Unichain của Uniswap vừa ra mắt có điểm gì nổi bật?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Unichain của Uniswap vừa ra mắt có điểm gì nổi bật?
Unichain tập hợp thành quả từ Uniswap, Flashbots và OP Stack.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: 100y
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Vài năm trước, tôi từng dự đoán rằng Uniswap có thể sẽ phát triển mạng lưới riêng của mình và đã phản đối vì những thách thức tiềm tàng về trải nghiệm người dùng. Tuy nhiên, với sự ra mắt của Unichain, dự đoán của tôi đã bị chứng minh là sai.
Whitepaper của Unichain chỉ dài ba trang, nhưng khi xem xét kỹ lưỡng thì đây thực sự là một kiệt tác. Nó kết hợp sự quan tâm lâu dài của Uniswap đối với UX, nghiên cứu mới nhất từ Flashbots về MEV, cùng hệ sinh thái rộng lớn được xây dựng trên OP Stack. Dù nội dung ngắn gọn, whitepaper vẫn đề cập đến những chủ đề phức tạp như TEE (môi trường thực thi đáng tin cậy), cơ chế ưu tiên sắp xếp giao dịch và thuế MEV – điều này có thể gây khó khăn cho người đọc chưa nắm vững kiến thức nền tảng về MEV. Vì vậy, bài viết này nhằm mục đích giới thiệu một cách nhanh chóng và đơn giản các tính năng chính của Unichain.
1. Vấn đề
Uniswap là DEX AMM hàng đầu trong hệ sinh thái Ethereum, hiện đã được triển khai trên 25 mạng lưới với tổng TVL khoảng 4,5 tỷ USD. Mặc dù Uniswap đã trở thành một trong những giao thức thành công nhất, nó vẫn phải đối mặt với một số hạn chế đến từ lớp mạng cơ sở.
Ví dụ, mạng Ethereum cung cấp thanh khoản khổng lồ nhưng khả năng mở rộng thấp và dễ bị tấn công bởi MEV (giá trị tối đa có thể rút) độc hại. Để giải quyết những vấn đề này, nhiều giải pháp Rollup đã xuất hiện, tuy nhiên phần lớn các Rollup hiện nay đều sử dụng một bộ sắp xếp giao dịch (sequencer) duy nhất, dẫn đến nguy cơ điểm lỗi đơn – ví dụ như mất hoạt động hoặc kiểm duyệt giao dịch.
Hơn nữa, quá trình xây dựng khối trên Ethereum và hầu hết các mạng Rollup đều liên quan đến mempool công cộng, tạo nên môi trường mà người dùng (những "searcher") có thể trích xuất MEV từ người dùng khác. Ngoài ra, cấu trúc chuỗi giá trị MEV cũng dẫn đến sự mất cân bằng: giá trị bị tập trung vào tay người đề xuất khối chứ không được chia sẻ lại cho người dùng.
2. Unichain
2.1 Tổng quan
Unichain là một Optimistic Rollup trên Ethereum dựa trên OP Stack, do Uniswap, Flashbots, OP Labs và Paradigm cùng phát triển nhằm giải quyết những vấn đề nêu trên. Unichain mang lại một số lợi thế then chốt thông qua: 1) Xây dựng khối có thể xác minh và 2) Mạng xác minh Unichain:
-
Cập nhật trạng thái nhanh chóng
-
Cho phép ứng dụng tự trích xuất và nội hóa MEV
-
Thanh toán nhanh nhờ tính dứt khoát nhanh
Bên cạnh việc là một Rollup dựa trên OP Stack, Unichain cũng có kế hoạch tham gia vào hệ sinh thái Superchain. Ngoài chức năng thanh toán nhanh vốn có, sự tích hợp này hứa hẹn mang lại trải nghiệm thanh khoản liền mạch cho người dùng thông qua các giải pháp liên chuỗi trong hệ sinh thái Superchain.
Tiếp theo, chúng ta hãy tìm hiểu sâu hơn về cách Unichain đạt được những tính năng này.
2.2 Xây dựng khối có thể xác minh
Xây dựng khối có thể xác minh được thực hiện thông qua Rollup-Boost – tính năng được phát triển hợp tác cùng Flashbots. Rollup-Boost cung cấp hai chức năng then chốt: Flashblocks và Sắp xếp ưu tiên có thể xác minh. Tương tự như MEV-Boost, Rollup-Boost có thể hoạt động như một phần mềm sidecar.
2.2.1 Flashblocks
Flashblocks là một cơ chế xác nhận trước do các nhà xây dựng khối dùng TEE phát hành (sẽ được giải thích chi tiết bên dưới). Unichain tạo ra các khối cục bộ, chia mỗi khối hoàn chỉnh thành bốn phần, tạo và gửi khối cục bộ đến sequencer mỗi 250ms.
Sequencer vừa thực thi giao dịch vừa liên tục tải về các khối cục bộ này, cung cấp xác nhận thực thi sớm cho người dùng. Sequencer cam kết đưa các khối cục bộ này vào khối cuối cùng được đề xuất. Quá trình này giúp tăng tốc độ cập nhật trạng thái, giảm độ trễ, cải thiện trải nghiệm người dùng và giảm thiểu MEV độc hại.
2.2.2 Sắp xếp ưu tiên có thể xác minh
2.2.2.1 Sắp xếp ưu tiên
Sắp xếp ưu tiên là một cơ chế xây dựng khối do Dan Robinson và Dave White từ Paradigm đề xuất. Cơ chế này giả định rằng người đề xuất khối chỉ sắp xếp giao dịch theo phí ưu tiên, không thực hiện kiểm duyệt hay trì hoãn. Mô hình này chỉ khả thi khi tồn tại một hoặc một nhóm người đề xuất khối đáng tin cậy. Trong môi trường cạnh tranh như Ethereum L1, nơi có nhiều người đề xuất khối, sắp xếp ưu tiên là không khả thi.
Mục tiêu của đơn đặt hàng riêng tư là cho phép các DApp trên mainnet đánh thuế MEV đối với các giao dịch tương tác với chúng, từ đó trích xuất một phần giá trị MEV. Giá trị này có thể được sử dụng nội bộ bởi DApp hoặc phân phối lại cho người dùng. Thuế MEV là khoản phí do hợp đồng thông minh áp lên giao dịch, có thể được thiết lập dựa trên phí ưu tiên của giao dịch. Hãy xem một ví dụ.
Giả sử 100y DEX trên Unichain L2 muốn trực tiếp trích xuất giá trị MEV từ các giao dịch arbitrage xảy ra trên sàn giao dịch của nó. Vì biết rằng các khối trên Unichain được xây dựng theo cơ chế sắp xếp ưu tiên, nghĩa là toàn bộ giá trị MEV của bất kỳ giao dịch nào đều được xác định hoàn toàn bởi phí ưu tiên của nó. 100y DEX đặt mức thuế MEV bằng 99 lần phí ưu tiên của giao dịch.
Nếu xuất hiện cơ hội arbitrage trị giá 100 ETH, searcher sẵn sàng trả tối đa bao nhiêu phí ưu tiên để giành lấy? Câu trả lời là 1 ETH. Đặt phí ưu tiên ở mức 1 ETH sẽ khiến thuế MEV là 99 ETH, tổng chi phí là 100 ETH. Nếu searcher đặt phí ưu tiên cao hơn 1 ETH, tổng chi phí sẽ vượt quá 100 ETH và dẫn đến thua lỗ. Do đó, 100y DEX có thể thu giữ tối đa 99 ETH trong số 100 ETH giá trị MEV.
Đối với người dùng bình thường không tạo MEV, phí ưu tiên sẽ được đặt rất thấp, có nghĩa là 100y DEX sẽ không thu giá trị từ các giao dịch này. Thay vào đó, nó chỉ trích xuất giá trị MEV được đại diện bởi phí ưu tiên. Thiết lập này cho phép các ứng dụng trực tiếp trích xuất MEV, mở ra nhiều trường hợp sử dụng tiềm năng mới.
2.2.2.2 Có thể xác minh? Sử dụng TEE
Chìa khóa ở đây là đảm bảo thực thể chịu trách nhiệm xây dựng khối thực sự sử dụng cơ chế sắp xếp ưu tiên. Để đạt được điều này, Unichain thực hiện hai biện pháp: 1) Tách biệt sequencer và nhà xây dựng khối, tương tự mô hình PBS; 2) Ép buộc nhà xây dựng khối sử dụng TEE (môi trường thực thi đáng tin cậy), để bất kỳ ai cũng có thể xác minh cơ chế sắp xếp ưu tiên đã được áp dụng.
TEE là một khu vực an toàn bên trong phần cứng (ví dụ như CPU), hoạt động độc lập với phần còn lại của hệ thống để xử lý dữ liệu nhạy cảm một cách an toàn. TEE đảm bảo mã đáng tin cậy có thể chạy an toàn ngay cả khi môi trường bên ngoài bị xâm phạm, chẳng hạn như ARM TrustZone hay Intel SGX.
Thiết kế này thậm chí có thể ngăn chặn hệ điều hành hoặc chương trình có quyền quản trị truy cập vào vùng an toàn. Để đảm bảo mã chạy trong TEE là đáng tin cậy, chúng ta sử dụng quy trình chứng nhận. Việc xác minh này đảm bảo TEE duy trì trạng thái an toàn và chưa bị xâm phạm. Ví dụ, trong Intel SGX, một giá trị hash được tạo ra để biểu thị mã và dữ liệu trong SGX, trong khi khóa riêng do phần cứng quản lý sẽ chứng minh tính toàn vẹn của mã.
Quá trình xây dựng khối của Unichain diễn ra bên trong TEE của các nhà xây dựng khối dùng TEE. Nhờ đặc tính của TEE, các nhà xây dựng này có thể trước tiên gửi một bằng chứng, chứng minh với người dùng rằng họ đang sử dụng cơ chế xây dựng khối theo sắp xếp ưu tiên. Sự kết hợp các chức năng này đảm bảo rằng các ứng dụng trên Unichain có thể đáng tin cậy trích xuất một phần doanh thu MEV.
2.3 Mạng xác minh Unichain
Mạng xác minh Unichain (UVN) là một mạng lưới phi tập trung gồm các nhà vận hành nút, chịu trách nhiệm xác minh trạng thái mới nhất của Unichain và cung cấp tính dứt khoát nhanh, hỗ trợ các giao dịch liên chuỗi liền mạch thông qua bảo mật kinh tế. Khái niệm này tương tự như MACH của AltLayer, sử dụng EigenLayer để đạt được tính dứt khoát nhanh.
Để trở thành một nút phi tập trung trong Unichain, người tham gia phải đặt cược UNI trên mạng Ethereum chính. Trong mỗi kỳ, nút có số dư UNI đặt cược cao nhất sẽ được chọn vào tập hợp các trình xác minh hoạt động và tham gia xác minh bằng cách chạy client Reth Unichain. Ngoài ra, tương tự các mạng khác, người nắm giữ UNI có thể lựa chọn ủy quyền đặt cược.
3. Một vài suy nghĩ cuối cùng
Là một DApp, Uniswap đã đạt được sự phù hợp mạnh mẽ giữa sản phẩm và thị trường, tôi rất lạc quan về sự chuyển đổi của nó sang L2 chuyên dụng. Tuy nhiên, do phân mảnh thanh khoản vẫn là một thách thức, cần theo dõi cách đội ngũ Uniswap cung cấp trải nghiệm giao dịch liên chuỗi liền mạch giữa Ethereum L1 và Unichain L2.
Xét về góc độ đầu tư, token UNI giờ đây sẽ được dùng làm token đặt cược cho UVN, điều này đặc biệt thú vị. Khi xem xét hiệu suất mạnh mẽ của các giao thức đặt cược như EigenLayer, Symbiotic và Karak, chúng ta có thể kỳ vọng lượng lớn UNI sẽ được đặt cược vào UVN, điều này sẽ thúc đẩy mạnh mẽ giá trị của UNI.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@100y_eth
