Giải mã sâu sắc a16z: Vì sao những nhà sáng lập xuất sắc nhất đều sẵn sàng "bán mình" cho công ty này?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Giải mã sâu sắc a16z: Vì sao những nhà sáng lập xuất sắc nhất đều sẵn sàng "bán mình" cho công ty này?
a16z đang nỗ lực vì tương lai.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Packy
Biên dịch: TechFlow
Chào các bạn,
Vui vẻ vào thứ Sáu! Hôm nay, hãy cùng nói về a16z.
Hôm nay, a16z thông báo đã huy động được quỹ mới trị giá 15 tỷ USD.
Nhân dịp này, tôi quyết định viết một bài phân tích sâu về công ty này. Tôi đã phỏng vấn các cộng sự chung (GPs), các nhà đầu tư hạn chế (LPs), những người sáng lập danh mục đầu tư quản lý khoảng 200 tỷ USD, xem xét tài liệu và bản trình bày liên quan, đồng thời phân tích dữ liệu lợi nhuận từ các quỹ của a16z kể từ khi thành lập (xem phần phụ lục cuối bài để biết thêm chi tiết).
Trên Internet có vô số bài viết chỉ trích a16z, có lẽ bạn đã quá quen thuộc với những tranh cãi này. Những nghi ngờ như vậy luôn theo sát công ty kể từ ngày thành lập.
Nhưng thay vì tập trung vào những lời chỉ trích đó, tôi nghĩ chúng ta nên tìm hiểu: những người từng dự đoán chính xác tương lai giờ đây đang làm gì?
Thành thật mà nói, tôi không phải là một người quan sát hoàn toàn trung lập. Dù không có email @a16z.com, góc nhìn của tôi cũng mang tính chủ quan rõ rệt.
Trong hơn hai năm qua, tôi từng là cố vấn cho a16z Crypto (hiện tại không nhận thù lao từ công ty). Marc Andreessen và Chris Dixon là các nhà đầu tư hạn chế (LPs) của Not Boring Capital. Tôi đôi khi cùng tham gia một số dự án đầu tư với a16z. Tôi duy trì mối quan hệ thân thiện với nhiều nhân viên a16z và hầu hết đội ngũ truyền thông mới của họ. Tôi hợp tác với họ, ngưỡng mộ và tôn trọng họ.
Tuy nhiên, chúng ta không cần tôi đánh giá liệu logic đầu tư hiện tại của a16z có đáng để đặt cược hay không. Rốt cuộc, các LP chuyên nghiệp cấp tổ chức đã dùng khoản vốn 15 tỷ USD để trả lời câu hỏi đó rồi. Chúng ta sẽ cần mười năm nữa mới biết quyết định của họ đúng hay sai, và bất kể quan điểm của tôi hay bất kỳ người phê bình nào đều không thể thay đổi điều đó, giống như trong quá khứ.
Nhưng tôi hy vọng rằng từ góc nhìn riêng biệt của mình, tôi có thể cung cấp một cách hiểu về bản chất thực sự của a16z. Tôi cho rằng a16z là một trong những công ty giỏi tiếp thị nhất trong lĩnh vực đầu tư mạo hiểm. Nó không chỉ biết kể chuyện, mà còn hành động đúng như những gì họ kể. Những gì a16z tuyên truyền bên ngoài hoàn toàn phù hợp với triết lý đào tạo nội bộ. Bài thuyết trình (pitch) của họ luôn nhất quán, từ bản đề xuất gây quỹ đầu tiên đến tận hôm nay. Và bạn có thể tự mình đánh giá qua dữ liệu lợi nhuận.
Có rất nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư xuất sắc, chiến lược và thành công của họ dần được hiểu và công nhận rộng rãi hơn.
Nhưng những gì a16z làm thì khác biệt, lớn lao và táo bạo hơn. Phong cách của họ không giống như hình mẫu truyền thống về đầu tư mạo hiểm. Một phần lý do là tôi cảm thấy a16z không quan tâm việc họ có đang làm "đầu tư mạo hiểm" hay không. Mục tiêu của họ là xây dựng tương lai, nuốt chửng thế giới.
Hãy bắt đầu thôi.
a16z: Người vận hành quyền lực
"Sống ở tương lai, hiện tại đã là dĩ vãng,
Sự tồn tại của tôi là món quà, hôn lên bóng lưng tôi." ——Kanye West,《Monster》
Andreessen Horowitz (a16z) đã nghe thấy tiếng nói của bạn.
Bạn nói họ quá ồn ào, nên im lặng và tập trung vào công việc. Bạn không đồng tình với một hoặc hai khoản đầu tư gần đây của họ. Bạn cho rằng việc trích dẫn phát biểu của Giáo hoàng trên Xeet là không phù hợp. Bạn thậm chí cho rằng quy mô quỹ của họ quá lớn, không thể mang lại lợi nhuận hợp lý cho các nhà đầu tư hạn chế (LPs).
a16z đã nghe thấy tất cả những điều này, và đã nghe gần như suốt hai mươi năm qua.
Cũng giống như Tad Friend, cây bút của tạp chí The New Yorker, khi ông ăn sáng cùng Marc Andreessen vào năm 2015 để viết bài "Tiền vệ của tương lai" (Tomorrow’s Advance Man). Friend vừa nghe một đối thủ VC nói rằng quỹ của a16z quá lớn và tỷ lệ sở hữu quá nhỏ, nếu muốn đạt được lợi nhuận tổng thể từ 5-10 lần cho bốn quỹ đầu tiên, thì tổng giá trị danh mục đầu tư cần đạt từ 240 đến 480 tỷ USD.
"Khi tôi cố gắng thảo luận những con số này với Andreessen," Friend viết, "ông ấy vẫy tay gạt đi và nói: 'Vô nghĩa, toàn vô nghĩa. Chúng tôi có mọi mô hình – chúng tôi đang săn voi, truy đuổi những sinh vật khổng lồ!'"
Tôi mong bạn hãy nhớ kỹ hình ảnh này, để chuẩn bị tinh thần cho phản ứng có thể xảy ra khi đọc đoạn văn tiếp theo.
Hôm nay, a16z thông báo đã huy động được 15 tỷ USD vốn mới thông qua tất cả các chiến lược đầu tư của mình, nâng tổng tài sản dưới sự quản lý giám sát (RAUM) vượt quá 90 tỷ USD.
Năm 2025, thị trường gây quỹ đầu tư mạo hiểm chủ yếu do một vài công ty lớn thống trị, và số tiền huy động của a16z vượt quá tổng cộng của Lightspeed (9 tỷ USD) – đứng thứ hai – và Founders Fund (5,6 tỷ USD) – đứng thứ ba.
Trong năm gây quỹ tồi tệ nhất trong năm năm qua cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, a16z chiếm hơn 18% tổng số vốn huy động đầu tư mạo hiểm tại Mỹ năm 2025. Trong khi một quỹ đầu tư mạo hiểm trung bình cần tới 16 tháng để hoàn thành gây quỹ, a16z chỉ mất hơn ba tháng.
Nếu chia nhỏ khoản vốn gây quỹ này, bốn quỹ riêng biệt của a16z đều có thể lọt vào top 10 quỹ huy động cao nhất năm 2025: Quỹ Giai đoạn Sau (Late Stage Venture, LSV) V đứng thứ hai, Quỹ X AI Infra và Quỹ X AI Apps đồng hạng bảy, Quỹ Động lực Mỹ (American Dynamism, AD) II đứng thứ mười.
Có người có thể nói rằng, đối với một quỹ đầu tư mạo hiểm, quy mô vốn như vậy là quá lớn, gần như không thể kỳ vọng đạt được lợi nhuận vượt trội. Đối với điều này, tôi hình dung phản ứng tập thể của a16z sẽ là một cử chỉ gạt tay và nói: "Vô nghĩa, toàn vô nghĩa." Vì họ đang săn voi, truy đuổi những sinh vật khổng lồ!
Ngày nay, trong tất cả các quỹ, a16z là nhà đầu tư của 10 trong số 15 công ty tư nhân có giá trị cao nhất: bao gồm OpenAI, SpaceX, xAI, Databricks, Stripe, Revolut, Waymo, Wiz, SSI và Anduril.
Trong thập kỷ qua, thông qua các quỹ của mình, a16z đã đầu tư vào 56 công ty kỳ lân, nhiều hơn bất kỳ công ty VC nào khác.
Danh mục đầu tư AI của họ chiếm 44% giá trị doanh nghiệp kỳ lân AI toàn cầu, cũng vượt qua bất kỳ công ty nào khác.
Từ năm 2009 đến 2025, a16z dẫn đầu 31 vòng gọi vốn sớm với định giá cuối cùng đạt 5 tỷ USD, nhiều hơn 50% so với hai đối thủ cạnh tranh gần nhất.
Họ có tất cả các mô hình, và bây giờ, họ cũng có hồ sơ hiệu suất.
Sau đây là tổng giá trị danh mục đầu tư của bốn quỹ đầu tiên của a16z: những quỹ mà các đối thủ VC cho rằng cần đạt từ 240 đến 480 tỷ USD để vượt ngưỡng. Cuối cùng, danh mục đầu tư 1-4 của a16z đã đạt tổng giá trị doanh nghiệp 853 tỷ USD tại thời điểm phân phối hoặc định giá mới nhất.
Và đó mới chỉ là lúc phân phối. Giá trị vốn hóa thị trường của riêng Facebook đã tăng thêm hơn 1,5 nghìn tỷ USD kể từ khi phân phối!
Mô hình này dường như cứ lặp lại mãi: a16z đưa ra những "cược liều lĩnh táo bạo" về tương lai, giới chuyên môn cười nhạo những quyết định này là ngu ngốc. Vài năm sau, hóa ra chúng không hề ngu ngốc, mà là những lựa chọn đầy tầm nhìn!
a16z huy động quỹ đầu tiên trị giá 300 triệu USD sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009, đưa ra ý tưởng hỗ trợ các nhà sáng lập thông qua nền tảng hoạt động. "Chúng tôi đã thăm hỏi nhiều người bạn trong giới VC, phần lớn cho rằng đây là một ý tưởng ngu ngốc và khuyên chúng tôi đừng thử," Ben (Ben Horowitz) hồi tưởng. Ngày nay, gần như mọi công ty VC quan trọng đều có đội ngũ nền tảng riêng.
Cùng năm đó, a16z sử dụng 65 triệu USD từ quỹ này, cùng với Silver Lake và các nhà đầu tư khác, mua lại Skype từ eBay với giá 2,7 tỷ USD. "Mọi người đều nói thương vụ này không thể hoàn tất do rủi ro về sở hữu trí tuệ" (khi đó eBay đang kiện các nhà sáng lập Skype về các vấn đề kỹ thuật). Chưa đầy hai năm sau, Microsoft mua lại Skype với giá 8,5 tỷ USD, chứng minh tầm nhìn của a16z.
Tháng 9 năm 2010, Marc Andreessen và Ben Horowitz huy động quỹ thứ hai trị giá 650 triệu USD (Fund II), và bắt đầu thực hiện các khoản đầu tư lớn vào các công ty như Facebook (50 triệu USD, định giá 34 tỷ USD), Groupon (40 triệu USD, định giá 5 tỷ USD) và Twitter (48 triệu USD, định giá 4 tỷ USD), đặt cược vào việc thị trường IPO sẽ mở cửa trở lại. Khi đó, một bài viết trên The Wall Street Journal có tiêu đề "Một tay mơ VC khuấy động Thung lũng Silicon" (A Venture-Capital Newbie Shakes Up Silicon Valley) cho biết các đối thủ cạnh tranh có nhiều ý kiến trái chiều về chiến lược của a16z, cho rằng các giao dịch vốn cổ phần tư nhân không phải là việc mà VC truyền thống nên làm, thậm chí từ "thị trường thứ cấp" cũng chưa từng xuất hiện trong thảo luận. Matt Cohler, cộng sự tại Benchmark, còn tuyên bố: "Đầu tư vào hợp đồng tương lai thịt heo và dầu mỏ cũng có thể kiếm lời, nhưng đó không phải là việc chúng tôi nên làm."
Tuy nhiên, thời gian đã chứng minh lựa chọn của a16z:
- Tháng 11 năm 2011, Groupon niêm yết với định giá 17,8 tỷ USD.
- Tháng 5 năm 2012, Facebook niêm yết với định giá 104 tỷ USD.
- Tháng 11 năm 2013, Twitter niêm yết với định giá 31 tỷ USD.
Tháng 1 năm 2012, Marc và Ben huy động quỹ thứ ba trị giá 1 tỷ USD (Fund III) và quỹ cơ hội song song trị giá 540 triệu USD. Lúc này, tiếng nói chỉ trích chuyển sang vấn đề quy mô. Quỹ của a16z chiếm 7,5% tổng số vốn huy động đầu tư mạo hiểm tại Mỹ năm 2012, trong khi thị trường VC lúc đó đang hoạt động kém hiệu quả. Năm 2012, dữ liệu từ Cambridge Associates cho thấy lợi suất trung bình của đầu tư mạo hiểm chỉ đạt 8,9%, thấp xa so với mức 20,6% của chỉ số S&P 500. Nhà VC huyền thoại Bill Draper từng nói: "Thống nhất chung trong giới VC Thung lũng Silicon là quá nhiều quỹ đang săn đuổi quá ít công ty thực sự xuất sắc." Điều này nghe rất giống với tình hình hiện tại.
Năm 2016, The Wall Street Journal đăng một bài có tên "Lợi nhuận của Andreessen Horowitz tụt hậu so với giới tinh hoa VC", được David Rosenthal của Acquired gọi là "rõ ràng là một bài vu khống do các VC đối thủ tạo ra". Bài viết chỉ ra rằng ba quỹ đầu tiên của a16z lần lượt đã thành lập được 7 năm, 6 năm và 4 năm, trong khi quỹ đầu tiên (AH Fund I) nằm trong top 5% các quỹ VC, thì quỹ thứ hai (AH II) chỉ nằm trong top 25%, còn quỹ thứ ba (AH III) thậm chí hơi thấp hơn top 25%.
Nhìn lại, những lời chỉ trích này trở nên cực kỳ mỉa mai, bởi AH III hiện nay đã trở thành một "quỹ quái vật": tính đến ngày 30 tháng 9 năm 2025, TVPI ròng (tỷ suất hoàn vốn tổng thể sau phí) đạt 11,3 lần, nếu bao gồm quỹ song song là 9,1 lần.
Danh mục đầu tư của quỹ này bao gồm Coinbase (mang lại 7 tỷ USD lợi nhuận tổng cộng cho các LP của a16z), Databricks, Pinterest, GitHub và Lyft (dù không đầu tư Uber, điều này cũng cho thấy tội lỗi khi bỏ lỡ một cơ hội "gốc rễ" có thể nghiêm trọng hơn lỗi lầm khi đưa ra quyết định sai). Có thể nói, quỹ này là một trong những quỹ VC lớn nhất từng có hiệu suất tốt nhất trong lịch sử.
Kể từ quý III năm 2025, Databricks (hiện là vị trí nắm giữ lớn nhất của a16z) đạt định giá 134 tỷ USD, có nghĩa là hiệu suất của AH III hiện nay còn ấn tượng hơn nữa (giả sử các vị trí khác không giảm giá trị). a16z đã phân phối 7 tỷ USD lợi nhuận ròng cho các LP thông qua AH III và quỹ song song, và vẫn còn gần bằng số đó giá trị chưa thực hiện.
Phần lớn giá trị chưa thực hiện đến từ Databricks – một công ty dữ liệu lớn. Năm 2016, khi The Wall Street Journal chất vấn a16z, Databricks vẫn là một công ty nhỏ với định giá chưa đạt 500 triệu USD. Hiện nay, Databricks chiếm 23% giá trị tài sản ròng (NAV) của tất cả các quỹ a16z.
Bạn sẽ thường xuyên nghe thấy cái tên Databricks bên trong a16z. Nó không chỉ là vị trí nắm giữ lớn nhất của a16z, mà còn là một trong những vị trí nắm giữ đơn lẻ lớn nhất trong toàn ngành VC. Hành trình của Databricks là ví dụ điển hình cho mô hình hoạt động của a16z.
Công thức thành công Databricks của a16z
Trước khi thảo luận về Databricks, chúng ta cần hiểu một vài điểm then chốt về a16z:
- Văn hóa kỹ sư: Các nhà sáng lập và nhà quản lý của a16z đa phần xuất thân là kỹ sư, điều này không chỉ ảnh hưởng đến thiết kế công ty (với trọng tâm là quy mô và hiệu ứng mạng), mà còn ảnh hưởng đến chiến lược lựa chọn thị trường và công ty.
- Từ chối "vị trí thứ hai": Tại a16z, cấm kỵ lớn nhất là đặt cược vào "người về nhì". Nếu bỏ lỡ người thắng sớm, bạn có thể đầu tư muộn hơn; nhưng nếu đặt cược vào "người về nhì", bạn có thể bỏ lỡ người thắng cuối cùng, dù người đó chưa xuất hiện.
- Đầu tư mạnh tay vào "người thắng": Một khi xác định được người thắng trong ngành, thao tác kinh điển của a16z là cam kết nguồn vốn lớn hơn mong đợi, một chiến lược thường bị bên ngoài chế giễu.
Những nguyên tắc này đã được xác lập từ khi a16z mới thành lập.
Quay lại đầu những năm 2010, khi "big data" là chủ đề nóng trong giới VC, khung làm việc phổ biến là Hadoop. Hadoop sử dụng MapReduce (mô hình lập trình do Google phát triển) để phân bổ tính toán trên các cụm máy chủ rẻ tiền thay vì phần cứng chuyên dụng đắt đỏ. Nó "dân chủ hóa big data", thúc đẩy một làn sóng công ty xoay quanh công nghệ này, ví dụ như Cloudera và Hortonworks. Tuy nhiên, mặc dù thị trường big data cực kỳ sôi động, a16z lại không tham gia vào làn sóng này.
Ben Horowitz, tức chữ "z" trong tên a16z, không thích Hadoop. Trước khi trở thành CEO của LoudCloud/OpsWare, với nền tảng khoa học máy tính, Ben không cho rằng Hadoop sẽ trở thành kiến trúc chủ đạo trong tương lai. Hadoop nổi tiếng khó lập trình và quản lý, và Ben cho rằng nó không phù hợp với nhu cầu phát triển trong tương lai: trong quá trình tính toán MapReduce, mỗi bước đều cần ghi kết quả trung gian vào đĩa, khiến các luồng công việc vòng lặp như học máy trở nên cực kỳ chậm chạp.
Vì vậy, Ben chọn đứng ngoài làn sóng "Hadoopla". Marc thì không hài lòng. Như Jen Kha kể với tôi:
"Marc lúc đó than phiền rất nhiều với Ben, vì lúc đó Hadoop chiếm hết các trang nhất. Ông ấy nói, 'Chúng ta làm hỏng rồi! Hoàn toàn bỏ lỡ cơ hội này! Sai lầm lớn!' "
Và Ben đáp lại: "Tôi không nghĩ đây sẽ là sự thay đổi kiến trúc tiếp theo."
Cho đến khi Databricks xuất hiện, Ben mới thay đổi quan điểm. Ông nói: "Cái này có thể chính là 'sự thay đổi tiếp theo'." Và ông không do dự mà đặt toàn bộ cược vào Databricks.
Databricks ra đời đúng lúc, gốc rễ của nó bắt nguồn từ Đại học California, Berkeley (UC Berkeley).
Câu chuyện của Ali Ghodsi bắt đầu từ cuộc Cách mạng Iran năm 1984. Khi đó, ông và gia đình chạy trốn khỏi Iran, định cư tại Thụy Điển. Cha mẹ ông mua cho ông một chiếc máy tính Commodore 64, và Ali tự học lập trình bằng chiếc máy đó, cuối cùng nhờ kỹ năng lập trình xuất sắc mà được mời đến UC Berkeley làm nghiên cứu viên khách mời.
Tại Berkeley, Ali gia nhập AMPLab (Phòng thí nghiệm Thuật toán, Máy móc và Con người), trở thành một trong tám nhà nghiên cứu cùng với giáo sư hướng dẫn Scott Shenker và Ion Stoica, cùng nhau hiện thực hóa ý tưởng luận án của tiến sĩ Matei Zaharia và phát triển Spark – một công cụ mã nguồn mở xử lý dữ liệu lớn.
Mục tiêu của họ là "bắt chước thành tựu của các công ty công nghệ lớn trong mạng nơ-ron, nhưng loại bỏ các giao diện phức tạp." Spark lập kỷ lục thế giới về tốc độ sắp xếp dữ liệu, luận án của Matei cũng giành giải thưởng Luận án Tiến sĩ Khoa học Máy tính xuất sắc nhất năm đó. Theo truyền thống học thuật, họ phát hành miễn phí mã nguồn Spark, nhưng gần như không ai sử dụng.
Vì vậy, từ năm 2012, tám nhà nghiên cứu này thường xuyên gặp nhau, cuối cùng quyết định hợp tác thành lập một công ty dựa trên Spark. Họ đặt tên là Databricks. Bảy trong số tám người trở thành đồng sáng lập, còn Shenker đảm nhiệm vai trò cố vấn.
Ảnh: Đồng sáng lập Databricks - Ali Ghodsi ngồi giữa hàng trước, Forbese
Đội ngũ Databricks lúc đó cho rằng họ cần một ít vốn, không quá nhiều, nhưng cũng cần chút đỉnh. Như Ben kể lại với Lenny Rachitsky:
"Khi tôi gặp họ, họ nói, 'Chúng tôi cần gây quỹ 200.000 USD.' Tôi lập tức nhận ra họ có thứ gọi là Spark, còn đối thủ là Hadoop. Hadoop đã có các công ty đủ vốn thúc đẩy, còn Spark là mã nguồn mở, thời gian cấp bách."
Ông cũng nhận ra, với tư cách là học giả, đội ngũ này có thể thiên về làm những việc nhỏ. "Những giáo sư ấy... nếu bạn thành lập một công ty và kiếm được 50 triệu USD, đó đã là thành tựu lớn rồi. Bạn sẽ trở thành anh hùng trong khuôn viên trường," ông nói với Lenny.
Ben đưa ra tin xấu: "Tôi sẽ không viết séc 200.000 USD cho các bạn."
Nhưng ông cũng mang tin tốt: "Tôi sẽ viết séc 10 triệu USD cho các bạn."
Lý do của ông là, nếu bạn định thành lập một công ty, "thì hãy thực sự làm một công ty. Nếu đã làm, hãy dốc toàn lực. Nếu không, hãy ở lại trường học."
Họ quyết định nghỉ học để khởi nghiệp. Ben tăng vốn đầu tư, a16z dẫn dắt vòng A của Databricks, định giá sau vốn là 44 triệu USD, chiếm 24,9% cổ phần công ty.
Lần tiếp xúc ban đầu này – Databricks ban đầu chỉ muốn 200.000 USD, trong khi a16z sẵn sàng đầu tư nhiều hơn – đã định hình một mô hình: khi a16z đầu tư vào bạn, họ thực sự tin tưởng bạn.
Khi tôi hỏi về ảnh hưởng của a16z, Ali thẳng thắn: "Nếu không có a16z, Databricks ngày nay có thể đã không tồn tại. Đặc biệt là Ben, tôi không nghĩ chúng tôi có thể trụ vững đến ngày nay. Họ thực sự tin tưởng chúng tôi."
Trong năm thứ ba của công ty, doanh thu Databricks chỉ có 1,5 triệu USD. "Lúc đó, khả năng thành công còn rất mơ hồ," Ali hồi tưởng. "Người duy nhất thực sự tin rằng chúng tôi có thể làm nên điều lớn lao là Ben Horowitz. Ông ấy tin tưởng chúng tôi hơn cả chúng tôi tin chính mình. Thành thật mà nói, hơn cả tôi tin tưởng. Đó là công lao của ông ấy."
Tin tưởng là một điều tuyệt vời. Và khi bạn có khả năng biến niềm tin đó thành lời tiên tri tự hoàn thành, thì nó càng có giá trị hơn.
Ví dụ như năm 2016, Ali đang cố gắng ký một thỏa thuận hợp tác với Microsoft. Trong mắt ông, do nhu cầu từ Azure đối với Databricks rất cao, thương vụ này là chắc chắn. Ông yêu cầu một số VC giới thiệu CEO Microsoft Satya Nadella, các VC đó thực sự giúp giới thiệu, nhưng những lời giới thiệu này lại bị "chôn vùi trong quy trình của trợ lý".
Sau đó, Ben chính thức giới thiệu Ali với Satya. "Tôi nhận được một email từ Satya, ông ấy nói, 'Chúng tôi rất mong muốn xây dựng một mối quan hệ hợp tác sâu sắc,' "Ali hồi tưởng, "ông ấy còn thêm cả các phó chủ tịch và cấp phó của họ vào email. Chỉ trong vài giờ, hộp thư đến của tôi đã có hơn 20 email từ nhân viên Microsoft, những người mà trước đây tôi cố gắng liên hệ nhưng không nhận được phản hồi. Giờ đây họ đều hỏi, 'Chúng ta có thể gặp mặt khi nào?' Lúc đó tôi cảm giác, 'Ừ, lần này khác rồi. Lần này chắc chắn thành công.'
Một ví dụ khác là năm 2017, Ali muốn tuyển một giám đốc bán hàng cấp cao để tiếp tục thúc đẩy công ty. Vị giám đốc này muốn thêm điều khoản thay đổi kiểm soát vào hợp đồng – tức là cổ phiếu sẽ được chuyển giao nhanh hơn khi công ty bị mua lại.
Đây trở thành điểm then chốt, nên Ali nhờ Ben giúp thuyết phục vị giám đốc này rằng giá trị Databricks "ít nhất là 10 tỷ USD". Sau khi nói chuyện với ông ta, Ben gửi một email cho Ali:
Ảnh: Email của Ben Horowitz gửi Ali Ghodsi, ngày 19 tháng 9 năm 2018, do Ali Ghodsi cung cấp
"Anh đánh giá thấp cơ hội này quá nhiều.
Chúng ta là Oracle trên đám mây. Giá trị vốn hóa của Salesforce gấp 10 lần Siebel, giá trị vốn hóa của Workday sẽ gấp 10 lần PeopleSoft, và giá trị vốn hóa của chúng ta sẽ gấp 10 lần Oracle. Không phải 10 tỷ USD, mà là 2 nghìn tỷ USD.
Anh cần kiểm soát quyền gì? Chúng ta sẽ không thay đổi kiểm soát đâu."
Đây có thể là một trong những email cứng rắn nhất trong lịch sử kinh doanh, đặc biệt khi xem xét Databricks lúc đó chỉ có định giá 1 tỷ USD và doanh thu hàng năm chỉ 100 triệu USD. Còn ngày nay, Databricks có định giá 134 tỷ USD và doanh thu hàng năm vượt 4,8 tỷ USD.
"Họ nhìn thấy toàn bộ tiềm năng của sự việc," Ali nói với tôi. "Khi bạn đang chìm sâu trong đó, vận hành công ty mỗi ngày, bạn sẽ thấy đủ thứ thách thức – giao dịch không thành, đối thủ đánh bại bạn, tiền gần cạn, không ai biết bạn là ai, nhân viên rời bỏ bạn – trong những hoàn cảnh như vậy, rất khó để suy nghĩ về thế giới theo cách đó. Nhưng khi họ đến họp hội đồng quản trị, họ sẽ nói với bạn, 'Các bạn sẽ chinh phục thế giới.'
Họ đã đúng, và niềm tin của họ cũng được đền đáp. Tổng cộng, a16z tham gia vào cả 12 vòng gọi vốn của Databricks, và dẫn dắt bốn trong số đó. Công ty này là một trong những lý do khiến quỹ thứ ba của a16z (AH 3) đạt hiệu suất tốt, đồng thời là động lực chính cho lợi nhuận của các quỹ Late Stage Ventures Funds 1, 2 và 4.
"Trước hết, họ thực sự quan tâm đến sứ mệnh của công ty. Tôi không nghĩ Ben và Marc xem đây trước tiên là vấn đề lợi nhuận đầu tư. Đó là thứ yếu," Ali nói. "Họ là những người tin vào công nghệ, muốn dùng công nghệ để thay đổi thế giới."
Nếu bạn không hiểu đánh giá của Ali dành cho Marc và Ben, bạn sẽ không thể thực sự hiểu a16z.
a16z là gì?
a16z không phải là một quỹ đầu tư mạo hiểm truyền thống. Điều này hiển nhiên! Họ vừa hoàn thành quỹ đầu tư mạo hiểm lớn nhất kể từ Quỹ Tầm nhìn (Vision Fund) 98 tỷ USD của SoftBank năm 2017 và Quỹ Tầm nhìn II năm 2019. Nhưng ngay cả Quỹ Tầm nhìn của SoftBank vẫn chỉ là một quỹ, còn a16z đã vượt xa hơn thế.
Tất nhiên, a16z vẫn cần gây quỹ và tạo lợi nhuận cho các nhà đầu tư hạn chế (LPs). Cho đến nay, họ làm điều này cực kỳ xuất sắc. Tôi sẽ chia sẻ dữ liệu lợi nhuận của các quỹ a16z sau.
Nhưng trước hết – a16z thực sự là gì?
a16z là một "phong trào tín ngưỡng" về công nghệ. Mọi thứ họ làm đều nhằm thúc đẩy công nghệ tốt hơn để tạo ra một tương lai tốt đẹp hơn. Họ tin chắc rằng, "công nghệ là vinh quang của hoài bão và thành tựu con người, là người tiên phong của tiến bộ, là hiện thực hóa tiềm năng." Từ niềm tin này, mọi hành động của a16z đều xoay quanh niềm tin vào tương lai và đặt cược dựa trên đó.
a16z là một "công ty" (Firm), chứ không chỉ là một "quỹ" (Fund). Mục tiêu của họ là trở nên mạnh mẽ hơn thông qua hoạt động quy mô. Khác với các quỹ truyền thống, cách vận hành của a16z giống một doanh nghiệp hơn. Như cộng sự David Haber của a16z giải thích: "Mục tiêu của một quỹ là tạo ra lợi nhuận lớn nhất với ít nhân lực và thời gian ngắn nhất. Mục tiêu của một công ty là cung cấp lợi nhuận xuất sắc đồng thời xây dựng lợi thế cạnh tranh có thể nhân lên theo cấp số nhân. Chúng ta phải suy nghĩ làm sao để trở nên mạnh hơn khi quy mô mở rộng, chứ không phải yếu đi?"
a16z do các kỹ sư và doanh nhân vận hành. Các nhà quản lý vốn truyền thống thường cố gắng chia phần bánh cố định lớn hơn, trong khi kỹ sư và doanh nhân có xu hướng mở rộng toàn bộ "chiếc bánh" bằng cách xây dựng và mở rộng các hệ thống tốt hơn.
a16z là "chủ quyền thời gian" (Temporal Sovereign) cho tương lai. Trong những khoảnh khắc tham vọng nhất, a16z coi mình là đối tác ngang hàng với các tổ chức tài chính hàng đầu và chính phủ toàn cầu. Họ từng nói mục tiêu là trở thành "JP Morgan của thời đại thông tin", nhưng thực tế có thể đã đánh giá thấp tham vọng thực sự của họ. Nếu chính phủ phục vụ một vùng không gian nhất định, thì a16z phục vụ "khối thời gian lớn" mang tên tương lai. Đầu tư mạo hiểm chỉ là cách họ phát hiện ra ảnh hưởng lớn nhất đến tương lai, đồng thời cũng là mô hình kinh doanh tốt nhất để đồng bộ lợi ích với ảnh hưởng đó.
Sứ mệnh của a16z là tạo ra và truyền tải "sức mạnh". Họ xây dựng sức mạnh thông qua quy mô, văn hóa, mạng lưới, cơ sở hạ tầng tổ chức và các ví dụ thành công, sau đó truyền tải sức mạnh này cho các công ty khởi nghiệp công nghệ trong danh mục đầu tư thông qua bán hàng, tiếp thị, tuyển dụng và quan hệ chính phủ. Các nhà sáng lập a16z thường nói, bất cứ việc gì họ có thể làm, họ sẽ làm, và dường như họ có thể làm rất nhiều việc.
Nếu bạn muốn thiết kế một tổ chức, một tổ chức tin rằng "công nghệ đang nuốt chửng thị trường lớn hơn bao giờ hết", một tổ chức cho rằng "mọi thứ đều là công nghệ", thì bạn sẽ tạo ra một công ty có thể cung cấp "sức mạnh để giành chiến thắng" cho hàng trăm, thậm chí hàng ngàn công ty. Và tổ chức đó có thể sẽ giống a16z.
Những công ty có thể trở thành trụ cột kinh tế trong tương lai thường khởi đầu nhỏ bé và mong manh. Chúng tản mát, có mục tiêu khác nhau, thậm chí cạnh tranh lẫn nhau. Trong khi đó, đối mặt với chúng là các gã khổng lồ hiện tại, những kẻ không muốn nhượng lại thị phần.
Đối với một công ty nhỏ, dù tiềm năng có lớn đến đâu, cũng có thể không đủ khả năng thuê những chuyên viên tuyển dụng xuất sắc để thu hút các kỹ sư và quản lý hàng đầu. Họ có thể không tự bảo vệ được chính sách cạnh tranh công bằng cho mình, hoặc không có đủ ảnh hưởng để cả thế giới lắng nghe tiếng nói của họ, chứ đừng nói đến việc có được sự hợp pháp để bán sản phẩm cho chính phủ và doanh nghiệp lớn.
Việc đầu tư hàng tỷ USD để xây dựng những năng lực này chỉ để phục vụ riêng một công ty là không hợp lý. Nhưng nếu những năng lực này có thể chia sẻ chi phí giữa tất cả các công ty tiềm năng và bao phủ giá trị thị trường hàng chục nghìn tỷ USD trong tương lai, thì các công ty nhỏ sẽ có được nguồn lực của công ty lớn. Khi đó, thành bại của họ sẽ phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, chứ không phải sự chênh lệch về nguồn lực. Họ sẽ có khả năng thúc đẩy tương lai đến theo đúng cách nên có.
Nếu bạn có thể kết hợp sự linh hoạt và đổi mới của công ty khởi nghiệp với sức mạnh và ảnh hưởng của "chủ quyền thời gian", thì sao?
Đó chính là điều a16z luôn cố gắng hướng tới. Ngay từ khi bản thân họ còn là một công ty khởi nghiệp, họ đã bắt đầu thử nghiệm điều này.
Tại sao Marc và Ben thành lập a16z: Từ nhận thức thị trường đến cách mạng ngành
Tháng 6 năm 2007, Marc đăng một bài trên blog Pmarca Guide to Startups có tên "Điều duy nhất quan trọng" (The only thing that matters). Bài viết bề ngoài là lời khuyên dành cho các công ty khởi nghiệp công nghệ, nhưng nhìn từ hôm nay, nó giống như một sổ tay hướng dẫn thành lập a16z. Trong bài, Marc thảo luận về ba yếu tố cốt lõi quyết định thành công của công ty khởi nghiệp – đội ngũ, sản phẩm hoặc thị trường – yếu tố nào quan trọng nhất.
Các nhà sáng lập và VC sẽ nói là đội ngũ, các kỹ sư sẽ nói là sản phẩm.
Marc thì nói: "Cá nhân tôi chọn quan điểm thứ ba, tôi cho rằng thị trường là yếu tố quan trọng nhất quyết định thành bại của công ty khởi nghiệp."
Tại sao là thị trường?
Ông viết:
"Trong một thị trường tuyệt vời – một thị trường có lượng lớn khách hàng tiềm năng thực sự – thị trường sẽ 'kéo' sản phẩm ra khỏi công ty khởi nghiệp...
Ngược lại, trong một thị trường tồi, dù bạn có sản phẩm tốt nhất thế giới và đội ngũ mạnh nhất, cũng vô ích – bạn chắc chắn thất bại...
Để kính tặng Andy Rachleff của Benchmark Capital (người đã cô đọng quan điểm này cho tôi), hãy để tôi trình bày 'Luật thành công khởi nghiệp Rachleff':
Mối đe dọa số một khiến công ty khởi nghiệp thất bại là thiếu thị trường.
Andy nói như sau:
- Khi một đội ngũ xuất sắc gặp một thị trường tồi, thị trường sẽ thắng.
- Khi một đội ngũ tồi gặp một thị trường xuất sắc, thị trường vẫn thắng.
- Chỉ khi một đội ngũ xuất sắc gặp một thị trường xuất sắc, điều kỳ diệu mới xảy ra."
Tôi nghĩ Marc và Ben nhìn thấy trong đầu tư mạo hiểm một thị trường lớn (không ai nhận ra lớn đến mức nào) và các đội ngũ quá tồi (không ai nhận ra tồi đến mức nào).
Marc và Ben đang suy nghĩ về bước đi tiếp theo trong giai đoạn 2007-2009. Với tư cách là các doanh nhân công nghệ cực kỳ thành công, họ đã đạt được địa vị, nhưng vẫn mang trong mình tinh thần không chịu thua. Và chính vì thành công, họ cũng có đủ tài sản để tự do lựa chọn bước đi tiếp theo.
Nhưng vấn đề là, làm thế nào?
Với tư cách là doanh nhân và nhà đầu tư thiên thần, Marc và Ben tiếp xúc với nhiều "VC tồi", họ cảm thấy cạnh tranh với những người này có thể rất thú vị.
"Với Marc, từ góc nhìn của tôi, tất cả điều này không nhằm mục đích kiếm tiền," cộng sự David Haber của a16z nói với tôi. "Ông ấy đã giàu từ năm 20 tuổi. Ban đầu, điều này có thể chủ yếu là để 'bêu riếu Sequoia hay Benchmark'."
Tuy nhiên, đầu tư mạo hiểm còn có một lợi thế, điều ít ai nhận ra trong cuộc suy thoái kinh tế do cuộc khủng hoảng tài chính 2008 gây ra: đó có thể là thị trường tuyệt vời nhất trên thế giới. Điều này rất quan trọng với Marc.
Tất nhiên, không phải tất cả các công ty VC đều hoạt động tồi. Hai công ty mà Marc muốn "bêu riếu" lúc đó – Sequoia và Benchmark – thực tế hoạt động rất xuất sắc (Marc còn trích dẫn quan điểm của Andy Rachleff!), ngoại trừ việc họ có xu hướng tước đoạt quyền kiểm soát của các nhà sáng lập. Đối với các nhà sáng lập muốn tiếp tục kiểm soát vận mệnh công ty, Peter Thiel thành lập Founders Fund năm 2005 và ra mắt quỹ FF II xuất sắc năm 2007, quỹ này cuối cùng mang lại 18,60 USD tiền mặt cho mỗi 1 USD đầu tư (DPI).
Tuy nhiên, so với ngày nay, ngành VC lúc đó nhìn chung lười biếng, khép kín, giống như một câu lạc bộ thủ công hơn.
Marc thích kể một câu chuyện về việc ông và Ben cân nhắc thành lập a16z năm 2009. Khi đó, ông gặp một cộng sự cấp cao của một công ty VC hàng đầu, người này so sánh việc đầu tư vào công ty khởi nghiệp với việc lấy sushi từ băng chuyền xoay. Marc nhớ lại, người cộng sự nói với ông:
"Ngành VC giống như đi ăn sushi thuyền. Bạn chỉ cần ngồi ở Sand Hill Road, Thung lũng Silicon, các công ty khởi nghiệp sẽ tự tìm đến. Nếu bỏ lỡ một công ty cũng không sao, vì thuyền sushi tiếp theo sẽ đến ngay. Bạn chỉ cần ngồi, nhìn các đĩa sushi trôi qua, thỉnh thoảng vươn tay lấy một miếng."
Nếu tham vọng của ngành bị giới hạn, cách này cũng tạm ổn. Marc giải thích trong phỏng vấn với Jack Altman của Uncapped: "Miễn là tham vọng của ngành bị giới hạn, mô hình này có thể duy trì."
Nhưng tham vọng của Marc và Ben chưa bao giờ bị giới hạn. Trong công ty họ, "tội lỗi" lớn nhất là "bỏ lỡ cơ hội", tức là không đầu tư vào một công ty tốt. Điều này rất quan trọng với họ. Bởi họ nhìn thấy, các công ty công nghệ lớn sẽ trở nên ngày càng lớn hơn khi thị trường phát triển.
"Mười năm trước, người dùng internet khoảng 50 triệu người, trong đó rất ít người có thể dùng kết nối băng thông rộng," Ben và Marc viết trong bản ghi nhớ gây quỹ Andreessen Horowitz Fund I tháng 4 năm 2009. "Còn ngày nay, khoảng 1,5 tỷ người trực tuyến, trong đó nhiều người đã có kết nối băng thông rộng. Do đó, người thắng lớn nhất trong ngành, dù là phía tiêu dùng hay cơ sở hạ tầng, đều có thể trở nên lớn hơn nhiều so với các công ty công nghệ thành công nhất thế hệ trước."
Đồng thời, chi phí và độ khó để thành lập một công ty cũng giảm mạnh, có nghĩa là sẽ có nhiều công ty xuất hiện hơn.
Họ viết trong thư gửi các LP tiềm năng: "Trong thập kỷ qua, chi phí phát triển một sản phẩm công nghệ mới và ít nhất đưa vào giai đoạn thử nghiệm đã giảm mạnh, hiện thường chỉ từ 500.000 đến 1,5 triệu USD, trong khi hơn 10 năm trước cần từ 5 đến 15 triệu USD."
Cuối cùng, khi các công ty chuyển từ công cụ sang cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp truyền thống, tham vọng của chúng cũng tăng lên. Điều này có nghĩa là mỗi ngành sẽ trở thành một ngành công nghệ, và do đó mỗi ngành sẽ trở nên lớn hơn.
Tại sao thị trường lúc đó lại tuyệt vời như vậy?
Marc tiếp tục giải thích:
"Từ những năm 1960 đến 2010, đầu tư mạo hiểm có một bộ quy tắc cố định... các công ty cơ bản là công ty công cụ, đúng không? Giống như những người sản xuất cuốc và xẻng. Máy tính lớn, máy tính để bàn, điện thoại thông minh, máy tính xách tay, phần mềm truy cập internet, SaaS, cơ sở dữ liệu, bộ định tuyến, bộ chuyển mạch, ổ đĩa, bộ xử lý văn bản – tất cả đều là công cụ.
Nhưng đến năm 2010, ngành đã thay đổi vĩnh viễn... những người thắng lớn trong lĩnh vực công nghệ ngày càng trực tiếp xâm nhập vào các ngành truyền thống."
a16z có trả giá quá cao cho các công ty khởi nghiệp lúc đó không? Hay giá họ trả là hợp lý so với tiềm năng tương lai của các công ty này?
Nhìn từ hiện tại, rõ ràng là lựa chọn thứ hai hợp lý hơn. Và ấn tượng là a16z đã có tầm nhìn như vậy từ rất sớm.
Như họ viết, mỗi năm có khoảng 15 công ty công nghệ cuối cùng đạt doanh thu hàng năm 100 triệu USD, các công ty này thường chiếm 97% tổng vốn hóa thị trường công chúng của tất cả các công ty thành lập trong năm đó – đây là "luật phân bố lũy thừa" (Power Law) mà chúng ta đã quen thuộc. Do đó, a16z phải nỗ lực hết
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
