Bittensor lần đầu giảm nửa, tại sao tôi vẫn tăng giá $TAO?

Tác giả:Sami Kassab

Biên dịch: TechFlow

Tháng 12 năm 2025, Bittensor sắp đón lần giảm phát (halving) đầu tiên, điều này đã gây ra những phản ứng cảm xúc khác nhau trong cộng đồng. Một số người bình tĩnh và tự tin rằng mạng lưới có thể thích nghi với thay đổi; một số khác cảm thấy lo lắng, cho rằng giao thức có thể cần được điều chỉnh. Những phản ứng như vậy không có gì đáng ngạc nhiên.

Nếu nhìn lại lịch sử lần giảm phát đầu tiên của Bitcoin, bạn sẽ thấy tâm lý lúc đó rất giống hiện tại: những người bi quan kiên quyết tin rằng Bitcoin sẽ rơi vào vòng xoáy tử thần, trong khi những người lạc quan tin rằng hệ thống sẽ thích nghi vì cơ chế khuyến khích vốn có yêu cầu như vậy.

Tóm lại, những người bi quan đã sai. Bitcoin vẫn tồn tại cho đến ngày nay và chứng minh hiệu quả của chính sách tiền tệ được lập trình. Chúng tôi cho rằng, việc giảm phát trên Bittensor cũng sẽ mang lại kết quả tương tự.

Tuy nhiên, có một điểm khác biệt then chốt giữa Bitcoin và Bittensor: Bittensor sở hữu hai loại token – TAO và Alpha (token của subnet), mỗi loại tuân theo lịch trình giảm phát riêng, khiến tình hình trở nên phức tạp hơn.

Chúng tôi sẽ phân tích chi tiết, nhưng trước tiên xin nêu rõ quan điểm dài hạn của chúng tôi: việc giảm phát là tích cực đối với cả TAO và token subnet, dù như Bitcoin, thời điểm cụ thể của tác động khó dự đoán.

Tổng quan

Nếu bạn không muốn đi sâu vào chi tiết, đây là phiên bản tóm tắt:

Đối với TAO, việc giảm phát sẽ làm lượng phát hành token giảm một nửa, nghĩa là lượng TAO lưu thông ít hơn và lượng TAO có thể bị bán ra cũng giảm. Đây rõ ràng là tín hiệu tích cực.

Có thể hiểu như sau: trong mạng Bitcoin, thợ đào trực tiếp kiếm được BTC, và việc giảm phát làm giảm thu nhập cũng như lượng BTC họ có thể bán. Trên Bittensor, các subnet kiếm được TAO, do đó việc giảm phát khiến lượng TAO chảy vào các subnet này giảm, dẫn đến lượng TAO mà thợ đào, bộ xác thực và người nắm giữ token có thể bán ra cũng giảm theo.

Đối với token subnet, tình hình phức tạp hơn. Cốt lõi của một subnet là một bể thanh khoản, và việc giảm phát TAO sẽ làm lượng TAO bơm vào bể thanh khoản trên chuỗi giảm một nửa. Việc siết chặt thanh khoản sẽ dẫn đến biến động giá cao hơn, khuếch đại sự thay đổi giá theo cả hai chiều.

Ví dụ, nếu thị trường subnet (tổng giá trị) tăng 1% tuần trước dưới mức thanh khoản hiện tại, thì trong môi trường thanh khoản sau giảm phát, mức tăng này có thể được khuếch đại biên độ lên gấp đôi. Chiều hướng dòng tiền ròng sẽ trở thành yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến giá subnet.

Quan điểm của chúng tôi như sau:

• Bittensor vẫn là nhà lãnh đạo không thể tranh cãi trong lĩnh vực AI và tiền mã hóa.

• TAO phục hồi nhanh chóng về giá sau đợt thanh lý altcoin tàn khốc vào ngày 10 tháng 10, cho thấy sức đề kháng mạnh mẽ.

• Thị trường subnet (tổng giá trị) dường như đã chạm đáy.

• Cơ bản của các subnet hàng đầu đang cải thiện, hoạt động mua lại bắt đầu mang lại doanh thu thực tế cho token.

• Các sản phẩm quản lý tài sản subnet của Yuma, đơn đăng ký quỹ TAO công khai của Grayscale và việc ra mắt thêm nhiều DATs của Bittensor sẽ giúp các tổ chức và nhà đầu tư cá nhân dễ tiếp cận subnet hơn.

• Lợi suất staking TAO (Root) tiếp tục giảm, điều này có thể thúc đẩy dòng chảy TAO vào các subnet, khi các nhà đầu tư muốn tránh pha loãng và nắm bắt tiềm năng tăng giá.

Do đó, quan điểm của chúng tôi là: chúng tôi cho rằng dòng tiền vào các subnet sắp chuyển sang dương. Trong môi trường sau giảm phát với biến động cao hơn và thanh khoản thắt chặt hơn, đây là thuận lợi đối với token subnet.

Phân tích chi tiết

Giao thức Bittensor phân bổ TAO vào bể thanh khoản của từng subnet theo tỷ lệ giá token subnet (Alpha). Cơ chế này được giới thiệu vào tháng 2 năm 2025 thông qua nâng cấp TAO động, đánh dấu bước chuyển hệ thống phân phối token của Bittensor sang mô hình dựa trên thị trường.

Thiết kế bơm TAO vào bể thanh khoản nhằm duy trì sự ổn định giá token subnet. Khi chuỗi bơm TAO vào một phía của bể, nó đồng thời bơm Alpha vào phía bên kia để duy trì cân bằng. Sau giảm phát, lượng TAO bơm vào giảm 50%, lượng Alpha bơm vào cũng tự động giảm tương ứng để ngăn biến động giá.

Ví dụ, nếu một subnet hiện tại chiếm 10% lượng phát hành và giao dịch ở mức 0,1 TAO (giả sử tổng giá trị bằng 1 để đơn giản hóa phép tính), nó nhận 0,1 TAO và 1 Alpha mỗi khối. Sau giảm phát, cùng subnet đó sẽ nhận 0,05 TAO và 0,5 Alpha mỗi khối.

Tác động chính là tốc độ tăng trưởng thanh khoản TAO và Alpha trong bể subnet chậm lại. Thanh khoản giảm đồng nghĩa với biến động giá tăng, bất kể là tăng hay giảm. Về cơ bản, giao dịch token subnet sẽ thể hiện hệ số Beta cao hơn.

Tác động lớn nhất là đối với các thợ đào. Họ là người bán cấu trúc, phải đối mặt với chi phí tính bằng USD, do đó thường xuyên chuyển Alpha sang TAO (rồi đổi TAO sang USD) để thanh toán chi phí. Sau giảm phát, thanh khoản giảm khiến mỗi lần bán Alpha thu được ít TAO hơn, vì độ sâu TAO giảm và trượt giá tăng. Do đó, lượng TAO rút ra từ bể subnet và bán ra sẽ giảm.

Chủ sở hữu subnet có thể phản ứng bằng cách giảm khoảng 50% lượng phát hành cho thợ đào, tạo ra hiệu ứng "giảm phát Alpha". Mặc dù không thể hoàn toàn khôi phục điều kiện trước giảm phát, nhưng cách này giúp hệ thống gần cân bằng hơn. Bằng cách giảm lượng Alpha đưa vào lưu thông, subnet có thể làm chậm tốc độ bán Alpha trong bể TAO mỏng hơn, ngăn thanh khoản cạn kiệt nhanh hơn. Việc giảm phát hành Alpha đồng bộ với giảm phát TAO có thể ổn định giá subnet và làm dịu biến động toàn mạng.

Hoặc, subnet có thể bù đắp tác động giảm phát bằng cách dần tăng nhu cầu cấu trúc (có thể thông qua mua lại), giảm nhu cầu cắt giảm phát hành cho thợ đào.

Phân tích tác động

Tác động trực tiếp của việc giảm phát là các subnet sẽ nhận được ít TAO hơn. Áp lực này sẽ khiến các thợ đào kém hiệu quả rời khỏi mạng, đây là mô hình xảy ra sau mỗi lần giảm phát Bitcoin.

Các subnet yếu hơn cũng sẽ gặp khó khăn. Khi lượng TAO chảy vào giảm một nửa, tăng trưởng thanh khoản chậm lại, biên lợi nhuận của thợ đào thu hẹp, việc duy trì tham gia trở nên khó khăn hơn. Điều này sẽ củng cố phân bố Pareto, khiến lượng phát hành tập trung vào các subnet mạnh hơn. Thực tế, mạng lưới sẽ tái phân bổ TAO từ các subnet yếu sang các subnet mạnh.

Đồng thời, các subnet mới khi khởi động thanh khoản sẽ gặp nhiều thách thức hơn. Chúng phải cạnh tranh với lượng phát hành TAO ít hơn, nghĩa là giá trị chảy vào hệ thống TAO động giảm, trong khi subnet mới bắt đầu từ con số 0. Vì lượng bơm Alpha vào bể thanh khoản cũng giảm một nửa, tốc độ tăng cung lưu thông của subnet mới sẽ chậm hơn subnet cũ. Cung lưu thông thấp hơn khiến tỷ lệ gốc (Root Prop) duy trì ở mức cao hơn trong thời gian dài, nghĩa là áp lực bán hệ thống của subnet mới rõ rệt hơn so với thế hệ trước.

Nhưng đây chỉ là một mặt của vấn đề. Nếu giá TAO tăng do áp lực bán giảm, chủ sở hữu subnet có thể không cần cắt giảm mạnh hoặc thậm chí không cần cắt giảm phát hành cho thợ đào. Biên lợi nhuận thợ đào có thể phục hồi về mức trước giảm phát, và thách thức khởi động thanh khoản cho subnet mới cũng sẽ được giảm nhẹ khi giá trị đô la của lượng phát hành TAO tăng lên. Như Bitcoin, hiệu ứng này có thể không xuất hiện ngay lập tức, nhưng sẽ dần hiện ra khi cung giảm dần đuổi kịp cầu.

Kháng giòn

Việc giảm phát sẽ mang lại cú sốc và biến động. Tác động của việc giảm cung lên hệ thống cần thời gian mới thể hiện rõ. Nhưng sau khi Bitcoin đã thành công xác nhận hiệu quả của chính sách tiền tệ được lập trình, không có lý do gì để nghi ngờ tính hiệu quả đó. Với một cộng đồng kiên định tương tự, chúng tôi tin rằng Bittensor sẽ đi theo cùng con đường.

Nassim Taleb cho rằng, biến động thấp dẫn đến giòn, vì nó che giấu áp lực cho đến khi hệ thống sụp đổ. Ngược lại, các hệ thống đối mặt với những cú sốc định kỳ sẽ trở nên mạnh mẽ hơn. Việc giảm phát trên Bittensor chính là cú sốc như vậy. Đây là một bài kiểm tra căng thẳng vô tình, giúp mạng lưới trở nên bền bỉ hơn. Đây là cú sốc đầu tiên trong số nhiều cú sốc, và nếu mạng lưới muốn phát triển mạnh mẽ trong vài thập kỷ tới, nó phải trải qua quá trình tôi luyện này.