Niêm yết toàn cầu, giao dịch cổ phiếu 24/7? Phân tích “kế sách minh bạch” trên chuỗi khối của Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE)
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Niêm yết toàn cầu, giao dịch cổ phiếu 24/7? Phân tích “kế sách minh bạch” trên chuỗi khối của Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE)
Tổng quan toàn diện và có hệ thống về tiến trình phát triển hiện tại của việc token hóa cổ phiếu Mỹ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: TechFlow
Ngày 3 tháng 2, nền tảng tài sản thực được mã hóa Ondo Finance đã chính thức công bố dịch vụ “Niêm yết toàn cầu Ondo (Ondo Global Listing)”, tuyên bố có thể đưa cổ phiếu Mỹ lên blockchain “gần như thời gian thực” đồng thời với đợt phát hành lần đầu ra công chúng (IPO), từ đó cho phép giao dịch mở trên các chuỗi khối lớn ngay ngày đầu niêm yết. Động thái này không chỉ nhằm xóa bỏ “khoảng cách thời gian IPO” giữa Phố Wall và thế giới tiền mã hóa, mà còn thể hiện tham vọng chuyển mình từ vai trò “trung gian” sang “nhà bảo lãnh phát hành kỹ thuật số”, dựa trên quy mô tài sản quản lý hơn 2,5 tỷ USD và tổng giá trị giao dịch tích lũy đạt 9 tỷ USD.
Tuy nhiên, dù Ondo có gây tiếng vang lớn đến đâu, hay mang tính đột phá ra sao, đây vẫn chỉ là một nỗ lực “đột phá ở hạ nguồn” do các giao thức bản địa trong hệ sinh thái tiền mã hóa khởi xướng. Còn giới hạn của làn sóng mã hóa cổ phiếu Mỹ thực chất vẫn do các tập đoàn hạ tầng truyền thống quyết định. Vào ngày 19 tháng 1 năm 2026, Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) chính thức thông báo đang phát triển một nền tảng dành riêng cho giao dịch và thanh toán bù trừ chứng khoán được mã hóa trên blockchain, đồng thời sẽ nộp hồ sơ xin phê duyệt cần thiết từ các cơ quan quản lý liên quan.
Thông tin này đã gây ra làn sóng thảo luận đáng kể cả trong giới tài chính truyền thống lẫn cộng đồng tiền mã hóa; song phần lớn người đọc đều giản lược nó thành một câu đơn giản: “NYSE sẽ mã hóa cổ phiếu Mỹ”. Câu nói này dĩ nhiên đúng, nhưng chưa đủ — nếu chỉ hiểu sự kiện này một cách hời hợt như “đưa cổ phiếu lên blockchain” hay “tài chính truyền thống tiến gần hơn tới Web3”, thì ta vẫn chưa chạm tới bản chất. Thực tế, động thái của NYSE là một cuộc cách mạng thể chế được suy tính kỹ lưỡng.
TechFlow mong muốn bắt đầu từ tin tức này để hệ thống hóa toàn diện tiến trình phát triển hiện tại của xu hướng mã hóa cổ phiếu Mỹ. Bài viết này là phần mở đầu của loạt bài chuyên sâu, trong đó chúng tôi sẽ tập trung phân tích nội dung cụ thể của tin tức trọng đại này và những tác động sâu rộng mà nó sẽ gây ra đối với toàn bộ ngành tài chính truyền thống tại Mỹ.
I. Tin tức của NYSE thực chất nói gì?
Theo thông cáo chính thức từ NYSE, sở giao dịch này không đơn thuần chỉ “dán nhãn token” lên cổ phiếu, mà trọng tâm thực sự nằm ở việc tái cấu trúc và phân rã toàn bộ chuỗi vận hành hệ thống giao dịch chứng khoán. Trong đó, chúng tôi xác định được bốn trụ cột cải cách then chốt, được tóm lược như sau:
(1) Giao dịch 7×24 giờ
Giao dịch 7×24 giờ là điểm khác biệt cốt lõi thường được nhắc đến giữa thị trường tiền mã hóa và thị trường tài chính truyền thống. Tuy nhiên, khái niệm “giao dịch 7×24 giờ” mà NYSE lần này đề xuất không chỉ đơn thuần kéo dài thời gian giao dịch, mà đặc biệt nhấn mạnh vào “cơ sở hạ tầng hậu giao dịch” (post-trade infrastructure). NYSE hướng tới xây dựng một nền tảng kỹ thuật số mới, tích hợp động cơ khớp lệnh hiện hữu (Pillar) với hệ thống hậu giao dịch được xây dựng trên blockchain, từ đó tạo điều kiện cho toàn bộ chuỗi “giao dịch – thanh toán bù trừ – lưu ký” vận hành liên tục. Nói một cách đơn giản, NYSE muốn kiến tạo cả giải pháp kỹ thuật lẫn khuôn khổ thể chế mới để hệ thống thanh toán bù trừ có khả năng hoạt động không ngừng nghỉ.
Lý do cốt lõi khiến thị trường chứng khoán truyền thống lâu nay duy trì khung giờ giao dịch cố định là vì nhiều quy trình trong chuỗi vận hành — như thanh toán bù trừ, điều chuyển vốn — phụ thuộc nặng nề vào giờ làm việc của ngân hàng và các “cửa sổ thanh toán” (clearing windows). NYSE đề xuất sử dụng các công cụ tài chính được mã hóa hoặc trên blockchain để lấp đầy “khoảng trống vốn ngoài giờ làm việc”, qua đó “kích hoạt” lại thời gian nghỉ giao dịch ban đêm và cuối tuần.
Việc giao dịch suốt 24/7 rốt cuộc là tốt hay xấu đối với thị trường tài chính và nhà đầu tư cá nhân? Theo TechFlow, điều này cần được xem xét thận trọng. Nhưng đối với cổ phiếu Mỹ, lợi ích chắc chắn vượt xa rủi ro. Dẫu sao, cổ phiếu Mỹ là “bể tài sản trọng yếu nhất thế giới”; nếu khung giờ giao dịch cứ mãi bị bó buộc trong phạm vi địa phương, thì nó sẽ không thể vươn lên trở thành nền tảng thanh khoản toàn cầu thực thụ.
(2) Thanh toán bù trừ tức thời bằng stablecoin
Như vừa đề cập, NYSE kỳ vọng dùng các “công cụ tài chính trên blockchain hoặc được mã hóa” để mở rộng thời gian giao dịch. Trong số đó, công cụ then chốt nhất chính là công cụ thanh toán bù trừ.
Trong bản thông cáo báo chí chính thức, NYSE sử dụng hai thuật ngữ: “instant settlement” (thanh toán bù trừ tức thời) và “stablecoin-based funding” (tài trợ bằng stablecoin), đồng thời khẳng định rõ nền tảng sẽ sử dụng “hệ thống hậu giao dịch trên blockchain” để thực hiện thanh toán bù trừ trên chuỗi. Tại đây, chúng ta cần nắm vững hai điểm mấu chốt:
- Thứ nhất, NYSE không chỉ đưa ra viễn cảnh cơ bản như “dùng stablecoin để mua cổ phiếu”, mà hướng tới việc biến stablecoin thành công cụ phục vụ thanh toán bù trừ và quản lý ký quỹ.
- Thứ hai, khái niệm “thanh toán bù trừ tức thời” nghĩa là rút ngắn thời gian giao nhận từ mô hình truyền thống T+1 xuống mức gần như thời gian thực.
Kết quả trực quan nhất là loại bỏ mọi rủi ro phát sinh từ khoảng cách thời gian giữa giao dịch và thanh toán bù trừ. NYSE đặc biệt nhấn mạnh việc đang hợp tác với BNY Mellon và Citibank để thúc đẩy “tokenized deposits” (tiền gửi được mã hóa), nhằm giúp các thành viên thanh toán bù trừ có thể chuyển và quản lý vốn, đáp ứng yêu cầu ký quỹ, cũng như xử lý nhu cầu vốn xuyên múi giờ và xuyên biên giới ngay cả khi ngân hàng không trong giờ làm việc.
(3) Giao dịch cổ phần lẻ (fractional shares)
Sau khi bàn về đổi mới cơ sở hạ tầng giao dịch, hãy cùng xem xét lợi ích lớn nhất mà cải cách này mang lại — đặc biệt đối với nhà đầu tư không phải cư dân Mỹ.
Đến nay, trong hành trình phát triển của câu chuyện mã hóa cổ phiếu Mỹ, ưu – nhược điểm của giao dịch cổ phần lẻ đã được TechFlow phân tích nhiều lần. Nhưng lần này, thông cáo của NYSE có thể coi là lần đầu tiên một tổ chức chính thống chính thức nêu ra khái niệm “giao dịch cổ phần lẻ”. Thông cáo nêu rõ, nền tảng này hướng tới việc thay đổi đơn vị giao dịch truyền thống từ “1 cổ phần” sang đơn vị linh hoạt hơn, gần với “phân bổ tài sản theo giá trị tiền tệ”. Hiện giá trị 1 cổ phần Tesla là khoảng 400 USD — quá cao để nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ có thể tiếp cận dễ dàng; nhưng nếu trong tương lai, họ có thể chi 10 USD để mua 0,025 cổ phần Tesla trên nền tảng mới, điều đó có hấp dẫn không?
Dĩ nhiên, việc làm hài lòng nhà đầu tư cá nhân có tiềm lực hạn chế không phải mục tiêu lớn nhất của NYSE. Mục đích thực sự là tái định nghĩa đơn vị giao dịch nhỏ nhất của chứng khoán sao cho phù hợp với độ phân giải (granularity) của quá trình mã hóa và thanh toán bù trừ trên blockchain.
Hệ quả từ bước điều chỉnh này khá đa dạng. Thứ nhất, cách thức cung cấp thanh khoản và hoạt động làm thị trường sẽ thay đổi sâu sắc, bởi thanh khoản sẽ không còn chỉ tập trung vào độ sâu của “cổ phần nguyên”, mà sẽ được xây dựng lại dựa trên các tiêu chí khác — ví dụ như giá trị tiền tệ. Thứ hai, khi nền tảng cho phép “cổ phiếu được mã hóa và chứng khoán phát hành truyền thống có thể thay thế lẫn nhau”, giao dịch cổ phần lẻ sẽ giúp cùng một tài sản dưới các hình thái khác nhau dễ dàng hơn trong việc thanh toán bù trừ, hoán đổi và kết nối giữa các hệ thống khác nhau. Điều này nghe có vẻ trừu tượng, nhưng có thể so sánh đơn giản như việc chia tờ tiền mệnh giá lớn thành tiền lẻ, đồng thời tiêu chuẩn hóa đồng tiền để có thể sử dụng linh hoạt tại mọi cửa hàng.
Trong bối cảnh điều chỉnh cấu trúc này, ý nghĩa của giao dịch cổ phần lẻ cũng được tái định nghĩa. Trong thời gian dài, cổ phần lẻ thường bị xem là một “tính năng tiện lợi” dành riêng cho nhà đầu tư cá nhân; nhưng trong ngữ cảnh hiện tại, nó lại giống một điều kiện tiên quyết ở cấp độ kỹ thuật tài chính. Chỉ khi tài sản có thể được chia nhỏ một cách chuẩn hóa, nó mới có thể đạt được tính kết hợp (composability), tính định tuyến (routability) và tính lập trình (programmability), từ đó mới có thể tích hợp vào hệ thống thanh toán bù trừ tự động và trên blockchain. Nói cách khác, cổ phần lẻ không nhằm mục đích “giúp nhiều người hơn có thể mua được”, mà nhằm tạo nền tảng kỹ thuật cho khả năng lưu thông kỹ thuật số của tài sản.
(4) Phát hành chứng khoán kỹ thuật số bản địa (Native Issuance)
Với khái niệm “phát hành chứng khoán kỹ thuật số bản địa”, NYSE cũng đưa ra ranh giới rất rõ ràng. Mục tiêu của sở giao dịch không phải như Nasdaq — đơn thuần ánh xạ cổ phiếu hiện hữu thành chứng nhận trên blockchain — mà là khám phá một hình thái chứng khoán hoàn toàn vận hành bản địa trên chuỗi ngay từ bước xác lập quyền sở hữu.
Điều này hàm ý rằng cổ tức, quyền biểu quyết và các cơ chế quản trị doanh nghiệp sẽ không được bổ sung thông qua các quy tắc ngoại chuỗi (off-chain), mà được tích hợp trực tiếp vào vòng đời của chứng khoán kỹ thuật số. Đây không phải là một nâng cấp gói kỹ thuật đơn thuần, mà là một sự định nghĩa lại cách thức tồn tại của chứng khoán.
Một khi phát hành bản địa được cho phép, thì toàn bộ quy trình — từ xác lập quyền sở hữu, logic danh sách chủ sở hữu, chi trả cổ tức, biểu quyết, quản trị công ty, đến các điều kiện lưu ký và chuyển nhượng — đều phải được thiết kế lại. Đồng thời, một điểm thu hút hơn nữa là NYSE giới hạn kênh phân phối chỉ dành cho các nhà môi giới – thương gia chứng khoán đủ điều kiện (qualified broker-dealers), qua đó trả lời trước câu hỏi trọng tâm mà cơ quan quản lý chắc chắn sẽ đặt ra: đây không phải một “thị trường token hoang dã”, nơi bất kỳ ai cũng có thể tự do đúc và lưu thông tự do, mà vẫn giữ nguyên trật tự, tiêu chuẩn và khả năng kiểm soát.
II. Vì sao lại là lúc này?
Vì sao lại là lúc này? Vì sao NYSE lại đưa ra một cải cách “táo bạo” đến vậy vào thời điểm này?
Bất kỳ sản phẩm tài chính đổi mới nào thực sự hướng tới thị trường đại chúng, cuối cùng đều không được kiểm nghiệm bởi tính hấp dẫn của câu chuyện kể, mà bởi độ ổn định của hệ thống nền tảng — liệu nó có đủ sức chịu đựng dòng vốn quy mô lớn và yêu cầu sai số cực thấp hay không.
Trong vài năm qua, thị trường không thiếu những cuộc thảo luận về “đưa lên blockchain”, “phi tập trung hóa”, hay “cuộc cách mạng hiệu suất”. Thế nhưng những cuộc thảo luận ấy chưa từng được áp dụng thực tế, bởi vì chúng thường được xây dựng trên nền tảng tài chính, thanh toán bù trừ và kiểm soát rủi ro còn chưa trưởng thành.
NYSE cũng rất thông minh: thay vì cố gắng vận hành một hệ thống blockchain lấy chính mình làm trung tâm, sở giao dịch chọn cách tích hợp mã hóa vào cơ sở hạ tầng thị trường hiện hữu.
Công ty mẹ của NYSE — ICE — đang hợp tác với các ngân hàng cốt lõi truyền thống như BNY Mellon và Citibank để hỗ trợ tiền gửi được mã hóa và các công cụ tài chính liên quan trong hệ thống thanh toán bù trừ của mình. Cơ chế này cho phép các thành viên thanh toán bù trừ vẫn có thể điều chuyển vốn, thực hiện nghĩa vụ ký quỹ và quản lý rủi ro ngay cả khi ngân hàng không trong giờ làm việc — từ đó cung cấp nền tảng tài chính và thanh khoản thực tế cho mô hình giao dịch 7×24 giờ.
TechFlow muốn nhấn mạnh rằng, khi chính “tiền” bắt đầu được mã hóa, thì điều chúng ta đang nói đến không còn là “tài sản khái niệm”, mà là “tiền thật” — và lúc ấy, các tiêu chuẩn quản lý, kiểm soát rủi ro và tiếp cận thị trường buộc phải được nâng lên mức cao nhất. Nếu không, hệ thống sẽ hoàn toàn không thể gánh vác niềm tin của xã hội đại chúng.
Chính vì vậy, NYSE không cố gắng “xây dựng lại từ đầu” trong thiết kế cấu trúc thị trường. Nền tảng nhấn mạnh “tiếp cận phi phân biệt” (non-discriminatory access) trong khuôn khổ tuân thủ pháp luật, nhưng sự “phi phân biệt” này luôn có giới hạn rõ ràng — nó chỉ mở cửa cho các nhà môi giới – thương gia chứng khoán đủ điều kiện, và mọi hoạt động giao dịch vẫn được tích hợp chặt chẽ vào cấu trúc thị trường và logic quản lý hiện hành, chứ không nằm ngoài hệ thống giám sát. Do đó, những thực thể có thể đứng vững trong tương lai sẽ không phải là “đối tác giao dịch mới”, mà là lớp hạ tầng có khả năng đảm nhiệm vai trò “cửa ngõ hiểu biết người dùng, phân bổ tài sản và thực hiện giao dịch”, tất cả đều trên nền tảng hệ thống giao dịch tuân thủ pháp luật.
Trong bối cảnh xu hướng lớn đang cuốn phăng mọi thứ, việc chiếm lĩnh vị trí chiến lược trong hệ sinh thái và nắm giữ “cửa ngõ thanh khoản trên blockchain” đã trở thành cuộc đua bắt buộc đối với các nền tảng như Ondo, Kraken và MSX. Cuộc chạy đua này không chỉ có sự tham gia của các “gã khổng lồ bản địa tiền mã hóa” như Ondo, mà còn có cả những nền tảng chuyên sâu vào phân khúc mã hóa cổ phiếu Mỹ như MSX — những đơn vị này đang xây dựng “hào thành phòng thủ” riêng bằng cách sàng lọc liên tục, niêm yết các sản phẩm phái sinh mới. Với những “người chơi nhỏ – trung” phản ứng nhanh hơn và tập trung chính xác hơn, chỉ cần họ có thể đứng vững trong làn sóng này, thì không gian phát triển trong tương lai sẽ vô cùng rộng mở.
Đồng thời, việc mã hóa không làm thay đổi thuộc tính pháp lý của chứng khoán: cổ đông sở hữu chứng khoán được mã hóa vẫn hưởng đầy đủ quyền nhận cổ tức và quyền quản trị tương ứng với chứng khoán truyền thống. Điểm này được đánh giá là cực kỳ quan trọng trong các cuộc thảo luận: khi một sản phẩm hướng tới thị trường vốn đại chúng, việc quyền lợi có rõ ràng hay không, và việc xác lập quyền sở hữu có vững chắc hay không — còn quan trọng hơn rất nhiều so với con đường kỹ thuật được lựa chọn.
Ở góc nhìn vĩ mô hơn, NYSE đang cố giải quyết không chỉ vấn đề hiệu suất giao dịch, mà còn là vấn đề phân mảnh thanh khoản — một bài toán tồn tại dai dẳng trong thị trường truyền thống. Bằng cách kết hợp “các sắp xếp thể chế có độ tin cậy cao” với “các công cụ kỹ thuật hiệu quả hơn”, NYSE mong muốn đưa lại hệ thống minh bạch, có thể kiểm toán và truy cứu trách nhiệm — những nhu cầu giao dịch vốn đang chảy vào các thị trường ngầm (dark pools), thị trường phi tập trung hoặc các nền tảng không nằm dưới sự giám sát của cơ quan quản lý. Một quan điểm được lặp lại nhiều lần trong các cuộc thảo luận: những đổi mới thực sự có thể vượt qua chu kỳ thị trường thường không phải là những sáng kiến táo bạo nhất, mà là những mô hình đã trải qua kiểm tra khắt khe nhất ở cấp độ tuân thủ và hạ tầng. Một khi cấu trúc như vậy được chứng minh là khả thi, thì việc dòng vốn truyền thống đổ vào sẽ không còn là trở ngại, mà sẽ trở thành “chất xúc tác tăng tốc”.
Từ góc nhìn của luật sư, ý nghĩa sâu xa của tiến trình này không chỉ dừng lại ở một nâng cấp kỹ thuật, mà gần hơn với một bước tiến hóa giai đoạn trong cách thức hình thành vốn. Nhờ thanh toán bù trừ và lưu ký trên blockchain, các tổ chức tài chính truyền thống có thể mở rộng tính toàn cầu và tính liên tục về mặt thời gian trong việc phân bổ tài sản — mà không cần phá bỏ khung pháp lý hiện hành về chứng khoán và hệ thống giám sát. Đây không phải là “hệ thống cũ bị công nghệ mới thay thế”, mà là công nghệ mới được lồng ghép vào logic vận hành cốt lõi và nghiêm ngặt nhất của hệ thống cũ — và chính điều này, mới là tiền đề để tài chính đại chúng thực sự chấp nhận một hình thái mới.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
