Từ «đốt tiền» đến hệ sinh thái ngành: Web3 đang đi lại con đường cũ mà internet từng trải qua
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Từ «đốt tiền» đến hệ sinh thái ngành: Web3 đang đi lại con đường cũ mà internet từng trải qua
Từ phát hành token bằng cách kể chuyện, đến thu hút người dùng mới thông qua trợ cấp, sau đó xác minh các tình huống thực tế, cuối cùng hướng tới cấu trúc hóa hệ sinh thái.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Jiayi
Có người nói Crypto là mô hình Ponzi, là bong bóng, là trò chơi đầu cơ chắc chắn sẽ về 0.
Cũng có người nói Web3 là cuộc cách mạng, là bước nhảy vọt về phạm trù, là giai đoạn mới của nền văn minh được kế thừa từ công nghệ.
Hai luồng ý kiến, một hiện trường chia rẽ trong mạch kể chuyện.
Đừng vội chọn phe, hãy bắt đầu bằng một kết luận đơn giản hơn:
Logic cốt lõi của kinh doanh chưa từng thay đổi.
Dù là Web2 từ cổng thông tin đến App, hay Web3 từ phát hành token, dựng chuyện đến cạnh tranh hạ tầng, đằng sau sự phát triển đều là cùng một con đường cũ —— chỉ là lần này, câu chuyện được đóng gói trong giao thức, vốn nằm ẩn trong mã nguồn.
Nhìn lại mười năm qua, con đường phát triển Internet Trung Quốc rất rõ ràng: lấy khái niệm dẫn dắt, gọi vốn đi trước tăng trưởng người dùng; dùng trợ cấp để kéo lưu lượng, tăng trưởng do vốn thúc đẩy; sau đó là sa thải nhân viên, nâng cao hiệu suất, tìm kiếm lợi nhuận; tiếp theo là chuyển đổi nền tảng, tái cấu trúc công nghệ. Còn Web3 ngày nay cũng đang bước trên nhịp độ phát triển tương tự.
Trong năm qua, cuộc cạnh tranh giữa các dự án đã biến thành một đấu trường thu hút người dùng bằng TGE và Airdrop, không ai muốn tụt hậu, nhưng cũng chẳng ai biết cuộc đua "đổi người dùng" này còn kéo dài bao lâu. Vì vậy, tôi viết bài này nhằm phân tích những câu chuyện tưởng chừng lộn xộn kia thành vài giai đoạn rõ ràng và dễ theo dõi hơn.
Hãy đi theo dấu chân lịch sử để xem Web3 đã đi đến hôm nay như thế nào, và có thể sẽ tiến tới đâu.
Một, Tổng kết giai đoạn phát triển ngành Internet: Từ mở rộng bằng tiền mặt đến hợp tác công nghiệp
Tin rằng phần lớn mọi người đều không xa lạ với đoạn lịch sử này:
Internet trước đây từng là mộtcơn cuồng nhiệt toàn dân, mỗi ngày hàng chục ứng dụng tranh nhau cho bạn dùng miễn phí, một số điện thoại có thể dùng để ăn uống, gọi xe, cắt tóc, massage, cảm giác như đang đón Tết.
Còn Internet ngày nay thì giống một hệ thống kỹ thuật đã hoàn thành phần lớn hành trình: bạn biết nên mua thứ gì rẻ nhất ở nền tảng nào, bấm vào ứng dụng nào là hiệu quả nhất trong tình huống nào, cấu trúc hệ sinh thái đã định hình, sáng tạo giờ nằm trong hiệu suất.
Vì vậy không cần dài dòng, chỉ cần phân tích sơ lược bốn giai đoạn —— nhìn lại logic này, có lẽ sẽ giúp ta hiểu rõ hơn con đường mà Web3 đang lặp lại.
1. Giai đoạn dẫn dắt bằng câu chuyện, thời kỳ đổi mới toàn dân (trước 2010)
Đó là một thời đại mà xu hướng được định nghĩa bởi “danh từ”.
“Internet+” trở thành chiếc chìa khóa vạn năng, dù bạn làm trong y tế, giáo dục, di chuyển hay đời sống địa phương, chỉ cần gắn ba chữ này vào là có thể thu hút dòng vốn nóng và sự chú ý. Các nhà khởi nghiệp lúc ấy không vội làm sản phẩm, mà trước tiên phải tìm lĩnh vực, tạo khái niệm, viết bản thuyết minh (BP). Các nhà đầu tư cũng không săn đuổi đường cong doanh thu, mà là khả năng kể ra một câu chuyện “đủ mới, đủ lớn, dễ hình dung”.
O2O, thương mại điện tử xã hội, kinh tế chia sẻ —— dưới làn sóng xoay vòng của những danh từ này, định giá dự án tăng vọt, tốc độ gọi vốn bị chi phối bởi tốc độ xây dựng câu chuyện. Tài sản cốt lõi không phải người dùng, không phải sản phẩm hay dữ liệu, mà là một bản thuyết minh gọi vốn trơn tru, phù hợp với xu hướng.
Đây cũng là thời đại “ai chiếm vị trí trước, người đó có cơ hội”. Xác minh sản phẩm, vận hành thử mô hình là bước thứ hai, phải đưa câu chuyện lên风口 trước thì mới có quyền gia nhập sân chơi.
2. Giai đoạn mở rộng bằng đốt tiền, giành giật lưu lượng (2010–2018)
Nếu giai đoạn trước dựa vào câu chuyện để giành sự chú ý, thì giai đoạn này chính là dùng trợ cấp để giành thị trường.
Từ cuộc chiến taxi giữa Didi và Kuaidi, đến cuộc hỗn chiến xe đạp giữa Mobike và ofo, cả ngành rơi vào một mô hình đồng nhất cao độ: dùng vốn đổi quy mô, dùng giá thấp đổi thói quen, dùng thua lỗ đổi vị trí truy cập. Ai huy động thêm được một vòng tài trợ, người đó có quyền tiếp tục mở rộng; ai nhận được khoản đầu tư tiếp theo, người đó mới có thể trụ lại trên chiến trường.
Đây là thời kỳ đặt “chiếm lĩnh người dùng” lên trên tất cả. Trải nghiệm, hiệu suất, rào cản sản phẩm đều xếp phía sau, điểm then chốt là —— ai trở thành lựa chọn mặc định của người dùng trước.
Vì vậy, cuộc chiến trợ cấp ngày càng gay gắt, giá thấp gần như trở thành tiêu chuẩn: đi xe chưa đến 5 tệ, quét mã xe 1 xu, các cửa hàng ngoại tuyến dán mã QR của ứng dụng, chờ bạn đến ăn miễn phí, cắt tóc, massage. Nhìn bề ngoài là dịch vụ phổ cập, thực chất là một trận chiến giành giật lưu lượng do vốn kiểm soát.
Không phải ai sản phẩm tốt hơn mà là ai đốt tiền giỏi hơn; không phải ai giải quyết vấn đề mà là ai “chiếm đất” nhanh hơn.
Xét về dài hạn, điều này cũng đặt nền móng cho việc chuyển đổi tinh gọn sau này —— khi người dùng là đối tượng được mua về, phải bỏ nhiều công sức hơn để giữ chân họ; khi tăng trưởng phụ thuộc lực bên ngoài, sẽ khó đạt được vòng khép kín tự thân.
3. Giai đoạn hiện thực hóa, vận hành tinh gọn (2018–2022)
Khi câu chuyện kéo dài quá lâu, ngành cuối cùng cũng phải quay lại một vấn đề thực tế: “Sau tăng trưởng, làm sao để hiện thực hóa?”
Từ năm 2018, tốc độ tăng trưởng người dùng Internet di động chậm lại, lợi thế lưu lượng dần cạn kiệt, chi phí thu hút người dùng liên tục tăng cao.
Theo số liệu từ QuestMobile, đến cuối tháng 9 năm 2022, số người dùng hoạt động hàng tháng của Internet di động Trung Quốc gần đạt 1,2 tỷ, so với năm 2018 chỉ tăng khoảng 100 triệu, mất gần bốn năm rưỡi, tốc độ tăng rõ rệt chậm lại. Đồng thời, quy mô người dùng mua sắm trực tuyến đạt 850 triệu vào năm 2022, chiếm gần 80% tổng số người dùng mạng, không gian tăng trưởng gần như bão hòa.
Đồng thời, hàng loạt dự án kiểu “kể chuyện” dựa vào gọi vốn dần rút lui. O2O và kinh tế chia sẻ là những lĩnh vực bị thanh lý tập trung nhất trong giai đoạn này: Jiedian, Xiaolan Bike, Wukong Travel... lần lượt sụp đổ, đằng sau là cả một mô hình tăng trưởng không tự duy trì, thiếu lòng trung thành của người dùng bị thị trường đào thải.
Nhưng chính trong đợt thủy triều rút này, một nhóm dự án thực sự nổi bật đã xuất hiện. Chúng có đặc điểm chung: không phải热度 ngắn hạn do trợ cấp kích thích, mà là thông qua các kịch bản nhu cầu thật và năng lực hệ thống, hoàn thiện việc xây dựng vòng khép kín mô hình kinh doanh.
Ví dụ, Meituan từng bước xây dựng chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh từ đặt hàng đến thực hiện, từ lưu lượng đến cung cấp trong lĩnh vực đời sống địa phương, trở thành cơ sở hạ tầng nền tảng; Pinduoduo nhanh chóng thâm nhập tâm trí người dùng tại thị trường điện tử tiêu dùng hạng dưới nhờ tích hợp chuỗi cung ứng cực kỳ hiệu quả và hiệu suất vận hành; mạng xã hội bị Tencent nắm chặt, thương mại điện tử bị Alibaba chiếm lĩnh toàn diện, game tập trung trong tay Tencent và NetEase.
Điểm chung của chúng không phải “nhìn xa hơn”, mà là chạy ổn định hơn, tính toán rõ ràng hơn —— từ cấu trúc hoàn thành vòng khép kín từ lưu lượng đến giá trị, thực sự sống sót như một hệ thống sản phẩm bền vững.
Giai đoạn này, tăng trưởng không còn là mục tiêu duy nhất, khả năng chuyển đổi tăng trưởng thành lưu giữ cấu trúc và tích lũy giá trị mới là ngưỡng sống còn quyết định sự tồn vong của dự án. Mô hình mở rộng thô ráp bị loại bỏ trong giai đoạn này, những gì thực sự tồn tại là các dự án hệ thống có thể tạo cơ chế phản hồi tích cực giữa hiệu suất, sản phẩm và vận hành.
Điều này cũng có nghĩa là, thời đại do câu chuyện dẫn dắt đã qua, logic kinh doanh phải có khả năng “tự khép kín”: giữ được người dùng, duy trì được mô hình, vận hành được cấu trúc.
4. Giai đoạn định hình hệ sinh thái, tìm kiếm cơ hội qua biến đổi công nghệ (2023 đến nay)
Sau khi các dự án龙头 chạy ra, vấn đề sinh tồn đã được giải quyết phần lớn, và sự phân hóa thực sự mới vừa bắt đầu.
Cạnh tranh giữa các nền tảng không còn là cuộc chiến giành người dùng, mà là so sánh năng lực hệ sinh thái. Khi các nền tảng hàng đầu dần đóng kín con đường tăng trưởng, ngành bước vào chu kỳ ổn định cấu trúc, tài nguyên tập trung, năng lực phối hợp làm chủ đạo. Hào bảo vệ thực sự không nhất thiết phải là một chức năng dẫn đầu, mà là hệ thống nội bộ có vận hành hiệu quả, ổn định, tự duy trì hay không.
Đây là giai đoạn dành cho các tay chơi hệ thống. Cục diện cơ bản đã định hình, nếu các yếu tố mới muốn đột phá, chỉ có thể tìm khe hở ở rìa cấu trúc và điểm ngắt công nghệ.
Giai đoạn này, gần như tất cả các lĩnh vực thiết yếu thường xuyên đều đã bị các gã khổng lồ xác lập ranh giới, trước còn có thể tranh vị trí nhờ “ra mắt sớm, đốt tiền nhanh”, còn bây giờ, tăng trưởng phải được tích hợp trong năng lực hệ thống. Logic nền tảng cũng vì thế nâng cấp: từ chồng chất đa sản phẩm sang vòng xoáy hệ sinh thái, từ mở rộng người dùng điểm đơn sang phối hợp cấp tổ chức.
Tencent kết nối WeChat, mini program, hệ thống quảng cáo, xây dựng vòng khép kín luân chuyển nội bộ; Alibaba tái cấu trúc Taotian, Cainiao, DingTalk, kết nối ngang các chuỗi thương mại, cố gắng tìm lại đòn bẩy hiệu suất. Tăng trưởng không còn dựa vào người dùng mới, mà dựa vào lợi ích kép cấu trúc do hệ thống tự vận hành mang lại.
Khi đường đi người dùng, cổng vào lưu lượng, nút chuỗi cung ứng dần bị kiểm soát bởi vài nền tảng hàng đầu, cấu trúc ngành bắt đầu có xu hướng khép kín, không gian để người mới gia nhập ngày càng hạn chế.
Nhưng chính trong môi trường co cụm cấu trúc này, ByteDance trở thành một ngoại lệ.
Nó không cố giành vị trí tài nguyên trong hệ sinh thái hiện hữu, mà vượt mặt, từ công nghệ nền tảng, dùng thuật toán đề xuất tái cấu trúc logic phân phối nội dung. Trong bối cảnh các nền tảng chính vẫn dựa vào chuỗi quan hệ xã hội để điều phối lưu lượng, ByteDance xây dựng một hệ thống phân phối dựa trên hành vi người dùng, từ đó thiết lập hệ thống người dùng và vòng khép kín thương mại riêng.
Đây không phải là cải tiến cục diện hiện tại, mà là một sự đột phá công nghệ: vòng qua con đường hiện tại, xây dựng lại cấu trúc tăng trưởng.
Sự xuất hiện của ByteDance nhắc nhở chúng ta: ngay cả khi cấu trúc ngành có vẻ cứng nhắc, chỉ cần còn điểm đứt gãy cấu trúc hay khoảng trống công nghệ, vẫn có thể xuất hiện người chơi mới. Chỉ là lần này, con đường hẹp hơn, nhịp độ nhanh hơn, yêu cầu cao hơn.
Web3 ngày nay cũng đang ở trong khu vực tới hạn tương tự.
Hai, Giai đoạn hiện tại của Web3: Hình ảnh song song của logic tiến hóa Internet
Nếu nói sự trỗi dậy của Web2 là quá trình tái cấu trúc ngành được thúc đẩy bởi Internet di động và mô hình nền tảng, thì điểm khởi đầu của Web3 chính là một lần tái cấu trúc hệ thống được xây dựng trên tài chính phi tập trung, hợp đồng thông minh và cơ sở hạ tầng trên chuỗi.
Khác biệt là, Web2 xây dựng kết nối mạnh giữa nền tảng và người dùng; còn Web3 thì cố gắng "phá vỡ, phân phối quyền sở hữu", và tái tổ chức cấu trúc tổ chức mới cùng cơ chế khuyến khích trên chuỗi.
Nhưng động lực cốt lõi không hề thay đổi: từ kéo theo câu chuyện, đến thúc đẩy bởi vốn; từ giành giật người dùng, đến vòng xoáy hệ sinh thái, con đường Web3 trải qua gần như giống hệt Web2.
Đây không phải so sánh đơn giản, mà là sự lặp lại song song về cấu trúc con đường.
Chỉ là lần này, đốt bằng phần thưởng token; xây bằng giao thức mô-đun; cạnh tranh bằng TVL, địa chỉ hoạt động và bảng điểm airdrop.
Chúng ta có thể chia sơ lược quá trình phát triển Web3 cho đến nay thành bốn giai đoạn:
1. Giai đoạn dẫn dắt khái niệm – Phát hành token dẫn dắt: Câu chuyện đi trước, vốn đổ vào
Nếu khởi đầu Web2 dựa vào khuôn mẫu “Internet +”, thì lời mở đầu Web3 được viết trong hợp đồng thông minh Ethereum.
Năm 2015, Ethereum ra mắt, tiêu chuẩn ERC-20 cung cấp giao diện thống nhất cho phát hành tài sản, khiến “phát hành token” trở thành khả năng cơ bản mà mọi nhà phát triển đều có thể sử dụng. Nó không thay đổi bản chất logic gọi vốn, nhưng giảm mạnh ngưỡng kỹ thuật về phát hành, lưu thông và khuyến khích, từ đó biến “kể chuyện công nghệ + triển khai hợp đồng + phần thưởng token” thành khuôn mẫu tiêu chuẩn ban đầu cho khởi nghiệp Web3.
Sự bùng nổ giai đoạn này chủ yếu đến từ động lực lớp công nghệ —— Lần đầu tiên blockchain trao quyền cho người khởi nghiệp dưới dạng chuẩn hóa, đưa phát hành tài sản từ chế độ cấp phép sang mã nguồn mở.
Không cần sản phẩm hoàn chỉnh, không cần người dùng trưởng thành, chỉ cần một whitepaper làm rõ logic thời đại blockchain 1.0 do công nghệ blockchain thúc đẩy, một mô hình token hấp dẫn, một đoạn hợp đồng thông minh có thể chạy, dự án có thể nhanh chóng hoàn thành vòng khép kín từ “ý tưởng” đến “gọi vốn”.
Sáng tạo ban đầu Web3 không phải vì dự án thông minh, mà vì sự phổ cập công nghệ blockchain mang lại trí tưởng tượng thời đại blockchain 1.0.
Vốn cũng nhanh chóng hình thành “cơ chế đặt cược”: ai chiếm lĩnh lĩnh vực mới trước, ai khởi động trước, ai truyền bá câu chuyện trước, người đó có thể nhận lợi nhuận theo cấp số nhân.
Điều này đã sinh ra một “hiệu suất vốn chưa từng có”: từ 2017 đến 2018, thị trường ICO trải qua sự tăng trưởng bùng nổ chưa từng thấy, trở thành giai đoạn gọi vốn gây tranh cãi nhất và mang tính biểu tượng nhất trong lịch sử blockchain.
Theo số liệu CoinDesk, trong quý I năm 2018, tổng vốn gọi qua ICO đạt 6,3 tỷ USD, vượt 118% tổng vốn gọi cả năm 2017. Trong đó, ICO của Telegram huy động 1,7 tỷ USD, EOS gây quỹ 4,1 tỷ USD trong một năm, lập kỷ lục lịch sử.
Trong thời kỳ “vạn vật đều có thể blockchain” —— chỉ cần dán nhãn, dựng câu chuyện, dù lộ trình hiện thực hóa chưa rõ ràng, vẫn có thể dự chi định giá tương lai. DeFi, NFT, Layer1, GameFi… mỗi từ khóa nóng đều là một “cửa sổ”. Định giá dự án tăng vọt hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đô trước khi token lưu hành.
Đây là cơ hội dễ dàng tiếp cận thị trường vốn, dần hình thành một đường thoát tương đối rõ ràng: thị trường sơ cấp chiếm vị trí sớm, thị trường thứ cấp kích thích cảm xúc qua câu chuyện và thanh khoản, rồi thoát trong cửa sổ thời cơ.
Dưới cơ chế này, trọng tâm định giá không phải dự án làm được bao nhiêu, mà là ai chiếm vị trí sớm hơn, ai giỏi tạo cảm xúc hơn, ai nắm được thời điểm phát hành thanh khoản.
Bản chất nó là đặc trưng điển hình thời kỳ đầu blockchain – hạ tầng vừa triển khai, không gian nhận thức chưa đầy, giá thường hình thành trước sản phẩm.
“Thời kỳ红利 khái niệm” Web3 từ đó mà ra: giá trị do câu chuyện định nghĩa, thoát vị nhờ cảm xúc thúc đẩy. Dự án và vốn trong cấu trúc do thanh khoản thúc đẩy, tìm kiếm sự chắc chắn lẫn nhau.
2. Giai đoạn mở rộng bằng đốt tiền – Dự án dồn dập, cuộc chiến giành người dùng bùng nổ toàn diện
Mọi thay đổi bắt đầu từ một “bức thư cảm ơn đắt nhất lịch sử”.
Năm 2020, Uniswap airdrop 400 token UNI cho người dùng sớm, mỗi phần trị giá khoảng 1.200 USD thời điểm đó. Dự án gọi là “tri ân”, nhưng ngành hiểu ra một từ khác: giải pháp tối ưu khởi động lạnh.
Ban đầu chỉ là姿态 “tri ân cộng đồng”, vô tình mở hộp Pandora của ngành: các bên phát triển nhận ra, hóa ra phát hành token có thể đổi lấy lòng trung thành, đổi lấy lưu lượng, thậm chí tạo ra ảo ảnh cộng đồng.
Airdrop, từ tùy chọn thành tiêu chuẩn.
Từ đó trở đi, các dự án bừng tỉnh, gần như mọi dự án mới đều coi “kỳ vọng airdrop” là modul mặc định khởi động lạnh, để chứng minh hệ sinh thái phồn vinh, dùng token mua hành vi người dùng, hệ thống điểm, nhiệm vụ tương tác, snapshot bộ ba trở thành lựa chọn bắt buộc.
Nhiều dự án rơi vào ảo ảnh tăng trưởng “do khuyến khích chứ không do giá trị”.
Dữ liệu trên chuỗi tăng vọt, người sáng lập chìm đắm trong ảo giác “thành công”: trước TGE, tùy tiện cũng có hàng trăm ngàn người dùng, hàng chục ngàn hoạt động hàng ngày; sau TGE, không khí lập tức nguội lạnh.
Tôi còn nhớ năm 2024, DAU trên chuỗi Fusionist từng vượt 40.000, nhưng ngay sau thông báo niêm yết Binance, hoạt động trên chuỗi gần như thẳng về 0.
Tôi không phủ nhận airdrop. Bản chất airdrop là mua hành vi người dùng, là cách thu hút người dùng mới hiệu quả mà không tiêu hao vốn gọi. Nhưng hiệu ứng biên của nó suy giảm nhanh chóng. Nhiều dự án rơi vào vòng lặp công thức airdrop, và sau khi thu hút, khả năng giữ chân người dùng qua kịch bản kinh doanh và năng lực sản phẩm mới là giá trị thực sự trở lại, và là giải pháp đúng duy nhất để dự án sống sót. (Ghi chú: dự án sống bằng thao túng thị trường thứ cấp không nằm trong phạm vi thảo luận)
Nói到底, hối lộ người dùng để mua hành vi không phải là cốt lõi tăng trưởng, nếu không xây dựng trên nền tảng thương mại thậm chí là kịch bản, airdrop cuối cùng chỉ tiêu hao lợi ích của dự án hoặc người dùng. Khi mô hình kinh doanh chưa khép kín, token trở thành lý do duy nhất khiến người dùng hành động. Và một khi TGE hoàn tất, phần thưởng dừng lại, người dùng tự nhiên quay lưng rời đi.
3. Giai đoạn kiểm chứng thương mại – Kịch bản thật, kiểm chứng câu chuyện
Tôi thường khuyên các bên phát triển nghĩ rõ một việc trước khi撒币:
Bạn thực sự đang giải quyết vấn đề gì cho kịch bản nào? Ai là người đóng góp then chốt? Sau TGE, kịch bản này có còn tồn tại không, có ai thực sự ở lại sử dụng không?
Nhiều bên trả lời, họ có thể dùng phần thưởng token để nhanh chóng tăng trưởng người dùng. Tôi luôn hỏi thêm: “Rồi sao?”
Thông thường lúc này, họ im lặng, cười: “À…”
Rồi, không còn gì nữa.
Nếu bạn chỉ mong muốn dùng “phát phần thưởng” đổi lấy tương tác, bạn thà phát Meme luôn còn hơn. Ít ra mọi người biết đây là trò chơi cảm xúc, không cần chịu kỳ vọng ở lại.
Cuối cùng, mọi người bắt đầu nhìn lại: lưu lượng, tương tác, token tung ra này, rốt cuộc dẫn đến cấu trúc nào? Sau khi撒币, tôi hóa ra là hề🤡.
Vì vậy, từ khóa giai đoạn này trở thành: kịch bản sử dụng, nhu cầu người dùng, cấu trúc sản phẩm. Chỉ dựa vào kịch bản thật và cấu trúc rõ ràng, mới có thể mở ra con đường tăng trưởng riêng.
Thực lòng, tôi không thích logic thương mại Kaito —— nó giống một dạng cực đoan của “văn hóa hối lộ”, hàm chứa việc tận dụng cực độ cơ chế khuyến khích, thậm chí có thể nói, là đóng gói lại mối quan hệ nền tảng và nội dung.
Nhưng không thể phủ nhận, Kaito thành công. Nó chính là một kịch bản thương mại thực tế, kỳ vọng trước TGE trở thành bộ tăng tốc giúp dự án chiếm lĩnh thị trường, sau TGE tiếp tục vui chơi. Bởi Kaito cung cấp logic thương mại nơi KOL quảng bá dự án, “lông cừu lấy từ heo” và nhân vật then chốt vẫn ở lại nền tảng Kaito.
Dù nhiều KOL có thể hiểu rõ logic này cuối cùng sẽ phản tác dụng, nhưng trong thị trường cơ hội cấu trúc, “phục tùng chiến lược” trở thành lựa chọn lý tính nhất.
Đồng thời tôi cũng rất vui khi thấy ngày càng nhiều dự án bắt đầu xây dựng quanh kịch bản thật, dù là giao dịch, DeFi hay hệ thống danh tính và năng lực nền tảng.
Những đội ngũ chọn đúng hướng, mài giũa sản phẩm thật ở thời điểm thích hợp, đang từng bước đâm chồi nảy lộc, xây dựng con đường công nghiệp hóa riêng thông qua vòng lặp tích cực theo kịch bản chuyên biệt —— từ sử dụng đến lưu giữ, từ lưu giữ đến biến hiện.
Ví dụ điển hình nhất là sản phẩm dạng sàn giao dịch: chúng chuyển nhu cầu tần suất cao thành lưu lượng cấu trúc, sau đó khép kín qua tài sản, ví, liên kết hệ sinh thái, mở ra “đường tiến hóa cấu trúc” cho dự án Web3.
4. Giai đoạn lắng đọng cấu trúc – Nền tảng định hình, biến số thu hẹp
Kịch bản thương mại thực sự có thể vòng lặp tích cực là vé vào cửa để dự án giành quyền phát biểu trong ngành.
Ví dụ Binance bắt đầu từ giao dịch, từng bước kết nối thanh khoản, phát hành tài sản, mở rộng chuỗi và cổng vào lưu lượng, hình thành hệ thống điều phối toàn trình từ ngoài chuỗi vào trong chuỗi; Solana tận dụng hiệu suất nhẹ và底层 để lắng đọng cấu trúc phản hồi cộng đồng, nhà phát triển và hệ công cụ.
Đây là chu kỳ ngành chuyển từ thử nghiệm dự án sang lắng đọng cấu trúc —— không còn tranh nhanh, mà bắt đầu so sánh độ toàn vẹn của hệ thống.
Nhưng điều này không có nghĩa dự án mới mất cơ hội đột phá. Dự án thực sự có thể thành công không phải là kẻ ồn ào nhất hay kể chuyện rộng nhất, mà là người “điền vị trí” về cấu trúc hoặc “tái cấu trúc” về mô hình.
Còn nhớ ByteDance thời Internet di động không?
Tôi tin rằng, trong thời kỳ hậu blockchain, một chu kỳ mới do AI thúc đẩy đang đến. Chắc chắn sẽ có dự án như ByteDance, dựa vào AI, nhanh chóng vận hành trơn tru cấu trúc ở ngã rẽ đúng, hoàn thành đột phá ngành và vòng khép kín tự thân.
Giai đoạn nền tảng hóa Web2 để lại các gã khổng lồ và vòng xoáy, cũng để lại những người đột phá khe hở như ByteDance; giai đoạn cấu trúc Web3 cũng có thể ươm mầm dự án biến số tiếp theo “xuất phát từ rìa” bằng cấu trúc đúng.
Hãy tưởng tượng một chút, nếu là cơ sở hạ tầng, nó nên là cơ sở hạ tầng dành cho thời đại AI bản địa, thúc đẩy phát triển sản phẩm công nghệ thời đại này, giống như sứ mệnh Ethereum thời kỳ blockchain 1.0 đã nói ở trên;
Nếu là DAPP, thì chắc chắn là ứng dụng sử dụng AI để phá vỡ ngưỡng sử dụng người dùng cũ (ngưỡng Web3 quá cao), phá vỡ trật tự thương mại cũ.
Nếu ai hỏi tôi, tương lai web3 sẽ phát triển ra sao?
Tôi sẽ nói: “Giống như mọi thứ đều có thể thêm Internet, tiềm năng thực sự của nó nằm ở thời kỳ hậu blockchain, tái cấu trúc con đường sử dụng, giảm ngưỡng hợp tác, và thúc đẩy ra đời một loạt sản phẩm, hệ thống thực sự vận hành trơn tru.”
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@jiayi_en
