Sai lầm lớn nhất của thị trường về «tính toán lượng tử»: Hiện tại vẫn «quá sớm»
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Sai lầm lớn nhất của thị trường về «tính toán lượng tử»: Hiện tại vẫn «quá sớm»
Thị trường nhầm tưởng rằng điện toán lượng tử là điều sẽ xảy ra “trong thập kỷ tới”, nhưng Barclays cảnh báo rằng ngành này sẽ đạt được “lợi thế lượng tử” – một bước ngoặt mang tính quyết định – vào năm 2026/2027.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Long Duyệt
Nguồn: WallStreetCN
Nhà đầu tư thường cho rằng điện toán lượng tử vẫn còn nằm trong giai đoạn khoa học viễn tưởng; tuy nhiên, báo cáo nghiên cứu mới nhất của Barclays chỉ ra rằng ấn tượng sai lầm “còn quá sớm” này có thể khiến bạn bỏ lỡ xu hướng quan trọng nhất trong 12 tháng tới.
Theo thông tin từ Fēng Xíng Trading Desk, đội ngũ nhà phân tích của Barclays vừa công bố báo cáo nghiên cứu mang tựa đề “Điện toán lượng tử: Chỉnh sửa những hiểu lầm lớn nhất của nhà đầu tư”.
Lập luận cốt lõi của báo cáo rất rõ ràng: Phố Wall đã đánh giá thấp tốc độ bùng nổ công nghệ, đồng thời hoàn toàn hiểu sai mối quan hệ giữa năng lực tính toán lượng tử và năng lực tính toán cổ điển (ví dụ như NVIDIA). Barclays cho rằng, chúng ta hiện đang ở ngay trước ngưỡng cửa chuyển mình từ “đồ chơi phòng thí nghiệm” sang “công cụ thương mại”.
Hiểu lầm thứ nhất: Điện toán lượng tử “còn quá sớm”
Điểm điều chỉnh đầu tiên mà Barclays đưa ra là: Đừng coi điện toán lượng tử như một chủ đề thuần túy dài hạn, chỉ có kết quả sau 10 năm.
Thị trường hiện nay phổ biến quan niệm rằng “điện toán lượng tử chịu lỗi” (FTQC) hoạt động hoàn hảo sẽ chỉ xuất hiện sau năm 2030. Điều này đúng, nhưng Barclays cảnh báo nhà đầu tư đừng bỏ qua “điểm then chốt” ở giai đoạn trung gian.
Barclays chỉ ra rằng giai đoạn 2026–2027 sẽ là bước ngoặt đối với ngành, khi “lợi thế lượng tử” (Quantum Advantage) được hiện thực hóa.
Quan trọng hơn cả là cách định nghĩa “lợi thế”. Theo Barclays, “lợi thế chỉ được chứng minh khi hệ thống đạt mục tiêu 100 qubit logic”. Đồng thời, báo cáo nhấn mạnh mọi tuyên bố về “lợi thế” đều phải được hỗ trợ bởi “dữ liệu kỹ thuật mạnh”, nếu không sẽ dễ trở thành chiêu bài tiếp thị chứ không phải dấu mốc chuyển đổi thực sự.
“Chúng tôi dự báo sẽ có các thông báo trọng đại trong vòng 12 tháng tới… Khi hệ thống có thể vận hành ổn định 100 qubit logic, lợi thế lượng tử sẽ được xác lập.”
Điều này giống như chuyến bay đầu tiên của anh em nhà Wright: dù chưa thể chở khách (thương mại hóa), nhưng đã chứng minh máy bay vượt trội hơn xe ngựa (lợi thế lượng tử). Ngay khi tín hiệu này xuất hiện, logic định giá trên thị trường vốn sẽ lập tức thay đổi.
Hiểu lầm thứ hai: Lượng tử đến rồi, cổ điển sẽ bị thay thế — NVIDIA sẽ sụp đổ?
Đây là sai lệch nhận thức lớn nhất của thị trường. Báo cáo chỉ rõ nhiều người cho rằng máy tính lượng tử quá mạnh nên sẽ thay thế CPU và GPU hiện tại. Barclays bác bỏ quan điểm này: Đây không phải mối quan hệ thay thế, mà là mối quan hệ “hỗ trợ tối ưu”.
“Máy tính lượng tử sẽ không thay thế máy tính cổ điển với vai trò thiết bị đa dụng, mà chỉ bổ sung cho chúng.”
Lập luận cốt lõi đằng sau điều này nằm ở “sửa lỗi”: Qubit lượng tử cực kỳ mong manh và bất ổn (dễ xảy ra lỗi). Để vận hành bình thường, chúng đòi hỏi một hệ thống tính toán cổ điển cực kỳ mạnh để theo dõi và hiệu chỉnh liên tục.
Nghiên cứu của Barclays tiết lộ một mối tương quan dữ liệu đáng kinh ngạc:
“Mỗi qubit logic có thể cần một GPU riêng để thực hiện sửa lỗi và điều khiển.”
Điều này có nghĩa gì? Nếu bạn xây dựng một máy tính lượng tử gồm 1.000 qubit logic, bạn sẽ cần mua từ 500 đến 2.000 GPU để phục vụ nó.
Đây không còn là cạnh tranh, mà là cộng sinh. Máy tính lượng tử càng mạnh thì nhu cầu về chip của NVIDIA và AMD lại càng tăng vọt. Barclays ước tính, trong kịch bản lạc quan nhất (“blue-sky scenario”), nhu cầu “đi kèm” này sẽ tạo thêm hơn 100 tỷ USD doanh thu cho thị trường tính toán cổ điển vào năm 2040.
Hiểu lầm thứ ba: Phần cứng lượng tử đều giống nhau — đầu tư như mua vé số?
Sự thật đằng sau hiểu lầm này là ngành đã phân hóa rõ rệt, ưu – nhược điểm từng loại rất rõ ràng.
Các hướng tiếp cận phần cứng lượng tử không đơn nhất. Barclays phân loại các phương pháp vật lý chính để tạo qubit thành: điện tử (siêu dẫn, spin điện tử), nguyên tử (bẫy ion, nguyên tử trung hòa) và photon, đồng thời chỉ ra ưu – nhược điểm của mỗi loại bắt nguồn từ sự đánh đổi giữa tốc độ, độ chính xác, thời gian duy trì trạng thái lượng tử (coherence time) cũng như cơ sở hạ tầng bên ngoài (nhiệt độ thấp, laser, chân không) và khả năng mở rộng.
Thông qua “mô hình kiểm tra chuẩn lượng tử”, Barclays đã làm rõ bức tranh hỗn loạn hiện nay của phân khúc phần cứng:
- Hiện tại là “vua độ chính xác” — Bẫy ion (Trapped Ions): Các công ty tiêu biểu là Quantinuum và IonQ. Ưu điểm của chúng là độ chính xác cao, tỷ lệ lỗi thấp và công nghệ tương đối trưởng thành.
- Tương lai là “ngựa ô sản xuất hàng loạt” — Spin silicon: Cũng chính là hướng mà Intel đang theo đuổi. Mặc dù hiệu năng hiện tại chưa nổi bật, nhưng phương pháp này có thể tận dụng các nhà máy bán dẫn hiện hữu để sản xuất; một khi đột phá, khả năng sản xuất quy mô lớn sẽ là cao nhất.
- Chiến lược “dồn số lượng” — Nguyên tử trung hòa (Neutral Atoms): Có lợi thế bẩm sinh trong việc tích lũy số lượng qubit.
Barclays tổng kết:
“Kết quả kiểm tra của chúng tôi cho thấy bẫy ion hiện đang dẫn đầu… nhưng khả năng mở rộng của spin silicon xứng đáng được theo dõi dài hạn.”
Hiểu lầm thứ tư: Mã hóa sẽ bị phá vỡ?
Với nỗi lo “máy tính lượng tử ngày mai sẽ phá vỡ mật mã ngân hàng”, Barclays trực tiếp dội gáo nước lạnh: Lo lắng quá mức — công suất tính toán hiện tại vẫn chưa đủ.
Để phá vỡ mã hóa RSA hiện hành, cần hàng nghìn qubit logic hoàn hảo, trong khi thiết bị tiên tiến nhất của nhân loại hiện nay mới chỉ đạt vài chục qubit. Barclays khẳng định thẳng thắn:
“Máy tính lượng tử hiện nay chưa đủ mạnh… chưa đến mức gây đe dọa cho các tiêu chuẩn mã hóa hiện đại.”
Hiểu lầm thứ năm: Chủ đề lượng tử “chỉ có hai ba công ty để đầu tư”
Thị trường thường cho rằng cơ hội đầu tư trong lĩnh vực này rất khan hiếm, chỉ giới hạn ở một vài công ty nổi tiếng. Tuy nhiên, Barclays đã rà soát toàn bộ chuỗi giá trị và xác định được 45 công ty niêm yết cùng hơn 80 công ty tư nhân, chủ yếu phân bố trong bốn lĩnh vực sau:
1) Bộ xử lý lượng tử (bán hệ thống hoặc cung cấp dịch vụ điện toán lượng tử dưới dạng đám mây — QCaaS)
2) Chuỗi cung ứng lượng tử (làm lạnh sâu, laser/quang học, điện tử điều khiển, vật liệu, v.v.)
3) Thiết kế và sản xuất chip lượng tử (có sự chồng lấn với sản xuất bán dẫn truyền thống)
4) Các tác nhân thúc đẩy hệ sinh thái (đám mây, cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu, trình mô phỏng lượng tử, tích hợp lượng tử – cổ điển: GPU/CPU/máy chủ, v.v.)
Khung phân tích trong báo cáo thiên về “định giá rủi ro”: Về ngắn hạn, thường “phơi bày doanh thu cao hơn” đi kèm với “rủi ro kỹ thuật cao hơn”. Báo cáo phân loại sơ bộ rủi ro kỹ thuật theo mô hình kinh doanh có gắn chặt với một hướng tiếp cận duy nhất hay không: cao (một hướng duy nhất), trung bình (vài hướng), thấp (không phụ thuộc hướng).
Đây cũng là lý do vì sao câu chuyện lượng tử dễ dàng “chỉ tập trung vào cổ phiếu phần cứng lượng tử thuần túy”: mức độ phơi bày doanh thu của nhóm này là trực tiếp nhất, nhưng độ bất định về con đường phát triển cũng lớn nhất; trong khi chuỗi cung ứng, thiết bị bán dẫn và EDA, đám mây và trung tâm dữ liệu, cũng như các khâu tích hợp lai (hybrid integration), có thể tiếp nhận tốt hơn sự lan tỏa từ “tiến triển lượng tử → chi tiêu vốn và nhu cầu hỗ trợ đi kèm”.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
