Tổng quan đánh giá sự khác biệt của tám sàn DEX Perp thế hệ mới, ai sẽ vươn lên trong nửa sau cuộc đua hợp đồng?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tổng quan đánh giá sự khác biệt của tám sàn DEX Perp thế hệ mới, ai sẽ vươn lên trong nửa sau cuộc đua hợp đồng?
12 tháng tới sẽ là giai đoạn then chốt cho cuộc cạnh tranh, người chiến thắng có thể độc chiếm tính thanh khoản, trong khi kẻ thua cuộc sẽ dần chìm vào im lặng.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: arndxt
Biên dịch: Azuma (@azuma_eth)
Chú thích biên tập: Sàn giao dịch hợp đồng vĩnh viễn phi tập trung (Perp DEX) đã trở thành một trong những lĩnh vực cạnh tranh khốc liệt nhất trong ngành. Mặc dù Hyperliquid đang dần hiện hữu vị thế dẫn đầu, nhưng nhiều Perp DEX thế hệ mới cũng đang trỗi dậy mạnh mẽ. Trong bài viết dưới đây, nhà phân tích tiền mã hóa arndxt đã thực hiện phân tích khác biệt về các điểm nổi bật cốt lõi của nhiều Perp DEX mới nổi, đối tượng so sánh bao gồm tám dự án như Vertex, Drift, GMX V2, Kwenta, Aevo, Ethereal, OstiumLighter và edgeX, có thể giúp các nhà đầu tư tìm kiếm alpha tiềm năng trong lĩnh vực này.
Sự trỗi dậy của các sàn giao dịch hợp đồng vĩnh viễn phi tập trung (Perp DEX) là điều tất yếu, bởi vì chúng loại bỏ hoàn toàn khả năng sụp đổ từ các nền tảng tập trung thông qua cơ chế kinh tế.
Cơ sở hạ tầng công nghệ hiện tại đang hướng tới một thiết kế —— duy trì trải nghiệm người dùng ở mức Binance nhưng hoàn toàn loại bỏ rủi ro quản lý tài sản. 12 tháng tới sẽ là giai đoạn then chốt cho sự phát triển của lĩnh vực này; những người chiến thắng sẽ độc quyền thanh khoản bằng cách tối ưu hóa cấu trúc thiết kế, còn kẻ thua cuộc sẽ chỉ là một dự án tầm thường khác sống nhờ vào phần thưởng token.
Nhiệm vụ thiết kế cần thiết
Tháng 11 năm 2022, sự sụp đổ của FTX đã làm gián đoạn xu hướng phát triển từng được mặc định trong ngành —— đánh đổi quyền kiểm soát tài sản để lấy tốc độ và thanh khoản. Đột nhiên, trước nguy cơ mất an toàn tài sản, tốc độ thực thi dù nhanh đến đâu cũng trở nên vô nghĩa.
Tuy nhiên, thế hệ đầu tiên của Perp DEX (như GMX V1 và Gains) lại quá chậm và cứng nhắc, khó có thể cạnh tranh với các sàn giao dịch tập trung (CEX) về chất lượng thực thi. Khoảng cách giữa "tốc độ cấp CEX" và "độ an toàn cấp DeFi" đã trở thành vấn đề trọng tâm mà ngành cần giải quyết gấp.
Ngày nay, một loạt Perp DEX mới đang trực tiếp giải quyết vấn đề này, với tốc độ khớp lệnh phổ biến dưới 10 mili giây, thanh toán hoàn toàn trên chuỗi và tuyệt đối không lưu ký tài sản người dùng.
Thanh khoản đang tập trung quanh động cơ sổ lệnh (order book engine), chứ không phải mô hình vAMM. Ai là người đầu tiên vượt qua ngưỡng khối lượng giao dịch hàng ngày từ 1 tỷ đến 5 tỷ USD sẽ xây dựng được hào moat —— các nhà chênh lệch giá và bot sao chép lệnh sẽ đóng quân tại đó.
Bên cạnh Lighter và Ostium đang được bàn luận sôi nổi, Ethereal cũng đáng chú ý. Nếu đội ngũ phát triển đạt được tốc độ khớp lệnh dưới 5 mili giây và duy trì tính chất không lưu ký, nó có thể trở thành DEX đầu tiên ở cấp độ "giao dịch tần suất cao" kết nối trực tiếp với định tuyến theo ý định (intent routing), thay vì chỉ sử dụng sổ lệnh đơn lập.
Các tân binh xây dựng hào moat như thế nào
Một điều ngày càng rõ ràng là, tiêu chí cạnh tranh của thế hệ Perp DEX mới không còn chỉ là khối lượng giao dịch, mà còn nằm ở giao dịch theo ý định (intent), chuyên sâu vào các trường hợp sử dụng cụ thể, và lấp đầy những khoảng trống hệ thống mà các ông lớn như Hyperliquid chưa giải quyết.
Trong bối cảnh đó, chiến lược phát triển của các Perp DEX mới rất rõ ràng —— trước tiên xác định nhu cầu giao dịch mà Hyperliquid chưa đáp ứng, sau đó xây dựng một lớp thực thi riêng biệt xung quanh nhu cầu đó, và dùng các nguyên tố công nghệ mới —— vốn không khả thi hai năm trước — làm nền tảng cốt lõi.
Hiện tại, các dự án sau đang nhắm đến những lĩnh vực mà Hyperliquid chưa bao phủ:
-
Ostium: Tài sản tài chính truyền thống (TradFi Assets);
-
Lighter: Tính minh bạch mật mã (Cryptographic Fairness)
-
edgeX: Thông lượng siêu riêng tư (Ultra-Private Throughput);
-
Ethereal: Định tuyến theo ý định xuyên L2 (Cross-L2 Intent Routing);
Khi đánh giá tình hình phát triển của các Perp DEX vào quý III năm 2025, tôi thiên về sử dụng tiêu chí dòng lệnh khác biệt (không chỉ riêng khối lượng giao dịch) làm chỉ số xếp hạng chính.
-
Hyperliquid: Vẫn là ông vua không thể tranh cãi, chờ đợi đợt airdrop mùa hai.
-
Vertex Protocol + Drift Protocol: Tiên phong về ký quỹ chéo trên hai blockchain nhanh nhất (Arbitrum và Solana).
-
edgeX + Lighter: Một khi hiệu suất zk-proof được kiểm chứng thực tiễn, có thể trở thành lựa chọn cấp tổ chức.
-
Ostium: Đối thủ bất ngờ, khối lượng giao dịch danh nghĩa của hợp đồng vĩnh viễn RWA có thể áp đảo tài sản mã hóa gốc.
Các Perp DEX kiểu vAMM truyền thống (GMX, Gains): Vẫn có nền tảng nhà đầu tư cá nhân vững chắc, nhưng bắt buộc phải ra mắt sổ lệnh, nếu không sẽ chắc chắn bị thất thoát khối lượng giao dịch.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@arndxt_xo
