a16z – Lực lượng then chốt đằng sau chính sách AI của Mỹ là ai?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
a16z – Lực lượng then chốt đằng sau chính sách AI của Mỹ là ai?
Công ty đầu tư mạo hiểm giàu nhất Thung lũng Silicon đã trở thành “đại gia vận động hành lang”, nỗ lực giảm thiểu tối đa quy định về trí tuệ nhân tạo.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Emily Birnbaum, Oma Seddiq – Bloomberg
Biên dịch: Saoirse – Foresight News
Một trong những công ty đầu tư mạo hiểm danh tiếng nhất Thung lũng Silicon đã trở thành lực lượng thầm lặng định hình chính sách trí tuệ nhân tạo (AI) tại Washington. Khi Donald Trump bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với ngành công nghiệp này trong lĩnh vực công nghệ mới nổi, tiếng nói của công ty này ngày càng trở nên then chốt.
Theo các trợ lý hiện tại và cựu trợ lý của Nhà Trắng cũng như Quốc hội, các quan chức cấp cao Nhà Trắng và các trợ lý hàng đầu của phe Cộng hòa tại Quốc hội hiện nay thường gọi điện tư vấn đầu tiên cho a16z mỗi khi xem xét các sáng kiến có khả năng ảnh hưởng đến kế hoạch AI của các doanh nghiệp công nghệ.
Người phụ trách chính của họ tại thủ đô là Collin McCune – Giám đốc vận động hành lang tại Washington của công ty. Một cựu quan chức Nhà Trắng nhận định, công ty được gọi tắt là a16z gần như nắm quyền phủ quyết đối với mọi đề xuất liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
“Họ là một lực lượng vận động hành lang cực kỳ mạnh mẽ – có lẽ là tổ chức đơn lẻ quyền lực nhất mà tôi từng chứng kiến trong vài năm trở lại đây”, Doug Calidas – Giám đốc vận động hành lang của tổ chức Americans for Responsible Innovation, vốn phản đối nỗ lực của a16z nhằm làm suy yếu các đạo luật về AI ở cấp tiểu bang, cho biết.
Sự trỗi dậy của công ty này tại Washington bắt nguồn từ khoản đầu tư khổng lồ vào ảnh hưởng chính trị, mối quan hệ thân thiết giữa đồng sáng lập Marc Andreessen với ông Trump, cũng như mạng lưới các đối tác từng làm việc tại a16z nay đang giữ những vị trí then chốt trong chính phủ. Đồng thời, công ty còn khéo léo đóng gói các startup được đầu tư dưới dạng những ví dụ điển hình về đổi mới thị trường tự do – điều được phe Cộng hòa thống trị tại Washington hết sức đề cao.
Đường lối táo bạo và nhiệt tình thúc đẩy dỡ bỏ quy định của a16z đã củng cố quan điểm của chính phủ rằng phần lớn các ràng buộc quy định do chính phủ áp đặt lên trí tuệ nhân tạo sẽ đe dọa tính cạnh tranh của Mỹ trong lĩnh vực công nghệ phát triển nhanh chóng này – vốn là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế Mỹ gần đây. Công ty này cũng là lực lượng thúc đẩy chủ chốt khiến chính quyền Trump ngăn chặn các nỗ lực ban hành quy định về AI ở cấp tiểu bang.
Marc Andreessen và vợ ông – nhà từ thiện nổi tiếng Mỹ Laura Arrillaga-Andreessen – chụp tháng Tư. Ảnh: Craig T Fruchtman/Getty Images
Phát ngôn viên Nhà Trắng Kush Desai khẳng định trong một tuyên bố rằng ông Trump và các cố vấn “luôn sẵn sàng lắng nghe ý kiến từ các lãnh đạo doanh nghiệp và công nghệ”, nhưng “lợi ích đặc biệt duy nhất định hướng các quyết sách của chính quyền hiện tại là lợi ích tối cao của người dân Mỹ; và chỉ Tổng thống Trump mới có quyền phủ quyết đối với chính sách của chính phủ”.
Collin McCune cũng khẳng định trong tuyên bố của mình rằng ông Trump là “người duy nhất xây dựng chính sách AI cho chính quyền hiện tại”.
Tính đến tháng Một, tài sản do a16z quản lý đạt 90 tỷ USD – quy mô lớn nhất trong số các công ty đầu tư mạo hiểm thuần túy tại Thung lũng Silicon. Gần đây, công ty hoàn tất vòng gọi vốn lớn nhất trong lịch sử với 15 tỷ USD, đồng thời rót hàng tỷ USD vào các startup mới nổi trong lĩnh vực AI như Cursor và LM Arena. Những công ty này, cùng với cổ phần của a16z tại các tập đoàn công nghệ lớn như OpenAI và Meta, đều sẽ hưởng lợi từ chính sách quy định nhẹ nhàng do công ty thúc đẩy tại Washington.
Lập trường cứng rắn không khoan nhượng của gã khổng lồ này khiến việc thỏa hiệp trong xây dựng luật pháp về AI ngày càng khó khăn hơn, đôi khi còn khiến cả các chuyên gia vận động hành lang của các tập đoàn công nghệ – vốn là đồng minh chính sách tại Washington – cảm thấy bất mãn. Theo những người am hiểu, dù các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft và Amazon đã bày tỏ với các nghị sĩ sự sẵn sàng thỏa hiệp về các tiêu chuẩn liên bang về AI, a16z lại thẳng thừng bác bỏ mọi đề xuất sẽ tạo ra các ràng buộc quy định mới mang tính trọng đại đối với việc phát triển AI.
Jai Ramaswamy – Giám đốc Pháp lý và Chính sách của a16z – nhận định: “Kết quả cuối cùng là các tập đoàn lớn bắt đầu phải cân nhắc lựa chọn.” Các doanh nghiệp lớn có thể huy động đội ngũ luật sư và ngân sách tuân thủ, trong khi “các startup nhỏ do vài người thành lập trong gara thì hoàn toàn không đủ khả năng thực hiện những thỏa hiệp như vậy”.
Nhiều nhà hoài nghi về AI cho rằng công nghệ này có thể gây hại cho người dùng, sao chép các thành kiến tồn tại trong đời thực đối với các nhóm yếu thế, và thay thế việc làm trên nhiều ngành nghề – do đó cần bị quy định chặt chẽ. Một số nhà phát triển AI thậm chí còn tin rằng nếu không kiểm soát, AI có thể dẫn tới tận thế.
Tháng Mười Hai năm ngoái, nỗ lực đưa vào Đạo luật Quốc phòng – một đạo luật bắt buộc phải thông qua – điều khoản nhằm ngăn chặn các tiểu bang ban hành luật an toàn AI là minh chứng tiêu biểu cho ảnh hưởng của a16z. Chỉ vài tháng trước đó, các đồng minh của ngành công nghệ trong Quốc hội từng cố gắng đưa điều khoản tương tự vào dự luật thuế mang dấu ấn riêng của ông Trump, nhưng thất bại do liên minh gồm các thống đốc phe Cộng hòa, các influencer phong trào MAGA và các tổ chức bảo vệ an toàn trẻ em phản đối.
Theo một trợ lý cấp cao của phe Cộng hòa, trong quá trình cân nhắc các động thái liên quan đến Đạo luật Quốc phòng, Collin McCune – Giám đốc vận động hành lang của a16z – là người ngoài chính phủ đầu tiên được gọi điện. Ông McCune đã bày tỏ sự ủng hộ rõ ràng và hành động ngay lập tức, hỗ trợ phối hợp với David Sacks – người đứng đầu bộ phận AI tại Nhà Trắng, Steve Scalise – Lãnh đạo đa số Hạ viện, và Ted Cruz – Chủ tịch Ủy ban Thương mại Thượng viện để thúc đẩy tiến trình.
Động thái lập pháp này cuối cùng không thành công, nhưng sau đó ông Trump đã sử dụng quyền hạn tổng thống để đạt được cùng mục đích: ký sắc lệnh hành pháp ngăn chặn các tiểu bang ban hành các quy tắc giám sát nhằm phòng tránh các mối nguy do AI gây ra. Theo một nguồn thân cận với Nhà Trắng, a16z còn hỗ trợ chính phủ soạn thảo nội dung sắc lệnh này. Sắc lệnh này phản ánh một luận điểm mới do a16z đề xướng: theo Điều khoản Thương mại Ngủ (Dormant Commerce Clause) trong Hiến pháp, các tiểu bang không có thẩm quyền điều chỉnh thị trường AI mang tính quốc gia.
Tháng Mười Hai năm ngoái, ông Trump ký sắc lệnh hành pháp hạn chế quyền lực của các tiểu bang trong việc giám sát AI – đúng là mục tiêu vận động hành lang lâu dài của giới công nghệ. Ảnh: Alex Wong/Getty Images
Marc Andreessen – đồng sáng lập có phong cách cứng rắn của công ty – đứng ở đỉnh cao của chiến dịch ảnh hưởng này. Năm nay 54 tuổi, ông là một trong những người sáng lập Netscape, góp phần mở ra kỷ nguyên Internet. Cùng với Ben Horowitz, ông thành lập a16z ngay sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Với chiều cao gần hai mét và tính cách nổi bật, ông từng đùa với tạp chí Fortune rằng phương châm sống của mình có thể là “thường xuyên sai lầm, nhưng chưa bao giờ hoài nghi”.
Marc Andreessen từng quyên góp cho cả hai đảng, trong đó có lần quyên góp cho chiến dịch tranh cử tổng thống đầu tiên của Barack Obama. Tuy nhiên, ông chuyển hoàn toàn sang phe Cộng hòa sau khi chính quyền Biden thúc đẩy các quy định nghiêm ngặt hơn đối với các công ty công nghệ – đặc biệt là các biện pháp hạn chế tiền mã hóa và sáp nhập doanh nghiệp công nghệ. Từ đó, ông trở thành nhà tài trợ lớn bậc nhất cho phe Cộng hòa và tự xác định mình là nhà tư tưởng dẫn đầu “phe công nghệ cánh hữu”.
Năm 2024, sau khi quyên góp 2,5 triệu USD cho chiến dịch tranh cử của ông Trump, Marc Andreessen nhiều lần gặp Tổng thống trong thời gian dài tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago. Theo một nguồn thân cận với Nhà Trắng, ông thường xuyên gọi điện cho ông Trump để thảo luận chính sách công nghệ, đồng thời duy trì liên lạc với Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles.
Ông cũng chủ động xây dựng quan hệ với Quốc hội. Năm 2024, Marc Andreessen tham dự và phát biểu chính tại sự kiện quyên góp của phe Cộng hòa do Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson chủ trì tại Jackson Hole, Wyoming. Sau đó, ông thường xuyên đến Washington và nổi tiếng với các buổi tiệc tối riêng tư tại các nhà hàng nổi tiếng cùng các nghị sĩ. Trong các cuộc trò chuyện thường ngày, ông thích nói về triết học, sẵn sàng tiếp đãi nhưng không trực tiếp đưa ra yêu cầu cụ thể về chính sách.
Theo một nguồn am hiểu, trong buổi tiệc tối kéo dài hai giờ với các thượng nghị sĩ phe Cộng hòa Eric Schmitt và Mike Lee vào cuối năm ngoái, phần lớn thời gian ông dành để nói về các cuốn sách và podcast về AI mà ông quan tâm.
Công ty đăng ký hoạt động vận động hành lang lần đầu tiên vào năm 2023, ban đầu tập trung vào lập pháp về tiền mã hóa và mua sắm quốc phòng – hai lĩnh vực mà a16z sở hữu danh mục đầu tư công nghệ rất lớn.
Trong khi các công ty đầu tư mạo hiểm truyền thống thường chỉ đánh giá rủi ro chính trị đối với các khoản đầu tư, thì a16z lại “chủ động tìm cách giải quyết rủi ro trước khi nó lật đổ các khoản đầu tư” – Adam Thierer, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện R Street Institute (một tổ chức tư vấn trung hữu), nhận định.
Marc Andreessen hoàn toàn không cảm thấy áy náy về điều này. “Về mặt lý thuyết, mọi công ty đầu tư mạo hiểm và mọi công ty công nghệ đều nên tham gia vào các vấn đề này. Nhưng thực tế là đa số đều không làm vậy”, ông phát biểu trong một tập podcast của a16z hồi tháng Một năm nay. Ông và Ben Horowitz “cơ bản đã xác định rằng mức độ rủi ro và cơ hội ở đây quá lớn. Nếu muốn trở thành người dẫn đầu ngành, chúng ta phải chịu trách nhiệm với vận mệnh của chính mình”.
a16z cũng sẵn sàng chi trả chi phí cho điều đó. Theo dữ liệu công khai, chi phí vận động hành lang liên bang của công ty trong năm 2025 tăng vọt lên 3,53 triệu USD – gấp đôi so với năm 2024 và vượt xa các công ty đầu tư mạo hiểm khác như Sequoia Capital hay Bessemer Venture Partners.
Công ty còn hỗ trợ thành lập tổ chức vận động hành lang mới mang tên American Innovators Network, chỉ riêng tại New York đã chi hơn 350.000 USD để phản đối luật an toàn AI và nhắm mục tiêu vào các dự luật tương tự đang được thúc đẩy tại các tiểu bang khác trên toàn quốc.
Để xây dựng một Quốc hội thân thiện hơn với chương trình nghị sự của mình, Marc Andreessen và Ben Horowitz cùng góp 50 triệu USD vào Ủy ban Hành động Chính trị Siêu cấp (Super PAC) mang tên Leading the Future, với tổng quy mô 100 triệu USD nhằm hỗ trợ các đồng minh thân thiện với ngành công nghiệp và phản đối các quy định về AI. Tổ chức này cố gắng tái hiện mô hình thành công của Ủy ban Hành động Chính trị Fairshake – do a16z hậu thuẫn – từng chi hàng chục triệu USD trong các cuộc bầu cử then chốt tại Quốc hội năm 2024 và đạt được ảnh hưởng đáng kể.
“Tất cả những người tôi tiếp xúc đều rất rõ ràng rằng có một ‘con rồng’ trị giá 100 triệu USD đang cuộn mình ở đây, sẵn sàng phun lửa gây áp lực lên họ bất cứ lúc nào”, Sunny Gandhi – Phó Chủ tịch phụ trách các vấn đề chính trị của tổ chức an toàn AI Encode, nhận định.
Công ty này còn có nhiều mối quan hệ khác tại Washington. Theo các nguồn am hiểu, David Sacks thường xuyên họp với đội ngũ công việc chính phủ của a16z. Sriram Krishnan – Cố vấn cao cấp về chính sách AI tại Nhà Trắng – từng là đối tác của a16z trước khi gia nhập chính phủ. Danh tiếng về mối quan hệ thân thiết với David Sacks và Sriram Krishnan lại khiến các trợ lý Quốc hội sẵn sàng hơn trong việc tiếp xúc với đội ngũ vận động hành lang của a16z.
Tòa nhà văn phòng của a16z tại San Francisco, California. Ảnh: Smith Collection/Getty Images
Tuy nhiên, ban lãnh đạo công ty quyết tâm xây dựng ảnh hưởng vượt ra ngoài nhiệm kỳ của ông Trump và chuẩn bị phương án phòng ngừa cho trường hợp Đảng Dân chủ tái nắm quyền. Theo một người tham dự, vào mùa xuân năm ngoái, Marc Andreessen và đối tác Chris Dixon của a16z đã chấp nhận lời mời từ các nghị sĩ Dân chủ ôn hòa để tổ chức một hội nghị chính sách tập trung vào AI và tiền mã hóa, với sự tham dự của nhiều nghị sĩ Hạ viện Dân chủ.
“Họ đang cố gắng nuôi dưỡng các phe phái ủng hộ đổi mới trong cả hai đảng và ở mọi cấp chính quyền”, Adam Kovacevich – Chủ tịch Phòng Thương mại Tiến bộ (Chamber of Progress), tổ chức có lập trường gần với Đảng Dân chủ và cũng là thành viên của a16z, nhận định.
Marc Andreessen và Ben Horowitz đóng gói luận điểm thúc đẩy quy định nhẹ nhàng dưới danh nghĩa “chương trình công nghệ nhỏ”, nhằm định vị công ty đầu tư mạo hiểm này như một người bảo vệ các startup non trẻ. Bản tuyên ngôn này lần đầu được công bố vào năm 2024, khi dư luận đang tràn đầy bất mãn với các tập đoàn công nghệ lớn. Collin McCune – Giám đốc vận động hành lang của a16z – cũng áp dụng thuật ngữ này, khẳng định nguyên tắc chỉ đạo của ông là “bảo vệ các nhà khởi nghiệp công nghệ nhỏ để họ phát triển mạnh mẽ”.
Các nhà phê bình coi đây là điều đáng cười. “Họ cho rằng bất kỳ ai muốn bảo vệ người dân Mỹ bằng cách nào đó đều là kẻ ngốc”, nghị sĩ New York Alex Bores – người từng bị a16z nhắm làm mục tiêu vì đề xuất luật an toàn AI tại tiểu bang – nhận định.
Công ty nắm giữ cổ phần tại nhiều tập đoàn lớn, bao gồm SpaceX, xAI, Airbnb và Anduril Industries – các khoản đầu tư sớm nay đã tăng giá mạnh. Theo dữ liệu của PitchBook, trong số 15 công ty tư nhân được định giá cao nhất toàn cầu, a16z đã đầu tư vào 10 công ty. Trọng tâm hoạt động của công ty là đặt cược vào những doanh nghiệp mới có tiềm năng trở thành “gã khổng lồ công nghệ tiếp theo” – mô hình kinh doanh này phụ thuộc vào việc bảo vệ khả năng mở rộng nhanh chóng của các startup. Một kênh sinh lời quan trọng khác của a16z là việc các tập đoàn công nghệ lớn mua lại các startup mà công ty đã đầu tư.
Các nhà phê bình cho rằng việc nắm giữ cổ phần tại các tập đoàn công nghệ lớn khiến lập trường “bảo vệ công nghệ nhỏ” của công ty trở nên trống rỗng. a16z chưa từng vận động hành lang để thúc đẩy việc áp dụng luật chống độc quyền nhằm kiềm chế quyền lực của các tập đoàn công nghệ lớn nhất.
Hiện tại, lập trường của a16z về chính sách AI thường nhất quán với các tập đoàn công nghệ lớn nhất. Khi nghị sĩ New York Alex Bores sắp thông qua đạo luật an toàn AI của mình, ông từng yêu cầu đội ngũ chính sách của a16z đưa ra đề xuất về cách định nghĩa các nhà phát triển AI quy mô nhỏ, vừa và lớn. Ban đầu, ông Bores cũng đồng thuận rằng các điều khoản nghiêm khắc nhất trong đạo luật chỉ nên áp dụng cho các công ty lớn nhất nhằm bảo vệ các startup.
Đề xuất của a16z là: các nhà phát triển “nhỏ” nên được định nghĩa là những công ty có doanh thu hàng năm từ sản phẩm AI không vượt quá 50 tỷ USD.
“Điều này cơ bản loại bỏ tất cả các công ty trên hành tinh”, nghị sĩ Bores chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn. Cuối cùng, sau nỗ lực vận động hành lang mạnh mẽ của a16z và các công ty công nghệ khác, phiên bản đạo luật được Thống đốc Dân chủ tiểu bang New York Kathy Hochul ký ban hành đã bị làm yếu đi đáng kể.
Hiện tại, công ty đang hướng tới bước tiếp theo: hỗ trợ xây dựng các tiêu chuẩn liên bang về AI – những tiêu chuẩn này có khả năng vẫn tồn tại và thay thế các đạo luật AI cấp tiểu bang ngay cả sau khi nhiệm kỳ của ông Trump kết thúc. Vào giữa tháng Mười Hai, a16z đã công bố lộ trình lập pháp liên bang về AI, kêu gọi đưa vào các điều khoản như “minh bạch mô hình” – yêu cầu các nhà phát triển AI tiết lộ một số chi tiết về mô hình của họ, chẳng hạn như mục đích sử dụng dự kiến và các biện pháp bảo vệ trẻ em khi sử dụng AI. Ngoài ra, đề xuất của a16z tập trung vào việc trừng phạt các “kẻ xấu” lạm dụng AI, chứ không nhằm quy định chính các nhà phát triển.
Doug Calidas của tổ chức an toàn AI Americans for Responsible Innovation phản bác rằng đề xuất vĩ mô của a16z chỉ là “những bước đi nhỏ”, thiếu các giải pháp giảm thiểu các mối đe dọa từ AI. Ông bổ sung rằng các điều khoản minh bạch mà đề xuất đưa ra chỉ yêu cầu các nhà phát triển công bố những thông tin “cơ bản nhất” về sản phẩm của họ.
Theo hai trợ lý Quốc hội tham gia vào công tác chuẩn bị, các nhân vật chủ chốt của phe Cộng hòa tại Quốc hội đã lấy đề xuất của a16z làm điểm khởi đầu cho quá trình lập pháp. Tuy nhiên, việc xây dựng đạo luật liên bang về AI đang trở thành một trận đấu lớn, với sự tham gia của nhiều bên có lợi ích, trong đó có các tổ chức an toàn đang ủng hộ việc buộc các nhà phát triển AI chịu trách nhiệm về những thiệt hại do sản phẩm của họ gây ra.
“Chúng tôi sẽ đạt được mức độ ảnh hưởng nào sẽ là một cuộc chiến cam go”, Sunny Gandhi của tổ chức Encode nhận định, “nhưng họ không thể ép buộc điều gì đó đi qua bằng mọi giá”.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Bloomberg
