Mối đe dọa từ máy tính lượng tử đối với Bitcoin
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Mối đe dọa từ máy tính lượng tử đối với Bitcoin
Thử thách thực sự không nằm ở việc các mối đe dọa có tồn tại hay không, mà ở khả năng của mạng lưới trong việc phối hợp và chuyển đổi một cách có trật tự sang các thuật toán chữ ký kháng lượng tử trước khi máy tính lượng tử sở hữu đủ năng lực tính toán được ra đời.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Bitcoin Magazine Pro
Biên dịch: Bạch Thoại Chuỗi Khối
Bitcoin đang đối mặt với mối đe dọa sinh tồn thực sự đầu tiên — không phải từ lệnh cấm của chính phủ hay sự sụp đổ của thị trường, mà đến từ máy tính lượng tử. Một triệu đồng Bitcoin (tương đương khoảng 100 tỷ USD) trong ví của Satoshi Nakamoto, cùng với khoảng 25% tổng nguồn cung đang lưu hành, hiện đều đang sử dụng các khóa mã hóa lỗi thời dễ bị tấn công lượng tử. Khi máy tính lượng tử trưởng thành — dù là sau 5 năm hay 25 năm — những đồng Bitcoin này sẽ bị bẻ khóa.
Nguồn gốc mối đe dọa
Độ an toàn của Bitcoin dựa vào thuật toán chữ ký số đường cong elliptic (ECDSA). Các thuật toán này khiến việc giả mạo chữ ký Bitcoin bằng phương pháp toán học — mà không biết khóa riêng — trở nên gần như bất khả thi. Đối với máy tính cổ điển, việc bẻ khóa chữ ký dạng này đòi hỏi hàng triệu năm. Tuy nhiên, nguyên lý hoạt động của máy tính lượng tử hoàn toàn khác biệt, và chúng có khả năng giải quyết bài toán logarit rời rạc nằm nền tảng của ECDSA chỉ trong vài phút hoặc vài giờ.
Hình 1: Ví của Satoshi Nakamoto nắm giữ gần một triệu đồng Bitcoin.
Không phải tất cả Bitcoin đều chịu rủi ro như nhau. Với các địa chỉ thanh toán công khai (P2PK) được tạo từ giai đoạn đầu — bao gồm cả địa chỉ của Satoshi Nakamoto — khóa công khai được hiển thị trực tiếp trên sổ cái. Đối với những đồng Bitcoin này, máy tính lượng tử chẳng khác nào một chiếc “chìa khóa vạn năng” mở thẳng vào ví. Ngược lại, các loại địa chỉ ra đời sau (ví dụ như P2PKH) che giấu khóa công khai phía sau một hàm băm mật mã, và chỉ tiết lộ khóa công khai khi người dùng khởi tạo giao dịch. Điều này tạo ra một “cửa sổ lỗ hổng ngắn hạn”: từ thời điểm bạn tiết lộ khóa công khai để gửi tiền cho đến khi giao dịch được thợ đào xác nhận, về mặt lý thuyết, một máy tính lượng tử đủ mạnh có thể chặn và khai thác trong khoảng thời gian đó.
Tính bất định về thời điểm
Thời điểm xuất hiện máy tính lượng tử mang tính bất định rất cao. Nó có thể xuất hiện trong vòng một năm, cũng có thể chưa bao giờ hiện thực hóa. Nhưng chính sự bất định ấy mới là kẻ thù, bởi Bitcoin cần sự di chuyển chủ động — chứ không phải thích nghi thụ động. Nếu máy tính lượng tử xuất hiện trong khi Bitcoin chưa kịp chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử (PQC), mạng lưới sẽ thất bại thảm hại. Hàng nghìn tỷ đô la giá trị khóa công khai sẽ bị phơi bày, tin tặc có thể bắt đầu đánh cắp Bitcoin rồi bán tháo ra thị trường, dẫn đến đợt sụp đổ giá thảm khốc.
Hình 2: So sánh mức độ phơi nhiễm dài hạn với tấn công lượng tử giữa các loại địa chỉ Bitcoin.
Trong kịch bản khả quan nhất, chỉ riêng việc hoàn thiện mã nguồn và đạt được đồng thuận cũng đã mất từ 6 đến 12 tháng; còn quá trình di chuyển thực tế — tùy theo mức độ tối ưu hóa chữ ký — có thể kéo dài thêm từ 6 tháng đến 2 năm.
Tiêu hủy Token (Coin Burning)
Vấn đề đặt ra là: liệu có nên thiết lập một thời hạn chót, “tiêu hủy” những đồng Bitcoin chưa được chuyển sang địa chỉ chống lượng tử trước thời điểm đó? Nếu khoảng 20–30% tổng nguồn cung đồng loạt bị mở khóa (bị tấn công), Bitcoin sẽ đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin nghiêm trọng, luận điểm về “tiền cứng” của nó sẽ sụp đổ. Quy mô bán tháo nguồn cung như vậy sẽ tạo điều kiện cho thị trường giảm sâu và thậm chí đe dọa toàn bộ triết lý vận hành của Bitcoin.
Hình 3: Tổng nguồn cung Bitcoin đang lưu hành.
Tuy nhiên, việc tiêu hủy token vấp phải rào cản triết lý cực kỳ lớn. Thực chất, điều này đồng nghĩa với việc Bitcoin có thể bị tịch thu. Nếu mạng lưới quyết định tự “cứu mình” bằng cách tiêu hủy token, thì điều gì ngăn cản chính phủ hay các bên kiểm soát quyết định rằng những địa chỉ nào — ví dụ như tài sản của khủng bố hay những nhà bất đồng chính kiến — có thể bị tiêu hủy và kiểm duyệt? Việc này sẽ thiết lập một tiền lệ nguy hiểm, phá hủy quyền sở hữu tài sản tuyệt đối của cá nhân.
Mục tiêu ưu tiên hàng đầu
Bitcoin là “bẫy mật” lớn nhất toàn cầu. Đây là mạng tài chính duy nhất cho phép bạn đánh cắp giá trị trực tiếp và biến nó thành tiền mặt ngay lập tức, với thanh khoản 24/7. Còn đồng đô la Mỹ thì không thể làm được điều đó — việc đánh cắp số tiền lớn sẽ khiến giao dịch bị chặn, và ngay cả khi bị tin tặc xâm nhập, các tổ chức vẫn sẽ hoàn tiền cho khách hàng. Bitcoin không có “sự xa xỉ” như vậy; nó hoàn toàn dựa trên niềm tin vào mã nguồn.
Hình 4: Số lượng địa chỉ có số dư vượt 10.000 BTC là đáng kể.
Nếu ai đó thực sự phát triển được khả năng tính toán lượng tử để bẻ khóa mật mã, ví Bitcoin sẽ trở thành mục tiêu ưu tiên hàng đầu — bởi vì chúng dễ quy đổi thành tiền mặt hơn và mang lợi thế “người đến trước được hưởng”. Nếu tiền đã bị người bẻ khóa đầu tiên chiếm đoạt, thì người bẻ khóa thứ hai sẽ chẳng thu được gì.
Kết luận
Dù lỗ hổng sinh tồn ở cấp độ này đã được thừa nhận rộng rãi trong giới văn hiến mật mã học, cửa sổ để hành động phòng ngừa đang ngày càng thu hẹp — điều này đòi hỏi các thợ đào, sàn giao dịch, nhà cung cấp ví và các bên liên quan cá nhân phải ngay lập tức dành sự chú ý chiến lược. Thử thách thực sự không nằm ở việc mối đe dọa có tồn tại hay không, mà ở khả năng của mạng lưới trong việc phối hợp và chuyển đổi có trật tự sang các thuật toán chữ ký chống lượng tử — trước khi máy tính lượng tử có đủ sức mạnh tính toán xuất hiện.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@BitcoinMagazine
