế phát hành NFT mới.
HOURAI
Đối với mọi người sở hữu NFT, luôn tồn tại một câu hỏi nan giải: mua NFT là đầu tư hay sưu tầm?
Khi lời thì tự nhủ đây là một khoản đầu tư tốt; lúc lỗ lại an ủi mình rằng đang sưu tầm một bức ảnh nhỏ… NFT kiểu Schrödinger.
Liệu có cách nào trao cho NFT một giá trị tài chính thực tế bên cạnh giá trị danh tính và nghệ thuật?
HOURAI đã cho chúng ta câu trả lời.
HOURAI là một dự án NFT PFP do những nghệ sĩ mã hóa yêu thích đến từ Studio Ghibli và Đại học Nghệ thuật Musashino khởi xướng. Ngoài giá trị thẩm mỹ và cốt truyện kỳ ảo, iZUMi đã sử dụng veNFT để xây dựng phương án neo giá trị, biến HOURAI trở thành dự án metaverse NFT đầu tiên trong ngành được hỗ trợ giá trị bởi sản phẩm phái sinh DeFi.
Mỗi NFT của HOURAI có thể đổi lấy một veNFT chứa lượng token iZi tương đương 0,2 ETH. VeNFT là chiếc hộp chứa iZi, có thể hiểu rằng mỗi NFT HOURAI đều được hỗ trợ bởi một veNFT chứa 0,2 ETH. Giá mint whitelist của mỗi NFT là 0,1 ETH, do đó không thể xảy ra tình trạng mất giá ngay sau khi phát hành (không rớt giá).
Minh họa một NFT HOURAI
Nhờ có sự hỗ trợ của veNFT, giá sàn của NFT HOURAI về cơ bản đã được đảm bảo vững chắc – iZUMi như đã mua một gói bảo hiểm cho việc phát hành NFT của HOURAI.
NFT HOURAI vừa có giá trị đầu tư, vừa có giá trị sưu tầm.
Đây có thể trở thành một khuôn mẫu phát hành NFT mới: một mặt dùng NFT để khóa tính thanh khoản của Token, mặt khác giá trị Token lại trở thành nền tảng giá trị cho NFT, trong khi bản thân NFT vẫn giữ giá trị danh tính và nghệ thuật.
HOURAI có lẽ mới chỉ là khởi đầu. Đội ngũ iZUMi cho biết,“iZUMi Finance đang tìm kiếm hợp tác với các dự án blue-chip, trở thành cơ sở hạ tầng tài chính cho NFT, mang lại năng lực tăng giá trị cho nhiều dự án NFT hơn nữa”.
Tổng kết
Dựa trên khả năng mở rộng của veNFT, veiZi từ iZUMi Finance có thể trở thành một khối lego hiệu quả trong hệ sinh thái Uniswap V3, cho phép các nhà phát triển xây dựng các giao thức DeFi dựa trên hệ sinh thái iZUMi.
Trong bối cảnh phân khúc tài chính NFT đang trỗi dậy, veiZi do iZUMi ra mắt cũng là một cuộc thăm dò về việc triển khai ứng dụng NFT trong DeFi. Giải pháp tài chính NFT của họ cũng là một phương án tăng trưởng giá trị cho các giao thức PFP NFT khác – vừa thỏa mãn giá trị sưu tầm, vừa giúp NFT có khả năng thu hút giá trị ở cấp độ DeFi.
Là một giao thức khởi nguồn từ hệ sinh thái DeFi truyền thống và không ngừng biến đổi, liệu iZUMi trong tương lai có thể xây dựng được hào phòng thủ riêng tại điểm giao thoa giữa NFT và DeFi hay không – điều đó rất đáng để mong đợi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
