Pump.fun: Cơn gió token hóa đã thổi đến livestream
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Pump.fun: Cơn gió token hóa đã thổi đến livestream
Gió livestream thổi mạnh, người hâm mộ mua token.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Alea Research
Biên dịch: TechFlow
Sự trỗi dậy của livestream đã biến nội dung từ một hình thức giải trí thành một thị trường đòn bẩy cao. Trong công việc truyền thống, tỷ lệ lợi nhuận trên mỗi giờ làm việc là cố định và thấp hơn; trong khi đó, livestream nhân sản lượng mỗi giờ với số lượng người xem. Một giờ phát trực tiếp có thể tạo ra hàng ngàn giờ xem — một tài sản quý giá mà các nhà quảng cáo, nền tảng và người sáng tạo có thể khai thác để kiếm tiền. Tuy nhiên, phân phối thu nhập cho người sáng tạo vẫn cực kỳ bất bình đẳng.
Trên Twitch và YouTube, doanh thu chủ yếu đến từ đăng ký và quảng cáo. Mô hình chia sẻ theo cấp bậc khiến các streamer thông thường chỉ nhận được 50% doanh thu đăng ký, trong khi những người sáng tạo hàng đầu có thể nhận được hơn 10 lần mức đó. Những người mới như Kick đã phá vỡ mô hình này bằng cách cho phép streamer giữ lại 95% doanh thu đăng ký, dẫn đến cuộc cạnh tranh "Kick vs Twitch" và hàng triệu đô la Mỹ dành cho các hợp đồng ký kết.
Trong bối cảnh đó, nền tảng Pump.fun – nổi tiếng với việc phát hành các loại memecoin – đã xuất hiện. Vào giữa năm 2025, nền tảng này âm thầm bổ sung chức năng livestream và áp dụng mô hình phí động, liên kết thu nhập của streamer với hiệu suất token riêng của họ.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách thị trường vốn dành cho người sáng tạo của Pump.fun vận hành, tại sao nó quan trọng trong cuộc cạnh tranh với Kick và Twitch, cũng như lý do vì sao nên mã hóa livestream.
Theo dõi sát sao diễn biến thị trường ⬇️
Thực trạng: Kick so với Twitch
Twitch là tiên phong trong ngành phát trực tuyến, đạt trung bình 1,5 tỷ giờ xem mỗi tháng. Đối với phần lớn streamer, tỷ lệ chia doanh thu đăng ký tiêu chuẩn là 50/50 với Twitch, còn quảng cáo (thông qua Chương trình Thưởng Quảng cáo - Ads Incentive Program, AIP) là 55/45. Các streamer hàng đầu thuộc chương trình Partner Plus được hưởng điều kiện tốt hơn với tỷ lệ chia đăng ký 70/30. Điều này tạo ra hiệu ứng Pareto, khi những người sáng tạo hàng đầu chiếm tới 80% thời gian xem và doanh thu, còn những người nhỏ lẻ phải cạnh tranh giành lấy 20% còn lại.
Ví dụ, số lượng đăng ký hoạt động và doanh thu của streamer số một Twitch, Kai Cenat, gần như vượt tổng cộng của các streamer từ vị trí thứ 2 đến thứ 10.
Kick ra mắt vào năm 2022, được hỗ trợ bởi nền tảng cờ bạc Stake.com. Nền tảng này thách thức Twitch bằng cam kết để streamer giữ lại 95% doanh thu đăng ký và cho phép các nội dung bị Twitch hạn chế như cờ bạc. Kick còn ký hợp đồng lớn với các streamer hàng đầu của Twitch để thu hút họ chuyển sang. Ví dụ, theo báo cáo, Kick đã đề nghị streamer nổi tiếng của Twitch là xQc một hợp đồng không độc quyền kéo dài hai năm trị giá 100 triệu USD, đồng thời ký hợp đồng khoảng 30-40 triệu USD với Amouranth.
Giữa những thông báo này, Kick đã thu hút thêm hơn một triệu người dùng mới. Những động thái này cho thấy các nền tảng phát trực tuyến sẵn sàng chi mạnh tay cho sự chú ý, nhưng doanh thu vẫn chủ yếu đến từ đăng ký, quảng cáo và quyên góp.
Nền kinh tế chú ý và hiệu ứng Pareto
Một hiểu lầm phổ biến là livestream là một trò chơi zero-sum, khi càng nhiều streamer tham gia thì phần thưởng và thời gian xem sẽ bị pha loãng. Thực tế, sự chú ý tuân theo phân bố Pareto, nghĩa là một vài người sáng tạo lan truyền nhanh chiếm phần lớn lượng khán giả, trong khi đa số còn lại vật lộn để tồn tại. Khi các streamer hàng đầu như Kai Cenat hay iShowSpeed bắt đầu phát trực tiếp, họ mở rộng toàn bộ nhóm khán giả, thu hút hàng triệu người hâm mộ – những người thậm chí chưa từng sử dụng nền tảng mới – đăng ký để xem.
Hiện tượng này giải thích lý do tại sao Kick sẵn sàng chi trả các khoản phí ký kết khổng lồ: việc đưa về nguồn vốn chú ý có thể mở rộng cả hệ sinh thái, thay vì chỉ giành giật khán giả từ các streamer hiện có.
Trên nền tảng Pump.fun, các streamer truyền thống từ Twitch đã bắt đầu di cư (ví dụ như streamer Liên Minh Huyền Thoại BunnyFuFuu).
Pump.fun đang cố gắng thực hiện cơ chế này bằng cách cho phép người hâm mộ mang khả năng chi tiêu của họ vào thông qua token. Người hâm mộ trung thành đã lập ngân sách cho việc quyên góp hàng tháng, và việc mua token của streamer đơn giản là biến chi tiêu này thành một tài sản có thể giao dịch. Những người nắm giữ token có động lực thúc đẩy streamer (kéo giá lên), và nếu người sáng tạo trở nên nổi tiếng, những người ủng hộ ban đầu có thể chia sẻ lợi nhuận. Theo nghĩa này, token streamer chuyển đổi quyên góp thành một hình thức cổ phần, làm cho động lực của người hâm mộ phù hợp với thành công của người sáng tạo, đồng thời có thể giảm cảm giác “bị pha loãng” khi có streamer mới tham gia.
Bước vào thị trường vốn dành cho người sáng tạo
Sự chuyển mình sang livestream của Pump.fun giới thiệu một mô hình kinh tế hoàn toàn khác biệt: token dành cho người sáng tạo. Người xem không còn chỉ hỗ trợ streamer thông qua tặng thưởng hoặc đăng ký, mà còn mua token gắn liền với streamer cụ thể. Giá trị của token này dao động theo cung cầu, tạo ra một cơ chế giống đầu tư, cho phép người hâm mộ đầu cơ dựa trên mức độ phổ biến của người sáng tạo.
Streamer kiếm được một khoản phí nhất định từ mỗi giao dịch token (cao tới 0,95% đối với các dự án có quy mô thị trường nhỏ, trong khuôn khổ Dự án Ascend), và khoản phí này tự động giảm xuống 0,05% khi vốn hóa thị trường tăng lên.
Pump.fun cũng tái khởi động chức năng phát trực tiếp cho một số người dùng nhất định và cấm các hành vi bạo lực, ngược đãi động vật thông qua việc cải thiện cơ chế kiểm duyệt nội dung. Nhưng đổi mới cốt lõi của nó nằm ở vòng phản hồi được mã hóa này, gắn chặt tương tác của người hâm mộ với thu nhập của người sáng tạo.
Mô hình livestream được mã hóa của Pump.fun
Dự án Ascend thay đổi hoa hồng cố định 0,05% cho người sáng tạo của Pump.fun thành mô hình phí linh hoạt: 0,95% đối với các token có vốn hóa dưới 300.000 USD, và 0,05% đối với các token có vốn hóa trên 20 triệu USD. Cơ chế này cho phép các streamer nhỏ kiếm gần như 1% phí từ mỗi giao dịch token của họ. Theo Blockworks đưa tin, bản cập nhật này giúp Pump.fun phục hồi thị phần, tạo ra hơn 834 triệu USD doanh thu, tốc độ hoạt động hàng năm đạt gần 492 triệu USD, đồng thời thúc đẩy lượng mua lại hàng ngày vượt quá 68 triệu USD.
Sau khi tạm ngừng chức năng phát trực tiếp do các hành vi có hại, Pump.fun đã triển khai lại dịch vụ livestream cho 5% người dùng, kèm theo các nguyên tắc nghiêm ngặt hơn: cấm bạo lực, ngược đãi động vật và ngôn từ thù ghét. Dù nền tảng dự kiến vẫn sẽ xuất hiện một số nội dung NSFW (không phù hợp với mọi đối tượng), nhưng họ cố gắng duy trì mức an toàn tối thiểu đồng thời cho phép một số nội dung giải trí gây sốc. Điều này rất quan trọng đối với việc chấp nhận của người dùng đại chúng và tránh lặp lại thất bại từ lần thử nghiệm đầu tiên.
Người xem có thể mua bán token của streamer một cách không cần cấp phép, không bị kiểm soát thanh khoản bởi bất kỳ thực thể nào. Chức năng mua/bán khống token streamer nâng cao độ sâu thị trường và cung cấp tín hiệu giá phản ánh tâm lý cộng đồng. Token gắn với hiệu suất người sáng tạo cũng tạo động lực cho streamer duy trì lịch phát trực tiếp ổn định và tăng cường tương tác cộng đồng.
Tại sao chọn Pump.fun thay vì Twitch hay Kick?
-
Động lực kinh tế: Trên Twitch hay Kick, quyên góp hay đăng ký của người hâm mộ không mang lại lợi ích tài chính nào; trong khi đó trên Pump.fun, quyên góp trở thành một tài sản. Nếu mức độ phổ biến của streamer tăng lên, token của họ có thể tăng giá, mang lại lợi nhuận đầu cơ cho những người ủng hộ ban đầu.
-
Thu nhập của người sáng tạo tăng theo thành công: Doanh thu của streamer không còn bị giới hạn bởi mức phí đăng ký cố định. Họ có thể kiếm tiền từ khối lượng giao dịch token và hưởng lợi từ hiệu ứng mạng khi ngày càng có nhiều người tham gia giao dịch. Mô hình phí động của Pump.fun có nghĩa là các streamer nhỏ có thể kiếm được thu nhập trên mỗi giao dịch cao hơn tới 19 lần so với hệ thống phí đồng nhất cũ.
-
Quyền sở hữu cộng đồng: Streamer chia sẻ lợi ích kinh tế với khán giả. Điều này có thể khuyến khích nhiều nội dung hợp tác hơn, ví dụ như các nhiệm vụ chung hoặc cộng đồng quyết định hướng đi cho các buổi phát trực tiếp trong tương lai.
Tóm tắt
Pump.fun đang đặt cược vào cộng đồng người hâm mộ được mã hóa, nhằm mở khóa thị trường chú ý và quyên góp lớn hơn bằng cách cho phép người hâm mộ chia sẻ lợi nhuận. Liệu nó có thể sao chép thành công ban đầu của Kick hay không phụ thuộc vào khả năng thu hút nhân tài hàng đầu, duy trì cơ chế kiểm duyệt nội dung mạnh mẽ và mở rộng mô hình phí động của mình.
Nhưng nếu thí nghiệm thành công, nó có thể tạo ra một khuôn mẫu mới cho nền kinh tế người sáng tạo, kết hợp livestream, giao dịch và đầu cơ thành một thể thống nhất.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@AleaResearch
