Những người rời bỏ trò chơi nhỏ trên Telegram
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Những người rời bỏ trò chơi nhỏ trên Telegram
Sự lên xuống của các trò chơi nhỏ trên Telegram không phải là một hiện tượng độc lập, mà chỉ là một "bức tranh thu nhỏ" cực đoan của toàn bộ ngành Web3.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Jaleel Gia Lục
Tuần trước, sự kiện nội bộ Yescoin tranh quyền và chia rẽ đã khiến dòng lưu lượng quay trở lại với "hệ sinh thái TON". Đã quá lâu rồi không còn nghe thấy tiếng động từ chuỗi TON, chúng ta bắt đầu nhớ lại công chuỗi này – được hỗ trợ bởi Telegram – từng ở trong thời kỳ “về đêm trước lúc cất cánh” suốt ba năm, nhưng cuối cùng chỉ bùng nổ mạnh mẽ trong vài tháng ngắn ngủi.
Trong giai đoạn đỉnh cao, các sàn giao dịch đua nhau niêm yết token của những trò chơi nhỏ trên Telegram. Trong vòng hơn 4 tháng, sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới Binance liên tiếp niêm yết 5 token thuộc hệ sinh thái TON. Trong thời gian ngắn, hàng trăm trò chơi nhỏ xuất hiện, hơn 2000 trò đang chuẩn bị ra mắt. Notcoin có doanh thu hàng tháng vượt 300.000 USD, Catizen đạt mức doanh thu hơn 16 triệu USD. Dữ liệu TVL (tổng giá trị bị khóa) của chuỗi TON tăng vọt gấp 70 lần. Giá TON cũng leo từ 2 USD lên mức cao nhất là 8 USD. Kỳ vọng của thị trường đối với hệ sinh thái TON đạt đến đỉnh điểm, cả ngành và bên ngoài đều tin rằng, mỏ vàng lưu lượng truy cập Web3 cuối cùng đã tìm thấy lối bùng phát mới.
Tuy nhiên, hệ sinh thái tưởng chừng như phát triển mạnh mẽ này thực chất chỉ là một trò chơi đầu cơ tồn tại trong thời gian cực ngắn. Vào mùa hè năm 2024, thị trường đột ngột dừng lại —— các sàn giao dịch ngừng niêm yết token hệ sinh thái TON, người sáng lập Telegram bị bắt, các dự án đồng loạt im lặng, nhóm người chơi biến thành “thành phố ma”. Chỉ trong một đêm, lĩnh vực từng được gọi là “mỏ vàng lưu lượng” trở thành một mỏ khoáng đã bị khai thác trống rỗng, chỉ còn lại hộp đen dữ liệu, thị trường bị kiệt sức và những nhà phát triển bị bỏ rơi.
Vậy giữa chừng đã xảy ra điều gì? BlockBeats đã phỏng vấn ba cựu đội ngũ phát triển trò chơi nhỏ trên Telegram để phân tích nguyên nhân thực sự đằng sau sự “nở rộ rồi tàn” chóng vánh của hệ sinh thái TON.
Sự thịnh vượng giả tạo; lưu lượng trong hộp đen
Chi phí thu hút người dùng thấp cho các trò chơi nhỏ trên Telegram luôn là chủ đề được bàn tán sôi nổi trước đây, cũng là một trong những lý do khiến đa số đội ngũ phát triển trò chơi nhỏ trên Telegram chọn làm dự án, và ngày nay xem ra chính là nguồn gốc dẫn đến bong bóng toàn bộ hệ sinh thái.
“Trong Web3, chi phí thu hút khách hàng cho một công ty, ví dụ như sàn giao dịch hoặc game blockchain quy mô lớn, thường dao động từ 10 đến 15 USD, nhưng thông qua trò chơi nhỏ trên Telegram, chi phí này có thể thấp hơn xa 1 USD, vào khoảng 0,7 USD.” KinKin là một người từng rời khỏi lĩnh vực trò chơi nhỏ trên Telegram nửa năm trước, hiện giờ cô đã chuyển sang nghiên cứu lĩnh vực AI Agent. Cô bổ sung thêm với BlockBeats: “Ở một số khu vực thậm chí còn kinh khủng hơn, ví dụ như Ấn Độ, chi phí thu hút người dùng có thể thấp tới mức 0,002 - 0,05 USD.”
Loại chi phí thu hút người dùng bị nén ép đến cực hạn này đã tạo nên thiên đường cho các nhà máy dự án, còn người dùng thật thì ngược lại trở thành yếu tố có cũng được mà không có cũng chẳng sao.
“Trước khi lên sàn, tôi gần như không cần người dùng thật, lượng từ các studio là đủ rồi, trong thời gian rất ngắn có thể đạt được con số 200.000 - 300.000 người dùng, đây là mức độ đủ tiêu chuẩn cho một trò chơi nhỏ trên Telegram, coi như là quy mô nhẹ hoặc trung bình.” Tiểu Quang từng vận hành việc phát hành token cho nhiều trò chơi nhỏ trên Telegram, anh không né tránh khi trả lời câu hỏi của BlockBeats về mô hình vận hành trong ngành.
Cách làm này đã được chuẩn hóa và định hình thành quy trình trong ngành. Một vài studio hợp tác lâu dài đã nắm vững kỹ năng, thậm chí sống dai hơn phần lớn các dự án Web3 khác. “Ở giai đoạn đầu dự án cần bao nhiêu lượng, trước TGE (sự kiện tạo token) cần bổ sung thêm bao nhiêu lượng, đội ngũ phát triển và studio sẽ thảo luận rõ ràng với nhau,” Tiểu Quang giải thích. Nếu chỉ dựa vào việc bơm lượng vẫn chưa đủ, họ sẽ sử dụng “đổi lượng” để thổi phồng dữ liệu.
“Sau khi đạt mức 200.000 - 300.000 người dùng, chúng tôi sẽ tiến hành đổi lượng —— nghĩa là hai trò chơi dẫn dắt lưu lượng cho nhau, nhằm đạt đến cấp độ tiếp theo.” Tiểu Quang bổ sung. So với game blockchain truyền thống, khối lượng dữ liệu của trò chơi nhỏ trên Telegram đã vượt xa phần lớn dự án Web3. Nhưng mọi việc đều có hai mặt, mặt trái của chi phí thấp thường là chất lượng thấp, và sự phình to dữ liệu che giấu đi những vấn đề thực sự của hệ sinh thái.
“Dữ liệu hệ sinh thái TON luôn là hoạt động trong hộp đen. Những dự án VC trước đây, phần lớn có thể tra cứu được dữ liệu trên nền tảng như Dune, biết được có bao nhiêu địa chỉ, bao nhiêu khối lượng giao dịch, nhà đầu tư cũng sẽ tự kiểm tra thông tin. Nhưng dữ liệu thật sự của trò chơi nhỏ trên Telegram thì không công khai, chỉ có vài người trong cuộc biết được số lượng người dùng thực tế và tỷ lệ người dùng thật sự.” Theo Tiểu Quang, đây chính là môi trường đất màu mỡ tự nhiên cho các nhà máy dự án.
“Bạn có biết Notcoin có bao nhiêu người dùng thật không? Bạn không biết đâu,” Tiểu Quang nói thẳng. “Tất cả dữ liệu bên ngoài nhìn thấy đều là thứ mà đội ngũ phát triển muốn bạn nhìn thấy.”
Tỷ lệ người dùng thật giảm xuống càng làm trầm trọng thêm sự thịnh vượng giả tạo của thị trường. “Một vài trò chơi đầu tiên, ví dụ như Hamster Kombat, được xem là khá tốt, khoảng 60% là người thật. Nhưng khi hệ sinh thái mở rộng, tỷ lệ này liên tục giảm, về sau đạt 40% đã là rất giỏi rồi,” Tiểu Quang tiết lộ với BlockBeats.
Mà ngay cả trong 40% đó, vẫn chưa loại trừ được “thuế airdrop” của các nhóm chuyên săn airdrop, mục tiêu của họ không phải chơi game mà là nhận thưởng airdrop. “Khi chúng tôi thống kê người dùng nạp tiền, trong số người dùng thật còn lại thì 90% địa chỉ nằm sau một nhóm người duy nhất, họ chuyên đi săn airdrop, chơi xong là rút lui.”
Cấu trúc người dùng như vậy trực tiếp quyết định vòng luẩn quẩn xấu của hệ sinh thái trò chơi nhỏ trên Telegram —— xét ngắn hạn, dữ liệu phình to che giấu tình trạng thật sự, khiến nhà đầu tư và sàn giao dịch tiếp tục chi tiền; nhưng xét dài hạn, chất lượng người dùng toàn hệ sinh thái cực kỳ kém, độ gắn kết cực kỳ thấp.
Trong mắt sàn giao dịch và nhà đầu tư, bề ngoài dữ liệu hoạt động hàng tháng của trò chơi nhỏ trên Telegram đáng kinh ngạc, lưu lượng rất lớn, nhưng tỷ lệ giữ chân và chuyển đổi người dùng thực sự lại thấp thảm hại. “Nếu chỉ nhằm mục đích tạo dữ liệu người dùng hoạt động hàng tháng, số lượng ví để trình bày với sàn giao dịch và nhà đầu tư, thì những lưu lượng giá rẻ này là đủ rồi,” người nói là Sleepy, người sáng lập NFT Tiểu U Linh, dự án này đã xác nhận tạm ngừng phát triển trò chơi nhỏ trên Telegram trong tháng này.
“Nhưng nếu bạn muốn có người dùng thật sự hoạt động, một người sẵn sàng chơi trò chơi của bạn, sử dụng ứng dụng của bạn, thì tuyệt đối không thể nào có được với chi phí mua lưu lượng thấp như vậy,” Sleepy nói. “Xem ra, đúng là câu nói cũ – tiền nào của nấy.”
“Phương thức quảng bá của chúng tôi vẫn phụ thuộc vào cộng đồng Twitter trong giới Crypto, tuyên truyền cộng đồng và kênh quảng cáo mã hóa, cộng thêm việc các dự án đổi lượng lẫn nhau,” Sleepy nói. “Nhưng cứ đổi qua đổi lại, mãi vẫn không thoát ra khỏi vòng tròn này.”
Nói cách khác, lưu lượng chỉ chảy từ dự án này sang dự án khác, nhưng tổng lượng nước trong cái hồ này vốn dĩ đã chết, không có dòng nước sống mới nào được đổ vào.
Hệ sinh thái TON chưa bao giờ thực sự phá vỡ rào cản giữa 900 triệu người dùng Telegram và Web3, dường như TON Foundation và Telegram chưa xây dựng được kênh phân phối hiệu quả thực sự nào, để ứng dụng Crypto tiếp cận được người dùng rộng rãi hơn. Sleepy nói: “Có lẽ họ đang cố gắng, nhưng đến giờ tôi vẫn chưa thấy kết quả.”
TON và Telegram, vốn dĩ chưa bao giờ là một.
TON Foundation: quyền lực bỏ trống và định hướng mất kiểm soát
Nửa năm qua, mỗi khi nói chuyện với giới trong ngành về TON Foundation, họ luôn nhắc đến “đấu đá phe phái” bên trong: đội ngũ Nga, đội ngũ Đài Loan, và đội ngũ Dubai sau khi TON nhận được giấy phép tài chính tại Dubai – ba đội ngũ này không tạo ra hiệu ứng cộng hưởng, mà khiến việc phân bổ tài nguyên trong hệ sinh thái TON trở nên cực kỳ mất cân bằng —— trong hệ sinh thái TON, việc có được hỗ trợ hay không thường phụ thuộc vào mối quan hệ với đội ngũ Nga.
TON Foundation ban đầu được sáng lập bởi hai thành viên then chốt: một là Chủ tịch Steve Yun hiện vẫn tích cực tham gia các sự kiện online/offline, người còn lại là Andrew Rogozov, từng là CEO tiền thân của Telegram – VK (nền tảng mạng xã hội đầu tiên do người sáng lập Telegram tạo ra, phiên bản Facebook của Nga), được một số người gọi là nhân vật “trong vòng tròn lõi”.
Nhưng không rõ từ lúc nào, cấu trúc quyền lực của TON Foundation đã trải qua một sự thay đổi tinh vi —— Andrew Rogozov dường như rút lui khỏi ban quản lý cốt lõi của quỹ, và thành lập TOP (The Open Platform). Tổ chức này hiện nay lại giống một quỹ thực sự hơn TON Foundation, hoặc giống như Consensys trong hệ sinh thái TON, thậm chí chủ đạo việc xây dựng hệ sinh thái cốt lõi của TON.
“Thẳng thắn mà nói, với tư cách là một quỹ, chúng tôi nhận được rất ít thông tin từ Telegram. Pavel Durov và đội ngũ của ông ấy hoàn toàn không thảo luận bất cứ điều gì với chúng tôi. Thực tế họ chỉ giao tiếp với đội ví, vì ví là điểm tích hợp duy nhất. Nhưng đội đó không phải của chúng tôi, đó là một công ty hoàn toàn khác tên là TOP,” Jack Booth, Giám đốc Tiếp thị của TON Foundation nói trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 7 năm 2024, gián tiếp xác nhận ảnh hưởng của TOP.
Ảnh hưởng của TOP dần vượt qua TON Foundation, không chỉ đầu tư và hỗ trợ các dự án then chốt trên TON, mà còn kiểm soát hạ tầng trong hệ sinh thái —— họ vận hành ví chính thức Telegram TON Space, hỗ trợ ví hoạt động mạnh nhất Tonkeeper, sàn DEX có khối lượng giao dịch lớn nhất Stonfi, thậm chí cả giao thức stake duy nhất Tonstakers cũng là đối tượng được TOP hỗ trợ. Nhìn từ các điểm then chốt trong hệ sinh thái TON, TOP đã trở thành “nhà xây dựng cốt lõi” thực tế của TON, trong khi TON Foundation lại giống một cơ quan truyền thông bên ngoài, quyền lực dần bị vô hiệu hóa.
Sau đó vào ngày 14 tháng 1 năm 2025, TON Foundation thông báo bổ nhiệm Manuel Stotz, thành viên hội đồng quản trị và người sáng lập Kingsway Capital, làm Tổng giám đốc mới, trong khi Tổng giám đốc cũ Steve Yun sẽ tiếp tục ở lại Hội đồng quản trị.
Trong bối cảnh “tan rã quyền lực” như vậy, có thể hiểu tại sao lại lan truyền tin đồn rằng “đội ngũ Đài Loan chủ yếu trong TON Foundation gần như không có tiếng nói trong nhiều vấn đề”.
Vị trí yếu thế của người Hoa trong việc phân bổ tài nguyên hệ sinh thái TON ngày càng rõ ràng. “Đội Đài Loan không có mấy tiếng nói, các quyết sách kỹ thuật cốt lõi vẫn nằm trong tay đội Nga,” Tiểu Quang chỉ ra. “Nếu có thể xây dựng mối quan hệ tốt với đội Nga, bạn sẽ nhận được sự hỗ trợ lớn nhất, ví dụ như Catizen, họ có mối quan hệ rất tốt với người Nga, nhận được đầu tư và tài nguyên khổng lồ.”
Lời nói của Tiểu Quang được gián tiếp chứng minh qua danh sách đầu tư của TOP, trong đó có nhà phát triển game Catizen – Pluto Studio.
Một trò chơi nhỏ nổi bật khác là Notcoin, người sáng lập Sasha Plotvinov thẳng thắn nói rằng mình có mối quan hệ cực kỳ chặt chẽ với TON Foundation. Mối quan hệ này không chỉ giúp Notcoin chiếm lợi thế sớm trong hệ sinh thái TON, mà còn khiến nó trở thành dự án tiêu biểu trong lĩnh vực trò chơi nhỏ trên Telegram. Điều đáng chú ý hơn là Sasha Plotvinov cũng là CEO của Open Builders, sản phẩm dưới trướng Open Builders về cơ bản trùng lặp với TOP, cũng thuộc “vòng tròn cốt lõi”. “DOGS cũng do nhóm người Notcoin làm ra, đều là sân chơi do người Nga tự kiểm soát,” Tiểu Quang nói. “Biểu đồ giá cũng thể hiện nhiều điểm tương đồng.”
Nhìn vào biểu đồ giá ba đồng tiền từ tháng 8 năm ngoái đến nay, quả thực xu hướng rất giống nhau. Ngoài ra, vào hôm qua 16 tháng 3, sau tin “Người sáng lập Telegram Pavel Durov được phép rời Pháp”, một số token hệ sinh thái TON tăng giá: TON tăng 20,7% trong 24 giờ, hiện giao dịch ở mức 3,53 USD; NOT tăng 18,7%, hiện ở mức 0,002543 USD; DOGS tăng 10%, hiện ở mức 0,0001475 USD. (Giá ghi tại thời điểm viết bài, 17 tháng 3)
Từ trên xuống dưới lần lượt là: TON, NOT, DOGS
Thành công của Catizen và Notcoin, ở một mức độ nào đó, không phải là thành công của lĩnh vực, mà là kết quả tập trung tài nguyên cực độ trong hệ sinh thái TON. Hai dự án này khởi động sớm hơn hầu hết các trò chơi nhỏ khác đến nửa năm, và nhận được sự hỗ trợ toàn lực từ quỹ. Nói cách khác, sự thịnh vượng của trò chơi nhỏ trên TON không phải là một “hệ sinh thái mở”, mà là một trò chơi phân bổ tài nguyên.
Một vấn đề chết người khác của hệ sinh thái TON là chiến lược định hướng rối loạn và thay đổi đột ngột —— về mặt hỗ trợ tài nguyên, trọng tâm của TON Foundation nhanh chóng chuyển từ trò chơi nhỏ trên Telegram sang DeFi, khiến hàng loạt nhà phát triển trò chơi nhỏ buộc phải từ bỏ.
“Khi tiếp xúc với quỹ, chúng tôi cảm nhận rõ ràng, sau một thời điểm nhất định, họ gần như không còn quan tâm đến tất cả các dự án game nữa, mà bắt đầu điên cuồng tìm kiếm các dự án DeFi,” Sleepy nói. “Sự thay đổi này đến quá đột ngột, gây tổn thương nghiêm trọng đến các đội ngũ làm sản phẩm nghiêm túc, khiến nhiều nhà phát triển và người dùng rời đi.”
Sleepy hoàn toàn không đồng tình với sự thay đổi định hướng của hệ sinh thái TON: “Tôi nghĩ TON không nên sao chép những gì các chuỗi khác đang làm. Nếu không dựa vào Telegram, xét về hiệu suất, ngôn ngữ và độ khó phát triển, TON không thể có được lượng người dùng như hiện tại. Vì vậy, TON nên lập kế hoạch bước tiếp theo dựa trên đặc điểm của nền tảng xã hội, chứ không nên đi theo lối mòn của các chuỗi khác.”
“Ban đầu chúng tôi đánh giá rằng, hệ sinh thái TON sẽ giống như trò chơi nhỏ WeChat hay trò chơi nhỏ Douyin, trở thành một phần trong việc biến lưu lượng nền tảng xã hội thành doanh thu.” Nhưng quyết định của TON Foundation hoàn toàn lệch hướng, “Họ làm stablecoin, làm DeFi, đều là những sai lầm lớn, giống như WeChat làm ứng dụng chứng khoán mini, bạn có dùng mini-app WeChat để chơi chứng khoán không?” Sleepy nói thẳng.
Sai lầm chiến lược này của TON Foundation không chỉ khiến hệ sinh thái bỏ lỡ hướng kể chuyện đúng đắn, mà còn trực tiếp gây ra một cuộc khủng hoảng —— tháng 8 năm 2024, Pavel Durov, người sáng lập TON, bị bắt tại Pháp. Sự kiện này gây chấn động nặng nề cho hệ sinh thái TON, khiến quỹ rơi vào hỗn loạn.
“Lý do thực tế là họ vừa thêm chức năng đổi tiền pháp định lấy stablecoin, liên quan đến yếu tố tuân thủ và chính trị, đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh Nga-Ukraine,” Tiểu Quang tiết lộ với BlockBeats. Trước đó, BlockBeats cũng nghe được quan điểm tương tự từ các nguồn tin khác, một chức năng liên quan đến stablecoin đã thu hút sự chú ý của cơ quan quản lý.
Hệ sinh thái TON vốn đã hỗn loạn do dao động chiến lược và phân bổ quyền lực không đều, sự kiện bất ngờ của người sáng lập càng khiến hệ sinh thái mất đi điểm tựa cuối cùng.
“Bộ tăng tốc tử vong”: Nhà máy dự án và sàn giao dịch
Bên cạnh hộp đen lưu lượng, đấu đá nội bộ TON Foundation, sự thay đổi đột ngột trong hỗ trợ tài nguyên, nhà máy dự án và sàn giao dịch cũng là yếu tố then chốt đẩy nhanh sự sụp đổ của lĩnh vực trò chơi nhỏ trên Telegram. Cuộc tiệc tùng này về bản chất là một trò chơi vốn ngắn hạn, trong khi tăng trưởng người dùng thật sự đã dừng lại từ lâu.
Trong lĩnh vực này, phương pháp phát triển game cực kỳ công nghiệp hóa, các nhà máy dự án sản xuất hàng loạt trò chơi nhỏ theo dây chuyền, thử nghiệm trên thị trường, và luôn có vài dự án nổi lên. “Ví dụ như nhà phát triển phía sau Catizen, Pluto Studio, ban đầu họ đã thử nghiệm hơn mười trò chơi, cuối cùng phát hiện mô hình ‘mèo sinh mèo’ là tốt nhất, mới quyết định tập trung đầu tư,” KinKin nói.
Nói cách khác, thành công của Catizen không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả được lựa chọn sau một loạt thử nghiệm dự án dày đặc. Và mô hình như vậy về bản chất là luân chuyển cao, chi phí thấp, thử sai nhanh.
“Chi phí này thực sự rất thấp,” KinKin giải thích. “Nhiều nhà phát triển game trực tiếp tìm những trò chơi đã được kiểm chứng trên thị trường mini-app WeChat, lấy mã nguồn, thay lớp vỏ H5, rồi đóng gói vào IDK (bộ công cụ phát triển tích hợp) của Telegram là có thể ra mắt ngay. Hơn nữa, về sau, giá mã nguồn của các trò chơi nhỏ này ngày càng rẻ.”
Chi phí thấp, chu kỳ ngắn, ra mắt nhanh khiến các dự án game này mang tính đầu cơ cực cao. Quan trọng hơn, một khi mô hình game nào đó được thị trường chấp nhận, nó sẽ bị sao chép và khuếch đại nhanh chóng, và vị trí dẫn đầu thường đi kèm với “quyền định giá”. KinKin nói: “Catizen rất mạnh khi đàm phán lên sàn, từng nghiêng về OKX, đòi giá 500.000 USD.”
Một khi dự án nào đó nổi bật, khả năng đàm phán của họ tăng vọt. Lý do Catizen có thể đàm phán mạnh là vì sau thất bại của nhiều dự án, họ tích lũy đủ kinh nghiệm thị trường và tìm chính xác nhóm người dùng sẵn sàng nạp tiền. “Những trò chơi nhỏ như Catizen, sau khi thử nghiệm qua hơn chục dự án, sản phẩm thực sự đã trưởng thành, và đã ‘rút tiền’ được từ một nhóm người dùng thật sự sẵn sàng chi tiền,” KinKin nói.
Thành công của dự án dẫn đầu cũng kéo theo một vấn đề khác —— tài nguyên tập trung cực độ. “Một dự án như Hamster Kombat, lượng truy cập gần như sánh ngang một sàn giao dịch quy mô trung bình.”
Tuy nhiên, hệ sinh thái trò chơi nhỏ trên Telegram luôn không có “nước sống” mới nào đổ vào, thiếu sự tham gia của thị trường tăng trưởng bên ngoài. Việc “tấn công dày đặc” từ các nhà máy dự án khiến các trò chơi nhỏ khác gần như không còn không gian sống, huống hồ là các nhà phát triển game Web2 —— họ nắm trong tay hàng loạt game bỏ hoang, chưa ra mắt, chi phí thử nghiệm cực thấp, trong môi trường cạnh tranh như vậy, lĩnh vực trò chơi nhỏ trên Telegram nhanh chóng suy tàn.
Một yếu tố thúc đẩy khác là cuộc đấu giữa các sàn giao dịch. Lưu lượng do trò chơi nhỏ trên TON mang lại khiến các sàn giao dịch nhìn thấy điểm tăng trưởng mới, trong ngắn hạn liên tục niêm yết token, dẫn đến thị trường bị khai thác sớm. Nhìn lại lịch trình niêm yết của Binance, có thể thấy khoảng cách giữa các dự án ngày càng ngắn:
-
16 tháng 5: Niêm yết Notcoin;
-
84 ngày sau: Niêm yết TON;
-
13 ngày sau: Niêm yết DOGS;
-
23 ngày sau: Niêm yết Catizen;
-
13 ngày sau: Niêm yết Hamster Kombat
“Khi DOGS lên sàn, tất cả các sàn giao dịch đều đua nhau giành dữ liệu này, thậm chí đưa ra phần thưởng kiểu ‘rút tiền từ sàn tôi, tôi hoàn lại cho bạn một lượng DOGS’. Tại sao họ biết DOGS có lưu lượng? Bởi vì NotCoin đã chứng minh một lần rồi, NotCoin và DOGS là cùng một đội làm, chỉ thay lớp vỏ và đi lại con đường của NotCoin,” KinKin nói với BlockBeats.
Vấn đề sâu xa hơn là tốc độ tăng trưởng người dùng trong chu kỳ này đã chậm xa so với chu kỳ trước, ít nhất là trước khi Trump phát hành token, sự lo lắng về tăng trưởng người dùng Web3 trong thị trường rất rõ rệt, nỗi lo này tự nhiên truyền sang các sàn giao dịch. Mặc dù chất lượng người dùng trong lĩnh vực trò chơi nhỏ trên Telegram không đồng đều, nhưng ít ra ở giai đoạn đầu, lưu lượng TON vẫn có thể mang lại một chút tăng trưởng dữ liệu cho sàn giao dịch. Tuy nhiên, loại tăng trưởng dữ liệu này về bản chất là không bền vững.
Cuối cùng, càng nhiều nhà máy dự án, tần suất niêm yết token trên sàn càng nhanh, tốc độ nguội lạnh của lĩnh vực càng nhanh.
Sau vài vòng niêm yết, lượng người dùng tăng thêm trên các sàn giao dịch dần cạn kiệt, và họ mất động lực tiếp tục niêm yết. Đối với người đến sau, lợi thế tiên phong đã bị khai thác tối đa, không gian sống cho dự án và token ra mắt muộn ngày càng hẹp. Tất cả những điều này khiến sự sụp đổ của hệ sinh thái trò chơi nhỏ trên Telegram là điều không thể tránh khỏi.
TG + Web3, rốt cuộc có phải là một mệnh đề giả?
“Bạn có ghen tị với những dự án được lên Binance không?” Trước câu hỏi của BlockBeats, Sleepy trả lời rất nhanh, rõ ràng anh đã suy nghĩ vấn đề này từ lâu.
“Phải xem bạn định nghĩa thành công như thế nào. Nhiều người cho rằng việc được sàn giao dịch niêm yết là một dạng công nhận trong ngành, nhưng tôi không cảm thấy như vậy. Với tôi, phát hành token không phải là điểm kết thúc của dự án. Nếu coi đó là điểm kết thúc, thì sẽ rất tổn thương, tổn thương bản thân, tổn thương cộng đồng, tổn thương nhà đầu tư. Bởi vì mọi người cũng thấy rằng, sau khi các token này lên sàn, biểu đồ giá rất tệ, hiệu quả thu hút người dùng mới cũng cách xa kỳ vọng của sàn giao dịch,” Sleepy nói.
“Logic tiền nhanh” của hệ sinh thái TON khiến mọi thứ trở nên đơn giản và thô bạo —— ba tuần đổi một dự án mới, những tay lái buôn tiền nhanh điều khiển nhịp độ thị trường, trong khi những đội ngũ thực sự muốn làm game lại trở thành “kẻ dị biệt” bị loại bỏ. Trong hệ sinh thái này, người lý tưởng cuối cùng chỉ có hai lựa chọn: hoặc từ bỏ niềm tin, trôi theo dòng đời, hoặc bị đào thải.
Sleepy và đội ngũ của anh, cuối cùng chọn phương án thứ hai. Anh cắt giảm 80% đội ngũ, vài thành viên cốt lõi tạm thời không nhận lương, dành một phần tài nguyên làm dịch vụ thiết kế ngoại vi Web2 để duy trì hoạt động của đội.
“Ngoài ra, chúng tôi đang đàm phán với một vài chuỗi công về grant, hiện đã nhận được khoản Launch Grant đầu tiên, sau này sẽ tiếp tục làm một số công việc phát triển, hoàn thành các KPI còn lại. Chúng tôi cũng đăng ký tham gia một số cuộc thi hackathon như Monad Madness, xem có thể đạt được thành tích gì không. Thu nhập trong vài tháng gần đây đã vượt xa so với khi làm game trên TON,” anh tự giễu.
Sau khi hệ sinh thái TON sụp đổ, những con người từng sôi nổi trong đó đều tìm được lối đi mới.
KinKin hiện đã chuyển sang lĩnh vực AI Agent, cô rất kỳ vọng vào sự phát triển sắp tới của chuỗi BASE. Còn Tiểu Quang, người giỏi tạo dự án, đang nghiên cứu về meme, anh sớm nhận ra “kinh doanh trò chơi nhỏ trên Telegram là mô hình cấu trúc, chưa bao giờ là mô hình lâu dài, cửa sổ chỉ kéo dài vài tháng.” Một cựu thành viên từng nỗ lực thúc đẩy hệ sinh thái trong TON Foundation, sau khi rời đi, hiện đang nghiên cứu về chuỗi Kaia – chuỗi công hợp nhất WeChat Hàn Quốc và Nhật Bản.
Một hệ sinh thái đề cao lưu lượng, cuối cùng chỉ còn lại bản thân lưu lượng. Hệ sinh thái TON không trở thành “tương lai của mạng xã hội mã hóa”, nó chỉ là một câu chuyện Web3 chu kỳ, một trò chơi thị trường ngắn hơn, nhanh hơn, lợi nhuận cực đoan hơn so với các chuỗi công,赛道 ZK.
Nhìn lại cuộc tiệc tùng này hôm nay, đối với nhà phát triển, hệ sinh thái TON từng ngụy trang thành “hy vọng của xã hội + Web3”, hấp dẫn họ bước vào thị trường, cuối cùng lại biến họ thành người sản xuất dữ liệu hộp đen; đối với người chơi, airdrop tạo ra ảo giác “phát tài một đêm”, kết quả cuối cùng chỉ là gói quà 0,99 USD trở thành “tiền hương điện tử thời đại mới”.
Nhìn bao quát toàn ngành, sự hưng suy của trò chơi nhỏ trên Telegram không phải là hiện tượng độc lập, nó chỉ là một “bức tranh thu nhỏ” cực đoan của toàn bộ ngành Web3. Trên thực tế, dù là chuỗi công, ZK Rollup hay Layer 2, bản chất của nhiều lĩnh vực đều giống nhau, chỉ là được đóng gói “hoành tráng” hơn, chi phí cao hơn, chu kỳ dài hơn. Phần lớn các dự án Web3 về bản chất đều đang làm một trò chơi nhỏ trên Telegram quy mô lớn, chỉ là một số có vòng đời dài hơn, một số ngắn hơn.
“Telegram + Web3, rốt cuộc có phải là một mệnh đề giả?”
Mỗi người được phỏng vấn đều đưa ra câu trả lời riêng, nhưng tôi quyết định không viết ra, bởi vì thân mến quý độc giả, lần này, tôi muốn nghe ý kiến của bạn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
BlockBeats
