Giấc mơ tiền mã hóa tan vỡ? Vì sao ngày càng nhiều người đang âm thầm rời bỏ?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Giấc mơ tiền mã hóa tan vỡ? Vì sao ngày càng nhiều người đang âm thầm rời bỏ?
Tôi rất rõ, những bài đăng như thế này thường bị các trader coi là "tín hiệu đáy".
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Travis Kling
Biên dịch: TechFlow
Sau một mùa hè tiền mã hóa khá tồi tệ, tôi đang phát hành phần thứ ba trong loạt bài viết của mình, bao gồm các bài trước đó: "Không có lời bào chữa nào cho việc những thứ này từng hoạt động hay sẽ hoạt động trong tương lai" và "Chủ nghĩa hư vô tài chính: Tinh thần thời đại của giới trẻ Mỹ". Đây là một bài đọc khoảng 10 phút, với tiêu đề “Sự rút lui âm thầm phổ biến”.
Tôi đã tập trung vào lĩnh vực tiền mã hóa trong bảy năm và điều hành Ikigai hơn sáu năm. Tôi có một mạng lưới quan hệ khá rộng trong cộng đồng tiền mã hóa tại Mỹ, thường xuyên trao đổi với hàng chục người trong ngành.
Gần đây, tôi liên tục nhận thấy hoặc nghe nói về một thái độ hay lập trường đến mức nó đã trở thành một xu hướng rõ rệt. Tiền mã hóa đang trải qua hiện tượng “rút lui âm thầm” trên diện rộng.
Để tạo bối cảnh cho mọi người, nếu bạn chưa quen thuộc với thuật ngữ “rút lui âm thầm”, thì đây là một khái niệm tương đối mới ——
Một phần lý do khiến nhiều người thường xuyên tìm đến tôi để thảo luận về thái độ “rút lui âm thầm” là vì hai bài viết trước đó của tôi: “Không có lời bào chữa nào cho việc những thứ này từng hoạt động hay sẽ hoạt động trong tương lai” và “Chủ nghĩa hư vô tài chính”.
Hai bài viết này là những bài dài nhất của tôi từng được đón nhận nồng nhiệt nhất. Cho tới nay, tôi vẫn thường bị nhắc đến trên Twitter. Tuần trước, tôi tham dự một hội nghị tiền mã hóa, ít nhất sáu người đã trực tiếp đề cập đến hai bài viết này, chứng tỏ chúng thực sự tạo được tiếng vang mạnh mẽ.
Xu hướng “rút lui âm thầm” phổ biến này là sự kế thừa tự nhiên của những quan điểm trong các bài viết đó — chúng đã chính xác nắm bắt và tiên đoán được tình hình hiện tại của lĩnh vực tiền mã hóa.
Tôi quan sát và nghe thấy rằng, một bộ phận đáng kể trong cộng đồng tiền mã hóa hiện nay không còn hăng hái như những năm trước. Lý do họ giảm sự đầu tư là vì mất niềm tin vào khả năng các dự án tiền mã hóa giải quyết vấn đề thực tế và đạt được ứng dụng rộng rãi. Từ năm 2017 (năm tôi bước chân vào lĩnh vực này) đến 2022, giấc mơ này luôn được quảng bá lặp đi lặp lại và được chấp nhận rộng rãi —— “tiền mã hóa sẽ giải quyết các vấn đề thực tế và do đó đạt được sự phổ biến”. Hàng tỷ đô la vốn đầu tư mạo hiểm đã được huy động dựa trên tiền đề này.
Có một số hiện tượng khiến con người tin rằng tiền mã hóa đang tiến triển theo một hướng nào đó: Tài chính phi tập trung (DeFi) là một ví dụ, NFT là một ví dụ khác, sự phổ biến của stablecoin cũng vậy, Axie Infinity cũng là một ví dụ. Ngoài ra, tỷ lệ áp dụng và giá cả của Bitcoin đều tăng lên, được sự ủng hộ từ Paul Tudor Jones, Saylor và Elon, điều này khiến mọi người cảm thấy lạc quan về tiền mã hóa vì Bitcoin hoạt động rất tốt.
Tất cả những yếu tố trên, cộng thêm một vài cơn sốt nhỏ khác (ví dụ như tổ chức tự trị phi tập trung DAO và metaverse), khiến tổng thể tâm lý duy trì sự lạc quan, đồng thời thu hút rất nhiều người mới gia nhập lĩnh vực tiền mã hóa, dù là nhà đầu tư hay nhân viên toàn thời gian. Thỉnh thoảng, sự lạc quan này chuyển thành cuồng nhiệt, nhưng ngay cả trong thời điểm cuồng nhiệt nhất, đa số mọi người trong lòng đều hiểu rằng nhiều thứ không ổn định, bị định giá quá cao và thiếu sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường. Những lo ngại này luôn tồn tại. Trong thời kỳ thị trường gấu, khi tâm lý chuyển từ tích cực sang tiêu cực, những lo ngại này bị khuếch đại, nhưng ngay cả trong giai đoạn thị trường gấu nghiêm trọng nhất (như cuối 2018 và nửa sau 2019), mọi người vẫn giữ thái độ lạc quan mạnh mẽ đối với các dự án khác nhau và nuôi hy vọng rộng rãi về tiềm năng công nghệ.
Tôi nghĩ rằng tâm trạng hiện tại mà chúng ta đang đối mặt là khác biệt (nhiều người dường như cũng đồng ý). Khi sự thật dần hé lộ, nhiều thứ dường như vô nghĩa và bị định giá một cách phi lý, trong khi niềm tin vào tiềm năng của các dự án hiện hữu ngày càng suy giảm.
Các chiến dịch tích điểm để nhận airdrop là một nỗ lực thất bại vụng về và thiếu khôn ngoan nhằm thúc đẩy việc sử dụng. Cơn sốt memecoin thậm chí còn là một sự vụng về và thiếu khôn ngoan sâu sắc hơn nữa. Với nhiều người tham gia tiền mã hóa qua nhiều chu kỳ, họ dần nhận ra rằng chúng ta đã đi đến ngày hôm nay với rất ít thành tựu thực tế. Nhận thức này là một cú sốc lớn đối với những ai đã dành nhiều năm trời tâm huyết và công sức vào lĩnh vực này.
Bỗng nhiên, bạn có thể cảm thấy phần lớn nỗ lực cả đời mình gần như đổ sông đổ biển. Bạn không hài lòng với hiện trạng và cả định hướng tương lai của tiền mã hóa.
Để hợp lý hóa nhận thức này, nhiều người trải qua xung đột nhận thức, nhưng cuối cùng nhận thức ấy vẫn ăn sâu vào tâm trí. Điều này dẫn đến việc rất nhiều người rời bỏ hoàn toàn lĩnh vực này, rút lui khỏi cộng đồng tiền mã hóa. Tuy nhiên, vẫn có một bộ phận chọn ở lại, chỉ là động lực, nhiệt huyết và niềm tin của họ đã giảm sút mạnh mẽ. Lý do chính khiến nhiều người ở lại là vì khó tưởng tượng được họ sẽ làm gì khác hoặc đầu tư tiền vào lĩnh vực nào khác. Bạn sẽ đi làm một công việc văn phòng thông thường sao? Nghe giống như một thảm họa.
Ngoài ra, còn có quan điểm “bỏ phiếu bằng ví tiền”. Dù thất vọng nghiêm trọng về việc tiền mã hóa hiện thực hóa tiềm năng của nó, họ vẫn ở lại vì so với các lựa chọn đầu tư khác, lợi nhuận sau khi điều chỉnh theo thời gian và rủi ro vẫn được coi là hấp dẫn hơn. Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng đúng là như vậy ——
“Tôi tin rằng trong hầu hết các năm, Bitcoin (BTC) sẽ vượt trội hơn tất cả các loại tài sản khác, mặc dù thỉnh thoảng cũng có những năm hiệu suất kém. Đồng thời, tôi nghĩ rằng trong những năm tăng trưởng, sẽ có một số altcoin được chọn lọc kỹ lưỡng vượt xa BTC. Có thể chỉ là vài cái, hoặc nhiều hơn, nhưng chắc chắn sẽ có. Nếu tôi có thể nhận diện được những cơ hội này, tôi có thể dễ dàng đạt được lợi nhuận gấp nhiều lần. Vì vậy, tôi cảm thấy đáng để tiếp tục theo dõi lĩnh vực này…”
Hãy tưởng tượng bạn 30 tuổi, sở hữu khoảng 2 triệu USD tài sản ròng lưu động, khoản tiền này kiếm được trong năm năm qua nhờ đầu tư vào tiền mã hóa. Dù đây là một khoản tiền lớn, nhưng có lẽ vẫn chưa đủ để bạn nghỉ hưu. Bạn cần biến 2 triệu thành 5 triệu hoặc 10 triệu USD để thực sự yên tâm. Hơn nữa, bạn còn trẻ và chưa sẵn sàng nghỉ hưu.
Bạn bước vào lĩnh vực tiền mã hóa năm 2017 vì lúc đó nó tràn đầy sự phấn khích, đổi mới và tiềm năng. Dù cá nhân bạn đạt được thành công tài chính, bạn lại thất vọng về những thành tựu thực tế hạn chế của lĩnh vực này, và không còn lạc quan như trước về triển vọng tương lai của tiền mã hóa… Nhưng bạn không rời đi. Vì bạn không biết nên dành thời gian vào đâu? Đi chơi cổ phiếu thay vì đầu tư altcoin? Nghe có vẻ không hợp lý. Thị trường chứng khoán cạnh tranh khốc liệt hơn, hiệu quả hơn, nhưng lợi nhuận lại thấp hơn. Do đó, bạn chọn tiếp tục quan sát thị trường, hy vọng bắt được một cơ hội để nhân ba tài sản ròng trong một năm… Tình huống như vậy thực sự rất phổ biến.
Dù ngày càng nhiều người nghi ngờ về việc “những thứ này có tác dụng hay sẽ có tác dụng trong tương lai hay không”, quan điểm này vẫn phổ biến. Người yêu thích tiền mã hóa không rõ lần tăng giá lớn tiếp theo sẽ do cái gì thúc đẩy. Không có mùa DeFi, cũng không có cơn sốt NFT. Lĩnh vực game hiện gần như không còn chút sinh khí nào.Metaverse đã chứng minh là một trò cười hoàn toàn. Mạng xã hội phi tập trung đang đình trệ. Mọi người cố gắng hào hứng với sự kết hợp giữa tiền mã hóa và AI, nhưng tôi (và nhiều người khác) cho rằng sự hào hứng này có thể là sai lầm (ít nhất là hiện tại).
DePIN đang đạt được tiến triển và phát triển nhanh chóng, rất đáng khích lệ —— có thể là phần đáng chú ý nhất trong lĩnh vực altcoin hiện nay. Đây là lĩnh vực mà người ta đặt hy vọng vào việc tăng giá trong tương lai thông qua ứng dụng thực tế. Tuy nhiên, trong tiền mã hóa, những lĩnh vực như vậy cực kỳ hiếm.
Một khía cạnh khác là môi trường đầu tư mạo hiểm (VC) trong tiền mã hóa, vốn bị chỉ trích nặng nề. Nói đơn giản, thị trường tiền mã hóa tiếp tục thưởng cho các VC đã đầu tư sớm vào các dự án token, ngay cả khi các dự án này gần như không có tiến triển rõ ràng trong mục đích sử dụng dự kiến, các VC vẫn có thể bán tháo cho nhà đầu tư bán lẻ với lợi nhuận khổng lồ.
Một dự án token có thể: chạy chuỗi tích điểm để airdrop; thổi phồng vốn hóa thị trường một cách nhân tạo; thuê market maker và trả phí cao để đảm bảo họ luôn có lợi bất kể thế nào; niêm yết token trên các sàn giao dịch lớn; sau đó bán tháo ồ ạt, khiến giá trị sụt giảm xuống đáy. Ngay cả khi giá token giảm 85% sau khi niêm yết, các VC đầu tư sớm vẫn thu về lợi nhuận gấp nhiều lần. Đây là một đặc điểm nổi bật của cấu trúc thị trường altcoin hiện nay. Thị trường tiền mã hóa cho phép các VC thu hồi vốn và huy động quỹ mới thông qua những khoản đầu tư chưa từng thực sự tạo ra tác động nào. Đây là một ví dụ điển hình về sự lệch lạc động lực. Bạn khó có thể trách các VC —— con người luôn hành động theo động lực. Và cho đến nay, thái độ của thị trường là: “Hãy đưa các dự án chất lượng thấp lên sàn giao dịch tập trung (CEX) với định giá FDV (fully diluted valuation) phi lý, rồi bán tháo cho chúng tôi.” Trừ khi toàn bộ thị trường không còn cung cấp cơ hội như vậy, bạn khó có thể mong đợi các VC thay đổi cách làm. Họ kiếm đủ tiền để mua máy bay riêng bằng cách này.
Trong giới tiền mã hóa có một câu nói, do một người bạn của tôi phổ biến: “Bạn muốn làm điều đúng đắn, hay bạn muốn kiếm tiền?” Câu nói này đã trở thành khẩu hiệu của nhiều người làm trong lĩnh vực tiền mã hóa. Tôi hiểu, nó nhấn mạnh vào lợi nhuận trên hết, đặc biệt là vượt qua mong muốn chứng minh bản thân “đúng”. Nhưng tôi muốn đưa ra một quan điểm ngược lại —— “Nếu bạn phạm đủ nhiều sai lầm trong quá trình kiếm tiền, thì cuối cùng bạn có thể sẽ mất đi cơ hội để tiếp tục mắc sai lầm và kiếm tiền.” Hiện tại, chúng ta đang chứng kiến một số tình huống như vậy.
Tất cả những điều trên có thể giải thích vì sao hiện tượng “rút lui âm thầm” đang phổ biến trong lĩnh vực tiền mã hóa. Quay lại định nghĩa truyền thống về “rút lui âm thầm” trong bài viết của The New Yorker —— “rút lui âm thầm” trong môi trường làm việc sẽ phá hoại văn hóa công ty. Đây là điều mà một CEO đầy tham vọng sợ nhất. Nhân viên nhìn thấy người khác không nỗ lực, không tin vào sứ mệnh công ty, tự nhiên cũng sẽ nảy sinh suy nghĩ không muốn làm việc, không tin vào sứ mệnh. Chúng ta là sinh vật bắt chước. Nhiệt huyết có thể lây lan, và sự thiếu nhiệt huyết cũng vậy. Chính vì thế, “rút lui âm thầm” sẽ dẫn đến nhiều “rút lui âm thầm” hơn.
Cho đến nay, trong chu kỳ này, chúng ta thậm chí còn chưa tiếp cận được số lượng người dùng mới như các chu kỳ trước (không tính các nhà đầu tư ETF mới). Tiền mã hóa không phải là lĩnh vực ưu tiên của những người trẻ Mỹ xuất sắc và thông minh nhất. Kể từ những tổn hại năm 2022, ngành công nghiệp này vẫn đối mặt với nhiều sự lúng túng, và chúng ta gần như không làm đủ để phục hồi danh tiếng khi thu hút nhân tài hàng đầu. Hãy tưởng tượng, nếu bạn đang cân nhắc gia nhập một công ty nơi hiện tượng “rút lui âm thầm” diễn ra phổ biến, đây có phải là cơ hội bạn muốn nắm lấy không?
Vậy điều này có nghĩa là gì?
Tôi rất rõ ràng, bài viết kiểu này thường bị các trader coi là “tín hiệu đáy”. Trong lĩnh vực tiền mã hóa, lịch sử cho thấy việc mua vào khi tâm lý thị trường bi quan nhất và bán ra khi lạc quan nhất thường mang lại lợi nhuận đáng kinh ngạc. Và hiện tượng “rút lui âm thầm” phổ biến này chắc chắn là một tín hiệu bi quan, do đó thông thường trong trường hợp này, mọi người có xu hướng mua mạnh. Tôi hiểu điều đó.
Một phản biện khác đối với quan điểm tôi đưa ra ở đây là “Chúng ta vẫn còn ở giai đoạn đầu, anh em ạ.” Đừng nói thế nữa. Thực tế không còn sớm nữa. Bitcoin hiện đã có vốn hóa một nghìn tỷ USD, gần một nửa Phố Wall đang nắm giữ nó. Phần còn lại của thị trường tiền mã hóa cũng đạt vốn hóa một nghìn tỷ USD. Tether nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ nhiều hơn cả Đức. Trong bốn năm qua, đã có hơn 20 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm đổ vào lĩnh vực này. Chúng ta không còn ở giai đoạn đầu nữa.
Đừng tiếp tục so sánh nó với “Internet cuối thập niên 90”, hãy nhìn xem đã xảy ra điều gì. Đây không phải Internet cuối thập niên 90. Bitcoin và stablecoin đã tìm được vị trí trên thị trường, còn các loại tiền mã hóa khác thì như lạc trong biển cả. Tốt nhất là những giải pháp đi tìm vấn đề, tệ nhất là những trò lừa đảo tàn nhẫn và vô cảm.
Dù vậy, tôi vẫn cho rằng có thể duy trì sự lạc quan đối với altcoin. Theo tôi, kịch bản đáng mong đợi nhất là Trump thắng cử vào tháng Mười Một, điều này sẽ dẫn đến một khuôn khổ quản lý thực tế, cho phép cấu trúc altcoin được thiết kế lại với đặc điểm giống chứng khoán, từ đó tạo ra sự tăng trưởng giá trị hấp dẫn.
Trong nhiều năm, chúng ta đã bàn về khái niệm tạo ra giá trị và tích lũy giá trị, và cây cầu nối hai điều này chính là cấu trúc token. Dưới chính sách của chính quyền Trump, có thể loại bỏ các token quản trị vô giá trị, thay vào đó là các chứng khoán giả với cơ chế sinh lời, đốt token —— nhờ vào khung quản lý của Hoa Kỳ cho phép đổi mới như vậy. Trong môi trường đó, bạn có thể hình dung hai năm sau, thị trường altcoin sẽ trở nên thực tế hơn nhiều.
Đây là một hướng phát triển đáng để chúng ta theo dõi sát sao.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Travis_Kling
