Pump.fun: Tổng kết vụ kiện trong năm - Người cung cấp thông tin bí ẩn, hồ sơ nội bộ và những câu trả lời chờ được tiết lộ
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Pump.fun: Tổng kết vụ kiện trong năm - Người cung cấp thông tin bí ẩn, hồ sơ nội bộ và những câu trả lời chờ được tiết lộ
Cáo buộc trọng tâm, không đơn thuần chỉ là "thua lỗ".
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: June, TechFlow
Tháng 1 năm 2025, thị trường tiền điện tử Meme đang ở đỉnh cao của sự cuồng nhiệt. Khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump phát hành đồng TRUMP, một làn sóng đầu cơ chưa từng có đã lan rộng khắp thị trường, những câu chuyện "đồng tiền tăng trăm lần" đã chiếm trọn sự chú ý của giới đầu tư.
Cùng thời điểm đó, một vụ kiện chống lại nền tảng Pump.fun cũng đang âm thầm khởi động.
Chuyển nhanh đến thời điểm gần đây.
Alon Cohen, đồng sáng lập và Giám đốc vận hành (COO) của Pump.fun, đã hơn một tháng không xuất hiện trên mạng xã hội. Đối với Alon – người vốn luôn hoạt động sôi nổi và thường xuyên “lướt sóng, ăn dưa” trực tuyến – sự im lặng này trở nên đặc biệt đáng chú ý. Dữ liệu cho thấy khối lượng giao dịch hàng tuần của Pump.fun đã giảm mạnh từ mức cao nhất 3,3 tỷ USD vào tháng 1 xuống còn 481 triệu USD hiện tại, giảm hơn 80%. Đồng thời, giá PUMP đã rớt xuống mức 0,0019 USD, giảm khoảng 78% so với mức đỉnh lịch sử.
Lùi lại vài tháng trước đó, vào ngày 12 tháng 7, tình hình hoàn toàn khác biệt. Đợt bán công khai (public sale) của Pump.fun được phát hành với giá cố định 0,004 USD mỗi đồng, bán hết sạch trong vòng 12 phút, huy động được khoảng 600 triệu USD, đưa tâm lý thị trường lên đỉnh cao.
Từ sự sôi động đầu năm đến sự ảm đạm hiện tại, thái độ thị trường đã tạo nên sự tương phản rõ rệt.
Trong tất cả những thay đổi này, điều duy nhất chưa từng dừng lại là kế hoạch mua lại (buyback). Nhóm phát triển Pump.fun vẫn đang thực hiện kế hoạch mua lại hàng ngày theo đúng tiến độ. Tính đến nay, tổng số tiền mua lại đạt 216 triệu USD, hấp thụ khoảng 15,16% nguồn cung lưu hành.
Đồng thời, vụ kiện từng bị bỏ qua giữa cơn cuồng nhiệt thị trường giờ đây đang âm thầm gia tăng quy mô.
Mọi chuyện bắt đầu từ khoản lỗ với $PNUT
Câu chuyện bắt đầu từ tháng 1 năm 2025.
Ngày 16 tháng 1, nhà đầu tư Kendall Carnahan đã khởi kiện tại Tòa án Quận Nam New York (số vụ: Carnahan v. Baton Corp.), nhằm thẳng vào Pump.fun và ba nhà sáng lập của nó. Yêu cầu của Carnahan rất rõ ràng: anh ta đã mua token $PNUT trên nền tảng và chịu tổn thất, đồng thời cáo buộc Pump.fun bán chứng khoán chưa đăng ký, vi phạm Đạo luật Chứng khoán năm 1933 của Hoa Kỳ.
Theo hồ sơ tố tụng tiết lộ, khoản thua lỗ thực tế của nhà đầu tư này chỉ là 231 USD.
Chỉ hai tuần sau, vào ngày 30 tháng 1, một nhà đầu tư khác là Diego Aguilar cũng đã nộp đơn kiện tương tự (số vụ: Aguilar v. Baton Corp.). Khác với Carnahan, Aguilar đã mua nhiều loại token hơn, bao gồm $FRED, $FWOG, $GRIFFAIN và nhiều token Meme khác được phát hành trên nền tảng Pump.fun. Vụ kiện của anh ta mang tính chất rộng hơn, đại diện cho tất cả các nhà đầu tư đã mua token chưa đăng ký trên nền tảng này.
Vào thời điểm này, hai vụ kiện đang diễn ra độc lập, nhưng đều có chung một nhóm bị đơn:
Công ty vận hành Pump.fun – Baton Corporation Ltd và ba nhà sáng lập: Alon Cohen (Giám đốc vận hành), Dylan Kerler (Giám đốc công nghệ) và Noah Bernhard Hugo Tweedale (Giám đốc điều hành).
Hai vụ hợp nhất, nhà đầu tư thua lỗ 240.000 USD trở thành nguyên đơn chính
Hai vụ kiện riêng lẻ nhanh chóng thu hút sự chú ý của tòa án. Thẩm phán Colleen McMahon thuộc Tòa án Quận Nam New York – người phụ trách vụ việc – nhận ra một vấn đề: hai vụ kiện này đều nhắm vào cùng một nhóm bị đơn, cùng một nền tảng và cùng một hành vi vi phạm, vậy tại sao lại phải xét xử riêng biệt?
Ngày 18 tháng 6 năm 2025, thẩm phán McMahon đặt câu hỏi trực tiếp với đội luật sư đại diện nguyên đơn:
Tại sao lại tồn tại hai vụ kiện độc lập về cùng một vấn đề? Bà yêu cầu các luật sư giải thích lý do vì sao hai vụ kiện này không nên được hợp nhất.
Luật sư nguyên đơn ban đầu cố gắng biện hộ, cho rằng có thể giữ hai vụ kiện riêng biệt – một vụ chuyên về token $PNUT, vụ còn lại về tất cả các token trên nền tảng Pump.fun – và đề nghị bổ nhiệm hai nguyên đơn chính riêng biệt.
Nhưng rõ ràng thẩm phán không chấp nhận. Chiến lược “chia để trị” này không chỉ gây lãng phí tài nguyên tư pháp mà còn có thể dẫn đến những phán quyết mâu thuẫn nhau. Quan trọng hơn, tất cả các nguyên đơn đều đối mặt với cùng một vấn đề cốt lõi: họ đều cáo buộc Pump.fun bán chứng khoán chưa đăng ký và cho rằng mình là nạn nhân của cùng một hệ thống gian lận.
Ngày 26 tháng 6, thẩm phán McMahon ra phán quyết chính thức hợp nhất hai vụ kiện. Đồng thời, dựa trên quy định của Đạo luật Cải cách Tố tụng Chứng khoán Tư nhân (PSLRA), bà chính thức bổ nhiệm Michael Okafor – người chịu tổn thất lớn nhất – làm nguyên đơn chính (theo hồ sơ tòa án, Okafor đã mất khoảng 242.000 USD trong các giao dịch tại Pump.fun, vượt xa các nguyên đơn khác).
Từ đây, những nhà đầu tư trước đây hành động riêng lẻ đã hình thành một mặt trận thống nhất.
Mũi dùi chuyển hướng sang Solana Labs và Jito
Chỉ một tháng sau khi hai vụ kiện được hợp nhất, phía nguyên đơn đã tung ra một quả bom tấn.
Ngày 23 tháng 7 năm 2025, nguyên đơn nộp “Bản cáo trạng sửa đổi hợp nhất”, danh sách bị đơn được mở rộng một cách ngoạn mục. Lần này, mũi nhọn không còn chỉ nhắm vào Pump.fun và ba nhà sáng lập, mà trực tiếp hướng tới những thành viên then chốt trong hệ sinh thái Solana.
Các bị đơn mới bao gồm:
-
Solana Labs, Quỹ Solana và các lãnh đạo cấp cao (nhóm bị đơn Solana): Nguyên đơn cáo buộc Solana không đơn thuần chỉ cung cấp công nghệ blockchain. Theo hồ sơ tố tụng, tồn tại mối liên hệ phối hợp kỹ thuật và giao tiếp chặt chẽ giữa Pump.fun và Solana Labs, vượt xa mối quan hệ thông thường giữa nhà phát triển và nền tảng.
-
Jito Labs và các lãnh đạo cấp cao (nhóm bị đơn Jito): Nguyên đơn cho rằng chính công nghệ MEV của Jito cho phép các nội bộ trả thêm phí để đảm bảo giao dịch của họ được ưu tiên thực hiện, từ đó mua token trước người dùng thông thường và thực hiện chênh lệch giá không rủi ro.
Chiến lược của nguyên đơn rất rõ ràng: họ muốn chứng minh rằng Pump.fun, Solana và Jito không hoạt động độc lập, mà tạo thành một cộng đồng lợi ích gắn bó chặt chẽ. Solana cung cấp hạ tầng blockchain, Jito cung cấp công cụ MEV, Pump.fun vận hành nền tảng – ba bên cùng xây dựng nên một hệ thống tưởng như phi tập trung nhưng thực chất bị thao túng.
Cáo buộc cốt lõi: Không đơn giản chỉ là “thua tiền”
Nhiều người có thể nghĩ đây chỉ là hành động đòi quyền lợi của một nhóm nhà đầu tư vì thua lỗ khi chơi tiền điện tử. Nhưng nếu đọc kỹ hồ sơ tố tụng dài hàng trăm trang, sẽ thấy các cáo buộc của nguyên đơn nhắm đến một hệ thống gian lận được thiết kế tinh vi.
Cáo buộc thứ nhất: Bán chứng khoán chưa đăng ký
Đây là cơ sở pháp lý của toàn bộ vụ kiện.
Nguyên đơn cho rằng tất cả các token Meme được phát hành trên Pump.fun về bản chất đều là hợp đồng đầu tư, theo *kiểm tra Howey, các token này đáp ứng định nghĩa về chứng khoán. Tuy nhiên, bị đơn chưa từng nộp bất kỳ bản kê khai đăng ký nào với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC), mà công khai bán các token này ra công chúng, vi phạm Điều 5, Điều 12(a)(1) và Điều 15 của Đạo luật Chứng khoán năm 1933.
Khi bán token thông qua cơ chế “đường cong liên kết” (bonding curve), nền tảng hoàn toàn không công bố thông tin rủi ro cần thiết, tình hình tài chính hay bối cảnh dự án cho nhà đầu tư – những thông tin bắt buộc phải cung cấp khi phát hành chứng khoán đăng ký.
Ghi chú: Kiểm tra Howey (Howey Test) là tiêu chuẩn pháp lý do Tòa án Tối cao Hoa Kỳ thiết lập năm 1946 trong vụ SEC v. W.J. Howey Co., dùng để xác định một giao dịch hoặc kế hoạch cụ thể có cấu thành “hợp đồng đầu tư” (Investment Contract) hay không. Nếu đáp ứng tiêu chí kiểm tra này, tài sản đó sẽ được coi là “chứng khoán” (Security), phải chịu sự giám sát của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) và tuân thủ các yêu cầu đăng ký và công bố thông tin theo Đạo luật Chứng khoán năm 1933 và Đạo luật Giao dịch Chứng khoán năm 1934.
Cáo buộc thứ hai: Vận hành doanh nghiệp cờ bạc bất hợp pháp
Nguyên đơn định nghĩa Pump.fun là một “sòng bạc tiền Meme” (Meme Coin Casino). Họ chỉ ra rằng hành vi người dùng nạp SOL để mua token về bản chất chính là “đặt cược”, kết quả chủ yếu phụ thuộc vào may rủi và đầu cơ thị trường chứ không phải vào tiện ích thực tế của token. Nền tảng, với vai trò “nhà cái”, thu 1% phí từ mỗi giao dịch, giống như việc sòng bạc “rút nước” (rake).
Cáo buộc thứ ba: Gian lận viễn thông và quảng cáo sai sự thật
Pump.fun tuyên truyền bề ngoài về “khởi chạy công bằng” (Fair Launch), “không bán trước” (No Presale), “chống rút rug” (Rug-proof), tạo ấn tượng rằng mọi người tham gia đều đứng ở vạch xuất phát như nhau. Trên thực tế, đây là một lời nói dối hoàn toàn.
Hồ sơ tố tụng chỉ ra rằng Pump.fun đã bí mật tích hợp công nghệ MEV do Jito Labs cung cấp. Điều này có nghĩa là những người “biết tin nội bộ” và sẵn sàng trả thêm “tiền boa” có thể sử dụng “gói Jito” (Jito bundles) để mua token trước khi giao dịch của người dùng thông thường được thực hiện, sau đó bán ngay lập tức khi giá tăng để kiếm lợi – đây chính là hành vi giao dịch trước (front-running).
Cáo buộc thứ tư: Rửa tiền và chuyển tiền không có giấy phép
Nguyên đơn cáo buộc Pump.fun đã nhận và chuyển một lượng lớn tiền mà không có bất kỳ giấy phép chuyển tiền nào. Hồ sơ tố tụng khẳng định nền tảng thậm chí còn hỗ trợ tổ chức hacker Triều Tiên Lazarus Group rửa tiền. Một ví dụ cụ thể: tin tặc đã phát hành một token Meme tên là “QinShihuang” (Tần Thủy Hoàng) trên Pump.fun, tận dụng lưu lượng truy cập và thanh khoản cao của nền tảng để trộn “tiền bẩn” với tiền giao dịch hợp pháp của các nhà đầu tư nhỏ lẻ.
Cáo buộc thứ năm: Hoàn toàn thiếu vắng bảo vệ nhà đầu tư
Khác với các nền tảng tài chính truyền thống, Pump.fun không có bất kỳ quy trình “Biết khách hàng của bạn” (KYC), giao thức chống rửa tiền (AML), thậm chí không có cả xác minh độ tuổi cơ bản.
Lập luận cốt lõi của nguyên đơn có thể được tóm gọn trong một câu: Đây không phải là một khoản đầu tư bình thường bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường, mà là một hệ thống gian lận được thiết kế từ đầu để khiến nhà đầu tư nhỏ lẻ thua lỗ và giúp nội bộ kiếm lợi.
Sự mở rộng này đánh dấu sự thay đổi căn bản về bản chất vụ kiện. Nguyên đơn không còn hài lòng với việc cáo buộc Pump.fun hành động đơn lẻ, mà mô tả nó là một phần của một “mạng lưới tội phạm” lớn hơn.
Một tháng sau, vào ngày 21 tháng 8, nguyên đơn tiếp tục nộp “Bản tường trình vụ án RICO”, chính thức cáo buộc tất cả các bị đơn cùng tạo thành một “tổ chức vu khống” (racketeering enterprise), thông qua nền tảng “khởi chạy công bằng” mang tính biểu tượng Pump.fun để vận hành một “sòng bạc tiền Meme” bị thao túng.
Logic của nguyên đơn rất rõ ràng: Pump.fun không hoạt động độc lập; phía sau nó là Solana cung cấp hạ tầng blockchain, và Jito cung cấp công cụ công nghệ MEV. Ba bên tạo thành một cộng đồng lợi ích gắn bó chặt chẽ, cùng lừa đảo các nhà đầu tư thông thường.
Nhưng nguyên đơn thực sự có bằng chứng gì để hỗ trợ những cáo buộc này? Câu trả lời được tiết lộ vài tháng sau đó.
Bằng chứng then chốt: Người cung cấp tin tức bí mật và những đoạn chat
Sau tháng 9 năm 2025, bản chất vụ kiện đã thay đổi hoàn toàn.
Bởi vì nguyên đơn đã có được bằng chứng chắc chắn.
Một “người cung cấp tin tức bí mật” (confidential informant) đã cung cấp cho đội luật sư nguyên đơn lô tin nhắn nội bộ đầu tiên, khoảng 5.000 tin. Những tin nhắn này được cho là đến từ các kênh giao tiếp nội bộ của Pump.fun, Solana Labs và Jito Labs, ghi lại sự phối hợp kỹ thuật và trao đổi kinh doanh giữa ba bên.
Sự xuất hiện của bằng chứng này khiến phía nguyên đơn vô cùng phấn khích. Bởi trước đó, tất cả các cáo buộc về thông đồng kỹ thuật, thao túng MEV, giao dịch ưu tiên cho nội bộ đều vẫn nằm ở mức suy đoán, thiếu bằng chứng trực tiếp.
Và những tin nhắn nội bộ này được cho là có thể chứng minh “mối thông đồng” giữa ba bên.
Một tháng sau, vào ngày 21 tháng 10, người cung cấp tin tức bí mật này lại cung cấp lô tài liệu thứ hai, với số lượng còn kinh ngạc hơn: hơn 10.000 tin nhắn và tài liệu liên quan. Những tài liệu này được cho là ghi chép chi tiết:
-
Pump.fun đã phối hợp tích hợp kỹ thuật với Solana Labs như thế nào
-
Công cụ MEV của Jito được nhúng vào hệ thống giao dịch của Pump.fun ra sao
-
Ba bên đã thảo luận như thế nào về việc “tối ưu hóa” quy trình giao dịch (nguyên đơn cho rằng đây là cách nói bóng gió về thao túng thị trường)
-
Nhân viên nội bộ đã tận dụng lợi thế thông tin để giao dịch như thế nào
Luật sư nguyên đơn trong hồ sơ tòa án cho biết những tin nhắn này “bộc lộ một mạng lưới gian lận được thiết kế tinh vi”, chứng minh mối quan hệ giữa Pump.fun, Solana và Jito vượt xa mức “đối tác kỹ thuật” bề ngoài.
Yêu cầu nộp bản cáo trạng sửa đổi lần hai
Trước lượng bằng chứng mới khổng lồ này, nguyên đơn cần thời gian để sắp xếp và phân tích. Ngày 9 tháng 12 năm 2025, tòa án chấp thuận yêu cầu của nguyên đơn về việc nộp “Bản cáo trạng sửa đổi lần hai”, cho phép họ đưa các bằng chứng mới này vào vụ kiện.
Nhưng vấn đề là: hơn 15.000 tin nhắn cần được xem xét kỹ lưỡng từng cái một, sàng lọc, dịch (một phần có thể bằng ngôn ngữ không phải tiếng Anh), phân tích ý nghĩa pháp lý – đây là một khối lượng công việc khổng lồ. Cộng thêm kỳ nghỉ lễ Giáng sinh và Năm mới sắp đến, đội luật sư nguyên đơn rõ ràng là không đủ thời gian.
Ngày 10 tháng 12, nguyên đơn gửi kiến nghị lên tòa án, yêu cầu gia hạn thời hạn nộp “Bản cáo trạng sửa đổi lần hai”.
Chỉ một ngày sau, ngày 11 tháng 12, thẩm phán McMahon đã chấp thuận yêu cầu gia hạn. Thời hạn mới được đặt vào ngày 7 tháng 1 năm 2026. Điều này có nghĩa là, sau Tết Dương lịch, một “Bản cáo trạng sửa đổi lần hai” có thể chứa đựng nhiều cáo buộc gây chấn động hơn nữa sẽ được đệ trình lên tòa án.
Tình trạng hiện tại của vụ án
Tính đến nay, vụ kiện đã kéo dài gần một năm, nhưng cuộc đối đầu thực sự mới chỉ vừa bắt đầu.
Ngày 7 tháng 1 năm 2026, nguyên đơn sẽ nộp “Bản cáo trạng sửa đổi lần hai” chứa toàn bộ bằng chứng mới, lúc đó chúng ta sẽ biết 15.000 tin nhắn đó thực sự tiết lộ điều gì. Đồng thời, phía bị đơn lại im lặng một cách kỳ lạ. Alon Cohen, đồng sáng lập Pump.fun, đã hơn một tháng không lên tiếng trên mạng xã hội; các lãnh đạo của Solana và Jito cũng không đưa ra bất kỳ phản hồi công khai nào về vụ kiện.
Điều thú vị là, mặc dù quy mô và ảnh hưởng của vụ kiện ngày càng mở rộng, thị trường tiền mã hóa dường như không mấy quan tâm. Giá Solana không dao động mạnh vì vụ kiện, giá token $PUMP dù tiếp tục giảm nhưng chủ yếu là do câu chuyện chung quanh tiền Meme sụp đổ, chứ không phải do ảnh hưởng trực tiếp từ vụ kiện.
Kết thúc
Vụ kiện bắt nguồn từ việc thua lỗ khi giao dịch tiền Meme đã phát triển thành một vụ kiện tập thể nhắm vào toàn bộ hệ sinh thái Solana.
Vụ việc cũng đã vượt xa khỏi phạm vi “vài nhà đầu tư thua tiền đi kiện đòi quyền lợi”. Nó chạm đến những vấn đề cốt lõi nhất của ngành tiền mã hóa: phi tập trung là thật hay chỉ là một ảo ảnh được đóng gói kỹ lưỡng? Khởi chạy công bằng có thực sự công bằng?
Tuy nhiên, nhiều câu hỏi quan trọng vẫn chưa được giải đáp:
-
Người cung cấp tin tức bí mật kia rốt cuộc là ai? Là cựu nhân viên? Đối thủ cạnh tranh? Hay là điệp viên nằm vùng của cơ quan quản lý?
-
15.000 tin nhắn nội bộ thực sự chứa nội dung gì? Là bằng chứng thông đồng xác thực, hay chỉ là những cuộc trao đổi kinh doanh bình thường bị trích dẫn cắt cúp?
-
Bị đơn sẽ bào chữa như thế nào?
Năm 2026, cùng với việc nộp “Bản cáo trạng sửa đổi lần hai” và quá trình xét xử tiếp tục, chúng ta có thể sẽ tìm được một số câu trả lời.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
