Thần thoại Icarus trong thế giới tiền mã hóa: FDV cao gây ra sự sụp đổ tự thân của dự án
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Thần thoại Icarus trong thế giới tiền mã hóa: FDV cao gây ra sự sụp đổ tự thân của dự án
FDV không phải là Meme.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: 0xLouisT
Biên dịch: TechFlow
Trong thần thoại Hy Lạp, Icarus cùng cha mình là Daedalus đã chế tạo đôi cánh từ lông vũ và sáp để thoát khỏi cạm bẫy của vua Minos. Daedalus dặn con trai: “Bay thấp quá, biển sẽ làm ướt cánh; bay cao quá, ánh nắng chói chang sẽ làm tan chảy chúng.”
Nhưng Icarus mê mẩn trước cảm giác bay bổng nên càng lúc càng bay cao, quên mất lời cảnh báo của cha. Nhiệt lượng từ mặt trời làm tan lớp sáp gắn cánh, khiến Icarus rơi xuống biển. Câu chuyện này mang thông điệp rằng, tự phụ thái quá thường dẫn đến tự diệt vong.
Trong chu kỳ hiện tại, tôi nhận thấy sự tương đồng đáng kinh ngạc với câu chuyện của Icarus. Cũng như Icarus bị cuốn hút bởi cảm xúc khi bay, nhiều dự án tiền mã hóa cũng bị quyến rũ bởi sự hấp dẫn của định giá cao. Trong cả hai trường hợp, họ đều tự hủy hoại mình bằng những cam kết không bền vững và định giá thổi phồng.
Tại sao lại có cơn sốt FDV này?
Điều gì thúc đẩy xu hướng FDV cao nhưng lượng lưu thông thấp? Một vài yếu tố đang tác động:
-
Hiệu ứng neo giá (Anchor Effect): Thiên kiến nhận thức này ảnh hưởng đến quyết định, khi mọi người dựa vào một điểm tham chiếu ban đầu. Nếu người sáng lập cho rằng dự án của họ trị giá 1 tỷ USD, họ có thể khởi chạy với FDV 10 tỷ USD nhằm thiết lập một mốc chuẩn trong tâm trí thị trường. Ngay cả khi giá token giảm 90%, nó vẫn quay trở về mức mà người sáng lập coi là hợp lý.
-
Định giá từ các quỹ VC: Sự dư thừa vốn đầu tư mạo hiểm (VC) trong năm 2021/2022 đã làm phình to định giá ở vòng gọi vốn riêng. Các quỹ VC trả giá quá cao trong mỗi vòng tài trợ, trong khi thị trường công không hứng thú với những định giá cao ngất ngưởng này. Vì không dự án nào muốn tổ chức Sự kiện phát hành token (Token Generation Event - TGE) với định giá thấp hơn vòng gọi vốn riêng cuối cùng, họ buộc phải tìm cách khởi chạy ở định giá cao hơn.
-
Động lực và tài chính: Một FDV 10 tỷ USD trên giấy tờ nâng cao vị thế tài chính của dự án, giúp thu hút nhân tài hàng đầu, cung cấp phần thưởng cho người nắm giữ token, hỗ trợ hệ sinh thái và xây dựng đối tác — thúc đẩy tăng trưởng bằng giá trị danh nghĩa lớn.
-
Phân phối nguồn cung: Sau ICO và các hành động giám sát từ Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), việc phân phối token cho cộng đồng trở nên khó khăn hơn. Airdrop và các chương trình khuyến khích cộng đồng thường không thể phân phối tỷ lệ token ý nghĩa ngay từ thời điểm khởi chạy — đây vẫn là một thách thức lớn của ngành.
-
Bán OTC và phòng ngừa rủi ro: Giá khởi điểm cao được thực hiện thông qua bán OTC với chiết khấu hoặc dùng hợp đồng vĩnh viễn (perps) để phòng ngừa rủi ro, từ đó rút tiền mặt ra, dù việc thực hiện quy mô lớn khá khó khăn.
-
Nhận thức về thành công: Điều này phản ánh tư duy của chúng ta. Định giá cao hơn tạo ảo giác về thành công, và mọi người thường bị thu hút bởi những dự án trông có vẻ thành công, ai cũng muốn tham gia.
Tất cả bắt đầu như thế nào?
Nếu bạn tạo một token A với tổng cung 1 tỷ và ghép nó với 1 USDC trong pool Uniswap, giá danh nghĩa của token A là 1 USD, do đó FDV của nó là 1 tỷ USD. Định giá này hoàn toàn mang tính nhân tạo; giá trị thực tế của token rất hạn chế.
Cũng giống với các token FDV cao, lượng lưu thông thực tế chỉ chiếm một phần nhỏ tổng cung. Sau khi áp lực bán từ đợt airdrop ban đầu lắng xuống, phần lớn nguồn cung nằm trong tay các nhà tạo lập thị trường và cá voi, những người có khả năng ảnh hưởng đến giá thị trường. Do đó, chỉ cần vài chục triệu USD là có thể đạt được FDV 1 tỷ USD.
Vấn đề liên quan đến FDV cao
Mô hình FDV cao này dẫn đến sự mất cân bằng nghiêm trọng về cấu trúc chi phí và phân phối nguồn cung giữa người mua lưu thông sau TGE và các nhà đầu tư riêng (xem hình). Sự mất cân bằng quá mức này làm trầm trọng thêm mối quan hệ căng thẳng kéo dài giữa hai nhóm này, cho đến khi giá thị trường điều chỉnh về mức hợp lý.
Người mua TGE ngay lập tức chịu lỗ sau khi mua, còn các quỹ VC sau khi mở khóa sẽ có động lực bán ra. Khi cộng đồng nhận ra xu hướng này, họ ngừng mua vào, giải thích vì sao gần đây sự quan tâm đến các token mới giảm mạnh.
Một tình huống lành mạnh hơn nên thể hiện sự mất cân bằng ít hơn giữa giá cộng đồng và giá VC, từ đó thúc đẩy việc khám phá giá thực (price discovery) một cách chân thực (xem bên dưới).
Trong một thị trường hiệu quả, việc khám phá giá là điều tất yếu. Dù bạn có thể tác động nhân tạo đến khám phá giá trong ngắn hạn, thì điều đó cũng chỉ trì hoãn quá trình giá điều chỉnh về giá trị thực. Tuy nhiên, các diễn biến thị trường có liên hệ chặt chẽ với nhau, do đó xu hướng giảm kéo dài sẽ gây đau đớn hơn nhiều so với việc điều chỉnh trực tiếp về trạng thái cân bằng.
Kết luận
Một chi tiết tinh tế quan trọng trong huyền thoại Icarus là lời nhắc nhở đừng bay quá thấp. Cũng như Icarus được cảnh báo rằng bay thấp có thể làm yếu cánh anh ta, việc phát hành token với định giá quá thấp cũng có thể kìm hãm tiềm năng tăng trưởng. Điều này có thể cản trở việc hợp tác, khiến việc giữ chân nhân tài trở nên khó khăn và ảnh hưởng đến thành công tổng thể. Việc chờ đợi đến khi dự án đủ trưởng thành trước khi phát hành token cũng quan trọng như việc tránh tình trạng FDV cao.
Điểm then chốt
-
FDV không phải trò đùa: Tránh phát hành token ở mức FDV cao. Cũng như Icarus, cố gắng thao túng thị trường bằng định giá ảo trong dài hạn rất dễ phản tác dụng. Với các nhà đầu tư lưu thông, token FDV cao là tín hiệu cảnh báo — họ thường né tránh hoặc thậm chí bán khống các tài sản có rủi ro lạm phát.
-
Huy động vốn từ VC một cách khôn ngoan: Chỉ huy động vốn khi thực sự cần thiết và phù hợp với chiến lược tăng trưởng. Hãy chọn các quỹ VC bạn muốn hợp tác, chứ không chỉ chọn những quỹ đưa ra định giá cao nhất. Tránh chấp nhận áp lực định giá không bền vững.
-
Tránh phát hành token quá sớm: Đừng chỉ vì đạt được FDV cao trên thị trường riêng mà phát hành token. Hãy đảm bảo bạn đã có dấu hiệu rõ ràng về sức hút thị trường và sản phẩm phù hợp trước khi tiến hành phát hành token.
-
Phân phối token: Đây là chủ đề xứng đáng được bàn riêng, nhưng để khám phá giá hiệu quả, hãy tối đa hóa lượng cung lưu thông khi phát hành token. Mục tiêu nên là ít nhất 20% đến 50% tổng cung, thay vì chỉ 5%. Tuy nhiên, môi trường pháp lý hiện tại có thể khiến mục tiêu lưu thông này khó đạt được.
-
Tương tác với các nhà quản lý thanh khoản: Các nhà quản lý thanh khoản là những nhà đầu tư trưởng thành sẽ gánh chịu rủi ro của dự án sau TGE, do đó họ đóng vai trò then chốt trong việc khám phá giá, chứ không phải các quỹ VC.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@0xLouisT
