Nói là lần sau sẽ không thua lỗ nữa, nhưng cuối cùng vẫn thất bại: Thị trường khiến chúng ta lặp lại sai lầm như thế nào?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Nói là lần sau sẽ không thua lỗ nữa, nhưng cuối cùng vẫn thất bại: Thị trường khiến chúng ta lặp lại sai lầm như thế nào?
Theo thời gian, bạn có thể học được cách giảm thiểu tổn thất, nhưng bạn vẫn sẽ thua.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: hitesh.eth
Biên dịch: TechFlow
Khi tôi thực sự hiểu được tiềm năng của Bitcoin vào đầu năm 2017, cảm giác đó giống như việc khám phá ra lửa trong thời đại kỹ thuật số. Đây không chỉ là một loại tài sản khác – mà là một bước chuyển đổi về tư duy, một công nghệ có khả năng định nghĩa lại bản chất của tiền tệ.
Một hệ thống phi tập trung, không bị chi phối bởi chính phủ hay ngân hàng trung ương, mang lại chủ quyền tài chính cho những người chọn tham gia. Đây không đơn thuần là một khoản đầu tư; đây là một cuộc cách mạng. Và tôi muốn mọi người xung quanh đều nhìn thấy điều tôi đang thấy.
Tôi đã soạn một tin nhắn dài, gửi cho 100 liên hệ trên WhatsApp, khuyên mỗi người nên mua Bitcoin và chia sẻ một dịch vụ tư vấn có thể giúp họ tăng lượng Bitcoin nắm giữ. Khi đó, tôi đã có một vài thành công ban đầu trong lĩnh vực đầu tư thay thế, vì vậy tôi nghĩ việc giúp mọi người nhân đôi lượng Bitcoin trong vòng vài tháng hẳn không khó. Tuy nhiên, hiểu biết của tôi về thị trường vẫn còn rất non nớt, và tôi chưa nhận thức đầy đủ về cách các câu chuyện và tâm lý thị trường ảnh hưởng đến biến động giá trong một thị trường còn rất trẻ.
Tôi đã hình thành nhận thức dựa trên dữ liệu hạn chế lúc bấy giờ. Hầu hết các altcoin ra mắt từ năm 2015 đến 2017 đều chưa có lịch sử giao dịch lâu dài. Biểu đồ giá của chúng trông như một xu hướng tăng vô tận, với những đợt điều chỉnh nhỏ thỉnh thoảng xuất hiện dường như chỉ là điểm dừng ngắn trước lần tăng tiếp theo.
Mô hình này thật mê hoặc – mua vào, nắm giữ, chờ đợi và chứng kiến danh mục đầu tư tăng trưởng. Ý tưởng rằng thị trường tiền mã hóa "chắc chắn" sẽ tiếp tục tăng mãi đã ăn sâu vào tâm trí tôi. Lúc đó, sự biến động không khiến tôi sợ hãi; tôi coi đó chỉ là một phần tất yếu của quá trình.
Về mặt lý thuyết, tôi tin mình dễ dàng vượt qua các đợt điều chỉnh, nhưng đợt sụt giảm lớn đầu tiên vào quý II năm 2017 đã phá vỡ ảo tưởng đó. Thị trường không chỉ điều chỉnh – mà là sụp đổ hoàn toàn. Phần lớn các đồng coin hàng đầu đã rớt xuống mức thấp mới, giảm tới 70-80%. Mặt sàn dưới chân dường như bốc hơi mất tiêu.
Chứng kiến danh mục đầu tư co rút từng ngày, sự phấn khích biến thành hoảng loạn, lòng lạc quan trở thành nghi ngờ. Dù vậy, tôi vẫn kiên trì, tin rằng đây chỉ là một giai đoạn trước khi đợt tăng giá không thể tránh khỏi tiếp theo xảy ra. Nhưng cuối cùng, tôi không chỉ thất bại trong việc nhân đôi lượng Bitcoin, mà thậm chí còn mất đi 70-80%, quay về đúng điểm xuất phát.
Sự bất định bắt đầu tích tụ. Bitcoin tăng vọt từ 10.000 lên 20.000 USD, trong khi các altcoin lại khó phục hồi. Tâm lý thị trường quanh Bitcoin cực kỳ hỗn loạn – hôm nay nó được ca ngợi là tương lai của tiền tệ, ngày mai báo chí lại tràn ngập tin tức về cái "cái chết" của nó. Lệnh cấm ở Trung Quốc, siết chặt quy định, các vụ hack – mỗi tin xấu đều khuấy động thị trường. Niềm tin ban đầu của tôi bắt đầu lung lay. Liệu chúng ta thực sự đang đứng ở bờ vực của một cuộc cách mạng tài chính, hay đây chỉ là một bong bóng đầu cơ rồi cũng sẽ vỡ tan?
Rồi đến tháng 1 năm 2018, tháng đó đã hoàn toàn thay đổi quan điểm của tôi về thị trường. Các altcoin không chỉ phục hồi – mà bùng nổ mạnh mẽ. TRX tăng gấp 100 lần trong vài tuần. Vô số dự án từng bị coi là không còn hy vọng đã quay trở lại ngoạn mục, một số tăng 10 lần, thậm chí còn hơn. Đó là một buổi tiệc tùng thuần túy. Ai cũng cảm thấy mình như một thiên tài.
Mọi lo lắng suốt vài tháng trước tan biến chỉ trong một cây nến xanh. Và thế là, một nhận thức mới hình thành trong tâm trí tôi – có lẽ đây chính là cách thị trường vận hành. Ngay cả sau những đợt điều chỉnh hủy diệt, nó luôn quay lại mạnh mẽ hơn.
Chính niềm tin này đã tạo ra một lớp ảo ảnh tự lừa dối. Tất cả chúng ta đều tự thuyết phục bản thân rằng đây là trạng thái bình thường mới. Mỗi lần giảm giá chỉ đơn thuần là tiền đề cho một đợt tăng giá điên cuồng tiếp theo. Chúng ta chờ đợi tháng xanh tươi ấy quay lại, tin rằng kiên nhẫn rồi sẽ được đền đáp. Nhưng nó chẳng bao giờ đến. Thị trường tiếp tục rỉ máu, và trò chơi từng khiến chúng ta hào hứng giờ trở thành một sự thức tỉnh chậm chạp và đau đớn: chúng ta bị mắc kẹt trong chính kỳ vọng của mình. Chu kỳ đã giăng bẫy chúng ta.
Mỗi chu kỳ đều mang đến những khoảnh khắc hưng phấn tột độ, và trong chu kỳ trước, chúng ta đã chứng kiến hiện tượng tương tự trong lĩnh vực NFT. Một số bộ sưu tập NFT tăng gấp 100 lần trong ba chu kỳ riêng biệt kéo dài một tháng. Cảm giác như năm 2018 đang lặp lại. Cơn sốt, niềm tin rằng đây mới chỉ là khởi đầu, nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO) – tất cả đều diễn ra y hệt. Vì chu kỳ tiếp tục dù đã trải qua hai đợt điều chỉnh, chúng ta liền nghĩ “có lẽ đây chính là cách thị trường vận hành”, và tiếp tục kiên trì nắm giữ (HODL). Kết quả, một lần nữa, chúng ta mất sạch. Tôi thua lỗ nặng nề trong NFT, giống hệt như trước đây.
Người ta thường nói học hỏi từ sai lầm trong quá khứ sẽ khiến bạn thông minh hơn, nhưng thị trường luôn có cách khiến bạn quên đi. Bộ não bạn lừa dối bạn, khiến bạn tin rằng lần này sẽ khác. “Giờ tôi đã hiểu luật chơi rồi. Tôi sẽ không mắc lỗi cũ nữa.” Nhưng sự lừa dối luôn hiện diện. Ảo giác rằng bạn đang kiểm soát tình hình, rằng bạn đã giải mã được bí mật của thị trường, khiến bạn ở lại cuộc chơi lâu hơn mức cần thiết.
Và cuối cùng, thị trường luôn là người chiến thắng. Theo thời gian, bạn có thể học cách cắt lỗ tốt hơn, nhưng bạn vẫn sẽ thua.
Chúng ta lại đang chứng kiến điều đó một lần nữa. Lần này đến lượt các agent (đại lý/trợ lý AI). Các đợt chào bán công khai tăng gấp 100 lần, ICO bỗng nhiên hồi sinh. Mọi thứ lại tái diễn, chỉ thay lớp vỏ bọc bên ngoài. Chúng ta lại tin rằng chu kỳ này có thể kéo dài thêm vài tuần hoặc vài tháng nữa.
Đúng lúc đó, chúng ta lặp lại cùng một sai lầm, rõ ràng biết mình đang làm gì nhưng lại không thể dừng lại. Bạn gần như không thể kiểm soát cảm xúc của mình.
Có lẽ ngay lúc này, bạn đang suy nghĩ một cách cảm tính – mọi thứ đã kết thúc, giờ chỉ còn một vài đồng coin sẽ tiếp tục tăng. Nhưng thị trường luôn đi ngược lại kỳ vọng, và nó sẽ lại ra đòn cũ. Bạn có thể bị ép buộc phải lựa chọn giữa ở lại thị trường hay rút lui hoàn toàn, và đó có lẽ là kết cục duy nhất dành cho đa số nhà đầu tư cá nhân.
Phương pháp duy nhất để giúp bạn giành chiến thắng trong trò chơi này là tối đa hóa lợi nhuận khi ở trong thị trường, và giảm thiểu tối đa cơ hội bị bỏ lỡ khi rời khỏi thị trường. Nhưng nói thì dễ, làm mới khó.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
hitesh.eth
